«تۈرك فېدېراتسىيونى» يىغىنىدا «جازا لاگېرلىرى» مەسىلىسى مۇھاكىمە قىلىندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەھبەرلىرى ياۋروپادىكى تۈرك تەشكىلاتلىرىنىڭ بىرلەشمىسى ھېسابلىنىدىغان «تۈرك فېدېراتسىيونى» دەپ ئاتالغان تۈرك تەشكىلاتىنىڭ يىغىنىغا تەكلىپ بىلەن قاتنىشىپ، «جازا لاگېرلىرى» مەسىلىسى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى توغرىسىدا مەلۇماتلار بەردى.

23-فېۋرال د ئۇ ق تەرىپىدىن تەشكىللەنگەن 6 كىشىلىك بىر گۇرۇپپا ۋەكىل «تۈرك فېدېراتسىيونى» تەشكىلاتىنىڭ تەكلىپى بىلەن گېرمانىيەنىڭ كارلسرۇھە شەھىرىگە بېرىپ، «جازا لاگېرلىرى» مەسىلىسى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى توغرىسىدا مەلۇماتلار بەرگەن.

بۇ يىغىنغا قاتناشقان د ئۇ ق تەتقىقات كومىتېتى مۇدىرى ئەنۋەر ئەخمەت ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، يىغىنغا 15 تۈرك تەشكىلاتىدىن 800 ئەتراپىدا كىشى قاتناشقان.

يىغىندا «تۈرك فېدېراتسىيونى» رەھبەرلىرى ۋە ھەرقايسى تۈرك تەشكىلاتلىرىنىڭ مەسئۇللىرى سۆز ئېلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا تەسىس قىلغان جازا لاگېرلىرىنى قاتتىق ئەيىبلىگەن.

د ئۇ ق دىنىي ئىشلار كومىتېتى مۇدىرى، «شەرقىي تۈركىستان ئۆلىمالار بىرلىكى» نىڭ مۇئاۋىن رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدىن ئەپەندى سەھنىگە تەكلىپ قىلىنغاندا، ئۇ سۆزىنى ئالدى بىلەن تۈرك خەلقىنىڭ ئۇيغۇرلارغا بولغان ياردەم ۋە ھېسداشلىقلىرىغا رەھمەتلىرىنى بىلدۈرۈش بىلەن باشلىغان. ئۇ بۇ قېتىمقى يىغىن مۇناسىۋىتى بىلەن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغاندا، ئۇيغۇر ۋەكىللىرىنىڭ «تۈرك فېدېراتسىيونى» ۋە باشقا تۈرك تەشكىلاتلىرىنىڭ قىزغىن كۈتۈۋېلىشىغا، ئۇلارنىڭ بۇندىن كېيىن د ئۇ ق غا زور ياردەملەردە بولۇش ۋەدىلىرىگە ئېرىشكەنلىكىنى تىلغا ئالدى.

تەپسىلاتى...

ئىشقىيار ئابدۇرەھىم: «ئۇرۇق-تۇغقانلىرىمدىن 35 كىشى تۈرمە ياكى جازا لاگېرلىرىدا»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تۈركىيەدىكى ئۇيغۇرلار يۇرتىدىكى ئاتا-ئانىلىرى ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن تېلېفون ئالاقىسى ئۈزۈلۈپ قالغانلىقتىن بەزىلىرى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا گۇۋاھلىق بېرىپ سىن كۆرۈنۈشلىرىنى تارقاتسا، يەنە بەزىلىرى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىغا ئوخشاش خەلقئارالىق ئورگانلارغا ئەرز يېزىپ، ئاتا-ئانا ۋە بالا-چاقىلىرىنىڭ ئىز-دېرىكىنى ئېلىشقا تىرىشماقتا. تۈركىيە پۇقرالىقىغا ئۆتكەن بەزى ئۇيغۇرلار تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىغا خەت يېزىپ، ئۇرۇق-تۇغقانلىرىنىڭ ئىز-دېرىكىنى ئېلىشقا تىرىشماقتا.

تۈركىيەدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلاردىن ئىشقىيار ئابدۇرەھىم زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، ئائىلە ئەزالىرى ۋە ئۇرۇق-تۇغقانلىرىدىن بولۇپ، جەمئىي 35 كىشىنىڭ جازا لاگېرلىرى ياكى تۈرمىدە ئىكەنلىكى توغرىسىدا ئېنىق ئۇچۇر كەلگەنلىكىنى بايان قىلدى.

