كۇچادا ساقچىخانا باشلىقى ھېمىت قارىنىڭ لاگېردا ئۆلگەنلەرگە ھېسسىداشلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن تۇتقۇن قىلىنغانلىقى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا كۇچالىق مۇھاجىرلاردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، يۇرتىدىكى ئالاقە تورلىرىدىن ئاڭلىغانلىرىغا ئاساسەن كۇچا ناھىيە ئۇچا بازارلىق ساقچىخانىسىنىڭ باشلىقى ھېمىت قارىنىڭ بىر سورۇندا ئۆز تەۋەلىكىدىن لاگېردا ئۆلگەنلەرنىڭ كۆپ ئىكەنلىكىنى ئېچىنىش تەلەپپۇزىدا تىلغا ئالغانلىقى ئۈچۈن «دۆلەت مەخپىيەتلىكىنى ئاشكارىلاش» ۋە «جىنايەتچىلەرگە ھېسسىداشلىق قىلىش» بىلەن ئەيىبلىنىپ، تۇتقۇن قىلىنغانلىقىنى مەلۇم قىلغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ كۇچاغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا سابىق ساقچىخانا باشلىقى ھېمىت قارىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى دەلىللەندى ۋە ئۇنىڭ يېقىندا كۇچادا تارقىتىلغان بىر «ساقچى ئىبرەت فىلىمى» دە كۆرسىتىلگەنلىكى ئاشكارىلاندى.

ھۆرمەتلىك رادىيو ئاڭلىغۇچىلار، كۇچالىق مۇھاجىرنىڭ رادىيومىزغا بىلدۈرىشىچە، كۇچا ناھىيە ئوچا بازارلىق ساقچىخانىنىڭ باشلىقى ھېمىت قارى بۇ يىلنىڭ بېشىدا دوستلىرى بىلەن ئولتۇرغان بىر سورۇندا لاگېر قۇرۇلغاندىن بۇيان ئۆز تەۋەلىكىدىن كۆپ ساندا كىشىنى ئاخىرەتكە ئۇزىتىپ قويغانلىقىنى ئېچىنىش تەلەپپۇزىدا تىلغا ئالغان. بۇ گەپنى ئېغىزدىن چىقىرىپ بىر ھەپتىدىن كېيىن كۇچا ناھىيەلىك ج. خ. ئىدارىسىنىڭ ئىنتىزام تەكشۈرۈش بۆلۈمى تەرىپىدىن چاقىرتىلغان. شۇ چاقىرتىلىشتىن بىر ھەپتە كېيىن ئۇ ۋەزىپىسىدىن توختىتىلغان ۋە تۇتۇپ تۇرۇپ تەكشۈرۈلۈش ئۈچۈن قاماقخانىغا ئەكىتىلگەن. ئىنكاستىن ھېمىت قارىنىڭ مەزكۇر سۆزلىرىنى قايسى ساھەدىكى دوستلىرى بىلەن ئولتۇرغاندا قىلغانلىقى مەلۇم ئەمەس، ئەمما ئىنكاستا ھېمىت قارىنىڭ «دۆلەت مەخپىيەتلىكىنى ئاشكارىلاش» ۋە «جىنايەتچىلەرگە ھېسسىداشلىق قىلىش» گۇمانى بىلەن تۇتۇلغانلىقى ئەسكەرتىلگەن.
تەپسىلاتى...

غۇلجىدىكى تاكسىم سودا سارىيىنىڭ دىرېكتورى ئەنۋەر تۇرسۇن ئۈستىدىن سوت ئېچىلغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

غۇلجا ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى 8-ئۆكتەبىر رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، غۇلجا شەھىرىدىكى تاكسىم سودا سارىيىنىڭ دىرېكتورى ئەنۋەر تۇرسۇن ئۈستىدىن سوت ئېچىلغانلىقىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ غۇلجا شەھەر تەۋەسىدىكى ئالاقىدار ئورگانلارغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا مەزكۇر ئۇچۇرنىڭ توغرىلىقى دەلىللەندى. مەلۇم بولۇشىچە، ئائىلە ئەزالىرى قاتناشتۇرۇلمىغان ۋە ئادۋوكاتسىز ئېچىلغان بۇ سوتتا ھۆكۈم چىقىرىش 3 ئاي كېيىنگە قالدۇرۇلغان.

