فرانسىيەدە «ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى» نى ئېتىراپ قىلىش بويىچە ئىسپات ئاڭلاش يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

فىرانسىيە پارلامېنتىنىڭ يىغىن زالىدا ئۆتكۈزۈلگەن «ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى ئېتىراپ قىلىش قارار لايىھەسى» توغرىسىدا ئىسپات ئاڭلاش يىغىنىدا د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، «فىرانسىيە ئۇيغۇر بىرلىكى» ۋە «ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسى» ۋەكىللىرى شۇنداقلا لاگېر شاھىتلىرىدىن گۈلباھار جېلىلىۋا، گۈلباھار خاتىۋاجى. 2021-يىلى 15-دېكابىر.

«ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى» مەسىلىسى ياۋروپادىكى بىر قانچە دۆلەتلەرنىڭ پارلامېنتلىرى تەرىپىدىن ئېتىراپ قىلىنغاندىن كېيىن، مەزكۇر قىرغىنچىلىقىنى فراسىيەدىمۇ ئېتىراپ قىلغۇزۇش ئىشلىرىنىڭ جىددىي قانات يېيىۋاتقانلىقى مەلۇم. شۇ مۇناسىۋەت بىلەن 15-دېكابىر فرانسىيە پارلامېنتىنىڭ يىغىن زالىدا «ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى ئېتىراپ قىلىش قارار لايىھەسى» توغرىسىدا ئىسپات ئاڭلاش يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن.

بۇ يىغىنغا «ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقى» نى ئېتىراپ قىلىشتا كۈچ چىقارغان ياۋروپادىكى بىر قىسىم پارلامېنت ئەزالىرى، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا، «فرانسىيە ئۇيغۇر بىرلىكى» ۋە ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسى ۋەكىللىرى، فرانسىيەدە تۇرۇشلۇق لاگېر شاھىدلىرىدىن گۈلباھار جېلىلىۋا، گۈلباھار ھېيتىۋاجى، شۇنداقلا بىر قىسىم ژۇرنالىستلار قاتناشقان.

گۇۋاھلىق ئاڭلاش يىغىنى ناھايىتى قىزغىن شەكىلدە داۋاملاشقان بولۇپ، لاگېر شاھىتلىرى ئۆزلىرىنىڭ خىتاي جازا لاگېرلىرىدا كۆرگەن-بىلگەنلىرىنى ئاڭلىتىپ، ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى ھەققىدە گۇۋاھلىق بەرگەن.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر سوتى باش سوتچىسى جېفرىي نايس: ئۇلار ئۆز ئارزۇسىغا نومۇسسىزلىق ئارقىلىق ئېرىشەلمەيدۇ

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇر بۆلۈمىنىڭ دىرېكتورى ئالىم سېيتوف ئەپەندى داڭلىق كىشىلىك ھوقۇق ئادۋوكاتى جېففېرى نايىس(Sir Geoffrey Nice) ئەپەندى بىلەن سۆھبەتلەشتى.

ئالىم سېيتوف:

سىزنىڭ رەھبەرلىكىڭىزدە بۈگۈن ئۇيغۇر سوتى خىتاينى مىللىي قىرغىنچىلىق ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت ئ‍ۆتكۈزىۋاتىدۇ دەپ ھۆكۈم چىقاردى. بۇ ھۆكۈمنىڭ يېشىىمى توغرىسىدا توختىلىپ ئۆتكەن بولسىڭىز؟

جېفرېي نايس:

