پروفېسسور: خىتاي، بەزى ئۇيغۇرلارنىڭ تېررورلۇق تەشكىلاتلىرىغا قاتنىشىشىنى كۆرمەسلىككە سالماقتا

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 4– نۇيابىر

كېيىنكى يىللاردا قىسقا ۋاقىت ئىچىدە كۆپلىگەن ئۇيغۇرنىڭ ھەر خىل يوللار بىلەن تۈركىيەگە كېلىشى، بەزى ئۇيغۇرلارنىڭ ئوتتۇرا شەرق دۆلەتلىرىدە پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقانلىقى توغرىسىدىكى خەۋەرلەرنىڭ ئېلان قىلىنىشى بىلەن تۈركىيەدىكى بەزى مۇتەخەسسىسلەر، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بەزى ئۇيغۇرلارنىڭ سۈرىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىكى تېررورلۇق تەشكىلاتلىرىغا قاتنىشىشىنى كۆرمەسلىككە سالغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.

تەپسىلاتى...

زوراۋانلىققا قارشى رادىكال پارتىيە يىغىنىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى تونۇشتۇرۇلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 1– نۇيابىر

زوراۋانلىققا قارشى رادىكال پارتىيىنىڭ 27-29-ئۆكتەبىر رىمدا چاقىرىلغان ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىغا ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن د ئۇ ق باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا قاتنىشىپ سۆز قىلدى.

ئىتالىيە پايتەختى رىمدا 27-29-ئۆكتەبىر كۈنلىرى «زوراۋانلىققا قارشى رادىكال پارتىيە مۇھاكىمە يىغىنى» بولۇپ ئۆتكەن. يىغىننى مەركىزى رىمدىكى «خەلقئارا زوراۋانلىققا قارشى رادىكال پارتىيە» تەشكىللىگەن. يىغىنغا 20 دىن ئارتۇق دۆلەتتىن 150 ئەتراپىدا سىياسىيونلار، كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى ۋە دۆلەت ئەربابلىرى قاتناشقان.

ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن بۇ يىغىنغا د ئۇ ق باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى تەكلىپ قىلىنغان بولۇپ، ئۇ 30-ئۆكتەبىر كۈنى يىغىندىن قايتىپ كەلگەندىن كېيىن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، بۇ ھەقتە بەزى مەلۇماتلار بىلەن تەمىنلىدى. 

تەپسىلاتى...

خىتاي تەھدىتىنىڭ چەتئەللەردىكى ئۇيغۇرلارغا قەدەر تەسىر كۆرسىتىۋاتقانلىقى دىققەت قوزغىماقتا

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 1– نۇيابىر

كانادانىڭ «يەرشارى ۋە مەكتۇپلار گېزىتى» نىڭ مۇخبىرى ناتان ۋەندېركلىپپى تەرىپىدىن 30-ئۆكتەبىر ئېلان قىلىنغان «خىتاي چەتئەللەردىكى ئۇيغۇرلارنى قانداق نىشانغا ئېلىۋاتىدۇ؟» مەزكۇر ماقالىدە، ئاپتور خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ كانادانى ئۆز ئىچىگە ئالغان چەتئەللەردىكى ئۇيغۇرلارغا، ئۇلارنىڭ يۇرتىدىكى ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىنى گۆرۈگە ئېلىش، جاسۇسلارنى ئىشلىتىش، خەت ۋە ئۇچۇرلار ئارقىلىق تەھدىت سېلىش ئارقىلىق خىتايغا قايتۇرۇپ كېتىشكە، ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنى خىتايغا ئىشلەشكە، ئۇچۇر بېرىشكە زورلاش ۋە قورقۇتۇش ھەرىكىتىنى ئېلىپ بېرىۋاتقانلىقىنى يورۇتۇش ئۈچۈن چەتئەللەردىكى بەزى ئۇيغۇر جامائىتى، ئۇيغۇر پائالىيەتچىلىرى ۋە ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنى زىيارەت قىلغان. مۇخبىر ناتان ماقالىسىدە خىتاينىڭ مىسىردىكى ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنى قايتۇرۇپ كېتىش ئۈچۈن سالغان تەھدىتلىرى ۋە خىتاينىڭ قولى بىلەن مىسىردىكى ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارغا قارىتىلغان تۇتقۇندىن قېچىپ كېلىۋالغان ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنىڭ گەرچە، ئۆزلىرى خىتاينىڭ تۈرمىلەرگە ئېلىپ جازالىشىدىن قۇتۇلغان تەقدىردىمۇ، خىتايغا قايتىپ كەتمىگەن ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئاتا-ئانىلىرىنىڭ ۋە ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىنىڭ بولسا، يېپىق تەربىيەلەش مەركەزلىرىگە ئېلىپ كېتىلگەنلىكى ئۈچۈن، ئامالسىز چەتئەللەردە قالغان بۇ ئوقۇغۇچىلارنىڭ ناھايىتى ئېغىر روھى بېسىمدا ياشاۋاتقانلىقىدەك ئەھۋاللارنى مىسرادىن تۈركىيەگە كېلىپ ياشاۋاتقان ئاينۇر ئىسىملىك بىر قىز ئوقۇغۇچىنىڭ بايانىدىن بەرگەن بولۇپ، ئاينۇر مۇخبىرغا دادىسىنىڭ تەربىيىلەش مەركىزىگە سولانغانلىقىنى، دادىسىنىڭ جىنايىتى بولسا، ئۆزىنىڭ خىتايغا قايتىپ كەتمىگەنلىكى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرگەن.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدە ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇقى توغرىسىدا گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 27– ئۆكتەبىر