تەپسىلاتى...

مەدىنە ھىلالىددىن: «سىڭلىم دۆلەتنى پارچىلاش گۇمانى بىلەن سوتلىنىۋېتىپتۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ھازىر تۈركىيەنىڭ ئانتاليا شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان مەدىنە ھىلالىددىن خانىم زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، سىڭلىسى مەۋلۇدە ھىلالىددىننىڭ ئىككى يىلغا يېقىن جازا لاگېرىدا تۇتۇپ تۇرۇلغاندىن كېيىن قويۇپ بېرىلگەنلىكىنى، ئۇزۇن ئۆتمەيلە «دۆلەتنى پارچىلاش جىنايەتى» دېگەن گۇمان بىلەن قايتا تەكشۈرۈش ئۈچۈن تۇتۇپ كېتىلگەنلىكىنى بايان قىلدى.

بىر يىلدىن بۇيان خەلقئارا مەتبۇئاتلاردا خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇر، قازاق ۋە باشقا تۈركىي مىللەت كىشىلىرىنى «تەربىيەلەش مەركىزى» دەپ ئاتىۋالغان «يىغىۋېلىش لاگېرلىرى» غا سولاپ، ئۇلارغا قارىتا مېڭە يۇيۇش، جىسمانىي، مەنىۋى ھەتتا ئېتنىك جەھەتتىن خورلاش ئېلىپ بېرىۋاتقانلىقى، كۆپ ساندا كىشىلەرنىڭ «دۆلەتنى پارچىلاشقا ئۇرۇنۇش» جىنايىتى بىلەن سوتلىنىۋاتقانلىقى توغرىسىدىكى خەۋەرلەر تارقالماقتا.

تەپسىلاتى...

كۇچالىق دوختۇر تاھىر ھەسەن چەتئەلدىكى «خەتەرلىك كىشىلەر» بىلەن تېلېفونلاشقانلىقى ئۈچۈن تۇتۇلغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

پائالىيەتچى ئابدۇۋەلى ئايۇپ تەرىپىدىن تۈزۈلگەن «تۇتقۇندىكى زىيالىيلار تىزىملىكى» دە كۇچا ناھىيەلىك دوختۇرخانىنىڭ دوختۇرى تاھىر ھەسەننىڭمۇ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى يېزىلغان. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتە ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا مەزكۇر ئۇچۇرنىڭ توغرىلىقى دەلىللەندى ۋە ئۇنىڭ چەتئەلدىكى ئاتالمىش «خەتەرلىك كىشىلەر» بىلەن تېلېفونلاشقانلىقى ئۈچۈن تۇتۇلغانلىقى ئايدىڭلاشتى.

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، مەزكۇر «تۇتقۇندىكى زىيالىيلار تىزىملىكى» دە كۇچا ناھىيەلىك دوختۇرخانىنىڭ دوختۇرى تاھىر ھەسەننىڭ لاگېردا ئىكەنلىكى يېزىلغان. ئەمما ئۇنىڭ قاچان ۋە نېمە ئۈچۈن تۇتۇلغانلىقى بايان قىلىنمىغان. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان كۇچا ناھىيەلىك دوختۇرخانا خادىملىرى تاھىر ھەسەننىڭ دوختۇرخانىدا بار-يوقلۇقى ھەققىدىكى سوئالىمىزغا جاۋاب بەرمىدى. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان يەنە بىر خادىم دوختۇر تاھىر ھەسەننىڭ قاچان تۇتۇلغانلىقى ھەققىدىكى سوئالىمىزغا ئۆزىنىڭ ئالدىراشلىقىنى سەۋەب قىلىپ كۆرسىتىپ، جاۋاب بەرمىدى. ئەمما خىزمەتدىشى تاھىر ھەسەننىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكىنى رەت قىلمىدى.

