تۈرمىدە 15 يىل يېتىپ ئامان چىققان قېيىماخۇن قارى، لاگېردا ئىككى يىل يېتىپ جەسىتى چىققان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

لاگېردىكى خورلاشنىڭ تۈرمىدىن نەچچە ھەسسە ئېغىر ئىكەنلىكى لاگېر گۇۋاھچىلىرى تەرىپىدىن كۆپ قېتىملاپ تەسۋىرلەنگەنىدى. مانا مۇشۇ سەۋەبتىن بولسا كېرەك، ئىلگىرى ئۈرۈمچى 1 ‏-تۈرمىدە 15 يىل جازا مۇددىتىنى تۈگىتىپ ئامان چىققان، دىنىي زات قېيىماخۇن قارى، 2017 ‏-يىلى لاگېرغا سابىق مەھبۇسلار قاتارىدا سولىنىپ ئىككى يىل ئۆتكەندىن كېيىن، ئۇنىڭ جەسىتى چىققان.

توققۇزاقلىق مۇھاجىرنىڭ ئۆتكەن ھەپتە رادىومىزغا يوللىغان ئىنكاسىدا يەنە بايان قىلىنىشىچە، توققۇزاق بۇلاقسۇ 4 ‏-كەنت مەسچىتىنىڭ خاتىبى قېيىماخۇن قارى، 2017 ‏-يىلى سابىق مەھبۇسلار قاتارىدا تۇتقۇن قىلىنغان. دېيىلىشىچە، 1991 ‏-يىلى بۆلگۈنچىلىك بىلەن ئەيىبلىنىپ 15 يىللىق كېسىلگەن قېيىماخۇن قارى 2006 ‏-يىلى تۈرمىدىن ئامان-ئېسەن چىققان، ئەمما بۇ قېتىم لاگېرغا ئەكېتىلىپ ئىككى يىلدىن كېيىن، ئۇنىڭ جەسىتى ئائىلىسىگە تاپشۇرۇلغان. ئىنكاستا دېيىلىشىچە، 59 يېشىدا ئىككىنچى قېتىم تۇتۇلغىنىدا، ئۇنىڭ سالامەتلىكىدە ھېچقانداق مەسىلە يوق بولۇپ، ئۇ بامدات نامازدىن كېيىن، ئېتىزلىقىدا سۇ تۇتۇۋاتقان مەزگىلدە كەنت ساقچىلىرى تەرىپىدىن ئېلىپ كېتىلگەنىكەن.

تەپسىلاتى...

توققۇزاق بۇلاقسۇنىڭ يېزا باشلىقى ئابلەت تۇرغۇن «قانات ئاستىغا ئېلىش جىنايىتى» بىلەن 14 يىللىق كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر رايونىدا 2017‏-يىلى باشلانغان چوڭ تۇتقۇندا نىسبەتەن كۆپ تەكرارلانغان ئاتالمىش جىنايەت ناملىرىدىن بىرى «قانات ئاستىغا ئېلىش جىنايىتى» بولۇپ، بۇ «جىنايەت گۇماندارى» بولۇپ قالغان كىشىلەرگە بىلىپ ياكى بىلمەي ئىنساندارچىلىق نۇقتىسىدىن ياردەم قىلىپ قالغانلار مانا مۇشۇ قالپاق بىلەن تۇتۇلغان ۋە ئېغىر كېسىۋېتىلگەن. مانا بۇلاردىن بىرى توققۇزاق بۇلاقسۇنىڭ يېزا باشلىقى ئابلەت تۇرغۇن بولۇپ، ئۇ 82 ياشلىق بىر سابىق مەھبۇسنى «تەربىيەلەش» كە ئاپىرىلىدىغانلار تىزىملىكىدىن چىقىرىۋەتكەنلىكى ئۈچۈن مەزكۇر قالپاق بىلەن 14 يىللىق كېسىلگەن.

