ئاتۇشتىكى بىر كەنتتە تۆۋەن كاپالەت پۇلى ئېلىپ تۇرۇپ ناماز ئوقۇغان 10 كىشى «تەربىيەلەش» كە ئېلىپ كېتىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئالدىنقى كۈنىدىكى ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا ئاتۇشتىكى بىر كەنت ساقچىسى 65 ياشتىن يۇقۇرىلارنىڭلا ناماز ئوقۇش ياكى ئوقۇماسلىق ئەركىنلىكى بارلىقىنى ئاشكارىلىغان ئىدى. بۈگۈنكى ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا يەنە بىر كەنت ساقچىسى تۆۋەن كاپالەت پۇلى ئېلىۋاتقانلارنىڭ يېشى قانچە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، ناماز ئوقۇشىغا رۇخسەت يوقلۇقىنى ئاشكارىلىدى. ئۇ يەنە ئۆز تەۋەلىكىدىن تۆۋەن كاپالىتى ئېلىپ تۇرۇپ ناماز ئوقۇغان 10 كىشىنىڭ لاگېرغا ئېلىپ كېتىلگەنلىكىنى دەلىللىدى.

خىتاي دائىرىلىرى ھازىرغا قەدەر ئۇيغۇر رايونىدا كۆپ ساندا كىشىگە تۇرمۇش تۆۋەن كاپالەت پۇلى بېرىۋاتقانلىقى، بۇ ئارقىلىق ئۇلارنى پۇقرالىق ھەق-ھوقۇقلىرىدىن بەھرىمەن قىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرگەن ئىدى. ئالاقىدار خادىملارنىڭ بايانلىرىدىن، دائىرىلەرنىڭ تۆۋەن كاپالەت پۇلىنى ۋاسىتە قىلىپ تۇرۇپ، كىشىلەرنى ئېتىقادىدىن ۋاز كېچىشكە مەجبۇرلاۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى. ئاتۇشتىكى بىر كەنت ساقچىسىنىڭ بايان قىلىشىچە، 65 ياشتىن ئاشقانلارنىڭلا ناماز ئوقۇشىغا يول قويغان دائىرىلەر «دۆلەتتىن پۇل ئېلىۋاتقانلار دىنغا ئىشەنمەسلىكى كېرەك» بەلگىلىمىسى بويىچە، يېقىنقى 3 يىلدا تۆۋەن كاپالەت پۇلى ئېلىۋاتقانلارنىڭ يېشى قانچە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر، ئۇلارنى ناماز ئوقۇشتىن چەكلىگەن. ئەگەر ناماز ئوقۇغانلىقى بايقىلىپ قالسا، تۆۋەن كاپالەت پۇلى كېسىلىپلا قالماستىن، بەلكى يەنە «تەربىيەلەش» كە ئېلىپ كېتىلگەن

تەپسىلاتى...

غايىپ غوپۇر ھاپىزنىڭ ئۆلۈمى ئىككى يىلدىن كېيىن ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كومېتىتى ئارقىلىق ئېنىقلانغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا
 
8-سېنتەبىر ئاۋسترالىيە ۋاقتى كېچىدە ئاۋسترالىيەنىڭ سىدنېي شەھرىدە تۇرۇشلۇق شائىرە ۋە پائالىيەتچى پاتىمە غوپۇر ئىجتىمائىي ئالاقە تورلىرىدا دادىسىنىڭ ئۆلۈم خەۋىرىنى ئاڭلاتتى. ئۇ 3 مىنۇتلۇق سىن فىلىمى ئارقىلىق ئۇزۇندىن بۇيان ئىز-دېرىكىنى ئالالمىغان دادىسى غوپۇر ھاپىزنىڭ ئىككى يىل ئىلگىرىلا ۋاپات بولغانلىقىنى، ئۆزىنىڭ بۇ ئۆلۈم خەۋىرىنى تېخى نەچچە مىنۇتنىڭ ئالدىدا بىلگەنلىكىنى يىغلاپ تۇرۇپ، ئېنگىلىز تىلىدا ئاڭلاتتى.

ئېغىر مۇسىبەت ئىچىدىكى پاتىمە خانىم 16-سېنتەبىر كۈنى ئاۋسترالىيەدىن تېلېفون زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلدى.

ئۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، 8-سېنتەبىر يېرىم كېچىدە ئۇنىڭ ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتىنىڭ «مەجبۇرى غايىب قىلىۋېتىلگەنلەرنى ئېنىقلاش» گۇرۇپپىسىغا 2019-يىلى 4-ئاينىڭ 12-كۈنى يازغان خېتىگە جاۋاپ كەلگەن. ئېلخەتتە ئۇنىڭ بۇ يىل 63 ياشقا كىرگەن ئاپىسى روشەنگۈل ئابدۇرېھىم خانىمنىڭ قەشقەردە ئۆز ئۆيىدە نورمال ياشاۋاتقانلىقى بىلدۈرۈلگەن. ئەمما مەزكۇر خەتتە 2016-يىلى 4-ئايدىن بۇيان پاتىمە بىلەن ئالاقىسى پۈتۈنلەي ئۈزۈلۈپ قالغان، 2017-يىلى لاگېرغا قامالغانلىقى مەلۇم بولغان دادىسى غوپۇر ھاپىزنىڭ 2018-يىلى 11-ئاينىڭ 3-كۈنى ئۆپكە تۇبېركۇليۇزى، يەنى سىل كېسىلى بىلەن ۋاپات بولۇپ كەتكەنلىكى ئالاھىدە ئۇقتۇرۇلغان.

تەپسىلاتى...

غايىپ مىرئادىل ھەسەننىڭ جياڭسۇ ئۆلكىسىدە تۇتقۇن قىلىنغانلىقى ئونسۇ ھۆكۈمەت خادىمى تەرىپىدىن دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ئۆلكىسىدە تۇرۇپ خىتايغا قارشى يوتۇبتا بايانات ئېلان قىلغان ئاقسۇ ئونسۇلۇق ياش مىرئادىل ھەسەن ھەققىدە ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا ئونسۇ ناھىيەلىك ھۆكۈمەتنىڭ بىر خادىمى مىرئادىل ھەسەننىڭ خىتاينىڭ جياڭسۇ ئۆلكىسىدە تۇتقۇن قىلىنغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. ئۇ مىرئادىلنىڭ تۇتۇلۇش سەۋەبى سۆپىتىدە ئۇنىڭ توردا ئاتالمىش «ئىغۋا تارقىتىپ، خىتاي دۆلىتىنىڭ يۈزىگە قارا سۈركىگەنلىكى ۋە ئونسۇ ناھىيەسىنىڭ يۈزىنى تۆككەنلىكى» نى ئىلگىرى سۈردى

غايىپ مىرئادىل ھەسەن ئامېرىكادىكى يوتۇبچى شادىمان ماخمۇت بىلەن ئۆتكۈزگەن سۆھبەت خاتىرىسىدا، ئۆزىنىڭ يوتۇبتا ئۇچۇر ۋە بايانات ئېلان قىلىشنى ئۈچ ئايچە داۋاملاشتۇرۇش پىلانى بارلىقىنى ئېيتقان، ئەمما شۇنىڭدىن بىرقانچە سائەت كېيىن ئۇنىڭ تاشقىي دۇنيا بىلەن ئالاقسى ئۈزۈلۈپ، ئىز-دېرىكسىز غايىپ بولغان. نورۋېگىيەدىكى پائالىيەتچى ئابدۇۋەلى ئايۇپ 7‏-سېنتەبىر فېيسبوكتا ئېلان قىلغان بىر يازمىسىدا مىرئادىل ھەسەننىڭ تۇتۇلۇپ بولغانلىقى ھەققىدە ۋەتەندىكى ئىشەنچلىك بىر مەنبەدىن ئۇچۇر كەلگەنلىكىنى ئاشكارىلىغان ئىدى. بىز ئۇيغۇر رايونىدىكى ئالاقىدار ئىدارە-ئورگانلاردىن مىرئادىلنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە مەلۇمات سورىدۇق. ئۇيغۇر ئاپتونۇم رايونلۇق ج خ نازارىتىدىن تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان بىر خادىم ئۆزىنىڭ مىرئادىلنىڭ ئەھۋالىدىن خەۋەرسىزلىكىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

