ئەنەس كەنتەر: «شەرقىي تۈركىستانغا ئەركىنلىك تىلەيمەن!»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دىيارىدىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى ئەيىبلەش چۇقانلىرىنىڭ يۇقىرى كۆتۈرۈلۈشىگە ئەگىشىپ پۇقراۋى تەشكىلاتلارنىڭ بۇ مەسىلىنى تېخىمۇ ياخشى تونۇتۇش تىرىشچانلىقلىرى يېقىندىن بۇيان كۆپلىگەن خۇشاللىنارلىق ئۇتۇقلارغا ئېرىشمەكتە. 30-ئۆكتەبىر كۈنى ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىنىڭ ئالدىدىكى ئاممىۋى مەيداندا ئۆتكۈزۈلگەن بىرلەشمە يىغىلىشنى ئەنە شۇ خىل ئۇتۇقلارنىڭ بىرى دېيىشكە بولىدۇ.

ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسىنىڭ تەشكىللىشى بىلەن تىبەتلەر، خوڭكوڭلۇقلار ۋە باشقا كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى شۇ كۈنى بىر مەيدان زور كۆلەملىك بىرلەشمە يىغىلىش ۋە نۇتۇق پائالىيىتى ئۆتكۈزدى. پائالىيەتنىڭ مەركىزىي تېمىسى ئامېرىكا ھۆكۈمىتىدە مۇزاكىرە قىلىنىۋاتقان «ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنى چەكلەش قانۇن لايىھىسى» نى ماقۇللاش خىزمىتىنى تېزلىتىش بولۇپ، بۇ قېتىمقى پائالىيەت ئارقىلىق مەجبۇرىي ئەمگەكنىڭ ئاددىيلا «زامانىۋى قۇللار ئەمگىكى» بولماستىن پۈتكۈل ئىنسانىيەتنىڭ ئورتاق ۋىجدانىغا ۋە مەسئۇلىيىتىگە چېتىشلىق زور مەسىلە ئىكەنلىكى يەنە بىر قېتىم تەكىتلەندى. پائالىيەت مەيدانى ئېلان قىلىنغان ۋاقىتتىن بالدۇرلا ئاي-يۇلتۇزلۇق «شەرقىي تۈركىستان بايرىقى»، شۇنىڭدەك تىبەت ۋە خوڭكوڭلۇقلارنىڭ بايراقلىرىنى كۆتۈرگەن نەچچە يۈز كىشى بىلەن كۆتۈرەڭگۈ روھقا تولغان ئىدى. يەنە كېلىپ پائالىيەت ئورنىنىڭ يىل بويى توپ-توپ ساياھەتچىلەرنىڭ ئايىغى ئۈزۈلمەيدىغان ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى ئالدىدا بولۇشى ئاشۇ يوچۇن كىشىلەرگىمۇ بۇ جايدىكى پائالىيەتتىن ئۇچۇر بەرمەكتە ئىدى.

پائالىيەتكە ئۆتكەن بىرنەچچە ھەپتىدىن بۇيان ئامېرىكا ۋە ياۋروپادىكى چوڭ ئاخبارات ۋاسىتىلىرىدە ئۆزىنىڭ خىتاي كومپارتىيەسى ۋە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلىرىنى ئەيىبلەش بىلەن ھەرقايسى ساھەنىڭ دىققەت مەركىزىگە ئايلىنىپ قالغان داڭلىق ۋاسكېتبول چولپىنى ئەنەس كەنتەرنىڭمۇ قاتناشقانلىقى بۇ قېتىمقى پائالىيەتنىڭ كەيپىياتىنى تېخىمۇ يۇقىرى پەللىگە چىقاردى.

تەپسىلاتى...

