«5-ئىيۇل ۋەقەسى» نىڭ 12 يىللىق خاتىرە كۈنىدە توكيودا نارازىلىق نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياپونىيە پايتەختى توكيودىكى ئەڭ ئاۋات رايونلارنىڭ بىرى بولغان شىنجۇكۇ پويىز ئىستانسىسى ئالدىدا 4-ئىيۇل كۈنى ياپونىيەدىكى ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى ۋە خوڭكوڭلۇقلار ھەم موڭغۇل جەمئىيىتىنىڭ ئاۋاز قوشۇشى بىلەن «5-ئىيۇل ۋەقەسى» نىڭ 12 يىللىق خاتىرە كۈنىدە خىتايغا قارشى نارازىلىق نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى.

بۇ نامايىشقا توكيو ۋە ئەتراپىدىكى شەھەرلەردىن كېلىپ توپلانغان ئۇيغۇرلار، موڭغوللار، خوڭكوڭلۇقلار ۋە بىر قىسىم يەرلىك ياپونلارمۇ قاتناشتى. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ياپونىيەدىكى ۋەكىلى ئىلھام مەخمۇت ئەپەندىنىڭ ئېيتىشىچە، بۇ قېتىمقى نامايىشقا 150 ئەتراپىدا كىشى ئىشتىراك قىلغان بولۇپ، نامايىش ئالدى بىلەن 5-ئىيۇلدا ھاياتىدىن ئايرىلغان ئۇيغۇرلارنىڭ روھىغا ئاتاپ قۇرئان تىلاۋىتى قىلىنغاندىن كېيىن باشلانغان. قوللىرىدا ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايراق كۆتۈرۈۋالغان نامايىشچىلار «خىتاي 5-ئىيۇل ۋەقەسىدە قېتىل قىلغان ئۇيغۇرلارنىڭ ھېسابىنى بەرسۇن»، «خىتاي ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى توختات»، «ئۇيغۇرلارغا ئەركىنلىك»، «خىتاي جازا لاگېرلىرىنى تاقىۋەتسۇن»، «قېرىنداشلىرىمنى قايتۇرۇپ بەر»، «خىتاي شەرقىي تۈركىستاندىن چىقىپ كەت» دېگەندەك شوئارلارنى توۋلاپ ئەتراپنى لەرزىگە سالغان.

تەپسىلاتى...

ميۇنخېندا «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 12 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن نامايىش ئېلىپ بېرىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

«5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى» نىڭ 12 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن گېرمانىيەدىكى ئۇيغۇرلار ميۇنخېندىكى خىتاي كونسۇلخانىسى ئالدىدا نامايىش ئېلىپ باردى.

د ئۇ ق چاقىرىقى بىلەن 5-ئىيۇل كۈنى دۇنيانىڭ ھەرقايسى ئەللىرىدە «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى» نىڭ 12 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن نامايىشلار ئېلىپ بېرىلغان ئىدى. گېرمانىيەدىكى ئۇيغۇرلارمۇ خىتاينىڭ ميۇنخېن شەھرىدىكى كونسۇلخانىسى ئالدىدا نامايىش ئۆتكۈزۈپ، 5-ئىيۇل شېھىتلىرىنى خاتىرلىدى ۋە خىتاينىڭ نۆۋەتتىكى جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى قاتتىق ئەيىبلىدى.

نامايىشقا ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى تەشكىلاتىنىڭ رەئىسى ئەسقەرجان ئەپەندى رىياسەتچىلىك قىلدى. د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى نامايىش مۇقەددىمىسىدە ئۇيغۇرچە ۋە گېرمانچە نۇتۇق سۆزلەپ خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستان خەلقى ئۈستىدىن ئېلىپ بارغان ۋە ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايەتلىرنى قاتتىق سۆكتى.

تەپسىلاتى...

لىتۋا پارلامېنت ئەزاسى دوۋىلىي ساكالىني: «كوممۇنىستلارنىڭ ماھىيىتىنىڭ رەھىمسىزلىكىنى ئۇنتۇماسلىق كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي كومپارتىيەسى، ئۆز پارتىيەسىنىڭ 100 يىللىقىنى تەبرىكلەۋاتقاندا، ئۇيغۇرلار ۋە باشقا خىتاينىڭ زۇلۇمىغا ئۇچراۋاتقان توپلۇقلارمۇ بىرلىكتە ھەر خىل شەكىلدە بۇ بىر ئەسىرلىك زۇلۇمنى خاتىرىلىدى.

