ئۆي-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىننىڭ قېرىنداش ۋە شېرىكلىرىدىن 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خوتەندىكى مەشھۇر ئۆي‏-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىن بىلەن بىرلىكتە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى، شېرىكلىرى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى تەرىپىدىن مەلۇم قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتە ئىلگىرىلەپ ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا ئەكبەر ئىمىننىڭ ئاكىسى مەمەتتۇردى ئىمىن ۋە ئىنىسى مەمەتجان ئىمىننىڭ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى، بۇلاردىن باشقا شېرىكلىرى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ جەمئىي 30 نەچچە كىشىنىڭ تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى ئۆي-مۈلۈك سودىگىرى ئەكبەر ئىمىننىڭ خوتەندىكى ئالدىنقى قاتاردىكى بايلاردىن بىرى بولۇش سۈپىتى بىلەن خوتەندە نەچچە يۈزلىگەن كىشىنى ئىش بىلەن تەمىنلىگەنلىكى، ئۇ تۇتقۇن قىلىنغاندا ئۇنىڭ بىلەن ھەر خىل ساھەدە ھەمكارلاشقان قېرىنداشلىرى، شېرىكلىرى، ئىشچى-خىزمەتچىلىرى بولۇپ، 30دىن ئارتۇق كىشىنىڭ ئىلگىرى-كېيىن تۇتۇلغانلىقى ۋە ھازىرغىچە ئىز-دېرىكى يوقلۇقىنى مەلۇم قىلغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

قارامايدىكى لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەن پولات ئىبراھىمنىڭ 10 كۈندىن كېيىن جان ئۈزگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ھازىر ئىستانبۇلدا ياشاۋاتقان مۇنەۋۋەر خانىم يولدىشى پولات ئىبراھىمنىڭ قارامايدىكى لاگېردىن دوختۇرخانىغا ئېلىپ چىقىلىپ 20 كۈن داۋالىتىلغانلىقى، ئاخىرىدا ئۆيىگە قويۇپ بېرىلىپ، 10 كۈندىن كېيىن تۇيۇقسىز ئۆلۈپ كەتكەنلىكىنى بىلدۈردى.

مۇنەۋۋەر خانىم يەنە ئائىلىسىدىن 3 ئىنىسى ۋە 2 سىڭلىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىرمۇنچە تۇغقانلىرىنىڭ لاگېرغا قامالغانلىقىنى ئاشكارىلىدى.

ئەسلى قاراماي شەھىرىدىن بولغان مۇنەۋۋەر ئابلىمىت خانىم ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ ھەممىسىنىڭ ئىشچى-خىزمەتچى ئىكەنلىكىنى، دادىسى ئابلىمىت ھاجىم بىلەن ئانىسى ئايىمنىسا خانىمنىڭ ئىلگىرى ھەج پەرزنى ئادا قىلغانلىقىنى، ئۇلارنىڭ كۈندە بەش ۋاق ناماز ئوقۇغاندىن باشقا ھېچقانداق گۇناھى يوقلۇقىنى، بىراق خىتاي دائىرىلىرىنىڭ ئۇلارنىڭ ئائىلىسى «دىنىي ئائىلە» دەپ ئانىسىدىن باشقا پۈتكۈل ئائىلە ئەزالىرىنى تۇتۇپ كەتكەنلىكىنى بىلدۈردى.