ئاۋاز ئارتىسى فىلىم ئىشلىگۈچى خۇرسەن ھەسەنگە «دۆلەتنى پارچىلاش جىنايىتى» ئارتىلىپ 15 يىل كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خۇرسەن ھەسەن ئۈرۈمچى تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىنىڭ ئاۋاز ئارتىسى ۋە يېقىنقى يىللاردا ئىشلىگەن ئۇيغۇر تىلىدىكى قىسقا فىلىملىرى بىلەن ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى سەنئەت ساھەسىدە تونۇلغان. ئەمما خۇرسەن ھەسەنمۇ نۇرغۇنلىغان ئۇيغۇر سەرخىللىرىغا ئوخشاش ئاۋۋال تۇتقۇن قىلىنپ لاگېرغا قامىلىش، كېيىن جازا ھۆكۈم قىلىنىپ، 15 يىللىق تۈرمىگە قامىلىش قىسمىتىگە ئۇچرىغان.

مەزكۇر خەۋەر خۇرسەن ھەسەننىڭ ئامېرىكادىكى سىڭلىسى سەييارە ئەركىن ھەسەنننىڭ گۇۋاھلىقىدا ئۆتكەن ھەپتە ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا ئاشكارىلاندى.

2016-يىلدىن بۇيان ئامېرىكانىڭ ۋىرگىنىيە شتاتىدا ياشاۋاتقان سەييارە خانىم، 15-سېنتەبىر رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلدى.

تەپسىلاتى...

«مۇلەن» فىلىمى ئىشلەنگەن تۇرپان شەھەر ئىچى ۋە ئەتراپىدا 8 ئورۇندا لاگېر بارلىقى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دىسنېي فىلىم شىركىتى تۇرپاندا ئىشلىگەن «مۇلەن» فىلىمى 4-سېنتەبىر كۈنى قويۇلۇشقا باشلىغاندىن كېيىن تۇرپاندىكى لاگېرلار بىر قىسىم خەلقئارا جامائەتنىڭ دىققەت مەركىزىگە ئايلاندى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ سەۋەبتىن تۇرپانغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا تۇرپاننىڭ شەھەر ئىچى ۋە ئەتراپىدىلا 8 ئورۇندا لاگېر بارلىقى دەلىللەندى. مەزكۇر لاگېرلارنىڭ ئۈچىدە ۋەزىپە ئۆتىگەن بىر ساقچى خادىمى بۇ لاگېرلاردىكى تۇتقۇنلارنىڭ ئاران بىر ئايدا بىر قېتىم بىنا ھاۋالاندۇرىلىدىغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. تۆۋەندە مۇخبىرىمىز شۆھرەت ھوشۇرنىڭ بۇ ھەقتە تەييارلىغان پروگراممىسى دىققىتىڭلاردا بولىدۇ.