1-ئىيۇل كۈنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى «بىر ئەسىرلىك زۇلۇمنىڭ تەبرىكلىگۈدەك ھېچنېمىسى يوق» دېگەن تېمىدىكى تور مۇھاكىمە يىغىنى چاقىردى. يىغىننىڭ بىرىنچى باسقۇچىدا دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى پائالىيەتچىلەر خىتاي كومپارتىيەسى تەشۋىق قىلىۋاتقان «يۈز يىللىق شانلىق تارىخ» نىڭ دۇنياغا كۆرسەتمىگەن تەرىپىنى ئاڭلاتقان.

يىغىننىڭ 2-باسقۇچىغا ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى رافائىل گىلۇكىسمەن، بېلگىيە پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى سامۇئىل كوگولاتى، لىتۋا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى دوۋىلىي ساكالىني، سابىق ئەنگلىيە پارلامېنت ئەزاسى ۋە سابىق ئىچكى ئىشلار مىنىستىرى نورمان بەيكىر، ئىتالىيە باش ئەلچىسى ۋە سابىق تاشقى ئىشلار مىنىستىرى گىيۇلىيۇ تەرزى قاتارلىقلار توردىن نەق مەيدان قاتناشقان، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى ئەنگىن ئەرئوغلۇ بولسا سىن كۆرۈنۈشى ئارقىلىق ئۆزىنىڭ پىكىرلىرىنى يوللىغان.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق نىڭ 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 12 – يىللىقىنى پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا كەڭ كۆلەمدە خاتىرىلەش ھەققىدىكى چاقىرىقى !

ئەزىز قېرىنداشلار ، 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىنىڭ 12 – يىللىقى يېتىپ كېلىش ئالدىدا تۇرماقتا، سىلەرگە مەلۇم بولغىنىدەك، 2009 – يىلى يۈزبەرگەن 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى، شەرقىي تۈركىستاننىڭ يېقىنقى زامان تارىخىدىكى ئەڭ زور قانلىق ھادىسىلەرنىڭ بىرىدىن ئىبارەت.

شۇ كۈنى باشلانغان ئىرقىي قىرغىنچىلىقتىن بۇيان، ئۆز خەلقىنىڭ مىللىي ۋە ئىنسانىي ھەق – ھوقۇقلىرىنى تەلەپ قىلغۇچى مىڭلىغان بىگۇناھ ئۇيغۇر مۇستەبىت خىتاي ھاكىمىيىتى ۋە بۇ ھاكىمىيەتنىڭ چوماقچىلىرى ھېسابلانغان فاشىست خىتاي كۆچمەنلىرى تەرىپىدىن ۋەھشىيلەرچە ئۆلتۈرۈلدى، مىليونلىغان بىگۇناھ ئۇيغۇر تۇتقۇن قىلىنىپ قاراڭغۇ زىندانلارغا ۋە جازا لاگېرلىرىغا ۋە مەجبۇرى ئەمگەك مەيدانلىرىغا مەھكۇم قىلىندى.

تەپسىلاتى...

47-نۆۋەتلىك كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى يىغىنىدا ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى تەكشۈرۈش تەلەپ قىلىندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

28-ئىيۇن كۈنى، جەنۋەدە داۋام قىلىۋاتقان 47-نۆۋەتلىك كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىدە ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەسىلىسى بويىچە مەخسۇس مۇھاكىمە يىغىنى ئېچىلدى. مەزكۇر يىغىندا دۆلەتلەر ۋە خەلقئارالىق مۇستەقىل ئورگانلار ۋەكىللىرى قاتنىشىپ، ئۆزلىرىنىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەسىلىسىدىكى ئەندىشىلىرى ۋە پىكىر-تەكلىپلىرىنى ئوتتۇرىغا قويغان.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، ئىرقىي قىرغىنچىلىققا قارشى تۇرۇش، ئۇنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەسىلىسى بۇ قېتىملىق كېڭەشتىكى مۇھىم تېمىلارنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇ، بۇ يىغىنىغا يەرشارى كىشىلىك ھوقۇقنى قوغداش تەشكىلاتىغا ۋاكالىتەن قاتنىشىپ ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتىنى ئاڭلاتقان.

تەپسىلاتى...