مۇنەۋۋەر خانىمنىڭ بىر قىز، بىر ئوغۇل ئىككى پەرزەنتى بولۇپ، ئۇ پەرزەنتلىرىنى تۈركىيەدە ئوقۇتۇش ئۈچۈن 2015-يىلى 7-ئاينىڭ 11-كۈنى ئىستانبۇلغا كېلىپ ئورۇنلاشقان ئىكەن. مۇنەۋۋەر خانىم بالىلىرىنى ئىستانبۇلدا مەكتەپكە ئورۇنلاشتۇرۇپ قويۇپ ئىككى ئايدىن كېيىن قارامايغا قايتىپ كەتكەن. ئۇ قارامايغا قايتىپ بارغاندىن كېيىن ساقچىلار تەرىپىدىن بىر قانچە قېتىم سوراققا تارتىلغان. ۋەزىيەتتە ئۆزگىرىش بولۇپ، ھۆكۈمەت ئۇيغۇرلارنىڭ پاسپورتلىرىنى يىغىۋېلىشقا باشلىغاندا مۇنەۋۋەر خانىم 2016-يىلى 2-ئاينىڭ 19-كۈنى تۈركىيەگە قايتا كېلىۋالغان.

تەپسىلاتى...

خوتەن «گۈزەل ماكان ئۆي-مۈلۈك شىركىتى» نىڭ دىرېكتورى ئەكبەر ئىمىن 25 يىللىق كېسىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار بىر كىشىنىڭ بايان قىلىشىچە جەمئىيەتتە «ئەكبەر دالۇ» دەپ تونۇلغان، بايلىق جەھەتتە خوتەندە ئالدىنقى قاتاردىكى كىشىلەردىن سانىلىدىغان 51 ياشلىق كارخانىچى ئەكبەر ئىمىن 2018‏-يىلنىڭ ئوتتۇرىلىرى ئۈن-تىنسىز غايىب بولغان. بىز ئەكبەر ئىمىننىڭ ئەھۋالىنى ئۇقۇش ئۈچۈن خوتەن شەھەرلىك ج خ ئىدارىسىگە تېلېفون قىلدۇق. ئالاقىدار خادىملار بۇ ھەقتە سوئالىمىزغا جاۋاب بېرىشنى رەت قىلدى. ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشى، ئەكبەر ئىمىننىڭ بىرقانچە شىركىتى بارلىقى، شىركەتلىرىدىن بىرىنىڭ «گۈزەل ماكان ئۆي-مۈلۈك شىركىتى» ئىكەنلىكىنى بايان قىلغان. خىتاي تور ئارخىپلىرىنى ئاختۇرغىنىمىزدا، بۇ شىركەتنىڭ 2007-يىلى قۇرۇلغانلىقى، خوتەن شەھەر ئىتتىپاق يولىدا ئىشخانىسى بارلىقى، شىركەتنىڭ 13 مىليون 343 مىڭ يۈەن مەبلىغى بارلىقى قەيت قىلىنغان. بىز بۇ شىركەتنىڭ نۆۋەتتە مېڭىۋاتقان ياكى توختىغانلىقىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن خوتەن ۋىلايەتلىك يەرلىك باج ئىدارىسىگە تېلېفون قىلدۇق. بۇ خادىممۇ، بۇ تۈر ئەھۋاللارغا جاۋاب بەرمەسلىك ھەققىدە ج خ تارماقلىرىنىڭ مەخسۇس ھۆججىتى بارلىقىنى ئاشكارىلىدى.

خوتەن ۋىلايىتىدە سىياسىي قانۇن ساھەسىدە خىزمەت قىلغان بىر خادىم، ئەكبەر ئىمىننىڭ خوتەن شەھەر ئىچىگە سېلىنغان 16 قەۋەتلىكتىن 30 نەچچە بىنادىن تەشكىللەنگەن «بەخت ئولتۇراق رايونى» نىڭ ساھىبى ئىكەنلىكى ۋە 2 يىلدىن بۇيان تۇتقۇندا ئىكەنلىكىنى تىلغا ئالدى. ئەمما ئۇ ئەكبەر ئىمىننىڭ تۇتۇلۇش سەۋەبىدىن ئاساسەن دېگۈدەك خەۋەرسىزلىكىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