IPAC ئەزالىرى خىتايغا قارىتا تېخىمۇ قاتتىق تەدبىر قوللىنىشنى تەلەپ قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

29-ئۆكتەبىر كۈنى دۇنيا رەھبەرلىرى 30-31-ئۆكتەبىر ئۆتكۈزۈلىدىغان «20 دۆلەت گۇرۇھى» ( G-20) يىغىنى ئۈچۈن ئىتالىيەنىڭ پايتەختى رىمغا يىغىلىشتى. ئۇلارنىڭ مۇھىم نۇقتىسى كورونا ۋاباسى ۋە كىلىمات ئۆزگىرىشى بولىدىغانلىقى بىلدۈرۈلدى. ئوخشاش بىر ۋاقىتتا «خىتايغا قارشى پارلامېنتلار كومىتېتى» يەنى IPAC نىڭ ئەزالىرىمۇ رىمغا توپلانغان. ئۇلار دۇنيا رەھبەرلىرىنى كىلىمات ئۆزگىرىشى مەسىلىسىگە خىتاينىڭ كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىك مەسىلىسىنى تېگىشىۋەتمەسلىككە چاقىرىق قىلغان.

«خىتايغا قارشى پارلامېنتلار كومىتېتى»، يەنى قىسقىچە «ئايپەك» (IPAC) دەپ ئاتالغان بۇ كومىتېت ئۆتكەن يىلى 4-ئىيۇن كۈنى قۇرۇلغانلىقىنى ئېلان قىلغانىدى. مەزكۇر كومىتېت ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزاسى ماركو رۇبىيو ۋە روبېرت مېنېندېز، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى رېينخارد بۇتىكوفېر ۋە پارلامېنت ئەزاسى، ئەنگلىيە كونسېرۋاتىپلار پارتىيەسىنىڭ سابىق رەھبىرى ئىئىن دانكان سىمىسنى ئۆز ئىچىگە ئالغان توققۇز دۆلەتنىڭ پارلامېنت ئەزالىرىدىن تەشكىل تاپقان 18 داڭلىق پارلامېنت ئەزاسىدىن تەركىب تاپقان.

تەپسىلاتى...

غوپۇر ئەبەي: خىتاي ئىككى قېرىندىشىمنى مەن بىلەن ئۆزلىرى سۆزلەشتۈرۈپ، ئارقىدىن «بۆلگۈنچى بىلەن سۆزلەشتى» دەپ تۇتقۇن قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي دائىرىلىرى غۇلجا بايتوقايدىكى تىجارەتچى شۈكۈر ئەبەينىڭ بىر ساياھەت گۇرۇپپىسى بىلەن تۈركىيەگە چىقىشىغا رۇخسەت قىلغان، ئارقىدىن 4 يىل ئۆتكەندە، ئۇنى شۇ چەتئەل زىيارىتى سەۋەبلىك لاگېرغا سولىغان؛ 2019-يىلىغا كەلگەندە دائىرىلەر مەزكۇر ئائىلىدىن ئەختەم ئەبەينى گوللاندىيەدىكى ئاكىسى غوپۇر ئەبەي بىلەن تېلېفوندا سۆزلىشىشكە رۇخسەت بەرگەن، ھەتتا ئۆزلىرى سۆزلىشىشنى ئورۇنلاشتۇرغان، ئارىدىن 6 ئاي ئۆتكەندە، ئۇنى چەتئەلدىكى ئاتالمىش بۆلگۈنچى ئاكىسى بىلەن كۆرۈشكەنلىكى سەۋەبلىك تۇتقۇن قىلغان. تۆۋەندە مۇخبىرىمىز شۆھرەت ھوشۇرنىڭ بۇ ھەقتە تەييارلىغان پروگراممىسى دىققىتىڭلاردا بولىدۇ.

غۇلجا بايتوقايدىكى تىجارەتچى شۈكۈر ئەبەي، 2013-يىلى دائىرىلەرنىڭ تەستىقى بىلەن بىر ساياھەت ئۆمىكى تەركىبىدە تۈركىيەگە بېرىپ كەلگەن. 2017-يىلىغا كەلگەندە، ئۇنىڭ بۇ ساياھىتى يېرىم كېچىدە ئۆيىدىن بېشىغا قارا خالتا كىيدۈرۈلۈپ تۇتۇپ كېتىلىشكە سەۋەب بولغان.