شۇنىسى ئېنىقكى، ئەگەر مۇشۇنداق بىر ھۆكۈم ھۆكۈمەتلەر، ئۇنىۋېرسىتېت، كارخانا ۋە ساياھەت شىركەتلىرىگە ئوخشاش ئورۇنلار ۋە شۇنداقلا خىتاي بىلەن بىۋاستە ئالاقە قىلىدىغان كىشىلەرنىڭ خىتاي بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىدە نىمە ئىش قىلىش توغرىسىدا قارار چىقىرىشىغا پايدىسى بولسا بۇ بىر ياخشى بولغان ئىش ھىسابلىنىدۇ. بۇ ھۆكۈمنىڭ خىتايدىكى ئىچكى ۋەزىيەتنى ئۆزگەرتىش تەسىرى بولۇشى مۇمكىن. شۇنداقتا قالتىس ئىش بولغان بولىدۇ، لىكىن شۇ نەتىجە چىققاندىمۇ، بىزنىڭ سوتنىڭ نەتىجىسىدىن دەپ ئ‍ېتىراپ قىلىنىشى ناتايىن. شۇڭا بۇ ھۆكۈم سەۋەبلىك ئىشلارنىڭ ياخشىلانغانلىقىنى دەرھال بىلەلمەيدىغانلىقىمىز ئىنىق. يۇقارقى بايانلار يۈز بېرىشى مۇمكىن بولغان نەتىجىلەر. ئەمدى سۇئالىڭىزغا قايتىپ كەلسەك، باشتىن تارتىپ سۆزلىسەك، ئىسپاتقا تايانغان ھالدا (خىتاينىڭ ئېلىپ بېرىۋاتقان سىياسىتى) خەلىقئارا جەمئىيەتكە ئىنىق بولمىغانلىقىدىن ئىبارەت بىر رىئاللىق بۇ سوتنى ئ‍ىچىشتكى قوزغاتقۇچ كۈچ بولغان. شۇڭا بىز بۇ بوشلۇقنى تولدۇرغان بولدۇق، خۇلاسە كالام.

تەپسىلاتى...

«ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇنى» نىڭ ئاخىرىقى لايىھەسى ئاۋام پالاتاسىدىن ئۆتتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

14-دېكابىر كۈنى سەيشەنبە كەچتە ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا ئۇيغۇر ئېلىدە ئىشلەپچىقىرىلغان ھەرقانداق مەھسۇلاتنىڭ ئامېرىكا بازىرىغا كىرىشىنى چەكلەيدىغان «ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇنى» لايىھەسىنىڭ بىرلىككە كەلگەن ئاخىرقى نۇسخاسى تولۇق ئاۋاز بىلەن ماقۇللۇقتىن ئۆتتى.

مەزكۇر قانۇن لايىھەسىنىڭ كېڭەش پالاتا ئەزاسى ماركو رۇبىيو تەرىپىدىن ئوتتۇرىغا قويۇلغان نۇسخاسى بۇ يىل 7-ئايدا كېڭەش پالاتاسىدىن تولۇق ئاۋاز بىلەن ئۆتكەن ئىدى. ئاۋام پالاتا ئەزاسى جىم ماكگوۋېرن تەرىپىدىن تونۇشتۇرۇلغان ئاۋام پالاتا نۇسخاسى ئالدىنقى ھەپتە ئاۋام پالاتادا 1 گە قارشى 428 ئاۋاز بىلەن ماقۇللانغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

ئادۋوكات مايكىل پولاك: «بىزنىڭ ئارگېنتىنا سوتىغا سۇنماقچى بولغان ئەرزىمىز ئادالەتكە قاراپ تاشلانغان بىر قەدەمدۇر»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

13-دېكابىر كۈنى «ۋاشىنگتون پوچتىسى» گېزىتى «ئولىمپىك تەنھەرىكەت مۇسابىقىسى ئېچىلىۋاتقاندا ئۇيغۇرلار ئەرزىنى سوتقا تاپشۇرۇشقا تەييارلىنىۋاتىدۇ» سەرلەۋھىلىك بىر ماقالە ئېلان قىلغان. ماقالىدە دېيىلىشىچە، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ۋە ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزۈۋاتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» جىنايىتى ئۈستىدىن ئارگىنتىنا سوتىغا «ئۇنىۋېرسال باشقۇرۇش تەۋەلىكى جىنايى ئىشلار ئەرزى» نى سۇنۇشقا تەييارلانغان.

ئەنگلىيەلىك ئادۋوكات مايكىل پولاك ئەپەندى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ۋە ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشىغا ۋاكالىتەن «ئۇنىۋېرسال باشقۇرۇش تەۋەلىكى جىنايى ئىشلار ئەرزى» نى تەييارلاشقا باشلىغان بولۇپ، ئۇ بۇ ھەقتە «بىرلەشمە ئاگېنىتلىقى» (AP) غا قىلغان سۆزىدە مۇنداق دېگەن: «بىزنىڭ ئارگېنتىنا سوتىغا سۇنماقچى بولغان ئەرزىمىز، ئادالەتكە قاراپ تاشلانغان بىر قەدەمدۇر.»

تەپسىلاتى...

