خوتەن «گۈزەل ماكان ئۆي-مۈلۈك شىركىتى» نىڭ دىرېكتورى ئەكبەر ئىمىن 25 يىللىق كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار بىر كىشىنىڭ بايان قىلىشىچە جەمئىيەتتە «ئەكبەر دالۇ» دەپ تونۇلغان، بايلىق جەھەتتە خوتەندە ئالدىنقى قاتاردىكى كىشىلەردىن سانىلىدىغان 51 ياشلىق كارخانىچى ئەكبەر ئىمىن 2018‏-يىلنىڭ ئوتتۇرىلىرى ئۈن-تىنسىز غايىب بولغان. بىز ئەكبەر ئىمىننىڭ ئەھۋالىنى ئۇقۇش ئۈچۈن خوتەن شەھەرلىك ج خ ئىدارىسىگە تېلېفون قىلدۇق. ئالاقىدار خادىملار بۇ ھەقتە سوئالىمىزغا جاۋاب بېرىشنى رەت قىلدى. ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى، ئەكبەر ئىمىننىڭ بىرقانچە شىركىتى بارلىقى، شىركەتلىرىدىن بىرىنىڭ «گۈزەل ماكان ئۆي-مۈلۈك شىركىتى» ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان. خىتاي تور ئارخىپلىرىنى ئاختۇرغىنىمىزدا، بۇ شىركەتنىڭ 2007-يىلى قۇرۇلغانلىقى، خوتەن شەھەر ئىتتىپاق يولىدا ئىشخانىسى بارلىقى، شىركەتنىڭ 13 مىليون 343 مىڭ يۈەن مەبلىغى بارلىقى قەيت قىلىنغان. بىز بۇ شىركەتنىڭ نۆۋەتتە مېڭىۋاتقان ياكى توختىغانلىقىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن خوتەن ۋىلايەتلىك يەرلىك باج ئىدارىسىگە تېلېفون قىلدۇق. بۇ خادىممۇ، بۇ تۈر ئەھۋاللارغا جاۋاب بەرمەسلىك ھەققىدە ج خ تارماقلىرىنىڭ مەخسۇس ھۆججىتى بارلىقىنى ئاشكارىلىدى.

خوتەن ۋىلايىتىدە سىياسىي قانۇن ساھەسىدە خىزمەت قىلغان بىر خادىم، ئەكبەر ئىمىننىڭ خوتەن شەھەر ئىچىگە سېلىنغان 16 قەۋەتلىكتىن 30 نەچچە بىنادىن تەشكىللەنگەن «بەخت ئولتۇراق رايونى» نىڭ ساھىبى ئىكەنلىكى ۋە 2 يىلدىن بۇيان تۇتقۇندا ئىكەنلىكىنى تىلغا ئالدى. ئەمما ئۇ ئەكبەر ئىمىننىڭ تۇتۇلۇش سەۋەبىدىن ئاساسەن دېگۈدەك خەۋەرسىزلىكىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

مەلىكە ھەبىبۇل: «ۋەتەندىكى قېرىنداشلىرىم كومپارتىيە ئەزاسى ۋە ساقچى خادىمى، ئەمما ئۇلارمۇ تۇتقۇن قىلىندى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2010-يىلى ئوقۇش بىلەن مىسىرغا چىقىپ، 2014-يىلدىن بۇيان ئېرى ۋە ئىككى بالىسى بىلەن تۈركىيەگە كېلىپ، يۇرتىغا كىيىم-كېچەك قاتارلىق تۈركىيە ماللىرىنى سېلىش تىجارىتى بىلەن تىرىكچىلىك قىلىۋاتقان مەلىكە ھەبىبۇل 8-يانۋار كۈنى رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، 2017-يىلى 6-ئايدىن 2018-يىلىغىچە ئىلگىرى كېيىن بولۇپ، يۇرتى تۇرپاندىكى ئاتا-ئانىسى ۋە قېرىنداشلىرىنىڭ ئارقا-ئارقىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، تەربىيەلەش نامىدىكى لاگېرلارغا قامالغانلىقىنى ھەتتا سوتلانغانلىقىنى بىلدۈردى.

