ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز يېقىندا قەشقەر پېداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ «مىللىي بۆلگۈنچىلىككە قۇتراتقۇلۇق قىلىش» جىنايىتى بىلەن ئەيىبلىنىپ، قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالدى.

ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ گېرمانىيەدە ئوقۇۋاتقان ئوغلى تاھىر مۇتەللىپ قاھىرىنىڭ 12-مارت كۈنى رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، 2019-يىلى 3-ئايدا لاگېردىن قويۇپ بېرىلىپ ئائىلىسىدە نەزەربەندتە تۇرۇۋاتقان دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرى ئۈستىدىن 2-ئاينىڭ ئاخىرى قەشقەردە سوت ئېچىلغان.

تاھىر مۇتەللەپ قاھىرىنىڭ خىتاي تونۇشلىرىنىڭ 8-مارت كۈنى تېلېفوندا ئۇنىڭغا يەتكۈزىشىچە، قەشقەردە ئېچىلغان سوتتا دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان ئىكەن. ئەمما سوتتا ئۇنىڭغا بېرىلگەن قاماق جازاسىنى 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ ئىجرا قىلىش قارار قىلىنغان.
تاھىر مۇتەللىپ يەنە مەزكۇر ئۇچۇرنى ئېلىشتىن ئىلگىرىكى ئەھۋاللارنى ئەسلەپ ئۆتتى. ئۇنىڭ بىلدۈرشىچە، دادىسى لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەندىن بۇيان ئۇنىڭ بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشۈپ تۇرغان. دادىسى قەشقەردىكى ساقچى دائىرىلىرىنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئۇنىڭ گېرمانىيەدە سىياسىي پائالىيەتلەردە بولماسلىقىنى ئۈزلۈكسىز ئاگاھلاندۇرۇپ كەلگەن. ئەمما دادىسى 7-مارت كۈنى ئۇنىڭ گېرمانىيەدىن قىلغان تېلېفونىغا قىسقىلا سالام بىلەن جاۋاپ قايتۇرغان. ئاندىن تېلېفوننى ئاپىسىغا بېرىپ، ئۇنىڭ بىلەن قايتا سۆزلىشىشنى رەت قىلغان. دادىسىنىڭ تېلېفوندىكى سوغۇق ۋە ئۈمىدسىز كەيپىياتى ئۇنى ئەنسىرەتكەن. تاھىر مۇتەللىپ 8-مارت كۈنى خىتاي تونۇشلىرىدىن سۈرۈشتۈرۈش ئارقىلىق دادىسىنىڭ سوتقا چاقىرتىلىپ، بۇ غەلىتە سوت ھۆكۈمىنى ئالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

قەدرىيە غوپۇرنىڭ توقسۇدىكى ئانىسى ھاجىرە روزىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئانىسى ھەققىدىكى بىر يۈرۈش گۇۋاھلىق باياناتلىرى بىلەن تۈركلەر ئارىسىدا كۈچلۈك دىققەت قوزغىغان نورۋېگىيەدىكى قەدرىيە غوپۇر ئۆزىنىڭ گۇۋاھلىق باياناتلىرىدا ئانىسىنىڭ 10 يىللىق كېسىلىپ كەتكەنلىكى ۋە نۆۋەتتە توقسۇ تۈرمىسىدە ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ توقسۇدىكى ئالاقىدار ئورۇنلارغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا ھاجىرە روزىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى خىزمەت ئورنى تەرىپىدىن دەلىللەندى. قەدىرىيە ئۆزىنىڭ تەسىرات باياناتىدا گۇۋاھلىق باياناتلىرىنىڭ ئانىسىنى قۇتۇلدۇرۇش ئۈچۈن قىلىدىغان ئىشلىرىنىڭ باشلانغۇچى ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتتى

نورۋېگىيەدىكى قەدىرىيە غوپۇرنىڭ گۇۋاھلىق باياناتىدا ئۇنىڭ ئانىسىنىڭ توقسۇ مەدەنىيەت ئىدارىسىنىڭ بوغالتىرى ئىكەنلىكى ۋە 10 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكى تىلغا ئېلىنغان ئىدى. توقسۇ ناھىيەلىك سوت مەھكىمىسى خادىملىرى دەسلەپتە بۇ ھەقتىكى سوئالىمىزنى جاۋابسىز قالدۇردى. ئارقىدىن ئۆزلىرىنىڭ بارلىق مەھكۇملارنىڭ كىملىكىنى ئەستە تۇتالمايدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بۇ ھەقتە مەلۇماتى يوقلۇقىنى ئېيتتى. قەدىرىيە غوپۇر ئانىسى ھەققىدىكى ئۇچۇرنى ئىشەنچلىك مەنبەلەردىن ئالغانلىقىنى، ئەمما مەنبەنىڭ كىملىكىنى ئاشكارىلاشقا بولمايدىغانلىقىنى ئېيتقان ئىدى.