«ئىرقىي قىرغىچىلىق» ھۆكۈمى خىتايغا بېسىم، ئۇيغۇر دەۋاسىغا قانۇنىي ئاساس ياراتتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن يۈرگۈزىۋاتقان باستۇرۇش جىنايەتلىرىنى تۇنجى قېتىم 2021-يىلى 1-ئاينىڭ 19-كۈنى ئامېرىكانىڭ سابىق تاشقىي ئىشلار مىنىستېرى مايك پومپىيو «ئىرقىي قىرغىچىلىق» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» دەپ ئاتىغان ئىدى. شۇنىڭدىن كېيىن كانادا، گوللاندىيە، بېلگىيە ۋە لېتۋاغا ئوخشاش بىرقىسىم غەرب دۆلەتلىرى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزىۋاتقان «ئىرقىي قىرغىچىلىق» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» لىرىنى ئېتىراپ قىلغان بولسىمۇ، بۇ مەسىلە مۇتلەق كۆپ قىسىم دۆلەتلەردە يەنىلا تالاش-تارتىش ئىچىدىكى مۇرەككەپ مەسىلە بولۇپ كەلگەن ئىدى. «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» ئىلگىرى-كېيىن 3 قېتىملىق ئىسپات ئاڭلاش يىغىنى ئۆتكۈزۈپ، خىتاينىڭ جىنايى قىلمىشلىرى ئۈستىدىن ئاخىرى 2021-يىلى 12-ئاينىڭ 9-كۈنى «ئىرقىي قىرغىچىلىق» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» دېگەن ھۆكۈمنى چىقاردى. بۇ ھۆكۈم غەرب ئەللىرىنىڭ كۆپلىگەن ئاخبارات ۋاستىلىرىدا مۇھىم تېما سۈپىتىدە تالاش-تارتىش قوزغىماقتا.

مەزكۇر ھۆكۈم تۇنجى بولۇپ كۈچلۈك جېنىغا تەگكەن دۆلەت ئەلۋەتتە خىتاي ھاكىمىيىتى بولغان. رويتېرس ئاگېنتلىقىنىڭ 10-دېكابىر ئېلان قىلغان «خىتاينىڭ ئەنگىلىيەدىكى ئەلچىخانىسى: ئۇيغۇر ئالاھىدە سوتى-سېپى ئۆزىدىن ساختا سوتتۇر» ناملىق خەۋىرىدە بايان قىلىشىچە، 10-دېكابىر كۈنى خىتاينىڭ ئەنگىلىيەدىكى ئەلچىخانىسى «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» نىڭ ئاخىرىقى ھۆكۈمىگە ئىپادە بىلدۈرۈپ، مەزكۇر سوتنى ۋە ئۇنىڭ بارلىققا كېلىشىگە تۈرتكە بولغان د ئۇ ق نى قاتتىق ئەيىبلىگەن. بۇ ئەلچىخانىنىڭ قوللانغان ئىبارىلىرى خىتاي تاشقىي ئىشلار مىنىستېرلىكىنىڭ 9-دېكابىر كۈنى «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» نىڭ ئاخىرىقى ھۆكۈمى چىققاندىن كېيىن ئېلان قىلغان باياناتىغا تامامەن ئوخشاش بولغان.

تەپسىلاتى...

خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزىۋاتقان زۇلۇملىرى «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» دەپ بېكتىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

«ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» نىڭ باش سوتچىسى، ئاتاقلىق ئادۋوكات سىر جېفرېي نايىس ئەپەندىم (ئوتتۇرىدا) كوللېگىيەنىڭ ئاخىرقى ھۆكۈمىنى سۇنماقتا. 2021-يىلى 9-دېكابىر. لوندون، ئەنگلىيە.

داڭلىق كىشىلىك ھوقۇق ئادۋوكاتى جېففېرى نايىس باشچىلىقىدا ئەنگلىيەنىڭ لوندون شەھىرىدە قۇرۇلغان مۇستەقىل سوت كوللېگىيەسى- «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» ئۇزۇن مۇددەتلىك تەكشۈرۈش ۋە پاكىت توپلاش ئارقىلىق، 9-دىكابىر كۈنى خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇرلارغا «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» يۈرگۈزۈۋاتىدۇ، دېگەن ئاخىرىقى ھۆكۈمنى چىقاردى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا مەزكۇر سوت كوللېگىيەسى يەنە خىتاينىڭ ئۇيغۇر ۋە باشقا تۈركىي مىللەتلەرگە يۈرگۈزۈۋاتقان باستۇرۇش سىياسەتلىرىنىڭ «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» ئىكەنلىكىنى جاكارلىدى. مەزكۇر سوتتا يەنە خىتاي ھۆكۈمىتى ئۆتكۈزگەن «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» لەرگە خىتاي كومپارتىيەسىنىڭ باش سېكرىتارى شى جىنپىڭ، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكومنىڭ سېكرېتارى چېن چۇەنگو قاتارلىقلارنىڭ بىۋاسىتە جاۋابكار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

«ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» 63 بەتلىك ھۆكۈمنامىنى ئۆزىنىڭ رەسمىي تور بېتىدە ئېلان قىلغان بولۇپ، ھۆكۈمنامىدە ئۈچ قېتىملىق ئىسپات ئاڭلاش يېغىنىدا توپلانغان بارلىق ئىسپاتلار مۇناسىۋەتلىك قانۇنلارغا ئاساسەن تەپسىلىي چۈشەندۈرۈلگەن. خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتمىلىق يۈرگۈزگەن باستۇرۇشلىرىنى «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» دەپ جاكارلاشنىڭ ئاساسلىرى بىرمۇ-بىر كۆرسىتىلگەن.

تەپسىلاتى...

«ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇن لايىھەسى» ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا مۇتلەق يوقۇرى ئاۋاز بىلەن ماقۇللۇقتىن ئۆتتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان ئېغىر باستۇرۇشلىرىغا قارشى خەلقئارالىق ئاۋازلار بارغانسېرى يۈكسەلمەكتە. 7-دىكابىر كۈنى ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىنىڭ رەئىسى نەنسىي پېلوسى خانىم، بېيجىڭنىڭ كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە ئائىت مەسئۇلىيىتى سۈرۈشتۈرىدىغان بىر قاتار قانۇن لايىھەلىرى ھەققىدە مەخسۇس بايانات ئېلان قىلغان ئىدى.

باياناتتا ئاۋام پالاتاسى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى سادىر قىلغان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى سەۋەبلىك 1155-نومۇرلۇق «ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش قانۇن لايىھەسى» بىلەن خىتاينىڭ ئۇيغۇلارغا قاراتمىلىق ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلىرىنى ئەيىبلەش ھەققىدىكى قارار لايىھەسى ۋە خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەدىسىگە ئەمەل قىلمىغانلىقىنى ئەيبلىگەنلىكى ھەققىدىكى قارار لايىھەسىدىن ئىبارەت بىر قانۇن لايىھەسى ۋە ئىككى قارار لايىھەسىنى ماقۇللاشقا تەييارلىق قىلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرگەنىدى.

تەپسىلاتى...

پرېزدېنت بايدېن «يۈز بېرىۋارتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق» تۈپەيلى بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىكىغا دىپلوماتىك بايقۇت ئېلان قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا پرېزىدېنتى جوۋ بايدېن 6-نويابىر كۈنى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قارىتا سادىر قىلىۋاتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىقى» تۈپەيلى خىتاينىڭ 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىنى دىپلوماتىك بايقۇت قىلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلغان.

بۇ بايدېن ھۆكۈمىتىنىڭ ھازىرغا قەدەر خىتاينىڭ «ئىرقىي قىرغىنچىلىقى» غا قارىتا قوللانغان ئەڭ قاتتىق گېئو-سىياسىي جازالاش تەدبىرى بولۇپ ھېسابلىنىدىكەن. بايدېن ھۆكۈمىتىنىڭ قارارى ئامېرىكا-خىتاي مۇناسىۋىتى ئىنتايىن كەسكىنلىشىپ كەتكەن بىر ۋاقىتتا ئېلىنغان. بايدېن ھۆكۈمىتىنىڭ ئېيتىشىچە، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى بۇ قارارغا ئاساسەن بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىكىغا ئۆزىنىڭ رەسمىي ھۆكۈمەت ۋەكىللەر ئۆمىكىنى ئەۋەتمەيدىكەن.

تەپسىلاتى...

«ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» ئاخىرقى ھۆكۈمىنى ئېلان قىلىش ئالدىدا تۇرماقتا، خىتاي تىپىرلىماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2021-يىلى ئەنگىلىيە پايتەختى لوندۇندا ئۆتكۈزۈلگەن 3 قېتىملىق ئىسپات ئاڭلاش يىغىنىدىن كېيىن، «ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» ئاخىرقى ھۆكۈمىنى ئېلان قىلىش ئالدىدا تۇرماقتا. ھۆكۈم ئېلان قىلىش يىغىنى 12-ئاينىڭ 9-كۈنى چۈشتىن بۇرۇن ئۆتكۈزۈلىدىكەن. مەزكۇر سوتنىڭ ئاساسلىق ئەرزدارى بولغان د ئۇ ق نىڭ بىر بۆلۈك رەھبەرلىرىمۇ ھۆكۈم ئېلان قىلىش يىغىنىغا قاتنىشىپ، ھۆكۈم ئېلان قىلىنىپ بولغاندىن كېيىنلا نەقمەيداندا ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى ئۆتكۈزىدىكەن.

«ئۇيغۇر سوت كوللېگىيەسى» نىڭ ئاخىرقى ھۆكۈمى مۇناسىۋىتى بىلەن د ئۇ ق تور تېلېۋىزىيەسى 4-دېكابىر كۈنى «ئۇيغۇر سوتىنىڭ ھۆكۈمى توغرىسىدا مۇلاھىزە» ناملىق بىر پروگرامما ئىشلىگەن. د ئۇ ق نىڭ مۇئاۋىن رەئىسلىرىدىن دوكتۇر ئەركىن ئەكرەم، پەرھات مۇھەممىدى، زۇبەيرە شەمشىدىن، قۇرۇلتاي قانۇن كومىتېتىنىڭ مۇدىرى مەمەت توختى، قۇرۇلتاي تەشۋىقات كومىتېتىنڭ مۇدىرى، «ئۇيغۇر ئەدلىيەسى ئارخىپ ئامبىرى» نىڭ مەسئۇلى بەختىيار ئۆمەر قاتارلىقلار بۇ پروگراممىغا قاتنىشىپ، ئۆزلىرىنىڭ ئۇيغۇر سوتى ۋە ئۇنىڭ ئاخىرقى ھۆكۈمى توغرىسىدىكى قاراشلىرىنى ئىپادە قىلىپ ئۆتكەن.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر رەھبەرلەر كارل گېرشماننىڭ ئۇيغۇر دەۋاسىغا قوشقان تۆھپىسى ئۈچۈن تون كىيدۇردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

30-نويابىر كۈنى ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇقى ۋە ئۇيغۇر دەۋاسىنى ئۇزۇن يىللاردىن بېرى قوللاپ كەلگەن ئامېرىكا دۆلەتلىك دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندىنىڭ سابىق رەئىسى كارل گېرشمان ئەپەندىنىڭ ئۇيغۇر دەۋاسىغا قوشقان تۆھپىسىگە مىننەتدارلىق بىلدۈرۈش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى ۋە ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتىنىڭ ھەمكارلىقىدا ئورۇنلاشتۇرۇلغان بۇ پائالىيەتتە كارل گېرشمان ئەپەندىنىڭ قىلغان خىزمەتلىرىگە ۋە ئۇنىڭ ئۇيغۇر دەۋاسىغا قوشقان تۆھپىسىگە يۇقىرى باھا بېرىلدى.

كارل گېرشمان ئەپەندى 1984-يىلى ئامېرىكا دۆلەتلىك دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندىنىڭ رەئىسلىك ۋەزىپىسىنى باشلىغان بولۇپ، ئۇ يېقىندا پېنسىيەگە چىققۇچە بولغان پۈتكۈل خىزمەت ھاياتىنى كىشىلىك ھوقۇق ۋە دېموكراتىيە ئىشلىرىغا بېغىشلىغان. كارل گېرشمان ئەپەندى ئۇيغۇر دەۋاسىنىڭ خەلقئارالىشىشى، سىستېمىلىشىشىدىمۇ ھەل قىلغۇچ رول ئوينىغان. ئۇ ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسى، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى ۋە ئۇيغۇر ھەرىكىتى تەشكىلاتىغا تۇنجى بولۇپ مەبلەغ ئاجرىتىپ، ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ كۈچلىنىپ خەلقئارا مۇنبەرلەردە خىتاي ھۆكۈمىتىنى چۆچۈتكىدەك ھالەتتە باش كۆتۈرۈشىگە ئاساس ياراتقان.

تەپسىلاتى...