مەلىكە ھەبىبۇلنىڭ بايانىدىن مەلۇم بولۇشىچە، خىتاي ساقچىلىرىنىڭ تەھدىتلىرى سەۋەبلىك، 2017-يىل 8-ئايدىن بۇيان ئۇنىڭ يۇرتى تۇرپاندىكى ئاتا-ئانىسى ۋە بىر تۇغقان قېرىنداشلىرى بىلەن بولغان تېلېفون ئالاقىسى ئۈزۈلۈپ قالغان.

بۇ جەرياندا ئۇ باشقىلاردىن سۈرۈشتۈرۈش ئارقىلىق ئاپىسى مەريەمخان تۇرسۇن، ئاتىسى ھەبىبۇل ئابدۇللانىڭ 2017-يىلى ۋە 2018-يىلى تەربىيەلەش نامىدا لاگېرغا قامالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

«زىمىستان» تورى كۆپ ساندىكى تۇڭگانلارنىڭمۇ جازا لاگېرلىرىغا قامىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دىيارىنىڭ شىمالىدىكى تۇڭگان ئەرلىرى لاگېرلارغا قامىلىپ، ئاياللار ۋە قېرىلارنىڭ جېنىنى ساقلاپ قېلىشى قىيىنلاشقان.

خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇر دىيارىدىكى مىليونلىغان ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز قاتارلىق مىللەتلەرنى جازا لاگېرلىرىغا قاماپ مىسلىسىز ئېغىر زۇلۇم سېلىپلا قالماي، بەلكى تۇڭگانلارنىمۇ لاگېرلارغا سولاپ، ئۇلارنىڭ ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىنى قىيىن ۋەزىيەتتە قويغان.

«زىمىستان» تورى 5-يانۋار «شىنجاڭنىڭ تۇڭگان يېزىسىدىكى ئەرلەر لاگېرلارغا قامالدى، ئاياللار ۋە قېرىلارنىڭ ھاياتىنى ساقلاپ قېلىشى ئىنتايىن قىيىنلاشتى ۋە ئۇلار ‹ئۆگىنىش› كە مەجبۇرلانماقتا» ناملىق بىر خەۋەر ئېلان قىلدى. خەۋەردە ئۇيغۇر دىيارىنىڭ شىمالىدىكى بىر تۇڭگان يېزىسىدا كۆپلىگەن تۇڭگان ئەرلەرنىڭ جازا لاگېرلىرىغا سولانغانلىقى، ئۇلارنىڭ ئاتا-ئانىلىرى، ئاياللىرى، بالىلىرى ھاياتىنى ساقلاپ قېلىشتا زور قىيىنچىلىققا يولۇقۇپلا قالماي، ھەر كۈنى كەچتە «ئۆگىنىش» كە قاتنىشىشقا مەجبۇرلىنىۋاتقانلىقى، تۇتقۇنلارنىڭ پەرزەنتلىرىنىڭ مەكتەپلەردە كەمسىتىلىپ چەتكە قېقىلىۋاتقانلىقى ۋە مەكتەپتىن چىقىپ كېتىشكە مەجبۇر بولۇۋاتقانلىقى بايان قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

قاشتېشى سودىگىرى ئەلى خوراز (ئابدۇللا) نىڭ جەمەتى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرىدىن 52 كىشىنىڭ قاماقتا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز قولغا چۈشۈرگەن خوتەنگە ئائىت بىر سوت ھۆكۈمنامىسىدە قاشتېشى سودىگىرى ئېلى ئابدۇللا بىلەن بىرلىكتە ئۇنىڭ 3 قېرىندىشى ۋە بىر قېينىئىنىسىنىڭمۇ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى قەيت قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتىكى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا ئەلى ئابدۇللانىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن بىرلىكتە شىركىتىدىكى ئىشچى-خىزمەتچىلىرىنى قاتقاندا جەمئىي 48 كىشىنىڭ كېسىلگەنلىكى ۋە 4 كىشىنىڭ لاگېردا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