ئىشقىيار ئابدۇرەھىم ئەپەندى قورغاس ناھىيەسىدىن بولۇپ، ئۇ 2014-يىلى 3-ئاينىڭ 21-كۈنى مىسىرغا ئوقۇشقا بارغان، مىسىردا 6 ئاي تۇرغاندىن كېيىن بەزى سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن شۇ يىلى 9-ئاينىڭ 19-كۈنى تۈركىيەگە يېتىپ كەلگەن. ھازىر تۈركىيەنىڭ ئىستانبۇل شەھىرىدە 3 بالىسى بىلەن بىرلىكتە تۇرمۇش كۆچۈرمەكتە.

تەپسىلاتى...

«ئىنتىل» مەكتىپىنىڭ قۇرغۇچىسى ئابلەت ئابدۇللانىڭ تۇتۇلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىنكاسلاردا، يېقىنقى بىر نەچچە يىلدىن بۇيان ئۇيغۇر جەمئىيىتىدە تونۇلۇۋاتقان ياش ساخاۋەتچى ۋە مەرىپەتپەرۋەر دەپ تونۇلغان، «ئىنتىل» كەسپىي تېخنىكا تەربىيەلەش مەكتىپىنىڭ قۇرغۇچىسى ئابلەت ئابدۇللانىڭ تۇتۇلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە. نۆۋەتتە، ئىنتىل مەكتىپىگە ئائىت توربېكەت، ئۇچۇر ۋە ئالاقە ۋاسىتىلىرىنىڭ تاقالغانلىقى مەلۇم. ئابلەت ئابدۇللانى بىلىدىغان كىشىلەر ئۇنىڭ بىلەن بولغان ئالاقىنىڭ خېلى بۇرۇنلا ئۈزۈلۈپ قالغانلىقىنى ۋە ئىنتىل مەكتەپلىرىنىڭ نامى خىتايچىغا ئۆزگەرتىلىپ قايتا قۇرۇلۇۋاتقانلىقىنى قەيت قىلىشماقتا.

ئۇيغۇر ئېلىدىكى «ئىنتىل» كەسپىي تېخنىكا تەربىيەلەش مەكتىپىنىڭ قۇرغۇچىسى، شىنجاڭ «ئىنتىل» مەدەنىيەت تارقىتىش چەكلىك شىركىتىنىڭ باش لىدېرى ئابلەت ئابدۇللانىڭ يېقىنقى يىللاردا يەنە «شېرىن چۈش» پروگراممىسى قاتارلىقلارغا قاتنىشىپ نۇرغۇن ئوقۇغۇچىلارغا ئىئانە قىلىپ، ئۇيغۇر جەمئىيىتىدىكى مەشھۇر ئۇيغۇر ساخاۋەتچىلەرنىڭ بىرىگە ئايلانغانلىقى مەلۇم ئىدى.

ئەپسۇس يېقىنقى كۈنلەردە رادىيومىزغا بۇ يىل 32 ياشقا كىرگەن بۇ داڭدار ساخاۋەتچى، دۆلەت ئىككىنچى دەرىجىلىك پسىخىك مەسلىھەتچىسى ئابلەت ئابدۇللانىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن تۇتۇلغانلىقى ھەتتا 17 يىل كېسىلگەنلىكى ئىنكاس قىلىنماقتا. بۇ ھەقتە بەزى ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردىمۇ ئوخشاش ئۇچۇرلار تارقىلىشقا باشلىغان ئىدى.

ئابلەت ئابدۇللانى تونۇيدىغان تۈركىيەدىكى ئەنۋەر ئەپەندىنىڭ ئېيتىشىچە، ئۇنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى تونۇشلار ئارقىلىق ئالغان ئۇچۇرلىرىغا قارىغاندا ئابلەت ئابدۇللا 2017-يىلى 6-ئايلاردا بىر قېتىم تۇتۇپ كېتىلىپ كېيىن قويۇپ بېرىلگەن بولسىمۇ يېقىنقى ئايلاردا قايتا تۇتقۇن قىلىنغان ۋە 17 يىل كېسىلگەن، ئەمما ئۇنىڭ تۇتقۇن قىلىنىش سەۋەبى ئېنىق ئەمەس ئىكەن. لېكىن، بىز خىتاي ھۆكۈمىتى تەرەپتىن بۇنى دەلىللەشكە ئېرىشەلمىدۇق. ئۇيغۇر ئېلى دائىرىلىرىمۇ ئابلەت ئابدۇللانىڭ ئەھۋالىغا ئائىت بىرەر ئۇچۇرنى ئېلان قىلمىدى.