بۇ ئەھۋالنى شۈكۈر ئەبەينىڭ گوللاندىيەدىكى ئىنىسى غوپۇر ئەبەي، 2018-يىلىنىڭ بېشىدا بىر گۇۋاھلىق باياناتى ئارقىلىق دۇنياغا ئاشكارىلىغان. نەتىجىدە شۈكۈر ئەبەي ۋە ئۇنىڭ بىر تۈركۈم ئۇرۇق-تۇغقانلىرى لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەن ۋە ئۇلارنىڭ قويۇپ بېرىلگەنلىكى، مەخسۇس بىر ئورۇنلاشتۇرۇش بىلەن گوللاندىيەدىكى غوپۇر ئەبەيگە ئۇقتۇرۇلغان. ھەتتا دائىرىلەر غوپۇر ئەبەينىڭ چوڭ ئىنىسى ئەختەم ئەبەينى ئائىلە ئەزالىرىغا ۋاكالىتەن ئۇنىڭ بىلەن ئالاقىلىشىپ تۇرۇشقا بېكىتكەن. غوپۇر ئەبەي ئىنىسى ئەختەم ئەبەي بىلەن قەرەللىك ھالدا كۆرۈشۈپ تۇرغان ۋە تەبىئىي ھالدا قىلىشقان گەپ-سۆزلىرىدە، دائىرىلەرنىڭ چىشىغا تېگىپ قويماسلىققا ئالاھىدە دىققەت قىلغان. شۇنداق تۇرۇقلۇق، غوپۇر ئەبەينىڭ، ئىنىسى ئەختەم ئەبەي بىلەن ئۇشتۇمتۇت ئالاقىسى ئۈزۈلگەن. ئۇ ئىچكىرى ئۆلكىلەردىكى ئالاقە تورى ئارقىلىق، ئىنىسى ئەختەم ئەبەينىڭ 2020-يىلى 12-ئايدا «گوللاندىيەدىكى بۆلگۈنچى ئاكىسى بىلەن كۆرۈشكەن» دېگەن سەۋەب بىلەن تۇتۇپ كېتىلگەنلىكى ھەققىدە ئۇچۇر ئالغان. بىر مەزگىلدىن كېيىن كىچىك ئىنىسى شاكىر ئەبەينىڭمۇ ئوخشاش سەۋەب بىلەن تۇتۇپ كېتىلگەنلىكىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

«ھەدەم نەدە؟» ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم ياۋروپادىكى ئامېرىكا ئەلچىخانىلىرى ۋە كونسۇلخانىلىرىدا قويۇلماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەنىڭ چوڭ شەھەرلىرىدىن بىرى بولغان لايىپزىگ شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلگەن «ھەدەم نەدە؟» ناملىق ھۆججەتلىك فىلىمنىڭ قويۇلۇش مۇراسىمىدىن كېيىن روشەن ئابباس خانىم مۇخبىرلارنىڭ سوئاللىرىغا جاۋاب بەرمەكتە. 2021-يىلى 26-ئۆكتەبىر.

ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى پاجىئەلىك ھاياتى «ھەدەم نەدە؟» ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم ئارقىلىق ياۋروپا دېپلوماتلىرىغا تونۇشتۇرۇلماقتا.

ئامېرىكا تاشقىي ئىشلار مىنىستېرلىكىنىڭ قوللىشى بىلەن «ھەدەم نەدە؟» ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم 14-ئۆكتەبىردىن ئېتىبارەن ئامېرىكانىڭ گېرمانىيەدىكى باش ئەلچىخانىسى ۋە كونسۇلخانىلىرىدا قويۇلۇشقا باشلىغان ئىدى. 26-ئۆكتەبىر بۇ فىلىمنىڭ قويۇلۇش مۇراسىم گېرمانىيەنىڭ چوڭ شەھەرلىرىدىن بىرى بولغان لايىپزىگ شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلگەن. مۇراسىمغا ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ لايىپزىگدىكى دېپلوماتلىرى ھەمدە گېرمانىيەدىكى كۆپلىگەن كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى، ئۇيغۇرشۇناسلار، مۇستەقىل تەتقىقاتچىلار قاتناشقان.