بۇنىڭدىن يەتتە ئاي ئىلگىرى سابىق مەھبۇس مەمەتتۇرسۇن ئوسماننى زىيارەت قىلغان ۋاقتىمىزدا ئۇ ئۆزىنىڭ گۇمادىكى قاماقخانىدىن خوتەن ۋىلايەتلىك دۆلەت خەۋپسىزلىكى قاماقخانىسىغا يۆتكەلگەنلىكى ۋە ئۆزىنىڭ بۇ قاماقخانىدا ئىلگىرى ئەلى ئابدۇللانىڭ دېلوسىغا چېتىشلىق كىشىلەرنىڭ ياتقانلىقىدىن خەۋەر تاپقانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى.

قولىمىزغا چۈشكەن سوت ھۆكۈمنامىسىدىمۇ ئەلى ئابدۇللانىڭ مۇددەتسىز كېسىلگىنىدىن باشقا ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىدىن‏ مەمتىمىن ئابدۇللا ۋە ئىبراھىم ئابدۇللانىڭ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى ۋە بىر مىليون 150 مىڭ يۈەن جەرىمانە قويۇلغانلىقى، قېينىئىنىسى ئابلىز ئىسلامنىڭمۇ 20 يىللىق كېسىلگەنلىكى قەيت قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

قاشتېشى تىجارىتىنىڭ سەركىسى، تونۇلغان كارخانىچى ئەلى ئابدۇللا (خوراز) نىڭ مۇددەتسىز كېسىلگەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خوتەن خەلقىنىڭ يوقسۇللۇقتىن ئېگىلگەن بېلىنىڭ بىر مەھەل بولسىمۇ تۈزلىنىشىگە تۈرتكە بولغان قاشتېشى سودىسى ساھەسىدىكى تونۇلغان سەركە، جەمئىيەتتە «ئەلى خوراز» دېگەن نام بىلەن تونۇلغان ئىقتىدارلىق كارخانىچى، «شىنجاڭ قاشتېشى ئۆي‏-مۈلۈك شىركىتى» نىڭ باش دىرېكتورى، خوتەن شەھەر ئىچىدىكى «كەچلىك بازار» قاتارلىق بىرقانچە ئورۇندىكى كاتتا مۇقىم مۈلۈكلەرنىڭ ساھىبى ئەلى ئابدۇللانىڭ مۇددەتسىز قاماققا كېسىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى.

سودىدا بازارنى مۆلچەرلەشتىكى ئۆتكۈرلىكى، خەتەرگە تەۋەككۈل قىلىشتىكى جاسارىتى، ھەر ساھە كىشىلىرى بىلەن مۇناسىۋەت قىلىشتىكى ماھىرلىقى بىلەن جەمئىيەتكە كەڭ تونۇلغان ۋە قاشتېشى سودىسىدا پەۋقۇلئاددە ئۇتۇق قازانغان ئەلى ئابدۇللانىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى2016 ‏-يىلنىڭ ئوتتۇرا-ئاخىرلىرى جەمئىيەت خەۋەرلىرىدە ناھايىتى تېز ۋە كەڭ تۈردە تارقالغان ئىدى. ئەمما2017 ‏-يىلدىن كېيىنكى جىددىي ۋەزىيەت سەۋەبلىك ئەلى ئابدۇللانىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە ھېچقانداق ئۇچۇر بولمىغان. بۇ ھەقتە ئېلىپ بارغان بىر قاتار ئېنىقلاشلىرىمىزمۇ ئاساسەن دېگۈدەك نەتىجىسىز قالغان ئىدى.