ئىنكاس قىلىنىشىچە، 82 ياشلىق كىشىنى «تەربىيەلەش» كە ئېلىپ بېرىش توققۇزاق بۇلاقسۇ يېزىسىنىڭ يېزا باشلىقى ئابلەت تۇرغۇننىڭ ئىدىيەسىدىن ئۆتمىگەن، ئۇ بۇنداق قىلىشنى بۇ تۇتقۇن نامزاتىنىڭ سالامەتلىكى ئۈچۈن تەھدىت دەپلا قارىماستىن، بەلكى يەنە ئۆزى خىزمەت قىلىۋاتقان پارتىيە ۋە ھۆكۈمەتنىڭ ئىناۋىتى ئۈچۈنمۇ زىيانلىق دەپ قارىغان. ئەمما2017 ‏-يىلىنىڭ ئاخىرلىرىغا كەلگەندە، ئۇ مەزكۇر قارارى سەۋەپلىك «جىنايەتچىنى قانات ئاستىغا ئېلىش» گۇمانى بىلەن دۆلەت بىختەرلىك ساقچىلىرى تەرىپىدىن چاقىرتىلغان ۋە ئىز-دېرىكى غايىپ بولغان.

تەپسىلاتى...

كورلادا لاگېرغا تىزىملىتىشنى رەت قىلغان ئەركىن سۇلايماننىڭ ساقچىخانىدىن جەسىتى چىققان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

كورلا ۋەزىيىىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرىنىڭ رادىيومىزغا ئىنكاس قىلىشىچە، كورلا شەھەرلىك تەمىنات-سودا سارىيىنىڭ تېخنىك ئىشىچىسى ئەركىن سۇلايمان، 7 ‏-ئاينىڭ بىرىنچى ھەپتىسى «تەربىيەلەش» كە ئۆزىنى تىزىملىتىش ئۈچۈن ساقچىخانىغا چاقىرتىلغان. ئەركىن سۇلايمان ئۆزىنىڭ گۇناھسىزلىقىنى بىلدۈرۈپ تىزىملىتىشنى رەت قىلغان. نەتىجىدە شۇ ھەپتىسى ئۆيىدىن مەجبۇرى تۇتۇپ ئەكىتىلگەن ئەركىن سۇلايماننىڭ ئۈچ ھەپتىدىن كېيىن ئائىلىسىگە جەسىتى قايتۇرۇلغان. مۇخبىرىمىزنىڭ كورلاغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى دۋامىدا ۋەقەنىڭ راستلىقى دەلىللەندى.

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشىنىڭ ئىنكاسىدا بايان قىلىنىشىچە، كورلا شەھەرلىك تەمىنات-سودا سارىيىنىڭ 25 يىللىق تېخنىك ئىشچىسى ئەركىن سۇلايمان 7‏-ئاينىڭ بىرىنجچى ھەپتىسى «تەربىيەلەش» كە تىزىملىتىش ئۈچۈن ساقچىخانىغا چاقىرتىلغان. ئەركىن بۇ «تەربىيەلەش» كە بېرىشنىڭ سەۋەبىنى سورىغىنىدا، ساقچىلار ئۇنىڭ 5 يىلنىڭ ئالدىدا تۈركىيەدىكى ئىنىسى بىلەن تېلېفوندا سۆزلەشكەنلىكى ۋە تېلېفون سۆھبەت خاتىرىسىدە «مەسىلە» كۆرۈلگەنلىكى، شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇنىڭ چوقۇم «تەربىيەلەش» كە بېرىشى كېرەكلىكى ئۇقتۇرغان.

تەپسىلاتى...