تۈرلۈك ئۇچۇر مەنبەلىرى ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى سىياسىي بېسىم ۋە ئۇنىڭ سەلبىي ئاقىۋەتلىرى ھەققىدە ئوخشاش بولمىغان نۇقتىلاردىن مەلۇماتلار بېرىۋاتقان بىر مەزگىلدە ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىگە قاراشلىق توم لەنتوس كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى مەخسۇس ئۇيغۇرلارغا بېغىشلانغان بىر قېتىملىق گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۇيۇشتۇردى. بۇ قېتىمقى يىغىنغا ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى مەسىلىلەر بىلەن تونۇشلۇق مۇتەخەسسىسلەر ھەمدە ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ بىر قىسىم خادىملىرى قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

ئىسپانىيەدە ئىلھام توختى ۋە ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتى ھەققىدە ئاڭلىتىش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلگەن

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 27– ئۆكتەبىر

25-ئۆكتەبىر كۈنى ئىسپانىيەنىڭ مايوركا شەھىرىدە ئىلھام توختى توغرىسىدا يىغىن چاقىرىلغان. يىغىندا تۈرمىدىكى ئۇيغۇر زىيالىيسى ئىلھام توختى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى ھەققىدە تونۇشتۇرۇش ئېلىپ بېرىلغان.

يىغىنغا ئۇنىۋېرسىتېتنىڭ ئوقۇتقۇچى ۋە ئوقۇغۇچىلىرى، كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرى ۋە جامائەت ئەربابلىرىدىن بولۇپ يۈزدىن ئارتۇق كىشى ئىشتىراك قىلغان. بۇ يىغىندا ئۇيغۇرلار تېمىسىدا بىر قانچە كىتابى نەشر قىلىنغان گېرمانىيەلىك يازغۇچى ئىنىگرىد خانىم، «ئىلھام توختى گۇرۇپپىسى» نىڭ رەئىسى ئەنۋەرجان ئەپەندى ۋە مۇئاۋىن رەئىسى مارىيە ھولزمان خانىم قاتارلىقلار ئۇيغۇرلار ۋە ئىلھام توختى توغرىسىدا مەخسۇس دوكلات بەرگەن. 

تەپسىلاتى...

روتتېردامدا «ئۇيغۇر كۈنى» پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 27– ئۆكتەبىر

23-ئۆكتەبىر گوللاندىيەنىڭ روتتېردام شەھىرىدىكى «ئۈرۈمچى رېستورانى» دا ئىلھام توختى ۋە بۇزەينەپ مەسىلىسىنى ئاساسىي تېما قىلغان «ئۇيغۇر كۈنى» پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى.

خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ روتتېردام شۆبىسى بىلەن روتتېردام شەھىرىدىكى «ئۈرۈمچى رېستورانى» نىڭ ھەمكارلىقى ئاستىدا 23-ئۆكتەبىر كۈنى چۈشتىن كېيىن بۇ رېستوراندا «ئۇيغۇر كۈنى» پائالىيىتى بولۇپ ئۆتتى. پائالىيەتكە گوللاندىيەدىكى بىر قىسىم ئۇيغۇرلار، خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ مەسئۇللىرى، د ئۇ ق نىڭ رەھبەرلىرى قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

ئىتالىيەدە ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئاڭلىتىلدى ۋە ئەركىنلىك يۈرۈشى ئۆتكۈزۈلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 24– ئۆكتەبىر

19-ئۆكتەبىر بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا قۇرۇلغان «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» نىڭ مۇراسىمىدىن كېيىن، د ئۇ ق نىڭ مۇئاۋىن رەئىسى ئۆمەر قانات باشچىلىقىدىكى بىر گۇرۇپپا ۋەكىللەر 20-ئۆكتەبىر كۈنى ئىتالىيەگە يېتىپ كېلىپ، پايتەخت رۇمدىن 40 كىلومېتىر يىراقلىقتىكى كامپاگنانو شەھىرىدە دوكلات بېرىش يىغىنىغا قاتناشتى.