تەپسىلاتى...

قەشقەردىن نەنجىڭغا يۆتكەلگەن 3000 دىن ئارتۇق مەجبۇرىي ئەمگەك كۈچىنىڭ 30 پىرسەنتى ئۆسمۈرلەر ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

سىچۈەندىكى بىر ئەمگەك كۈچى يۆتكەش شىركىتى بۇ يىل6-ئايدا قەشقەردىن نەنجىڭغا يۆتكىگەن 3000 دىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچىنىڭ 30 پىرسەنتىنىڭ 16 ياشتىن 18 ياشقىچە بولغان ئۆسمۈرلەر ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى. ئىچكىي خىتايغا يۆتكەلگەن ئىشچىلارنىڭ تەركىبى ھەققىدە بۇ قېتىم تەپسىلىي مەلۇمات بەرگەن مەزكۇر شىركەت خادىمى، يۆتكەلگەنلەر ئىچىدە «تەربىيەلەش مەركىزى» دىن چىققانلارنىڭمۇ بارلىقىنى تىلغا ئالدى.

ئالدىنقى كۈنى تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان سىچۈەندىكى بىر ئەمگەك كۈچى يۆتكەش مۇلازىمەت شىركىتىنىڭ خادىمى، بۇ يىل6-ئايدا قەشقەردىن 3000 دىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچىنى نەنجىڭدىكى ئىككى فابرىكاغا يۆتكىگەنلىكىنى ئاشكارىلىغان ئىدى. بۈگۈن تېلېفونىمىزنى قايتا قوبۇل قىلغان بۇ خادىم، مەزكۇر 3000 دىن ئارتۇق ئىشچىنىڭ تەركىبى ھەققىدە بەزى مەلۇماتلارنى بەردى. ئۇ بەرگەن مەلۇماتىدا نەنجىڭغا يۆتكەلگەن مەزكۇر 3000 دىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچىنىڭ 30 پىرسەنتىنىڭ 16-18 ياش ئارىسىدىكىلەر، يەنى ئۆسمۈرلەر ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىىدى. لاگېرلار قۇرۇلغان 4 يىلدىن بۇيان مەجبۇرىي ئەمگەك ھەققىدە كۆپلىگەن خەۋەرلەر بېرىلگەن ۋە بۇ ھەقتە ئامېرىكادا «قانۇن» لار تەستىقلانغان بولسىمۇ، ئەمما مەجبۇرىي ئەمگەك كۈچلىرى ئارىسىدا ئۆسمۈرلەرنىڭمۇ بارلىقى تەكىتلەنمىگەن ئىدى. مەزكۇر شىركەتنىڭ توردا تارقالغان ئېلانىدا 2000 دىن ئارتۇق ئوتتۇرا تېخنىكوم ۋە ئالىي مەكتەپ پۈتتۈرۈش ئالدىدىكى ئەمگەك كۈچى بارلىقى بايان قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ گوللاندىيە شۆبىسى ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى ئاڭلىتىش پائالىيىتى ئۇيۇشتۇرغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

10-ئاينىڭ 24-كۈنى خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى گوللاندىيە شۆبىسىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى بىلەن گوللاندىيەنىڭ ئۇترىخ شەھرىدە ئۇيغۇرلار ئۇچىراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق مەسىلىسى ۋە چەت ئەللەردىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ھازىرقى ئەھۋالىنى ئاڭلىتىش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلگەن.