ئۇچتۇرپاندىكى بىر ئوقۇتقۇچى قىيىنچىلىقى بار ئىككى ئوقۇغۇچىسىغا ياردەم قىلغانلىقى ئۈچۈن 14 يىللىق كېسۋېتىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر رايوندا 2017 ‏-يىلىدىن بۇيان داۋام قىلىۋاتقان زور تۇتقۇندا، قىلغان خەير-ساخاۋەت ئىشلىرى «دىنىي ئەسەبىيلىكنىڭ ئىپادىسى» دەپ قارىلىپ كېسىۋېتىلگەنلەرنىڭ سانى ئاز ئەمەس. كۆپىنچە ھاللاردا تىجارەتچىلەر بۇ قالپاق بىلەن «تەربىيەلەش» كە ئېلىپ كېتىلگەن بولسا، ئۇچتۇرپاننىڭ ئىماملىرىم يېزىسىدىكى باشلانغۇچ مەكتەپ ئوقۇتقۇچىسى كېرەم ئابدۇراخمان قېيىنچىلىقى بار ئىككى ئوقۇغۇچىسىغا ئىقتىسادىي ياردەم قىلغانلىقى ئۈچۈن 14 يىللىق كېسىۋېتىلگەن. دېيىلىشىچە، بۇ كېسىمگە ئۇنىڭ مەزكۇر ئىككى ئوقۇغۇچىسىنىڭ تېلېفونىدىن «چاتاق» چىقىپ قولغا ئېلىنىشى تۈرتكە بولغان ئىكەن.

تەپسىلاتى...

رەناگۈل غېنى دادىسى تۈگەپ كەتكەندە قىلغان ئىبادەتلىرى سەۋەبلىك 17 يىللىق كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىنقى 4-5 يىلدىن بۇيان مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ئىجتىمائىي تاراتقۇلار ۋە ئاخبارات ۋاسىتىلىرىنىڭ ياردىمىدە خىتاي ھاكىمىيىتى لاگېر ۋە تۈرمىلەرگە قامىغان ئۇرۇق-تۇغقانلىرىنى ئىزدەۋاتقانلىقى مەلۇم. ئامېرىكادا تۇرۇشلۇق قەلبىنۇر غېنى ئاشۇلارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ ئائىلىسىنىڭ بېشىغا كەلگەن پاجىئەلەرنى ئامېرىكانىڭ سابىق تاشقى ئىشلار مىنىستىرى مايك پومپېيو ئەپەندىگە ئاڭلىتىش پۇرسىتىگە ئېرىشكەن ئىدى.

قەلبىنۇر غېنى ئامېرىكانىڭ سابىق تاشقى ئىشلار مىنىستىرى مايك پومپېيو ئەپەندى بىلەن ئۆتكەن يىلى 3-دىكابىردا كۆرۈشكەن. ئۇ رادىيومىزنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، مايك پومپېيو ئەپەندى بىلەن بولغان سۆھبىتى ۋە ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇچرىغان تەھدىتلەر ھەققىدە توختىلىپ مۇنداق دېدى: «مەن پومپېيو ئەپەندىگە ئائىلەمنىڭ ۋە پۈتۈن ئۇيغۇرلارنىڭ دەردىنى ئېيتتىم. ئۇيغۇرلارنىڭ بۇ دۇنيادىلا دوزاخنىڭ كۈنىنى كۆرۈۋاتقانلىقىنى، خەلقئارادىن ياردەم كۈتۈۋاتقانلىقىمىزنى بىلدۈرگەن ئىدىم.»

شۇنىڭدىن كېيىن قەلبىنۇرنىڭ كورلادا تۇرۇشلۇق ئائىلىسى دائىم خىتاي دائىرىلىرىنىڭ سوراق قىلىشىغا ئۇچرىغان. خىتاي دائىرىلىرى قەلبىنۇرغا بىۋاسىتە ياكى ئائىلىسى ئارقىلىق بېسىم قىلىشقا باشلىغان. ھەتتا قەلبىنۇرغا ئاچىسى رەناگۈل غېنىنىڭ ئاۋازلىق ئۇچۇرىنى يوللىغان بولۇپ، ئاچىسى ئۇنىڭدىن «قالايمىقان ئىشلارغا ئارىلاشماسلىق» نى تەلەپ قىلغان.

قەلبىنۇرنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئاچىسى رەناگۈل غېنى ئەسلىدە ئوقۇتقۇچى بولۇپ، ئىككى بالىنىڭ ئانىسى ئىكەن. ئۇ 2018-يىلى لاگېرغا ئېلىپ كېتىلگەن بولۇپ، قەلبىنۇرنىڭ يېقىندا ئالغان خەۋىرىگە قارىغاندا ئۇ بۇ يىل 5-ئايدا لاگېردىن تۈرمىگە يۆتكەلگەن ئىكەن.