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى 3 ئاي ئاۋۋال رادىيومىزغا بىر يازما ئۇچۇر يوللاپ، ئەلى ئابدۇللانىڭ مۇددەتسىزلىك كېسىۋېتىلىكىنى مەلۇم قىلدى ۋە ئۇچۇرنىڭ پاكىتى سۈپىتىدە ئەلى ئابدۇللا ئۈستىدىن چىقىرىلغان بىر سوت ھۆكۈمنامىسىنىڭ كوپىيەسىنى يوللاپ بەردى. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان ئالاقىدار خادىملار ئەلى ئابدۇللا ھەققىدە سۆز قىلىشتىن ئۆزلىرىنى تارتتى.

تەپسىلاتى...

سەمىرە ئىمىن: «دادامغا ئوخشاش ناھەق سولانغان ئۇيغۇر بىلىم ئادەملىرى قويۇپ بېرىلىشى كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

19-دېكابىر كۈنى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردىن فېيسبۇكتا سەمىرە ئىسىملىك بىر ئۇيغۇر قىزى ئامېرىكالىق ناخشىچى مارىيە كېررىنىڭ «قەھرىمان» ناملىق ناخشىنى ئۆز ئاۋازى بىلەن ئېيتىپ يوللىغان.

سەمىرە ناخشا بىلەن بىرلىكتە يەنە ئىنگىلىزچە ئىنكاسىدا «دادا بۇ ناخشىنى سىز ئۈچۈن ئېيتتىم، سىز ھەر ۋاقىت مېنىڭ قەھرىمانىم، قەيسەر بولۇڭ!» دېگەن ئىلاۋىنى يازغان. ئۇ يەنە بۇ ناخشىنى خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، تۈرمىدە يېتىۋاتقان دادىسى ئىمىنجان سەيدىن ئۈچۈن ئېيتقانلىقىنى ئەسكەرتىپ، خىتاي دائىرىلىرىدىن دادىسى ئىمىنجان سەيدىننى دەرھال قويۇپ بېرىشنى تەلەپ قىلغان خەشتەگ يوللىغان.

تەپسىلاتى...

مۇز ئارىسىدىن جەسىتى تېپىلغان 5 ياشلىق بالىنىڭ ئانىسى غۇلجادىكى تۈرمىدە، دادىسىنىڭ لوپتىكى لاگېردا ئىكەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

16-دېكابىر كۈنى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا بىر كىچىك بالىنىڭ جەسىتىنىڭ مۇز ئارىسىدىن چىقىرىلىۋاتقانلىقى ۋە ئەتراپتىكى كىشىلەرنىڭ يىغلاۋاتقانلىقى كۆرسىتىلگەن بىر سىن كۆرۈنۈش تارقالغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ ئىجتىمائىي ئاخباراتلاردىكى يىپ ئۇچلىرىغا ئاساسەن ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا مەزكۇر پاجىئەنىڭ لوپ ناھىيە سامپۇل يېزا قارقىي كەنتىدە يۈز بەرگەنلىكى، بالىنىڭ ئانىسىنىڭ غۇلجادىكى بىر تۈرمىدە، دادىسىنىڭ بولسا لوپتىكى لاگېردا ئىكەنلىكى دەلىللەندى.

16-دېكابىر كۈنى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا تارقالغان بىر سىن كۆرۈنۈشىدە بىر توپ كىشىلەرنىڭ بىر كىچىك بالىنى مۇز ئارىسىدىن چىقىرىۋاتقان ۋە يىغلىشىۋاتقان كۆرۈنۈشى تارقالغان. بۇ ھەقتە تاراتقۇلاردىكى ئىنكاسلاردا بالىنىڭ 5 ياش ئىكەنلىكى، ئىسمىنىڭ نەسرۇللا ئىكەنلىكى ۋە لوپ ناھىيەسىنىڭ سامپۇل يېزا قارقىي كەنتىگە نوپۇسلۇق ئىكەنلىكى تىلغا ئېلىنغان.

تەپسىلاتى...