«مۇلەن» فىلىمىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدا لاگېرلارغا ئادەم توپلاش ئەۋجىگە چىققان 2018‏-يىلىدا سىنغا ئېلىنىشى، مەزكۇر فىلىم ئىشلىگۈچىلىرىنىڭ بازار قوغلىشىپ ئۇيغۇر رايونىدىكى سىياسىي پاجىئەلەرگە كۆز يۇمغانلىق مەسىلىسىنى ئاخبارات كۈنتەرتىپىگە ئېلىپ كەلدى. دىسنېي فىلىم شىركىتىنىڭ فىلىم ئىشلەش جەريانىدا لاگېرلار مەسىلىسىگە شاھىت بولماسلىقىنىڭ مۇمكىن ئەمەسلىكىنى ئىشارەتلىگەن كانادالىق لاگېر تەتقىقاتچىسى شاۋن جاڭ دىسنېي فىلىم گۇرۇپپىسى تۇرپان ئايرودرومىدىن پىچانغا قاراپ ماڭغاندا ئاز دېگەندە 7 لاگېرغا شاھىت بولىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان پىچاندىكى ساقچى خادىمى تۇرپان شەھەر ئىچى ۋە يېقىن ئەتراپىدىلا 8 ئورۇندا لاگېر بارلىقىنى دەلىللىدى. بۇ خادىم يەنە مەزكۇر لاگېرلاردا ئوخشىمىغان ۋاقىتلاردا ۋەزىپە ئۆتىگەن بىر ساقچىنىڭ تېلېفون نومۇرىنى تەمىنلىدى. نۆۋەتتە بىر ساقچىخانىدا ياردەمچى ساقچى بولۇپ ئىشلەۋاتقان بۇ خادىم ئۆزىنىڭ تۇرپان شەھەر ئىچى ۋە ئەتراپىدىكى 3 لاگېردا ۋەزىپە ئۆتىگەنلىكىنى تىلغا ئالدى. بايان قىلىنىشىچە، ئۇ تۇرپان شەھىرىدىكى 1-، 5- ۋە 6-تەربىيىلەش مەكتىپى دەپ ئاتالغان 3 لاگېردا ۋەزىپە ئۆتىگەن. ئۇ ئۆزىنىڭ بىر ياردەمچى ساقچى بولۇش سۈپىتى بىلەن لاگېرنىڭ ئومۇمى ئەھۋالى ھەققىدە كۆپ بىر نەرسە بىلمەيدىغانلىقى، پەقەت 5-لاگېردىكى بىر قىسىم ئىشلاردىن خەۋەردار ئىكەنلىكىنى ئېيتتى. ئۆزى ئىشلىگەن لاگېرلارنىڭ ئورنى ۋە قۇرۇلۇشى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات بەرگەن بۇ خادىم، 5-لاگېردىكى بىر سىنىپتا 36 كىشى ئوقۇغانلىقى ۋە بۇ 36 كىشىنىڭ ياشتا ئەڭ چوڭىنىڭ 60 ياش، ئەڭ كىچىكىنىڭ 17 ياش ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى. مەزكۇر خادىم يەنە بۇ بىر سىنىپتا ئوقۇيدىغان 36 كىشىنىڭ بىر ياتاقتا ياتقانلىقىنى بايان قىلدى، بىز ئۇنىڭدىن ياتاقنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى ۋە ھاۋا ئۆتۈشۈش ئەھۋالىنى سورىغىنىمىزدا؛ ئۇ تۇتقۇنلارنىڭ ئايدا بىر قېتىم بىنا سىرتىغا ئېلىپ چىقىلىپ ھاۋالاندۇرىلىدىغانلىقىنى بايان قىلدى. ئۇنىڭ دېيىشىچە، بۇ ھاۋالاندۇرۇشقا، پۈتۈن لاگېردىكى ئوقۇغۇچىلار بىرلىكتە ئەمەس، بەلكى بىر سىنىپ بىر سائەتتىن نۆۋەت بىلەن ئاچىقىلىدىكەن. لاگېردا كىشىلەر كۆپ بولغانلىقى ئۈچۈن بەزىدە ھاۋالاندۇرۇلۇش نۆۋىتى بىر ئايدىنمۇ ئېشىپ كېتىدىكەن.

تەپسىلاتى...

ئەركىن ئەمەتنىڭ قېرىنداشلىرى ئۈستىدىكى ئەيىبنامىنىڭ چىنلىقى ۋە نۇرنىسا ئەمەتنىڭ كېسەلچانلىقى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئوقۇتقۇچىسى دوكتور ئەركىن ئەمەتنىڭ 4 قېرىندىشى ئۈستىدىكى ئەيىبنامىدە يارقىن ئابلەت ئىسىملىك بىر قارىلىغۇچىنىڭ نامى خاتىرىلەنگەنىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ قەشقەر تەپتىش مەھكىمىسىگە قارىتا ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا يارقىن ئابلەتنىڭ مەزكۇر مەھكىمىدىكى 40 ياشلار چامىسىدىكى بىر تەپتىش خادىمى ئىكەنلىكى دەلىللەندى، يەنە ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا، ئەركىن ئەمەتنىڭ سىڭلىسى نۇرنىسا ئەمەتنىڭ قاماقتا كېسەلگە مۇپتىلا بولۇپ، يەكەن پەيلۇ تۈرمىسىدىن يوپۇرغىدىكى بىر تۈرمىگە يۆتكەلگەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئوقۇتقۇچىسى دوكتور ئەركىن ئەمەتنىڭ قېرىنداشلىرى ئۈستىدىكى ئەيىبنامىدە ئەيىبلىگۈچى ئورۇننىڭ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق تەپتىش مەھكىمىسىنىڭ قەشقەر شۆبىسى ئىكەنلىكى قەيت قىلىنغان. ئەيىبنامىدە ئەيىبلىگۈچى سۈپىتىدە يارقىن ئابلەت ئىسىملىك تەپتىش خادىمى تىلغا ئېلىنغان. مەزكۇر ئەيىبنامىنىڭ چىنلىقىنى دەلىللەش ئۈچۈن قەشقەر ۋىلايەتلىك تەپتىش مەھكىمىسىگە تېلېفون قىلدۇق ۋە بۇ مەھكىمىدە راستىنلا يارقىن ئابلەت ئىسىملىك بىر خادىمنىڭ بار-يوقلۇقىنى سۈرۈشتە قىلدۇق.