توقسۇ ناھىيەلىك مەدەنىيەت ئىدارىسىنىڭ بىر خادىمى ھاجىرە روزىنىڭ قانچە يىل كېسىلگەنلىكى ھەققىدىكى سوئالىمىزغا جاۋاب بېرىشتە ئىككىلەندى. ئۇ ئارقىدىن بۇ سوئالىمىزغا مۇناسىۋەتلىك خادىملاردىن مەلۇمات ئېلىپ جاۋاب بېرىدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئەمما ھاجىرە روزىنىڭ كېسىلگەنلىك ئۇچۇرىنى ئىنكار قىلمىدى.

قەدىرىيە غوپۇرنىڭ بىر گۇۋاھلىق باياناتىدا دېيىلىشىچە، ئۇ ئانىسىنىڭ بىخەتەرلىكىنى كۆزدە تۇتۇپ، تۈركىيەدە ئوقۇغان ۋە ياشىغان 6 يىل داۋامىدا خىتايغا قارشى ھېچقانداق بىر سۆز ھەرىكەتلەردە بولمىغان. ئۇ باياناتىدا ئۆزىنىڭ ئۆتمۈشتىكى بۇ ئېھتىياتچانلىقىغا پۇشايمان قىلغانلىقى ۋە بۇ پۇشايماندىن چوڭ بىر دەرس ئالغانلىقىنى بىلدۈرگەن.

تەپسىلاتى...

كورلادىكى چوڭ مەسچىتنىڭ مەزىنى مىسىردىكى ئوغلىغا پۇل سالغانلىقى سەۋەبلىك تۇتقۇن قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

كورلادىكى دىنىي زات سەيپۇللا زاھىتنىڭ 30 يىللىق ئۆمرى كورلا چوڭ مەسچىتىنىڭ مەزىنلىقى ۋە كورلا شەھىرىدىكى تېكىچى يېزىسىغا قاراشلىق ھەرەمباغ كەنتى مەسچىتىنىڭ ئىماملىقىنى قىلىش بىلەن ئۆتكەن ئىدى. لېكىن بۇ يىل 70 ياشلىق مەزكۇر دىنىي زاتنىڭ ئائىلىسى خىتاينىڭ 2017‏-يىلى باشلانغان چوڭ تۇتقۇنىدا زەربە بېرىش نىشانىغا ئايلانغانلىقى مەلۇم.

شۇ قېتىمقى چوڭ تۇتقۇندا سەيپۇللا زاھىت ۋە ئۇنىڭ كورلا شەھىرىدىكى ھەرەمباغ يېڭى مەسچىتىدە مۇئاۋىن ئىماملىق قىلىدىغان ئوغلى مەمەت سەيپۇللا شۇنداقلا مىسىردا ئوقۇۋاتقان ئاكىسىنىڭ يېنىدا بىر مەزگىل تۇرۇپ كەلگەن كىچىك ئوغلى ئىبراھىم سەيپۇللا تۇتقۇن قىلىنغان. سەيپۇللا زاھىتنىڭ ھازىر تۈركىيەدە تۇرۇشلۇق ئوغلى بىلەن قىزىنىڭ ئۇلار بىلەن بولغان ئالاقىسىنىڭ ئۈزۈلۈپ قالغانلىقىغا 3 يىلدەك بولغان. ئۇنىڭ تۈركىيەدە تۇرۇشلۇق پەرزەنتلىرىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۇلار مەمەت ئىززەتۇللا بىلەن ئىبراھىم ئىززەتۇللانىڭ كېسىۋېتىلگەن بولۇشى مۇمكىنلىكى ھەققىدە ئۇچۇرلارنى ئالغان، لېكىن دادىسىنىڭ تەقدىرىنىڭ قانداق بولغانلىقى ھەققىدە ھېچقانداق ئۇچۇر ئالالمىغان.