تەپسىلاتى...

ئاتا-ئانىسى ئېغىر جازالانغان غۇلجادىكى بىر باشلانغۇچ مەكتەپتە 42 ئوقۇغۇچىغا «ئالاھىدە سىياسىي تەربىيە» بېرىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2017‏-يىلدىن بۇيان، ئۇيغۇر رايونىدىكى مەكتەپلەردە ئاتا-ئانىسى ياكى ئۇرۇق-تۇغقانلىرى تۇتقۇندا بولۇش ئاساسەن ئومۇمىييۈزلۈك ئەھۋالغا ئۆزگىرىش بىلەن بىرلىكتە، ئاتا-ئانىسى ئېغىر جازاغا ئۇچرىغان بىر قىسىم ئوقۇغۇچىلارغا قارىتا مەكتەپلەردە «ئالاھىدە سىياسىىي تەربىيە» ئېلىپ بېرىلىۋاتقانلىقى، بۇنىڭ ئاقىۋىتىدە مەزكۇر ئوقۇغۇچىلارنىڭ روھىي كەيپىياتى ۋە ئوقۇش نەتىجىسدە ئېغىر مەسىلە كۆرۈلىۋاتقانلىقى ئىنكاس قىلىنماقتا. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ئىنكاسلارغا ئاساسەن ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا، غۇلجا ناھىيەسىدىكى بىر باشلانغۇچ مەكتەپتە ئاتا-ئانىسى تۇتقۇندا بولغان 42 ئوقۇغچىغا پەرقلىق سىياسىي تەربىيە ئېلىپ بېرىلىۋاتقانلىقى ۋە ئۇلارنىڭ دەرس نەتىجىسىدە ئېغىر چېكىنىش بولغانلىقى ئاشكارىلاندى.

ئۇيغۇر رايونىنىڭ مائارىپ ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، ئۆتكەن يىلنىڭ بېشىدا مەكتەپلەرگە ئاتا-ئانىسى ئېغىر جازالانغان ئوقۇغۇچىلارغا «ئالاھىدە سىياسىي تەربىيە» بېرىش ھەققىدە بىر ئۇقتۇرۇش چۈشكەنلىكىنى ئىنكاس قىلدى. دېيىلىشىچە، بۇ ئۇقتۇرۇشتا ئاتا-ئانىسى ئېغىر كېسىۋېتىلگەن ئوقۇغۇچىلارغا تەسەللىي بېرىش تەشەببۇس قىلىنغان ۋە بىر تەرەپتىن بۇ بالىلاردا ھۆكۈمەتكە قارىتا نارازىلىق كەيپىياتى شەكىللىنىپ قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەلەپ قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكانى زىيارەت قىلىپ قايتقان كارخانىچى مەخەتجان ئەلقۇتنىڭ ھېلىھەم «تەربىيەلەش» تە ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى ئۆتكەن ئايدا رادىيومىزغا ئىنكاس يوللاپ، قەشقەر يېڭىشەھەردىكى قابىل كارخانىچىلاردىن مەخەتجان ئەلقۇتنىڭ 2014-2015‏-يىللىرى ئامېرىكانى زىيارەت قىلىپ قايتاندىن كېيىن تۇتۇلغانلىقى ۋە تا ھازىرغىچە ئىز-دېرىكى يولۇقىنى مەلۇم قىلغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ قەشقەر يېڭىشەھەردىكى ئالاقىدار ئورگانلارغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا، مەخەتجان ئەلقۇتنىڭ 2017‏-يىلى تۇتقۇن قىلىنغانلىقى ۋە تا ھازىرغىچە «تەربىيەلەش ئورنى» دا ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى.