تەپسىلاتى...

كورلادىكى «جاھان» پۇل مۇئامىلە پاي چېكى شىركىتى ۋە «606 تىل مەكتىپى» نىڭ ساھىبى ھەسەنجان ئىسمائىل لاگېردا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى ئاتالمىش كەسپىي تەربىيە مەكتەپلىرىگە سولىۋېلىنغان مىليونلارچە تۇتقۇنلار ئارىسىدا ئۆز كەسپىدە مۇتەخەسسىس بولۇپ ئۇتۇق قازانغان زور بىر تۈركۈم ئىختىساس ئىگىلىرىنىڭ بارلىقى مىڭلارچە پاكىتلار بىلەن دەلىللەنمەكتە. بۈگۈن دەلىللەنگىنى كورلا شەھىرىدە «606 تىل مەكتىپى» نامىدا مەكتەپ ئاچقان ۋە ئارقىدىن «جاھان» پۇل مۇئامىلە پاي چېكى شىركىتى قۇرغان 41 ياشلىق كارخانىچى ھەسەنجان ئىسمائىلنىڭ خوتۇنسۇمبۇل ناھىيەسىدىكى بىر لاگېردا بىر يىلدىن بۇيان تۇتقۇندا ئىكەنلىكىدۇر.

مەلۇم بولۇشىچە، داليەن پەن-تېخنىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ سودا-سانائەت كەسپىنى پۈتتۈرگەن ھەسەنجان ئىسمائىل نۆۋەتتە بېلگىيەدە ياشاۋاتقان سابىق شېرىكى ئېلىجان ئەمەت بىلەن بىرلىكتە كورلادا تۇنجى بولۇپ «606 تىل مەكتىپى» نى تەسىس قىلغان. خۇسۇسى ئىگىلىكتىكى بۇ مەكتەپ ئارقىلىق بەلگىلىك دەرىجىدە ھەم ئىجتىمائىي ھەم ئىقتىسادىي ئۈنۈمگە ئېرىشكەن بۇ ئىككى شېرىك كورلادا يەنە تۇنجى بولۇپ «جاھان» پۇل مۇئامىلە پاي چېكى شىركىتىنى تەسىس قىلغان.

ئېلىجان ئەمەتنىڭ بايان قىلىشىچە، ئىنگلىزچە، تۈركچە ۋە خىتايچە تىللارنى ئۆگىتىشتىن باشقا ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ چەتئەلدە ئوقۇش ئىمكانلىرى ئۈچۈن رەسمىيەت مۇلازىمىتى بىلەن شۇغۇللىنىپ ئىزچىل روناق تېپىۋاتقان بۇ مەكتەپ ۋە شىركەتنىڭ مەبلىغى 3 مىليون يۈەندىن ئاشقان بىر مەزگىلدە ئۇيغۇر رايونىدا چىققان سىياسىي جۇدۇننىڭ زەربىسىگە ئۇچرىغان. شىركەتنىڭ كورلادىكى ساھىبى ھەسەنجان ئىسمائىل ئۆتكەن يىلنىڭ ئوتتۇرىلىرى ئۇشتۇمتۇت غايىب بولغان.

تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان كورلا شەھەرلىك مائارىپ ئىدارىسىنىڭ خادىملىرى دەسلەپتە بۇنداق بىر مەكتەپ ۋە ھەسەنجان ئىسمائىل ئىسىملىك بىر كارخانىچىنىڭ بارلىقىدىن خەۋەرسىزلىكىنى ئېيتتى.

مەزكۇر مەكتەپ ۋە شىركەتنىڭ ئەھۋالى ھەققىدە تەپسىلىي مەلۇمات بەرگەن ئېلىجان ئەمەت ھەسەنجان ئىسمائىلنىڭ تۇتۇلۇش سەۋەبى ھەققىدە بىر ئېھتىماللىقنى بايان قىلدى.