تەپسىلاتى...

75 ياشلىق سابىق نازىر مەمەت ئابدۇللا مۇددەتسىز قاماققا ھۆكۈم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكادا ئولتۇرۇشلۇق ئىسكەندەر مەمەت ۋە سىڭلىسى سۈبھى مەمەتلەرنىڭ 28-فېۋرال رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، ئۇلار يېقىندا ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئورمانچىلىق نازارىتىنىڭ سابىق نازىرى بولغان دادىسى مەمەت ئابدۇللانىڭ 2019-يىلىنىڭ ئاخىرىدا «بۆلگۈنچىلىك» ۋە «ئىككى يۈزلىمىچىلىك» جىنايىتى بىلەن مۇددەتسىز قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالغان.

سابىق نازىر مەمەت ئابدۇللانىڭ قىزى سۈبھىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۇلار 2017-يىلى تۇتقۇن قىلىنغان دادىسى مەمەت ئابدۇللا ئۈستىدىن 2019-يىلى 9-ئاي ۋە 12-ئاي مەزگىلىدە ئىككى قېتىم سوت ئېچىلغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالغان ئىكەن.

9-ئايدا ئېچىلغان 1-قېتىملىق سوتقا ئائىلە ئەزالىرىدىن ئۈرۈمچىدىكى ھەدىسى قاتناشتۇرۇلغانلىقى مەلۇم. ھەدىسىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، 3 يىلدىن بۇيان تۇتقۇندا تۇرغان دادىسى ئورۇقلاپ كەتكەن، قىزى بىلەن سوتتا سۆزلىشىش ئىمكانىيىتى بولمىغان. سوتتا سابىق نازىر مەمەت ئابدۇللا «بۆلگۈنچىلىك» ۋە «ئىككى يۈزلىمىچىلىك» بىلەن ئەيىبلەنگەن بولۇپ، سوت مەيدانىدا ئۇنىڭغا ئۆزىنى ئاقلاش پۇرسىتىمۇ بېرىلمىگەن.

تەپسىلاتى...

25 ياشلىق نىگارە ئابدۇشۈكۈرنىڭ كېسىۋېىتىلگەنلىكى دەلىللەندى، يېڭىھايات تۈرمىسىدە ئىكەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۇ يىلنىڭ بېشىدا ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا غۇلجادىكى لاگېردا تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان 25 ياشلىق نىگارە ئابدۇشۈكۈر بىلەن ئانىسى مەرھابانىڭ 19 يىللىقتىن كېسىۋېتىلگەنلىكى ھەققىدە ئۇلارنىڭ چەتئەلدىكى ئائىلە تاۋابىئاتلىرى تەرىپىدىن 4 خىل تىلدا گۇۋاھلىق باياناتى ئېلان قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ ئىككى ئايدىن ئارتۇق ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا نىگارە ۋە ئانىسىنىڭ كېسىۋېتىلگەنلىكى دەلىللەندى. نۆۋەتتە مەھبۇس نىگارە ئابدۇشۈكۈرنىڭ غۇلجا شەھەرىدىكى يېڭىھايات تۈرمىسىدە جازا مۇددىتىنى ئۆتەۋاتقانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە.

تۈركىيەدە ئوقۇۋاتقان ئوقۇغۇچى زۆھرە ئابدۇمېجىتنىڭ ئۇيغۇرچە، تۈركچە، ئىنگىلىزچە ۋە ئەرەبچە 4 خىل تىلدا بەرگەن گۇۋاھلىق باياناتىدا دېيىلىشىچە، 25 ياشلىق نەۋرە ئاچىسى نىگارە ئابدۇشۈكۈر بىلەن 53 ياشلىق چوڭئاپىسى مەرھابا 2017 ‏-يىلى28 ‏-نويابىردا تۇتقۇن قىلىنغان ۋە لاگېرغا ئەكىتىلگەن. ئۇلار 2018 ‏-يىلنىڭ ئاخىرى 19 يىللىقتىن كېسىۋېتىلگەن. باياناتتىن مەلۇم بولۇشىچە، نىگارە ۋە ئانىسى غۇلجا شەھىرىدىكى دۆڭمەھەللىگە نوپۇسلۇق ئىكەن.