بۇ پائالىيەتكە خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى گوللاندىيە شۆبىسىنىڭ ۋەكىللىرىدىن باشقا يەنە ئۇنىۋېرسىتېت ئوقۇغۇچىلىرى ھەم سىياسىي پائالىيەتچىلەرمۇ قاتناشقان.

بۇ پائالىيەتكە گوللاندىيەدىكى ئۇيغۇر پائالىيەتچىلەردىن ئەخمەتجان قاسىم، ئالېرىك ئابلىمىت ۋە خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ ئەزاسى زەينىدىن تۇرسۇن، شۇنداقلا گوللاندىيەدە تۇرۇشلۇق لاگېر شاھىدى قەلبىنۇر سىدىق خانىم قاتارلىقلار تەكلىپ بىلەن قاتنشىپ، ئۇيغۇرلار ھەققىدە دوكلات بەرگەن.

مەزكۇر پائالىيەتتە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق ھەققىدىكى لېكسىيە ۋە مۇنازىرىلەر ناھايىتى قىزغىن كەيپىياتتا ئېلىپ بېرىلغان.

خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى گوللاندىيە شۆبىسىنىڭ ۋەكىلى سىتەيىن دىلىرىك ئەپەندى بۇ پائالىيەتنى ئورونلاشتۇرۇشقا كۈچ چىقارغان كىشىلەرنىڭ بىرىدۇر. ئۇ مەزكۇر پائالىيەتتە سۆز قىلىپ، ئالدى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ تارىخى ھەققىدە قىسقىچە چۈشەنچە بەرگەن. ئاندىن ئۆزىنىڭ ئىلگىرى ئۇيغۇر دىيارىنى زىيارەت قىلغانلىقىنى، ئۇ يەردە بىر يىلدەك تۇرۇش جەريانىدا ئۆزى كۆرگەن ۋە ھېس قىلغانلىرىنى يىغىن قاتناشقۇچىلىرى بىلەن ئورتاقلاشقان.

تەپسىلاتى...

لاگېر شاھىدلىرىنىڭ «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» توغرىسىدىكى بايانلىرى كۈچلۈك تەسىر قوزغىماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەدە نەشىردىن چىقىدىغان «فرانكفۇت كۈندىلىك گېزىتى» 23-ئۆكتەبىردىكى سانىدا «خىتايدىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىق: مىليونلىغان ئۇيغۇر ھەم باشقا ئازسانلىقلار تەجرىبە قىلىنماقتا ۋە قېيىن-قىستاققا ئېلىنماقتا» ناملىق زور ھەجىملىك بىر ماقالە ئېلان قىلدى. ئەسەر ئاپتورى مىركو شىمىد بۇ ماقالە ئۈچۈن لاگېر شاھىدلىرىدىن سايراگۈل ساۋۇتباينى مەخسۇس زىيارەت قىلغان بولۇپ، ئۇنىڭ لاگېردا ئۆز بېشىدىن ئۆتكۈزگەن پاجىئەلىك كەچۈرمىشلىرى ۋە كۆرگەن-بىلگەنلىرى توغرىسىدىكى بايانلىرىغا تەپسىلىي ئورۇن بەرگەن. ئاز دېگەندە 1 يېرىم مىليوندىن 3 مىليونغىچە بولغان ئىنساننىڭ لاگېرلارغا سولىنىپ، ئىنسان قېلىپىدىن چىققان ۋەھشىلىكلەر بىلەن قىينىلىۋاتقانلىقى، بۇ تۇتقۇنلارنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمىنىڭ ئۇيغۇرلار ئىكەنلىكىگە دائىر ئىسپاتلارنىڭ ئاشكارىلانغانلىقى ئەسكەرتىلگەن.