ئىنكاس قىلىنىشىچە، قابىل كارخىچى مەخەتجان ئەلقۇت كارخانىچىلاردىن تەشكىللەنگەن بىر زىيارەت ئۆمىكى تەركىبىدە 2014‏- ۋە 2015-يىللىرى ئامېرىكاغا ئىككى قېتىم زىيارەتكە كەلگەن. ئىككىنجى قېتىملىق كېلىشىدە ھامىلدار ئايالى پەرىدە ئىلغار ئامېرىكادا يەڭگىگەن ۋە بۇ4-قىز پەرزەنتى ئامېرىكا پاسپورتىغا ئېرىشكەن. ئۇلار ئەر-ئايال يۇرتىغا قايتىپ بىر مەزگىلدىن كېيىن، يەنى2017-يىلى 5-ئايدا مەخەتجان ئەلقۇت تۇتقۇن قىلىنغان ۋە تا ھازىرغىچە ئىز-دېرىكى غايىپ بولغان.

تەپسىلاتى...

دىلناز كېرىم: «خىتاي ئەلچىخانىسى مېنىڭ ۋەتەندىكى تۇغقانلىرىمنى ‹بۇنداق كىشىلەر مەۋجۇت ئەمەس› دېدى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

 

«خىتاي ئەلچىخانىسى مېنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىمنى ‹بۇنداق كىشى يوق› دەيدۇ، ئائىلەمنى تېپىشىپ بېرىڭلار» دېگەن مۇراجىتى BBC دا تارقىتىلغان، ئەنگلىيەدە تۇرۇشلۇق 18 ياشلىق ئۇيغۇر قىزى دىلناز كېرىم.

18 ياشلىق ئۇيغۇر قىز دىلناز كېرىمنىڭ «خىتاي ئەلچىخانىسى مېنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىمنى ‹بۇنداق كىشى يوق› دەيدۇ، ئائىلەمنى تېپىشىپ بېرىڭلار» دېگەن مۇراجىتى ئەنگلىيەنىڭ داڭلىق ئاخبارات قانىلى BBC دا تارقىتىلدى. خەۋەر تارقالغاندىن كېيىن سىياسەتچىلەر ۋە ئانالىزچىلار ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا پىكىر بايان قىلىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ ئىنكاسىنى ئىنتايىن «قۇرقۇنچلىق» دەپ تەسۋىرلىدى.

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ يۇرتىدا قالغان ئاتا-ئانا، ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن ئالاقە قىلالماسلىقىدىكى سەۋەب كۆپىنچە ئۇلارنىڭ تۈرمىگە ياكى لاگېرغا سولانغانلىقى بولاتتى. لېكىن دىلنازنىڭ ئائىلىسى ھەققىدە ئالغان جاۋابى ھەقىقەتەنمۇ كىشىنى چۆچۈتەتتى.

دىلناز كېرىمنىڭ ئېيتىشىچە، دىلناز ئۆزى تۇرۇشلۇق ئورۇننىڭ پارلامېنت ئەزاسىدىن ئائىلىسىنى تېپىشقا ياردەم قىلىشنى تەلەپ قىلغان. لوندوندىكى خىتاي ئەلچىخانىسى دىلناز كېرىمنىڭ ئائىلىسى ھەققىدە بەزىلىرىنىڭ خۇشال ياشاۋاتقانلىقى، بەزىلىرىنىڭ ئۇزۇن يىللىق قاماققا سولانغانلىقى ۋە بەزىلىرىنىڭ «مەۋجۇت ئەمەس» لىكى ھەققىدە پارلامېنت ئەزاسىغا جاۋاب قايتۇرغان.

تەپسىلاتى...

غۇلجا «خىتاي بازىرى» دىكى تاختىيۇن مەسچىتىنىڭ ئىمام، خاتىپ ۋە مەزىنى بولۇپ 7 ھەيئىتىنىڭ قاماقتا ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

غۇلجا ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى غۇلجا شەھىرىدە دىنىي زاتلارنىڭ ئاساسەن دېگۈدەك كېسىلىپ كەتكەنلىكى، جەمئىيەتتە دىنىي مۇراسىملارغا يېتەكچىلىك قىلغۇدەك كىشى قالمىغانلىقىنى بايان قىلىپ، بۇنىڭ بىر پاكىتى سۈپىتىدە غۇلجا «خىتاي بازىرى» دىكى تاختىيۇن مەسچىتىنىڭ ئىمام، خاتىپ ۋە مەزىنى بولۇپ 7 ھەيئىتىنىڭ ھەممىسىنىڭلا كېسىۋېتىلگەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ غۇلجىغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا، تاختىيون مەسچىتىگە مەسئۇل بولغان بىر ساقچى خادىمى، مەزكۇر مەسچىتتىكى ھەيئەتلەردىن قۇدرەت قارىم قاتارلىق 7 كىشىدىن ھەممىسىنىڭلا قاماقتا ئىكەنلىكىنى دەلىللىدى.