چاقىلىقتا مەھكۇم نەبى غوجائەخمەتنىڭ تەبلىغىنى ئاڭلىغان 82 كىشىنىڭ كېسىلىپ كەتكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ لاگېرلار ھەققىدىكى مەخپىي ھۆججەتلىرى قاتارىدا ئاشكارىلانغان چاقىلىق ناھىيەسىگە ئائىت بىر سوت ھۆكۈمى ھەققىدە ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا مەھكۇم نەبى غوجائەخمەتكە چېتىلىپ، جەمئىي 82 كىشىنىڭ كېسىلىپ كەتكەنلىكى ئاشكارىلاندى. مەلۇم بولۇشىچە، نەبى غوجائەخمەتنىڭ «شەھۋانىي فىلىم» لەرنى كۆرمەسلىك توغرىسىدىكى ئەخلاق تەربىيەسىنى ئاڭلىغانلىقى ئۈچۈن «توپلىشىپ جەمئىيەت تەرتىپىنى بۇزۇش» ۋە «دۆلەتنى پارچىلاشقا ئۇرۇنۇش» جىنايىتى بىلەن ئەيىبلەنگەن بۇ مەھكۇملار ئالدى 10 يىل، ئارقىسى 5 يىل 6 ئايلىقتىن كېسىلگەن.

مەخپىي ھۆججەتلەر قاتارىدا ئاشكارىلانغان مەزكۇر سوت ھۆكۈمنامىسىدە مەھكۇمنىڭ «توپلىشىپ جەمئىيەت تەرتىپىنى بۇزۇش» بىلەنمۇ ئەيىبلەنگەنلىكى بايان قىلىنغان. شۇڭا بىز چاقىلىق ناھىيەلىك سوت مەھكىمىسىنىڭ مەلۇم بىر بۆلۈم باشلىقى بىلەن ئۆتكۈزگەن سۆھبىتىمىز داۋامىدا مەھكۇم نەبى غوجائەخمەتنىڭ دېلوسىغا كىملەرنىڭ چېتىلغانلىقى ۋە ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە مەلۇمات سورىدۇق. مەزكۇر خادىم دېلونىڭ سوت ھۆكۈمىدە دېيىلگەندەك، 315-دۆلەت تاشيولى بويىدىكى بىر شېغىل زاۋۇتىدا يۈز بەرگەنلىكى، يەنى مەھكۇم نەبى غوجائەخمەتنىڭ شۇ شېغىل زاۋۇتىدا چېدىردا يېتىپ-قوپۇپ ئىشلەۋاتقان ئىشچىلارغا ئاتالمىش قانۇنسىز تەبلىغ قىلغانلىقىنى دەلىللەش بىلەن بىرلىكتە ئۇنىڭ دېلوسىغا چېتىلىپ 100 گە يېقىن كىشىنىڭ تۇتقۇن قىلىنغانلىقىنى بايان قىلدى.

سوت ھۆكۈمىدە مەھكۇمنىڭ ئەسلىدە قاراقاش ناھىيە بازار ئىچىگە نوپۇسلۇق ئىكەنلىكى قەيت قىلىنغان. قاراقاش بازار ئىچىدىكى بىر كەنت ساقچىسى چاقىلىقتا نەبى غوجائەخمەت دېلوسىغا چېتىلىپ كېسىلگەنلەرنىڭ مۇتلەق كۆپىنچىسىنىڭ ئۆز كەنتىدىن ئىكەنلىكى ۋە سانىنىڭ 82 نەپەر ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى. ئارىلىرىدا ئىككى نەپەر ئايالمۇ بار بولغان، 18 ياش بىلەن 60 ياش ئارىسىدىكى 82 كىشىنىڭ «قانۇنسىز تەبلىغ ئاڭلاش» ۋە «دۆلەتنى پارچىلاشقا ئۇرۇنۇش» بىلەن ئەيىبلىنىپ ئالدىنىڭ 10 يىل، ئارقىسىنىڭ 5 يىل 6 ئايلىق كېسىلگەنلىكىنى تىلغا ئالدى.