بۇ ماقالە ئادەتتە گېرمانىيە مەتبۇئاتلىرى ئىھتىيات بىلەن تىلغا ئېلىۋاتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» ئاتالغۇسىنى ئەسەرنىڭ باش ماۋزۇسى قىلغان. ئۇيغۇرلارنىڭ 1 مىليون 665 مىڭ كۋادىرات كىلومېتىرلىق كۆلەمگە ئىگە شەرقىي تۈركىستاندا ياشايدىغانلىقى، خىتاي مۇستەبىت ھاكىمىيىتىنىڭ بۇ زېمىننى ئىشغال قىلىۋالغاندىن كېيىن كۆپلەپ كۆچمەن يۆتكەپ، خىتايلارنىڭ نوپۇسىنى 1949-يىلىدىكى 5 پىرسەنتتىن ھازىرقى 40 پىرسەنتكە يەتكۈزگەنلىكى، شى جىنپىڭ تەختكە چىقىپ 2014-يىلىدىن ئېتىبارەن ئۇيغۇرلارنى مىللەت سۈپىتىدە يوقىتىش سىياسىتىنى يولغا قويۇۋاتقانلىقى ئەسەرگە مۇقەددىمە قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

سىچۈەندىكى بىر شىركەت: «قەشقەردىن 3000 دىن ئارتۇق ئىشچى يۆتكىدۇق، ھەر بىرىدىن ھەر ئايدا 600 يۈەن ھەق ئالىمىز»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا تاراتقۇلاردا تارقالغان خىتايچە بىر ئېلاندا، ئۇيغۇرلاردىن ئوتتۇرا تېخنىكوم ۋە ئالىي مەكتەپ پۈتتۈرۈش ئالدىدا تۇرغان ۋە سىرتقا چىقىپ ئىشلەيدىغان 2000 دىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچى بارلىقى بىلدۈرۈلگەن. بۇ ئېلاندا يەنە ئېھتىياجلىق كارخانا باشلىقلىرىنىڭ ئالاقىلىشىشى ئۈچۈن بىر تېلېفون نومۇرى قالدۇرۇلغان. مۇخبىرىمىزنىڭ ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا، مەزكۇر ئېلاننى سىچۈەن ئۆلكىسىدىكى بىر ئەمگەك كۈچى يۆتكەش شىركىتىنىڭ چىقارغانلىقى ۋە مەزكۇر شىركەتنىڭ يېقىندا قەشقەردىن 3000 دىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچىنى يۆتكەپ، خىتايدىكى ئىككى ئورۇنغا ساتقانلىقى ئاشكارىلاندى.

خىتايچە چىقىرىلغان مەزكۇر ئېلاندا، ئۇيغۇر رايونىدا ئوقۇش پۈتتۈرۈش ئالدىدىكى ياشلاردىن 2000د ىن ئارتۇق ئەمگەك كۈچى بارلىقى، بۇلارنىڭ سىرتتا ئىشلەشكە، يەنى خىتاي ئۆلكىلىرىدە ئىشلەشكە تەييار ئىكەنلىكى بىلدۈرۈلۈپ، ئېھتىياجلىق كارخانىچىلارنىڭ ئالاقىلىشىشى ئۈچۈن بىر تېلېفون نومۇرى قالدۇرۇلغان. ئەمما ئېلاندا بۇ ئېلاننىڭ ساھىبى بىلدۈرۈلمىگەن. بىز مەزكۇر نومۇرغا تېلېفن قىلغىنىمىزدا، بۇ ئېلاننى چىقارغۇچىنىڭ سىچۈەن ئۆلكىسىنىڭ لياڭشيەن ئوبلاستىدىكى بىر ئەمگەك كۈچى يۆتكەش شىركىتى ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى.

تەپسىلاتى...