بىز غۇلجا شەھەرلىك ئەدلىيە ئىدارىسى تەمىنلىگەن تېلېفون نومۇرلىرىغا ئاساسەن دۆمەھەللىدىكى مەلۇم بىر ئاھالىلەر رايونى ساقچى خادىمىدىن مەلۇمات سورىدۇق. بۇ خادىم ئۆزى مەسئۇل بولغان تەۋەلىكتە 19 يىللىقتىن كېسىلگەن بۇ خىل كىملىكتىكى كىشىلەرنىڭ يوق ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

خىتاي كۈندىلىك گېزىتى «قاراقاش ھۆججەتلىرى» نىڭ راستلىقىنى ئىسپاتلاپ قويدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، بۇ يىل 17‏-فېۋرال كۈنى دۇنيادىكى نوپۇزلۇق تاراتقۇلاردا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يولغا قويۇۋاتقان لاگېر تۈزۈمىگە ئائىت يەنە بىر مەخپىي ھۆججىتى بىرلا ۋاقىتتا ئېلان قىلىنىپ، زور غۇلغۇلا قوزغىغانىدى.

«قاراقاش ھۆججەتلىرى» دەپ ئاتالغان137 بەتلىك ھۆججەت خوتەننىڭ قاراقاش ناھىيەسىگە قاراشلىق «بوستان» ئاھالىلەر رايونىدىكى 650 دىن ئارتۇق ئائىلىگە چېتىشلىق 300 دەك كىشىنىڭ ئارخىپى بولۇپ، ھۆججەتتە شۇ تەۋەلىكتىكى كىشىلەرنىڭ دىنىي ئېتىقادى، كۈندىلىك ھاياتى، يۈرۈش-تۇرۇشى، خاراكتېرى، ئىپادىسىدىن باشقا يەنە، لاگېرغا قامالغان ۋە كېسىلگەن كىشىلەرنىڭ ئىسمى، ئۇلارنىڭ لاگېرغا قامىلىش ياكى كېسىلىپ كېتىشتىكى سەۋەبىگە ئائىت مەلۇماتلار ئورۇن ئالغان. ھۆججەت خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يۈرگۈزگەن كەڭ كۆلەملىك تۇتقۇن ھەرىكىتىنىڭ ماھىيىتىنى ئاشكارىلاپ بېرىشتە زور رول ئوينىغان.

تەپسىلاتى...

روزىنىسا مەمەتتوختى: «ئۆز ئائىلەمدىكىلەرنىڭ ئەھۋالىنى ‹قاراقاش ھۆججەتلىرى› دىن بىلدىم»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

«قاراقاش ھۆججەتلىرى» دەپ ئاتالغان يېڭىدىن ئاشكارىلانغان 137 بەتلىك بۇ ھۆججەت خوتەننىڭ قاراقاش ناھىيەسىگە قاراشلىق بوستان ئىجتىمائىي رايوندىكى 650 دىن ئارتۇق ئائىلىگە چېتىشلىق 3000 دەك كىشىنىڭ ئارخىپى ئىكەن.

ئۇنىڭدا بۇ تەۋەلىكتىكى پۇقرالارنىڭ دىنىي ئېتىقادى، كۈندىلىك تۇرمۇشى، يۈرۈش-تۇرۇشى، ئىپادىسى، خاراكتېرى، كىملىك نومۇرى، كەسپىي، چەتئەلدىكى ئائىلە ئەزالىرىنىڭ ئىسمى، يېقىن قولۇم-قوشنىلىرى ۋە ئۇلار بىلەن بولغان ئالاقىسى، بۇ ئائىلىلەرنىڭ ئىچىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، لاگېرغا قامالغان ۋە كېسىلگەن كىشىلەرنىڭ ئىسىملىرى، ئۇلارنىڭ قامىلىش، كېسىلىش ۋە لاگېرلارغا قايتا ئەۋەتىلىش سەۋەبى قاتارلىق نۇرغۇن ئىنچىكە تەپسىلاتلار خاتىرىلەنگەن ئىكەن.