تەپسىلاتى...

قورغاستىكى ئەسەت ئابدۇكېرىم ئائىلىسى چەتئەلگە چىققىنى ئۈچۈنلا قاماق جازاسىغا مەھكۇم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز ئىگىلىگەن ئەھۋاللاردىن مەلۇم بولۇشىچە، خىتاي دائىرىلىرى 2016-يىلى يىل ئاخىرى ۋە 2017-يىلى يىل بېشىدا باشلىغان ئۇيغۇرلارنى تۈركۈم-تۈركۈملەپ تۇتقۇن قىلىپ، لاگېرغا قاماش دولقۇنىدا، ھەر خىل سەۋەبلەر بىلەن چەتئەللەرگە چىققان ئۇيغۇرلار ئەڭ دەسلەپكى تۇتقۇن ئوبيېكتلىرىغا ئايلانغان. كېيىن ئۇلار يەنە دائىرىلەر تەرىپىدىن لاگېر ئىچىدىلا ھۆكۈم ئېلان قىلىنىپ تۈرمىلەرگە قامىلىشتەك ئېغىر جازاغا ئۇچرىغان.

غۇلجا قورغاستىكى ئەسەت ئابدۇكېرىم ۋە ئىنىسى ئەنۋەر ئابدۇكېرىملەر تۈركىيە ۋە گوللاندىيەدە زىيارەتتە بولغانلىقى ئۈچۈنلا، 2017-يىلى يىل بېشىدا قورغاستا باشلانغان دەسلەپكى تۇتقۇن دولقۇنىدا لاگېرغا ئېلىپ كېتىلگەن ۋە كېيىن ئائىلىسى بويىچە قاماققا ھۆكۈم قىلىنىشتەك پاجىئەلىك قىسمەتكە يولۇققان.

ئەسەت ئابدۇكېرىمنىڭ تۈركىيەدىكى قىزى دىلبەر ئەسەت ئاپىسى ھەجەر ھەبىبۇللا، دادىسى ئەسەت ئابدۇكېرىم ۋە ئىنىسى سەيپىدىن ئەسەدنىڭ تۇتقۇن قىلىنىپ لاگېرغا قامىلىش ۋە كېيىن تۈرمىگە قامىلىش سەۋەبلىرى ھەققىدە ئۆزى بىلىدىغان ئەھۋاللارنى ئاڭلاتتى.

تەپسىلاتى...

قەشقەردە «كەسپىي تەربىيىلەش» تىن چىققان تەجرىبىلىك شوپۇر ئەركىن ھاشىم ھامماللىق قىلماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ئاخبارات ئورگانلىرى ئاتالمىش كەسپىي تەربىيىلەش مەركەزلىرىدە تەلىم ئالغانلارنىڭ، يېڭى كەسىپلەرنى ئۆگەنگەنلىكى ۋە ئەمگەك ماھارىتىنىڭ ئۆسكەنلىكى، شۇنداقلا ياخشى ئىش ئىمكانلىرىغا ئېرىشىپ ئىقتىسادىي كىرىمىنىڭ يۈكسەلگەنلىكىنى خەۋەر قىلغان ئىدى. قەشقەرگە قارىتا ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا قەشقەر پاختەكلىدە ئىلگىرى مۇستەقىل يۈك توشۇش مۇلازىمىتى بىلەن شۇغۇللىنىپ ياخشى تۇرمۇش كەچۈرۈپ كېتىۋاتقان تەجرىبىلىك شوپۇر ئەركىن ھاشىمنىڭ لاگېرغا كىرىپ-چىققاندىن كېيىن نۆۋەتتە قەشقەردىكى بىر خىتاي يۈك توشۇش شىركىتىدە ھامماللىق قىلىۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى.