يەھۇدى ئوقۇغۇچىلار تەشكىلاتى ياۋروپانىڭ نۇرغۇن شەھەرلىرىدە بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىكىگە قارشى مەشئەل يەتكۈزۈش پائالىيىتى ئۆتكۈزگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياۋروپا يەھۇدى ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسى 24-ئۆكتەبىر ئىسرائىلىيە ۋە ياۋروپانىڭ نۇرغۇن شەھەرلىرىدە «باشقا بىر مەشئەل يەتكۈزۈش» پائالىيىتى ئۆتكۈزۈپ، خەلقئارا جەمئىيەتنى «ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئولىمپىكى» دەپ ئاتالغان خىتاينىڭ ساھىپخانلىقىدىكى 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىكىنى بايقۇت قىلىشقا چاقىرغان. مەلۇم بولۇشىچە، بۇ پائالىيەت ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىغا قارشى «ئەمدى ھەرگىز قايتىلانمىسۇن» ھەرىكىتىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشىدىكى «خەلقئارا ھەرىكەت كۈنى» نىڭ پارچىسى سۈپىتىدە بىر تۇتاش پىلانلانغان بىر خىل پائالىيەت شەكلى ئىكەن.

24-ئۆكتەبىر كۈنى ياۋروپا يەھۇدى ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسىنىڭ ئەزالىرى بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىكىنىڭ مەشئېلىگە قارشى «باشقا بىر مەشئەل» كۆتۈرۈپ، ئىسرائىلىيەنىڭ تېل-ئاۋىف، ياۋروپانىڭ لوندون، پارىژ، بېرلىن، ميۇنخېن، بونن، بېريۇسسېل، جەنۋە، ۋېنا قاتارلىق شەھەرلىرىنىڭ كوچىلىرىدا كۈچ ئۇلاپ يۈگۈرگەن. لوندوندىكى مەشئەل يەتكۈزۈش پائالىيىتى ئەنگىلىيە پارلامېنتىنىڭ ئالدىدا ئاخرلاشقان. يەھۇدى ئوچۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسى ئېلان قىلغان بۇ ھەقتىكى باياناتىدا، بۇ پائالىيەت ئارقىلىق «ئولىمپىكنى قايتۇرۇۋېلىش، خىتاينىڭ ئۇيغۇر، تىبەت ۋە خوڭكوڭلىقلارغا قىلغان سىستېمىلىق زىيانكەشلىكىنى ئېچىپ بېرىشنى كۆزلىگەنلىكى» تەكىتلەنگەن.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى ئەزالىرى ئوتتۇرا ئاسىيا ئەللىرىنى ئۇيغۇرلارنى خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىش قىلمىشىنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

21-ئۆكتەبىر، توم مالىنوۋىسكىي ۋە ياڭ كىم باشلامچىلىقىدىكى 16 نەپەر ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى ئەزاسى ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى بىلىنكېنگە ئىمزالىق مەكتۇپ يوللاپ، ئۇنى مەركىزىي ئاسىيا ھۆكۈمەتلىرى بىلەن ھەمكارلىشىپ، ئۇلارنىڭ ئۇيغۇر قاتارلىق مىللەتلەرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىش قىلمىشىنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا چاقىرغان.

مەكتۇپتا مۇنداق دېيىلگەن: «بىز سىزگە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز ۋە باشقا تۈركىي خەلقلەرنى باستۇرۇشى ھەققىدە مەكتۇپ يوللاپ، خىتايدىن قاچقانلارنىڭ باشقا ھۆكۈمەتلەر تەرىپىدىن مەجبۇرىي خىتايغا قايتۇرۇلۇش ۋە قولغا ئېلىنىش قىسمىتىگە يولۇقماسلىقىنى كاپالەتلىك قىلىشنىڭ جىددىي ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكىنى گەۋدىلەندۈرمەكچىمىز.»

مەكتۇپتا ئۇيغۇر ئېلىگە سېلىنغان جازا لاگېرلىرىدىكى ئۇيغۇر ۋە باشقا ئاز سانلىقلارنىڭ تاياق-توقماق، باسقۇنچىلىق، جىنسىي خورلۇق، مەجبۇرىي تۇغماس قىلىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان قورقۇنچلۇق قىسمەتلەرگە دۇچ كەلگەنلىكى كۆرسىتىلگەن.

تەپسىلاتى...