3 يېرىم يىلدىن بۇيان يۇرتى قاراقاشتىكى ئائىلىسى بىلەن ئالاقىسى پۈتۈنلەي ئۈزۈلگەن ئىستانبۇلدىكى 3 بالىنىڭ ئانىسى روزىنىسا مەمەتتوختى ئۇيغۇر زىيالىيسى ئابدۇۋەلى ئايۇپنىڭ ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا تەرجىمە قىلىپ تارقاتقان «قاراقاش ھۆججەتلىرى» دىكى 358-نومۇرلۇق ئارخىپتىن ئۆز سىڭلىسى پاتەم مەمەتتوختىنىڭ لاگېردا ئىكەنلىكىنى بىلگەن. ئۇ يەنە ش ھۆججەتلەردىكى 597-نومۇرلۇق ئارخىپتىن ھەدىسى روزىنىياز مەمەتتوختىنىڭ 10 يىل كېسىلگەنلىكىنى بىلىدۇ. ھەتتا روزىنىسا ئۆزىنىڭ ئىسمى ۋە ئۇنىڭ چەتئەلگە چىقىپ كەتكەنلىكىمۇ سىڭلىسى پاتەم ھەققىدىكى 358-نومۇرلۇق ئارخىپقا يېزىلغان.

مەزكۇر ھۆججەت خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يى گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدە جازا لاگېرلىرىنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى ئىنكار قىلىپ، ئارقىدىنلا ئېلان قىلىندى. بۇ ھۆججەت دۇنيا جامائەتچىلىكىگە خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى جىنايى قىلمىشلىرىغا دائىر مۇھىم دەلىللەرنى تەمىنلىدى. «قاراقاش ھۆججەتلىرى» دىكى لاگېردىكىلەرنىڭ ئارخىپلىرىدا يەنە ئۇيغۇرلارنىڭ ناماز ئوقۇغانلىقى، تەبلىغ ئاڭلىغانلىقى، ساقال قويغانلىقى، ھىجابلانغانلىقى، پاسپورت ئالغانلىقى، چەتئەلگە چىققانلىقى ۋە دىنىي يۈزلىنىشى سەۋەبلىك تۇتقۇن قىلىنغانلىقى خاتىرىلەنگەن. بۇ ھۆججەتلەردە يەنە تۇتقۇنلارنىڭ يۇقىرىقى ئاتالمىش «جىنايەت» لىرىنىڭ ئۇلارنىڭ تۇتقۇن قىلىنىپ، لاگېرلارغا قامىلىشى ياكى كېسىلىشىگە يېتەرلىك «جىنايى دەلىل» دەپ قارالغانلىقى ئېنىق كۆرسىتىلگەن. ھۆججەتتىكى 358-نومۇرلۇق ئارخىپتا پاتەم مەمەتتوختىنىڭ پىلاندىن ئارتۇق بىر بالا كۆرگەنلىكى سەۋەبلىك 2018-يىلى 3-ئاينىڭ 8-كۈنى قاراقاش 4-لاگېرغا قامالغانلىقى ئاشكارا بولىدۇ.

روزىنىسا «قاراقاش ھۆججەتلىرى» دەپ ئاتالغان بۇ ھۆججەتلەردىن سىڭلىسى پاتەمدىن باشقا يەنە 597-نومۇرلۇق ھۆججەتتىن ئۆز ھەدىسى روزىنىياز مەمەتتوختىنىڭ تۈرمىدە ئىكەنلىكىدىن خەۋەر تاپىدۇ.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيە ھۆكۈمىتىنىڭ ئىچكى دوكلاتى: «ئۇيغۇرلار خىتايغا قايتۇرۇلسا ئىز-دېرەكسىز غايىب بولىدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا گېرمانىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى بىر مەخپىي دوكلاتى ئاشكارىلىنىپ، ھۆكۈمەتنىڭ ئۇيغۇر رايوندىكى كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى ئىلگىرى سۈرۈلدى.

مەزكۇر دوكلات ئۆتكەن ھەپتە «گېرمانىيە دولقۇنلىرى» قاتارلىق نوپۇزلۇق گېرمانىيە تاراتقۇلىرى تەرىپىدىن ئاشكارىلانغان. گېرمانىيە تاراتقۇلىرىنىڭ تەكىتلىشىچە، دوكلاتتا 2016‏-يىلدىن كېيىن خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنى نىشان قىلغان باستۇرۇش تەدبىرلىرى ۋە سىستېمىلىق كەمسىتىش ھەرىكەتلىرىنى «جىددىي رەۋىشتە كۈچەيتكەنلىكى، دوكلاتتا ئۇيغۇرلارنىڭ خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىلسە ئىز-دېرەكسىز غايىب بولىدىغانلىقى» تەكىتلەنگەن ئىكەن.