تەپسىلاتى...

ئاۋسترالىيەلىك بىر ئۇيغۇر ھۆكۈمەتنى خىتايدا تۇتۇپ قېلىنغان بىر يېرىم ياشلىق ئوغلىنى قۇتقۇزۇشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئاۋسترالىيەلىك بىر ئۇيغۇر ئاۋسترالىيە دىپلوماتلىرىنى خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن تۇتۇپ قېلىنىپ، لاگېرغا قامالغان ئايالى ۋە بىر يېرىم ياشلىق ئوغلىنى قۇتقۇزۇۋېلىشقا چاقىرغان.

ئاۋسترالىيە ئاخبارات گۇرۇھى ABC نىڭ خەۋەر قىلىشىچە، مەزكۇر ئاۋسترالىيە پۇقراسىنىڭ خىتايدا تۇتۇپ قېلىنغان ئوغلى بىر خىتاي ئائىلىسىگە بېقىۋېلىشقا بېرىۋېتىلىش خەۋپىگە دۇچ كەلمەكتە ئىكەن.

ئىسمى ئاشكارىلانمىغان بۇ كىشى 2015‏-يىلى 10‏-ئايدا ئايالى بىلەن ئۈرۈمچىدە تونۇشۇپ، 2016‏-يىلى 8‏-ئايدا نىكاھلانغان. ئۇلار نىكاھتىن كېيىن ئامېرىكىدا شېرىنئاي ئۆتكۈزگەن ھەم تۈركىيەنى زىيارەت قىلىپ، تۈركىيەدە تۇرۇشلۇق تۇغقانلىرىنى يوقلاپ بارغان.

مەزكۇر كىشىنىڭ ABC مۇخبىرىغا بىلدۈرۈشىچە، ئۇلار تۈركىيەدىن قايتىشىدا ئۇ ئاۋسترالىيەگە ماڭغان، ئايالى ئائىلىسىنى كۆرۈپ كېلىش ئۈچۈن يۇرتىغا قايتقان. ئۇنىڭ ئايالى يۇرتىغا قايتقىنىدا ھامىلىدار بولۇپ، 2017‏-يىلى 8‏-ئاينىڭ ئاخىرلىرىدا كۆزى يورۇغان. لېكىن ئايالىنىڭ كۆزى يورۇشتىن سەل بۇرۇن ئۇلارنىڭ ئالاقىسى ئۈزۈلگەن.

تەپسىلاتى...

ياۋروپا مۇسۇلمانلار مۇنبىرى: «ئۇيغۇر رايونىدىكى ۋەزىيەتنى قوبۇل قىلىشقا بولمايدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رۇسىيە باشچىلىقىدىكى شەرقىي ياۋروپا ۋە غەربىي ياۋروپادىكى بىر قىسىم مۇسۇلمان تەشكىلاتلىرىنىڭ بىرلەشمە ئورگىنى بولغان «ياۋروپا مۇسۇلمانلار مۇنبىرى» دانىيە پايتەختى كوپېنھاگېندا يىغىن ئۆتكۈزۈپ، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىنى مۇزاكىرە قىلغان ھەم ئۇنىڭغا ئالاقىدار بەزى قارارلارنى ماقۇللىغان.

مەلۇم بولۇشىچە، يىغىندا ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىنىڭ قوبۇل قىلىنمايدىغانلىقى، مەزكۇر ئورگاننىڭ بۇ مەسىلە ھەققىدە ياۋروپا ئىتتىپاقى ۋە مۇسۇلمان دۆلەتلەر بىلەن سۆزلىشىشى، ھەيئەت تەشكىللەپ ئۇيغۇر رايونىدا تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىشىغا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ يول قويۇشىنى تەلەپ قىلىشى قاتارلىق قارارلار ماقۇللانغان.