پارىژ، لوندۇن، بېرلىندىمۇ بېيجىڭ ئولىمپىك مۇسابىقىسىغا قارشى نامايىش ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

23-ئىيۇن «خەلقئارا ئولىمپىك كۈنى» مۇناسىۋىتى بىلەن ياۋروپادىكى كۆپلىگەن دۆلەتلەردە بېيجىڭ ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى نامايىش ئۆتكۈزۈلدى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى بىلەن «خەلقئارا ئولىمپىك كۈنى» بولغان 6-ئاينىڭ 23-كۈنى كۆپلىگەن دۆلەتلەردە 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىغا قارشى نامايىش ئۆتكۈزۈلدى. بۇ كۈنى شىۋېتسارىيەنىڭ لوزان شەھرىدىكى خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىنىڭ مەركىزى بىناسى ئالدىدا زور كۆلەملىك نامايىش ئۆتكۈزۈلگەندىن تاشقىرى، ياۋروپادىكى بىرقىسىم چوڭ شەھەرلەردىمۇ «ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئولىمپىكىنى بايقۇت قىلايلى» دېگەن شۇئار ئاستىدا نامايىشلار ئېلىپ بېرىلدى.

تەپسىلاتى...

لوزاندا خىتايدا ئۆتكۈزۈلمەكچى بولغان ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى زور كۆلەملىك نامايىش ئېلىپ بېرىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياۋروپادىكى ئۇيغۇرلار، تىبەتلەر، موڭغۇللار، خوڭكوڭلۇقلار ۋە خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى بىرلىكتە بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى نامايىش ئۆتكۈزدى.

بۈگۈن، يەنى 6-ئاينىڭ 23-كۈنى «خەلقارا ئولىمپىك كۈنى» مۇناسىۋېتى بىلەن د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى، «شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلىرى ھەمكارلىق مۇنبىرى» نىڭ قارارى، ئۇيغۇر، تىبەت، موڭغۇل، خوڭكوڭلىقلار ھەمدە باشقا خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ھەمكارلىقىدا شىۋېتسارىيەنىڭ لوزان شەھرىدىكى خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىنىڭ مەركىزى بىناسى ئالدىدا 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى كەڭ كۆلەملىك نامايىش ئېلىپ بېرىلغان.

تەپسىلاتى...

ئانالىزچىلار: «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى خىتاينىڭ جىنايىتىنى تارتىپ چىقىپ، ئۇنى خەلقى ئالەمگە رەسۋا قىلىشنى داۋام قىلىدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئەنگلىيەنىڭ پايتەختى لوندوندا 4-ئىيۇندىن 7-ئىيۇنغىچە ئېچىلغان «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسىنىڭ گۇۋاھلىق يىغىنى» مۇۋەپپەقىيەتلىك ئاياغلاشقاندىن كېيىن بەزى تاراتقۇلاردا بۇ ھەقتە سىياسىي مۇلاھىزىلەر ئېلان قىلىنغان.

يېقىندا ئەنگلىيەدە چىقىدىغان «كۆزەتچى» ژۇرنىلىدا «خىتاي چوقۇم ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسىدىن ئەندىشە قىلىشى كېرەك» ناملىق بىر ماقالە ئېلان قىلىنغان بولۇپ، ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسىنىڭ تەشكىلى قۇرۇلمىسى، ئورنى، رولى ۋە خىتاينى ئەندىشىگە سالىدىغان سىياسىي ئامىللار ئەتراپلىق يورۇتۇپ بېرىلگەن.

ماقالىنىڭ بېشىدا ئاپتور ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسىنىڭ ئەھۋالى ھەققىدە مۇنداق دېگەن: «بىر ئاڭلاشقا ھۆكۈمەت ئورگىنىدەك تۇيۇلىدىغان ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى ھەققىدە چىققان خەۋەرلەر شىنجاڭدىكى ئۇيغۇرلار ئۇچرىغان ۋەھشىيلىك، قىيىن-قىستاق ۋە خورلۇقلارنى ئاڭلاتتى. ئەمما بۇ قانداق سوت، ئۇنىڭ ئورنى نېمە؟ بۇنىڭ جاۋابى بەلكىم كۆپچىلىكنى ھەيران قالدۇرۇشى مۇمكىن. ئۆزىنىڭ ئادىللىقى بىلەن مەشھۇر بولغان ئادۋوكات جېففىرى نايىس گەرچە بۇ سوتنىڭ رەئىسى بولسىمۇ، ئۇنىڭ بىرەر ھۆكۈمەتتە ۋەزىپىسى يوق. بۇ سوتنىڭ يەنە رەسمىي يىغىنلىرى ۋە بىر مۇنچە قانۇنىي تەرتىپلىرى بار. بۇ سوت يەنە خىتاينىڭ غەربىي رايونىدا يۈز بەرگەن ئىشلارنىڭ ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتى شەكىللەندۈرىدىغانلىقىنى رەسمىي تەكشۈرىدۇ».