تەپسىلاتى...

يېڭىشەھەر ئەرمۇدۇندا ئىدرىس قۇددۇس ۋە ھېزىم قۇددۇس ئاكا-ئۇكىلارنىڭ لاگېردا ئۆلگەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جەمئىيەت خەۋەرلىرىدە بايان قىلىشىچە، ئۇيغۇر رايونىدىكى يىغىۋېلىش لاگېرلىرىدا ئېلىپ بېرىلىۋاتقان قېيىن-قىستاقتىن باشقا ناچار ياتاق، ناچار تاماق ۋە ناچار داۋالاش شارائىتلىرىمۇ ھەر كۈنى دېگۈدەك كۆپ ساندا كىشىنىڭ ئۆلۈمىگە سەۋەب بولماقتا. ئەمما دائىرىلەر تا ھازىرغا قەدەر، خۇددى لاگېردا يېتىۋاتقانلارنىڭ ئومۇمى سانى ھەققىدە ھېچقاچان مەلۇمات بېرىپ باقمىغاندەك لاگېردا ئۆلگەنلەرنىڭ سانى ھەققىدىمۇ مەلۇمات بەرمىدى. شۇڭا بىز يېقىنقى ئاياللاردىكى لاگېرلار توغرۇلۇق ئېنىقلاشلىرىمىزدا، لاگېردىكى ئۆلۈم-يېتىم ۋەقەلىرىنى ئاساسلىق دىققەت مەركىزى قىلدۇق.

مەلۇم بولۇشىچە، دائىرىلەر لاگېردا ئۆلگەنلەرنىڭ ئۆلۈم ئۇچۇرىنى ئۆلگۈچىنىڭ بىۋاسىتە ئۇرۇق-تۇغقانلىرىدىن باشقىلاردىن پۈتۈنلەي سىر تۇتماقتا. ھەتتا ئاساسى قاتلامدىكى ساقچى خادىملىرىمۇ، ئۆزى مەسئۇل كەنت ياكى مەھەللە سىرتىدىكى كىشىلەرنىڭ لاگېردىكى ئۆلۈم ھادىسىلىرىدىن خەۋەرسىز قالدۇرۇلماقتا. ئېنىقلاشلىرىمىزدىن يەنە مەلۇم بولۇشىچە يېزىلارغا چۈشكەن ھەر دەرىجىلىك خىزمەت گۇرۇپپىلىرى لاگېردا ئۆلگەنلەرنىڭ ئەھۋالىنى يوشۇرۇش ۋە ئۇنىڭ جەمئىيەتكە تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ۋەزىپەلەندۈرۈلمەكتە. قەشقەرنىڭ يېڭىشەھەر ناھىيەسىگە خىزمەتكە چۈشكەن بىر خادىم، ئۆزى مەسئۇل بولمىغان ئەرمۇدۇن يېزا 3-كەنت 5-مەھەللىدە لاگېردا ئۆلگەن بىرمۇ كىشى يوقلۇقىنى بايان قىلغان ئىدى. ئەمما مەزكۇر مەھەللە باشلىقى بۇ مەھەللىدىن لاگېرغا ئەكېتىلگەنلەردىن ئاكا-ئۇكا ئىدرىس قۇددۇس بىلەن ھېزىم قۇددۇسنىڭ بۇلتۇر يىلنىڭ ئاخىرى ۋە بۇ يىلنىڭ ئوتتۇرىلىرى بولۇپ، ھەر ئىككىسىنىڭ لاگېردا جان ئۈزگەنلىكىنى ئاشكارىلىدى.

تەپسىلاتى...