بۇ 2014‏-يىلى ئىسپانىيەنىڭ بارسېلونا شەھىرىدە قۇرۇلغان ۋە رۇسىيەدىكى مۇسۇلمان ۋەكىللىرى خېلى زور سالماقنى ئىگىلەيدىغان مەزكۇر ئورگاننىڭ تۇنجى قېتىم ئۇيغۇر مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلىشىدۇر.

مەزكۇر ئورگان يىغىننىڭ ئالدىدا ئېلان قىلغان باياناتىدا ئۇيغۇر مەسىلىسى يىغىننىڭ كۈنتەرتىپىدىكى ئەڭ مۇھىم مۇزاكىرە تېمىسى ئىكەنلىكى، يىغىنغا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ۋەكىلىنىڭ تەكلىپ قىلىنغانلىقى ۋە مەزكۇر مەسىلىسىنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك نۇقتىسىدا تۇرۇپ مۇزاكىرە قىلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن ئىدى.

مەزكۇر ئورگاننىڭ رۇسىيەلىك ئىدارە ھەيئەت ئەزاسى، ۋە باش مەسلىھەتچىسى سالام سۇلايمانوف 14‏-فېۋرال زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى تەلەپلىرىنى ئالاقىدار تەرەپلەرگە يەتكۈزگەنلىكىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى خىتاينى دەرھال جازا لاگېرلىرىنى تاقاشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى 9-فېۋرال كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بىر مىليوندىن كۆپ ئۇيغۇر ۋە قازاق قاتارلىق تۈركىي خەلقلەر سولانغان جازا لاگېرلىرىنى دەرھال تاقىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى ۋە 21-ئەسىردە جازا لاگېرلىرىنىڭ قايتىدىن ئوتتۇرىغا چىقىشى، شۇنداقلا خىتاينىڭ ئۇيغۇر تۈركلىرىگە ئېلىپ بېرىۋاتقان سىستېمىلىق ئاسسىمىلياتسىيە سىياسىتىنىڭ «ئىنسانىيەت ئۈچۈن نومۇس» ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى خامى ئاكسوي ئەپەندى باياناتىدا: «خىتاينىڭ 2017-يىلى 10-ئايدا بارلىق دىنلارنى ۋە دىنىي ئېتىقادلارنى خىتايلاشتۇرۇش سىياسىتىنى يولغا قويغانلىقىنى جاكارلىشى بىلەن بۇنىڭ ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ ۋە باشقا مۇسۇلمان مىللەتلەرنىڭ مىللىي، دىنىي ۋە كۈلتۈر كىملىكلىرىنى يوق قىلىشنى مەقسەت قىلغان يېڭى بىر قەدەم ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى» دېگەن.

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى خامى ئاكسوي ئەپەندى باياناتىدا: «بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇر تۈركى تۇتقۇن قىلىنىپ جازا لاگېرلىرىغا ۋە تۈرمىلەرگە تاشلانغان بولۇپ، ئۇلارنىڭ تەن جازاسىغا ئۇچراۋاتقانلىقى ۋە كاللىسىنىڭ سىياسىي جەھەتتىن يۇيۇلۇۋاتقانلىقى ھازىر بىر مەخپىيەتلىك ئەمەس. بىز خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ ئەقەللىي ھەق-ھوقۇقلىرىغا ھۆرمەت قىلىشقا ۋە جازا لاگېرلىرىنى دەرھال تاقىۋېتىشكە چاقىرىمىز» دېدى.

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى خامى ئاكسوي سۆزىدە يەنە، ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ خىتاي ھاكىمىيىتى ئاستىدا ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان ئېغىر سىياسىي بېسىمغا، شۇنداقلا سىستېمىلىق ئاسسىمىلياتسىيەگە ئۇچراپ كېلىۋاتقانلىقىنى ئالاھىدە تەكىتلەپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