گېرمانىيە ھۆكۈمىتى ئۇيغۇر رايونىنىڭ ۋەزىيىتىدىن ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى ئىزچىل تەكىتلەپ كەلگەن بولسىمۇ، لېكىن ئۇ رايوندىكى يىغىۋېلىش لاگېرلىرىنى تەنقىدلەشتە ئېھتىياتچان پوزىتسىيە تۇتۇپ كەلگەن ئىدى. زېمىنىس، ۋولكېس-ۋاگېن قاتارلىق گېرمانىيە شىركەتلىرىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى زاۋۇتلىرى ئىزچىل مەشغۇلات قىلىپ كەلگەن ئىدى.

تەپسىلاتى...

لوپتىكى «قانۇنسىز كىتاب» دېلوسىدا قانات ئاستىغا ئالغۇچىنىڭ 7 يىل، ئېلىنغۇچىنىڭ 4 يىل كېسىلگەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئالدىنقى كۈنى رادىيومىزدا لوپ ناھىيەسىدە يۈز بەرگەن ئاتالمىش «قانۇنسىز كىتاب» دېلوسىدا سامپۇل يېزىسىنىڭ باشىلىقى بىلەن بىرلىكسەپ كادىرىنىڭ «جىنايەتچىنى قانات ئاستىغا ئېلىش» بىلەن ئەيىبلىنىپ 7 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى خەۋەر قىلىنغان ئىدى. مۇھاجىرەتتىكى لوپلۇقلاردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، ئەنە شۇ دېلودا ئاتالمىش «قانات ئاستىغا ئېلىنغۇچى» نىڭ سامپۇلنىڭ كەلەنتە كەنتىدىكى توختى روزى دېگەن كىشى ئىكەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتە يەنىمۇ ئىلگىرىلەپ ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا توختى روزىنىڭ شۇ دېلودا «قانۇنسىز كىتاب ساقلاش» بىلەن ئەيىبلىنىپ ئوغلى بىلەن بىرلىكتە 4 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى ۋە نۆۋەتتە جازا مۇددىتىنى تۈگىتىپ بولغانلىقى ئاشكارىلاندى.

ھۆرمەتلىك رادىيو ئاڭلىغۇچىلار، 2015 ‏-يىلى لوپ ناھىيەسى سامپۇل يېزىسىنىڭ باشلىقى ئابلىكىم مەتتۇرسۇن بىلەن بىرلىكسەپ كادىرى مەتئېزىز مەتتوختىنىڭ 7 يىللىق كېسىلىشىگە سەۋەپ بولغان ئاتالمىش «جىنايەتچىنى قانات ئاستىغا ئېلىش دېلوسى» دا «قانات ئاستىغا ئېلىنغۇچى» نىڭ كىم ئىكەنلىكىنى ئايدىڭلاشتۇرۇش ئۈچۈن لوپتىكى ئالاقىدار ئورگانلارغا قايتىدىن تېلېفون قىلدۇق.

تەپسىلاتى...

ئۆي-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىننىڭ قېرىنداش ۋە شېرىكلىرىدىن 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خوتەندىكى مەشھۇر ئۆي‏-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىن بىلەن بىرلىكتە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى، شېرىكلىرى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى تەرىپىدىن مەلۇم قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتە ئىلگىرىلەپ ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا ئەكبەر ئىمىننىڭ ئاكىسى مەمەتتۇردى ئىمىن ۋە ئىنىسى مەمەتجان ئىمىننىڭ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى، بۇلاردىن باشقا شېرىكلىرى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ جەمئىي 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى ئۆي-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىننىڭ خوتەندىكى ئالدىنقى قاتاردىكى بايلاردىن بىرى بولۇش سۈپىتى بىلەن خوتەندە نەچچە يۈزلىگەن كىشىنى ئىش بىلەن تەمىنلىگەنلىكى، ئۇ تۇتقۇن قىلىنغاندا ئۇنىڭ بىلەن ھەر خىل ساھەدە ھەمكارلاشقان قېرىنداشلىرى، شېرىكلىرى، ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ، 30دىن ئارتۇق كىشىنىڭ ئىلگىرى-كېيىن تۇتۇلغانلىقى ۋە ھازىرغىچە ئىز-دېرىكى يوقلۇقىنى مەلۇم قىلغان ئىدى.

تەپسىلاتى...