بىز چاقىلىقتىكى سوت خادىمىدىن مەزكۇر ھۆكۈمنامە خەلقئاراغا ئاشكارىلانغاندىن كېيىن مەزكۇر سوت مەھكىمىسى ئىچىدە مەسئۇلىيەت سۈرۈشتە قىلىش ئەھۋالىنىڭ يۈز بەرگەن ياكى بەرمىگەنلىكى ھەققىدىمۇ مەلۇمات سورىدۇق. ئۇ بۇ جەھەتتە پىكىر بايان قىلىشنى خالىمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

خوتەن پېداگوگىكا ئالىي تېخنىكومىنىڭ 50 كە يېقىن ئوقۇتقۇچىسىنىڭ تۇتۇلغانلىقى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇخبىرىمىزنىڭ خوتەنگە قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا 500 ئەتراپىدا ئىشچى-خىزمەتچىسى بولغان خوتەن پېداگوگىكا ئالىي تېخنىكومىنىڭ 50 كە يېقىن ئوقۇتقۇچى ۋە مەمۇرىي خادىملىرىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى، بۇلارنىڭ ئىچىدە يېشى 70 تىن ئاشقان پېنسىيونېرلارنىڭمۇ بارلىقى ئاشكارىلاندى. مەلۇم بولۇشىچە، مەزكۇر مەكتەپنىڭ ئىشچى-خىزمەتچىلىرىنىڭ يېرىمدىن كۆپرەكى ئۇيغۇر بولۇپ، تۇتۇلغانلار مەزكۇر مەكتەپتىكى پۈتكۈل ئۇيغۇر ئوقۇتقۇچىلار قوشۇنىنىڭ 15 پىرسەنتىگە يېتىدىكەن.

ھۆرمەتلىك رادىيو ئاڭلىغۇچىلار، ئۆتكەن ئايلاردا تورلاردا تارقالغان ۋە ئۈرۈمچىدىكى مەلۇم بىر ئونىۋېرسىتېتنىڭ سىياسىي ئۆگىنىش يىغىنىنىڭ نەق مەيدان خاتىرىسى ئىكەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلگەن بىر ئاۋاز خاتىرىسىدە مائارىپ ساھەسىدىن كۆپ ساندا ئۇيغۇر ئوقۇتقۇچىلارنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئاشكارىلانغان ئىدى.

بىز ئۆتكەن ھەپتە خوتەن پېداگوگىكا ئالىي تېخنىكومىنىڭ ئىككى مۇدىرىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئېنىقلاپ بولغاندىن كېيىن، تۇتقۇندىكى ئوقۇتقۇچىلارنىڭ ئومۇمىي سانى ۋە ئەھۋالى ھەققىدىمۇ ئېنىقلاش ئېلىپ بەردۇق. مەزكۇر مەكتەپ خادىمى تەمىنلىگەن ئالاقە ئۇچۇرلىرىغا ئاساسەن خوتەندىكى مائارىپ ساھەسىگە مەسئۇل بىر سابىق سىياسىي قانۇن كادىرىدىن تۇتقۇندىكى ئىككى مۇدىردىن باشقا يەنە كىملەرنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكىنى سورىدۇق.

تەپسىلاتى...

مەخپىي ماتېرىياللاردا تىلغا ئېلىنغان مەھكۇمنىڭ ئىسمى نەبى غوجائەخمەت ئىكەنلىكى ۋە ئۇلۇغكۆل تۈرمىسىدە ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ مەخپىي ھۆججەتلىرى قاتارىدا ئاشكارىلانغان چاقىلىق ناھىيەسىگە ئائىت سوت ھۆكۈمنامىسىدە مەھكۇمنىڭ ئاتالمىش «جىنايىتى»، يەنى ئەتراپىدىكى كىشىلەرگە ئېغىزىنى بۇزماسلىق ۋە شەھۋانىي فىلىملارنى كۆرمەسلىكىنى تەۋسىيە قىلغانلىقى قەيت قىلىنغان بولسىمۇ، ئەمما مەھكۇمنىڭ ئىسمى مەخپىي ماتېرىياللارنى ئاشكارىلىغۇچى تەرىپىدىن ئۆچۈرۈۋېتىلگەن ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھۆكۈمنامە ھەققىدە ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا مەھكۇمنىڭ ئىسمىنىڭ نەبىي غوجائەخمەت ئىكەنلىكى ۋە نۆۋەتتە چاقىلىقتىن 500 كىلومېتىر ئۇزاقلىقتىكى ئۇلۇغكۆل تۈرمىسىدە 10 يىللىق جازا مۇددىتىنى ئۆتەۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى.