گۈلخۇمار: «ئىككى يىلدىن ئېشىپتۇ، ھەرۋاق تاماقتا ئاپامنىڭ يوقلۇقى بىلىنىدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جازا لاگېرلارغا قامىلىۋاتقان مىليونلىغان ئۇيغۇرلار ئارىسىدا، چەتئەللەردىن يۇرتىغا قايتىپ بارغان ئۇيغۇرلارنىڭمۇ خېلى كۆپ نىسبەتنى ئىگىلەيدىغانلىقى مەلۇم. فىرانسىيەدە يولدىشى ئىككى قىزى بىلەن ياشاۋاتقان گۈلباھار خانىم 2016-يىلى 11-ئايدا پېنسىيە مائاشىغا مۇناسىۋەتلىك ئىشلارنى بېجىرىش ئۈچۈن، قارىمايغا قايتقىنىچە قايتىپ كەلمىگەن. گۈلباھار خانىمنىڭ قولىدىكى خىتاي پاسپورتى مۇسادىرە قىلىنىپ، ئۇ لاگېرغا قامالغان. ئۇنىڭ چوڭ قىزى گۈلخۇمار ئانىسىنى قۇتقۇزۇش ئۈچۈن ھازىر فىرانسۇز تىلىدىكى ئاخبارات ۋاسىتىلىرىگە باياناتلار بېرىپ، فىرانسىيە ھۆكۈمىتىدىن جىددىي ياردەم تەلەپ قىلىش ئارقىلىق ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان لاگېرلار مەسىلىسىنى فىرانسۇز تىللىق دۆلەتلەر ۋە باشقىلارغا تونۇتۇشتا بەلگىلىك رول ئوينىماقتا.

14 يېشىدا، تولۇقسىز ئوتتۇرىدا ئوقۇۋاتقان چېغىدا فىرانسىيەگە كۆچۈپ كەلگەن گۈلخۇمار خاتىۋاجى، ھازىر پارىژدىكى مەلۇم بىر چوڭ سودا شىركىتىدە بازار ئېچىش خىزمىتى بىلەن شۇغۇللانماقتا، گۈلخۇمار بۇلتۇر ‏6 ‏-ئايدىن باشلاپ، فىرانسىيەدىكى «فىرانسىيە 24»، «ئېكسپرېس»، «لې موندې»، «ئارتې تېلېۋىزىيەسى» قاتارلىق ئاساسلىق ئاخبارات ۋاسىتىلىرى ۋە تېلېۋىزىيە قاناللىرىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، راۋان فىرانسۇز تىلىدا ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان مەسىلىسىنى ئۆز ئانىسى ئۇچرىغان زۇلۇملارنى مىسال قىلىپ تۇرۇپ ئاڭلاتماقتا.

تەپسىلاتى...

تۈركىيە ئۇيغۇرلارنىڭ جازا لاگېرلىرىغا قامىلىشى مەسىلىسىدە خىتاينى قاتتىق ئەيىبلىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى شەنبە كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇرلارنى جازا لاگېرلىرىغا سولىغانلىقىنى قاتتىق ئەيىبلەپ، بۇنى «ئىنسانىيەت ئۈچۈن بىر بۈيۈك نومۇس» دەپ بىلدۈردى.

تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى ھامى ئاكسوي، «بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ جازا لاگېرلىرىغا ۋە تۈرمىلەرگە خالىغانچە تۇتۇلۇپ، تەن جازاسىغا ئۇچرىشى ۋە كاللىسىنىڭ سىياسىي جەھەتتىن يۇيۇلۇشى ھازىر بىر مەخپىيەتلىك ئەمەس. بىز خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ ئاساسلىق ھەق-ھوقۇقلىرىنى ھۆرمەت قىلىشىنى ۋە جازا لاگېرلىرىنى تاقىۋېتىشىنى تەشەببۇس قىلىمىز» دېدى.

باياناتچى ھامى ئاكسوي سۆزىدە يەنە، ئۇيغۇر تۈركلىرىنىڭ خىتاي ھاكىمىيىتى قولىدا ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان سىياسىي بېسىمغا، شۇنداقلا سىستېمىلىق ئاسسىمىلاتسىيەگە ئۇچراپ كېلىۋاتقانلىقىنى ئالاھىدە تەكىتلەپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

گۆتتىنگېن ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ دوكتور ئاسپىرانتى تاھىرجان قاھىرى لايپزىگ شەھىرىدە ئۇيغۇرلار ھەققىدە دوكلات بەردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن ناھەق جازا لاگېرىغا بەند قىلىنغان مەشھۇر ئۇيغۇر ئالىملىرىدىن مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ گېرمانىيەدە دوكتورلۇق ئىلمىي ئۇنۋانى ئۈچۈن ئوقۇۋاتقان ئوغلى تاھىرجان قاھىرى 6-فېۋرال كۈنى لايپزىگ شەھىرىدە ئۇيغۇرلار توغرىلىق دوكلات بەردى.