قەشقەر ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى، قەشقەر پاختەكلىدە ئولتۇرۇشلۇق تەجرىبىلىك شوپۇر ئەركىن ھاشىمنىڭ 2017 ‏-يىلنىڭ بېشىدا لاگېرغا ئېلىپ كېتىلىپ 2019 ‏-يىلى قويۇپ بېرىلگەنلىكى، ئىلگىرى يۈك توشۇش ماشىنىسىدا شەھەرلەر ئارا قاتناپ، يەنى ئۆز ئالدىغا يۈك توشۇش مۇلازىمىتى بىلەن شۇغۇللىنىپ ياخشى پۇل تېپىۋاتقان ئەركىن ھاشىمنىڭ لاگېردىن چىققاندا، پۈتۈن مال-مۈلكىدىن ئايرىلىپ بولغان بولغاچقا، قەشقەر شەھىرىدىكى بىر يۈك توشۇش شىركىتىدە ھامماللىق قىلىۋاتقانلىقىنى مەلۇم قىلدى. دېيىلىشىچە ئەركىن ھاشىم لاگېرغا ئەكېتىلگەندىن كېيىن ئۇنىڭ ئايالى، ئانىسى ۋە ئىككى بالىسى بولۇپ ئائىلىدىكى 4 جان بېقىشسىز قالغان. دەسلەپكى يىلى بۇ ئائىلە ئەركىن ھاشىمنىڭ ساقلاپ قويغان پۇللىرىنى بىلەن كۈن ئۆتكۈزگەن بولسا، ئىككىنچى يىلىغا كەلگەندە، ئائىلىنىڭ بىردىنبىر كىرىم مەنبەسى بولغان يۈك توشۇش ماشىنىسىنى سېتىشقا مەجبۇر بولغان. شۇڭا ئەركىن ھاشىم لاگېردىن چىققاندىن كېيىن ئىقتىسادىي ھاياتتا ئىشنى نۆلدىن باشلاشقا توغرا كەلگەن. بۇ ھەقتە ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا، پاختەكلىدىكى بىر ساقچى خادىمى، ئەركىن ھاشىمنىڭ ئەسلىدە بىر شوپۇر ئىكەنلىكى، لاگېرغا ئەكېتىلىشتىن ئاۋۋال ئىشلىرىنىڭ ياخشى يۈرۈشۈپ كېتىۋاتقان ھالەتتە ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى. ئۇ يەنە ئەركىن ھاشىمنىڭ ئىككى يىل لاگېردا يېتىپ چىققانلىقىنى تىلغا ئالدى.

تەپسىلاتى...

ئەركىن ئاسىيا رادىيوسىنىڭ ئەنقەرەدىكى ئىختىيارىي مۇخبىرى ئەركىن تارىمنىڭ تۆت قېرىندىشى تۈرمىگە تاشلانغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ، جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ ئوقۇتقۇچىسى دوكتور ئەركىن ئەمەتنىڭ تۆت قېرىندىشى خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن تېررورلۇق ھەرىكەتلىرىگە ياردەم بېرىش جىنايىتى بىلەن ئەيىبلىنىپ، ئون يىلدىن يۇقىرى قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان. دوكتور ئەركىن ئەمەت ئەركىن ئاسىيا رادىيوسىنىڭ ئۇيغۇر بۆلۈمى تەسىس قىلىنغاندىن بۇيان ئىزچىل ھالدا تۈركىيەدە تۇرۇشلۇق ئىختىيارىي مۇخبىر بولۇپ خىزمەت قىلغان، ئەركىن ئاسىيا رادىيوسىنىڭ ئەنقەرەدىكى شۆبە ئىشخانىسى تاقىلىشتىن ئىلگىرى مەزكۇر ئىشخانىنىڭ كۈندىلىك ئىشلىرىغا مەسئۇل بولۇپ ئىشلىگەن.