«ئېزىلگەن مىللەتلەرنىڭ بۈگۈنكى ۋەزىيىتى» ناملىق بۇ يىغىننى كامپاگنانو شەھىرىنىڭ شەھەر باشلىقى دون رېنزو تانتۇرلى ئەپەندى تەشكىللىگەن بولۇپ، يىغىنغا ئۇيغۇر، تىبەت، ۋېنسۇئىلالىقلار، روھېڭگالىقلار، كۇردلار، ئەرمەنىيلەر ۋە ئىرانلىقلار تەكلىپ قىلىنغان. مەزكۇر يىغىن زوربو دەپ ئاتالغان ئېگىز تاغ باغرىدىكى 1400 يىللىق تارىخقا ئىگە بىر قەدىمىي چېركاۋنىڭ يىغىن زالىغا ئورۇنلاشتۇرۇلغان. يىغىنغا «سوسىتا لىبېرا»، يەنى «ئەركىنلىك جەمئىيىتى» تەشكىلاتى ساھىپخانلىق قىلغان. 

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتىدا «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» قۇرۇلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 20– ئۆكتەبىر

19-ئۆكتەبىر كۈنى بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلغا جايلاشقان ياۋروپا پارلامېنتىدا «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» رەسمىي قۇرۇلدى.

ياۋروپا پارلامېنتىدا قۇرۇلغان «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» نىڭ قۇرۇلۇش مۇراسىمى چۈشتىن بۇرۇن سائەت 9:30 دا باشلاندى. مۇراسىمغا ئىلھان كۈچۈك، سابا سۇگار، لۇئىگې كومپاگنا، رامون ترېموسا، ھېلگا ترۈپەل، كلاۇس بۇكنېر، پائۇل ساكي، توماس مان، ئىۋو ۋاجگۇل، ھېلگا ستېۋېنس قاتارلىق ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ 10 دىن ئارتۇق ئەزاسى، 100 گە يېقىن ئۇيغۇر ۋە باشقا قېرىنداش مىللەتلەرنىڭ ۋەكىللىرى، رابىيە خانىم، ئۆمەر قانات، دولقۇن ئەيسا باشلىق د ئۇ ق رەھبەرلىرى ھەمدە ‹ئىلھام توختى گۇرۇپپىسى› نىڭ مەسئۇللىرىدىن ئەنۋەرجان، پروفېسسور مارى ھولىزمان، شۇنداقلا تىبەت تەشكىلاتلىرىنىڭ مەسئۇللىرى قاتناشتى. 

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق 6-نۆۋەتلىك ۋەكىللەر قۇرۇلتىيىدا رەھبەرلىك ئورگانلىرىغا ئۆزىنى نامزاتلىققا كۆرسىتىش ھەققىدە ئۇقتۇرۇش

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى، 2017-يىل 17-ئۆكتەبىر

د ئۇ ق 6 – نۆۋەتلىك ۋەكىللەر قۇرۇلتىيى تەييارلىق كومىتېتى، قۇرۇلتايدا رەھبەرلىك ئورگانلىرىغا ئۆزىنى نامزاتلىققا كۆرسەتكۈچىلەرگە قويۇلىدىغان شەرتلەرنى تۆۋەندىكىچە بېكىتىپ چىقتى. تۆۋەندىكى شەرتلەرنى ئورۇنلىغان كىشىلەرنىڭ 10-ئاينىڭ 30-كۈنىگىچە  نامزاتلىققا كۆرسىتىش جەدۋېلىنى تولۇق تولدۇرۇپ، تەييارلىق كومىتېتىگە يوللىشى تەلەپ قىلىنىدۇ. نامزاتلىق ئىلتىماسى تاپشۇرۇپ ئېلىنغاندىن كىيىن، تەييارلىق كومىتېتى تەرىپىدىن  ئىلتىماس قىلغۇچىنىڭ بەلگىلەنگەن شەرتلەرگە ئۇيغۇن بولۇپبولمىغانلىقى ھەققىدە تەكشۈرۈش بېرىپ بېرىلىپ، 11-ئاينىڭ 5-كۈنىدىن بۇرۇن كاندىدات بولغۇچىغا يازما ئۇقتۇرۇش قىلىنىدۇ. كاندىداتلىقى قوبۇل قىلىنغانلار قۇرۇلتايدا سايلامغا قاتنىشالايدۇ.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە، كىشىلىك ھوقۇق ۋە قانۇنىي بىلىملەر بىلەن تەربىيىلەش كۇرسى باشلاندى

ر ف ئا خەۋىرى
2017 – يىلى 16– ئۆكتەبىر

13-ئۆكتەبىر شىۋېتسىيەنىڭ پايتەختى سىتوكھولمدا ئۇيغۇر ياشلىرىنى تەربىيىلەش كۇرسىغا قاتنىشىدىغان 60 تىن ئارتۇق ۋەكىللەر بىر يەرگە جەم بولدى.

د ئۇ ق، ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتى ۋە شىۋېتسىيە ئۇيغۇر مائارىپ ئۇيۇشمىسىنىڭ ھەمكارلىشىپ ئۇيۇشتۇرۇشى، ئامېرىكا دېموكراتىيىنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندىنىڭ ماددىي جەھەتتىن قوللىشى بىلەن 13-نۆۋەتلىك ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە، كىشىلىك ھوقۇق ۋە قانۇنىي بىلىملەر بىلەن تەربىيىلەش كۇرسى 13-ئۆكتەبىر كۈنى شىۋېتسىيەنىڭ سىتوكھولم شەھىرىدە باشلاندى. 

تەپسىلاتى...