مەخپىي ھۆججەتلەر قاتارىدا ئاشكارىلانغان سوت ھۆكۈمنامىسىدە ئاتالمىش «دىنىي ئەسەبىيلىك» ۋە «مىللىي ئۆچمەنلىك» دېلوسىنىڭ 2016-يىلى 12-ئايدا يۈز بەرگەنلىكى، مەھكۇمنىڭ 2017-يىلى 8-ئاۋغۇست كۈنى تۇتۇلۇپ، 29-سېنتەبىر كۈنى قولغا ئېلىنغانلىقى قەيت قىلىنغان.

بىز دېلونىڭ تەپسىلاتىنى سوت خادىملىرىنىڭ ئۆز ئېغىزىدىن ئاڭلاش ئۈچۈن چاقىلىق ناھىيەلىك سوت مەھكىمىسىگە قايتىدىن تېلېفون قىلدۇق ۋە ھۆكۈمنى چىقارغان سوت خادىملىرى بىلەن كۆرۈشۈشنى تەلەپ قىلدۇق. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان بىر خادىم ھۆكۈمنامىدە تىلغا ئېلىنغان بىر قىسىم تەپسىلاتلار قاتارىدا دېلو يۈز بەرگەن ئورۇننىڭ توغرىلىقىنى دەلىللەش بىلەن بىرلىكتە دېلو سادىر قىلغۇچى، يەنى مەھكۇمنىڭ ئىسمىنىڭ نەبى غوجائەخمەت ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى. مەھكۇمنىڭ ئىسمى ئاشكارىلانغان سوت ھۆكۈمنامىسىدە ئۇچۇرنى ئاشكارىلىغۇچى تەرىپىدىن ئۆچۈرۈۋېتىلگەن ئىدى. مەزكۇر خادىم نەبى غوجائەخمەتنىڭ يېشى ۋە ئائىلە ئەھۋالى ھەققىدىكى سوئالىمىزغا جاۋاب بېرەلمىدى.

ئىلگىرىكى ئېنىقلاشلىرىمىزدىن مەلۇمكى، ئۇيغۇر رايونىدا 2017-يىلدىن بۇيان تۇتقۇن قىلىنغان كىشىلەر سانىنىڭ كۆپلۈكى سەۋەبىدىن سوت خادىملىرى ئىنتايىن ئالدىراش بولۇپ كەتكەن. شۇڭا كۆپىنچە تۇتقۇنلار سوت ئېچىش ئارقىلىق ئەمەس، بەلكى ئالدىن تەييارلانغان ھۆكۈمنامىلەرگە ئىسىم تولدۇرۇش ئارقىلىق تۈرمىلەرگە يوللانغان. بىز بۇ خادىمدىن نەبى غوجائەخمەت دېلوسىنىڭ نېمە ئۈچۈن ئېسىدە قالغانلىقىنى سورىدۇق. ئەقەللىي بىر دىنىي ساۋاتنى ئېغىزدىن چىقارغانلىقى ئۈچۈن 10 يىل كېسىلگەن نەبىي غوجائەخمەت دېلوسىنىڭ سوت خادىملىرى ئارىسىدا غۇلغۇلا پەيدا قىلغان ياكى قىلمىغانلىقىنى سورىغىنىمىزدا ئۇ ھەر بىر خادىمنىڭ ئۆزى قول تىققان دېلودىن باشقىسىغا ئارىلىشىش ھوقۇقى يوقلۇقىنى بايان قىلدى.

تەپسىلاتى...