ئەركىن ئەمەت 2020-يىللىرىنىڭ باشلىرىدا 13 تۇغقىنىنىڭ يىغىۋېلىش لاگېرلىرىغا قامالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان. بۇنىڭدىن بىر ئاي بۇرۇن دوكتور ئەركىن ئەمەت ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق خەلق تەپتىش مەھكىمىسى قەشقەر شۆبىسىنىڭ قەشقەر ۋىلايەتلىك ئوتتۇرا خەلق سوت مەھكىمىسىگە يازغان مەمەت ئەمەت، ئۆمەر ئەمەت، نىسا ئەمەت ۋە ئەنۋەر ئەمەت قاتارلىق تۆت قېرىندىشى ھەققىدىكى ئەيىبلەشنامىسىنى تاپشۇرۇۋالغان. ئەيىبلەش خېتىدە خىتاي دائىرىلىرى تۈركىيە ۋەتەنداشلىقىدىكى ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئوقۇتقۇچىسى ئەركىن ئەمەت ئەپەندىنى «تېررورچى» دەپ ئېلان قىلغان بولۇپ، قېرىنداشلىرىنى ئەركىن ئەمەتكە سوۋغات بەرگەنلىكى ئۈچۈن «تېررورلۇق ھەرىكەتلىرىگە ياردەم قىلغان» دېگەن جىنايەت بىلەن قولغا ئالغان.

تەپسىلاتى...

BBC مەردان غاپپارنىڭ رەسمىي قولغا ئېلىنغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

6-ئاۋغۇست BBC مۇخبىرلىرى 31 ياشلىق مەردان غاپپارنىڭ كۇچادىكى بىر كورونا ۋىرۇسى يۇقۇمىنى تەكشۈرۈش ئورنىدىن يوللىغان سىن كۆرۈنۈشى بىلەن ئۇنىڭ بىر قىسىم قىسقا ئۇچۇرلىرىنى ئېلان قىلىپ بەلگىلىك تەسىر قوزغىغان ئىدى. بۇ سىن كۆرۈنۈشىدە مەردان غاپپارنىڭ قولىغا كويزا سېلىنىپ كارۋاتقا چېتىپ قويۇلغانلىقى ئەكىس ئەتتۈرۈلگەن. مەردان غاپپارنىڭ يەنە قىسقا ئۇچۇرلىرىدىكى ئۇنىڭ 18 كۈن كۇچادىكى بىر ساقچىخانىنىڭ تۇتۇپ تۇرۇش ئورنىدا ياتقانلىقى، بۇ يەردە بېشىغا خالتا كىيدۈرۈلگەن 50 دىن ئارتۇق ئادەمنىڭ بىر بىرىگە چېتىپ قويۇلغانلىقى، بىر ئادەمنىڭ ئەتىگەندىن كەچكىچە دات-پەريات كۆتۈرۈپ ۋارقىرىغانلىقىنى ئاڭلىغانلىقى قاتارلىق ئېچىنىشلىق مەنزىرىلەر تىلغا ئېلىنغان ئىدى.

خەۋەردە ئەسكەرتىلىشىچە، بۇ سىن كۆرۈنۈشى ۋە ئۇچۇرلارنى مەردان غاپپار بۇ يىل 2-ئايدا ئۆزى تارتىپ ئائىلىسىدىكىلەرگە يوللاپ بەرگەن. ئائىلىسىدىكىلەر ئۇنى گوللاندىيەدىكى تاغىسى ئابدۇلھەكىم غاپپارغا ئەۋەتكەن. ئابدۇلھاكىم غاپپار بولسا ئاخبارات ساھەسىنىڭ دىققىتىنى تارتىش ئۈچۈن BBC مۇخبىرلىرىغا يوللاپ بەرگەن. BBC مۇخبىرلىرى بۇ سىن كۆرۈنۈشىگە قوشۇپ مەردان غاپپارنىڭ قىسقا ئۇچۇرلىرىنى ئانالىز شەكلىدە ئېلان قىلىش بىلەن بىرگە، خىتاي ھاكىمىيىتىدىن بۇ مەسىلىگە مۇناسىۋەتلىك سوئاللارنى سوراپ يازما شەكىلدە ئەۋەتكەن. ئەمما خىتاي تەرەپتىن ھازىرغا قەدەر جاۋاپ ئالالمىغان.

تەپسىلاتى...