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى لوندون ئىشخانىسىنىڭ مۇدىرى رەھىمە خانىم ئۇيغۇر سوتىغا ئالتە ئاي پۇختا تەييارلىق قىلىنغانلىقىنى ۋە تەسىرىنىڭ چوڭ بولغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق لوزاندا خىتاي ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى زور كۆلەملىك نامايىش ئېلىپ بارماقچى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياۋروپادىكى ئۇيغۇرلار سەپەرۋەر قىلىنغان لوزاندىكى نامايىش د ئۇ ق تەشكىللىگەن يەنە بىر قېتىملىق زور كۆلەملىك نامايىش ھېسابلىنىدىكەن.

د ئۇ ق 2018-يىلى 4-ئاينىڭ 27-كۈنى بېلگىيە پايتەختى بېريۇسسېلدا «5 مىڭ كىشىلىك نامايىش» نى، 2018-لى 11-ئاينىڭ 7-كۈنى شىۋېتسارىيەنىڭ جەنۋە شەھرىدىكى ب د ت بىناسى ئالدىدا يەنە قانچە مىڭ كىشىلىك نامايىشنى تەشكىللەپ، خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى پاش قىلغان ۋە زور خەلقئارالىق تەسىر قوزغىغان ئىدى. بۇ قېتىم د ئۇ ق 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە قارشى شىۋېتسارىيەنىڭ لوزان شەھرىدىكى خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىنىڭ مەركىزى بىناسى ئالدىدا ئەنە شۇنداق نەچچە مىڭ كىشىلىك نامايىش ئورۇنلاشتۇرۇشنىڭ سەپەرۋەرلىك پائالىيىتىنى باشلىغان.

د ئۇ ق مەركىزىدىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلىرىمىزغا قارىغاندا، بۇ قېتىمقى نامايىش د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى، «شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلىرى ھەمكارلىق مۇنبىرى» نىڭ قارارى بىلەن ئۇيغۇر، تىبەت، موڭغۇل، خوڭكوڭلىقلار ۋە باشقا خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ھەمكارلىقىدا «خەلقئارا ئولىمپىك كۈنى» بولغان 6-ئاينىڭ 23-كۈنى سائەت 13:00 دىن 15:30 غىچە لوزاندا ئېلىپ بېرىلىدىكەن. كورونا ۋىرۇسى سەۋەبلىك كىشىلەرنىڭ باشقا دۆلەتلەردىن كېلىش ئىمكانى بولمىغاچ، شۇ كۈنى يەنە دۇنيانىڭ باشقا ئەللىرىدىكى 40 تىن ئارتۇق شەھەردە بېيجىڭ ئولىمپىكىگە قارشى خەلقئارالىق كۆلەمدە ئورتاق نامايىشلار ئۆتكۈزۈلىدىكەن.

تەپسىلاتى...

شاھىتلارنىڭ 1988-يىلى يۈز بەرگەن ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ نامايىشى توغرىسىدىكى ئەسلىمىلىرى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۇندىن 33 يىل ئىلگىرى يۈز بەرگەن ئالىي مەكتەپ ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ نامايىشىنى خىتاي ھاكىمىيىتى «15-ئىيۇن جېدەل چىقىرىش ۋەقەسى» دەپ ئاتىغانىدى.

بۈگۈن «شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتى» ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ 1988-يىلى ئۈرۈمچىدە «مىللىي كەمسىتىشكە قارشى تۇرۇش» شوئارى ئاستىدا ئېلىپ بارغان نامايىشىغا دەل 33 يىل بولدى. بۇ نامايىش ئەينى ۋاقىتتا ئۈرۈمچى كوچىلىرىنى لەرزىگە سېلىپ، ھۆكۈمەت دائىرىلىرىنى قاتتىق چۆچۈتكەن ۋە تەسىرى پۈتۈن ئۇيغۇر دىيارىغا يامرىغان بىر نامايىش بولغانىدى. خىتاي ھاكىمىيىتى ئۆز ۋاقتىدا بۇ نامايىشنى «15-ئىيۇن جېدەل چىقىرىش ۋەقەسى» دەپ ئاتىغان ھەمدە 3 ئاي داۋام قىلغان سوراق-سوئاللاردىن كېيىن بۇ قېتىمقى نامايىشنى تەشكىللىگەن دولقۇن ئەيسا، ۋارىس ئابابەكرى قاتارلىقلارنى مەكتەپتىن قوغلىۋەتكەنىدى.

تەپسىلاتى...