تاھىرجان قاھىرى دادىسىنىڭ لاگېرغا قامالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان كۈندىن باشلاپ، دادىسى ھەققىدە گۇۋاھلىق بېرىش ۋە ئۇيغۇرلار نۆۋەتتە دۇچ كېلىۋاتقان زۇلۇملارنى ئاڭلىتىشنى بىر كۈنمۇ توختىتىپ قويمىغان ئىدى. ئۆتكەن يىلىنىڭ ئاخىرىدىن باشلاپ ۋاتسئاپ قاتارلىق ئىجتىمائىي ئاخبارات ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق دادىسىنىڭ ئەمگەكلىرىنى تونۇشتۇرۇۋاتقان تاھىرجان رادىئو ۋە گېزىتلەردە بايانات ئېلان قىلىش ئارقىلىق كەڭ جامائەتچىلىكنىڭ ھېسداشلىقى ۋە قوللىشىنى قولغا كەلتۈرۈپ، دادىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۇيغۇر سەرخىللىرىنى قۇتقۇزۇشقا چاقىرماقتا.
ئۇنىڭ بۈگۈنكى پائالىيەت سەھنىسى-گېرمانىيەنىڭ ئەڭ چوڭ ئېتنولوگىيە مۇزېيلىرىدىن بىرى بولغان لايپزىگ گراسسى ئېتنولوگىيە مۇزېيىنىڭ يىغىن زالىدۇر.

تەپسىلاتى...

سايراگۈل ئۆزىنىڭ قازاقىستاندىكى ئەھۋالىنىڭ يەنىلا تۇراقسىزلىقىنى بىلدۈرگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىلگىرى ئۇيغۇر دىيارىنىڭ موڭغۇلكۈرە ناھىيەسىدىكى يېپىق تەربىيە لاگېرىدا تۇتقۇنلارغا خىتاي تىلىدىن دەرس ئۆتكەن ۋە كېيىن قازاقىستانغا قېچىپ چىققان سايراگۈل ساۋۇتباي ئۆزىنىڭ بىخەتەرلىكىنىڭ يەنىلا خەۋپ ئاستىدا تۇرۇۋاتقانلىقىنى بىلدۈرگەن.

سايراگۈل ساۋۇت قازاقىستانغا قېچىپ ئۆتكەندىن كېيىن قازاق ساقچىلىرى تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنغان ۋە خىتايغا قايتۇرۇلۇش خەۋپىگە دۇچ كەلگەن. ئۇنىڭ دېلوسى ئاخباراتلارنىڭ زور دىققىتىنى قوزغىغان ۋە خەلقئارالىق جامائەت پىكىرى نەتىجىسىدە بۇلتۇر 8-ئايدا قازاقىستان سوتى ئۇنى خىتايغا قايتۇرماسلىقنى قارار قىلغان.

«تاشقى سىياسەت» ژۇرنىلىنىڭ 6-فېۋرال كۈنى خەۋەر قىلىشىچە، 8-ئايدىكى سوت قارارىدىن كېيىن، بىر گۇرۇپپا كىشىلەر سايراگۈلنىڭ ئۆيىگە كېلىپ ئۇنىڭغا ئەمدى بۇ ھەقتە سۆزلىمەسلىكنى، ئۇنداق بولمايدىكەن ئاقىۋىتىگە ئۆزى مەسئۇل بولىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرغان. سايراگۈل ئاخىرىدا ئۆزىنىڭ ئادۋوكاتى ۋە باشقىلارنىڭ ھېچ بولمىغاندا قازاقىستاندا پاناھلىنىش ئىلتىماسى قوبۇل بولغۇچە بولسىمۇ جىم تۇرۇپ تۇرۇش ھەققىدىكى نەسىھەتى بىلەن خىتايدىكى لاگېرلار ھەققىدە سۆزلەشنى توختاتقان. ھالبۇكى، شۇنداق بولۇشىغا قارىماي ئۇنىڭ قازاقىستاندا پاناھلىنىش تەلىپى ئىككى قېتىم رەت قىلىنغان.

تەپسىلاتى...