تەپسىلاتى...

پېنسيونېر ئوقۇتقۇچى قېييۇم مەشرەپ جۈمە نامىزىدا «قانۇنسىز تەبلىغ» ئاڭلاپ قالغانلىقى ئۈچۈن 14 يىللىق كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

قاراقاشلىق مۇھاجىرلاردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، يۇرتى قاراقاشنىڭ ياۋا يېزىسىدىكى باشلانغۇچ مەكتەپ ئوقۇتقۇچىسى، پېنسىيونېر قېييۇم مەشرەپنىڭ 70 ياشقا يېقىنلاشقان ۋاقتىدا 14 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىك ئۇچۇرىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ قاراقاشقا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا، قېييۇم مەشرەپنىڭ بىر جۈمە نامىزىدا «قانۇنسىز تەبلىغ» ئاڭلاپ قالغانلىقى ئۈچۈن 14 يىللىق كېسىلگەنلىىكى، قىزى پاتىگۈل قېييۇمنىڭ بولسا نامەلۇم سەۋەپ بىلەن 10 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى

قاراقاشلىق بىر مۇھاجىرنىڭ ئىنكاس قىلىشىچە، ئۇنىڭ ياۋا يېزا مەركىزىي باشلانغۇچ مەكتىپىدىكى سابىق ئوقۇتقۇچىسى قېييۇم مەشرەپ 2018-يىلنىڭ ئاخىرى يېشى 70 كە يېقىنلاشقاندا 14 يىللىق كېسىۋېتىلگەن. قاراقاش ناھىيە ياۋا يېزىلىق بىر ساقچى خادىمى بۇ يېزىدا كېسىۋېتىلگەن ياشانغانلار ئارىسىدا قېييۇم مەشرەپ ئىسىملىك بىرسىنىڭ بار-يوقلۇقى ھەققىدىكى سوئالىمىزغا جاۋاپ بەرمىدى. ئىنكاستا دېيىلىشىچە، 40 يىلغا يېقىن باشلانغۇچ مەكتەپ ئوقۇتقۇچىسى بولۇپ خىزمەت قىلغان قېييۇم مەشرەپ 2010-يىلى پېنسىيەگە چىققان. ئۇ پېنسىيونېرلىق ھاياتنىڭ تەبىئىي بىر پارچىسى سۈپىتىدە مەھەللىنىڭ جامائەت پائالىيەتلىرىگە تولۇق قاتناشقان، توي-تۆكۈن، نەزىر-چىراقلاردىن قالمىغان. 2014-يىلى ئۇيغۇر رايونىدا ئاتالمىش «دىنىي ئەسەبىيلىك» كە قارشى دولقۇن باشلانغاندا، قاراقاشنىڭ ياۋا يېزىسىدىمۇ ئەڭ دەسلەپتە دىنىي زاتلار، ئۇنىڭدىن كېيىن ئۇلارنىڭ شاگىرتلىرى تۇتقۇن قىلىنغان بولسا، 2017-يىلى ئەنە شۇ دىنىي زاتلارنىڭ ئارقىسىدا سەپ تۇتۇپ ناماز ئوقۇغانلىكى ئاھالىلەر تۇتۇپ كېتىلگەن، 2018-يىلىغا كەلگەندە قېييۇم مەشرەپكە ئوخشاش جامائەتچىلىك يۈزىسدىن دىنىي زاتلار بىلەن بىللە ئولتۇرۇپ-قوپۇپ قالغان دۆلەت كادىرلىرىمۇ تۇتقۇن قىلىنغان.

تەپسىلاتى...