ئىلى ئوبلاستلىق خەلق قۇرۇلتىيىدىن پېنسىيەگە چىققان تۇرسۇن بارات ۋە ئۇنىڭ ئايالى 20 يىل كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

7 يىلدىن بۇيان ئىستانبۇلدا ياشاۋاتقان شەمسىيەنىڭ 70 ياش قارىسىنى ئالغان، يۈرەك ۋە ئېغىر دىئابىت كېسىلىگە گىرپتار ئاتا-ئانىسىنىڭ 20 يىللىق قاماققا ھۆكۈم قىلىنىشى ھەققىدىكى گۇۋاھلىقى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ رايوندا ئۇيغۇرلارغا، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنى لاگېرلارغا قاماش ۋە تۇتقۇن قىلىشتا ئۇلارنىڭ كېسەل ياكى ياشىنىپ قالغانلىقىنىمۇ قارىماي، قارا قويۇق، قانۇنسىز ھالدا، ئىنسانپەرۋەرلىككە پۈتۈنلەي يات تەدبىرلەر ئارقىلىق بۇ خىل باستۇرۇش سىياسەتلىرىنى ئىجرا قىلىۋاتقانلىقى كۆپ تەرەپلەردىن ئىسپاتلاپ تۇرماقتا.

تەپسىلاتى...

نورۋېگىيەدىكى مەمتىمىن ھاجىم: ئوغلۇم رىشات مەمتىمىن مېنى يوقلاپ كەلگىنى ئۈچۈن لاگېرغا قامالدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

نورۋېگىيەدىكى ئۇيغۇرلاردىن نورۋېگىيە ئۇيغۇر ئىسلام جەمئىيىتىنىڭ ئىمامى مەمتىمىن ھاجىمنىڭ رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، 2015-يىلى ئۇنى يوقلاپ نورۋېگىيەگە كەلگەن ئوغلى رىشات مەمتىمىن ساقچى دائىرىلىرىنىڭ تۇغقانلىرى ئارقىلىق تېلېفون قىلغۇزۇپ قايتىپ كېتىشكە مەجبۇرلىشى سەۋەبلىك يۇرتى غۇلجىغا مەجبۇرىي قايتىپ كەتكەن. يېقىندا ئۇلار ئوغلى رىشات مەمتىمىن ۋە باشقا تۇغقانلىرىنىڭ دائىرىلەر تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ تەربىيەلەش نامىدا لاگېرغا قامالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

غۇلجا ئېلېكتىر ئىستانسىسىنىڭ پېنسىيەگە چىققان ئەر-ئايال ئىككى خىزمەتچىسى چەتئەلگە چىققانلىقى سەۋەبلىك قاماققا ھۆكۈم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

غۇلجا ئېلېكتىر ئىستانسىسىنىڭ سابىق خىزمەتچىلىرىدىن تۇراخۇن جورىباي ۋە ئۇنىڭ ئايالى شادىيە زاكىر 30 نەچچە يىل مەزكۇر ئېلېكتىر ئىستانسىسىدا ئىشلەپ، بىر قانچە يىل ئاۋۋال پېنسىيەگە چىققان. لېكىن 63 ياشلىق تۇراخۇن جورىباي ۋە 57 ياشلىق شادىيە زاكىرنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى 2017‏-يىلى 2‏-ئايدا باشلىغان ئۇيغۇر، قازاق ۋە باشقا مۇسۇلمانلارنى لاگېرلارغا كەڭ كۆلەملىك قاماش ھەرىكىتىدىن ئامان قالمىغانلىقى مەلۇم.

تەپسىلاتى...

خىتايغا سادىق، ئۇيغۇرغا قاتتىققول ساقچى باشلىقى قادىر مەمەتنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا ئۈرۈمچى ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى خىتايغا نىسبەتەن ساداقەتمەنلىكتە، ئۇيغۇر سىياسىي مەھبۇسلارغا قارىتا قاتتىققوللۇقتا داڭ چىقارغان ئۈرۈمچى شەھەرلىك ج خ ئىدارىسىنىڭ سابىق مۇئاۋىن باشلىقى قادىر مەمەتنىڭمۇ تۇتۇلغانلىقىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ ئۈرۈمچىدىكى ساقچى خادىملىرىغا قارىتا ئىككى ھەپتىدىن بېرى ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا قادىر مەمەتنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

تەپسىلاتى...