مەلىكە ھەبىبۇل: «ۋەتەندىكى قېرىنداشلىرىم كومپارتىيە ئەزاسى ۋە ساقچى خادىمى، ئەمما ئۇلارمۇ تۇتقۇن قىلىندى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2010-يىلى ئوقۇش بىلەن مىسىرغا چىقىپ، 2014-يىلدىن بۇيان ئېرى ۋە ئىككى بالىسى بىلەن تۈركىيەگە كېلىپ، يۇرتىغا كىيىم-كېچەك قاتارلىق تۈركىيە ماللىرىنى سېلىش تىجارىتى بىلەن تىرىكچىلىك قىلىۋاتقان مەلىكە ھەبىبۇل 8-يانۋار كۈنى رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، 2017-يىلى 6-ئايدىن 2018-يىلىغىچە ئىلگىرى كېيىن بولۇپ، يۇرتى تۇرپاندىكى ئاتا-ئانىسى ۋە قېرىنداشلىرىنىڭ ئارقا-ئارقىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، تەربىيەلەش نامىدىكى لاگېرلارغا قامالغانلىقىنى ھەتتا سوتلانغانلىقىنى بىلدۈردى.

مەلىكە ھەبىبۇلنىڭ بايانىدىن مەلۇم بولۇشىچە، خىتاي ساقچىلىرىنىڭ تەھدىتلىرى سەۋەبلىك، 2017-يىل 8-ئايدىن بۇيان ئۇنىڭ يۇرتى تۇرپاندىكى ئاتا-ئانىسى ۋە بىر تۇغقان قېرىنداشلىرى بىلەن بولغان تېلېفون ئالاقىسى ئۈزۈلۈپ قالغان.

بۇ جەرياندا ئۇ باشقىلاردىن سۈرۈشتۈرۈش ئارقىلىق ئاپىسى مەريەمخان تۇرسۇن، ئاتىسى ھەبىبۇل ئابدۇللانىڭ 2017-يىلى ۋە 2018-يىلى تەربىيەلەش نامىدا لاگېرغا قامالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلارنى مەجبۇرى ئەمگەككە سېلىۋاتقان خىتاي كارخانىلىرىنىڭ مەھسۇلاتىنى چەكلەش توغرىسىدىكى سادالار كۈچەيمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا «نيۇ-يورك ۋاقتى» گېزىتى چاپچال ناھىيەلىك ئەمگەك ئىدارىسىنىڭ 2019‏-يىلى چۈشۈرگەن ناھىيە تەۋەسىدىكى يېزا-كەنت پۇقرالىرىغا «كەسپىي تەربىيە» ئېلىپ بېرىپ، ئۇلارنى كومپارتىيەگە، شۇنداقلا زاۋۇت-كارخانىلارنىڭ تۈزۈمىگە ئىتائەتمەن ئىشچىلارغا ئايلاندۇرۇش توغرىسىدىكى بىر ھۆججىتىنى ئاشكارىلىدى. مەزكۇر ھۆججەتتە، چاپچال ناھىيەسىدىكى ھەر قايسى يېزا-كەنتلەرگە سان چۈشۈرۈپ، بۇ ناھىيەدىكى ئۇيغۇر ۋە باشقا مۇسۇلمان مىللەتلەرنىڭ خالىسۇن ياكى خالىمىسۇن چوقۇم زاۋۇت كارخانىلارغا بېرىپ ئىشلىشى، ئىشلەشنى رەت قىلغان ئائىلىلەرنىڭ جازالىنىدىغانلىقى تەكىتلەنگەن. ھۆججەتتە، «كەسپىي تەربىيە» ئارقىلىق يەرلىك پۇقرالاردىكى «چوڭقۇر يىلتىز تارتىپ كەتكەن ھورۇنلۇق، بىپەرۋالىق، بوشاڭلىق، باشباشتاقلىق، شەخسىيەتچىلىك خاھىشلىرىنىڭ ئۆزگەرتىلىپ، ئۇلارنىڭ شىركەت قائىدە-تۈزۈمىگە ئەمەل قىلىدىغان شەخسلەرگە ئايلاندۇرۇلىدىغانلىقى» ئىلگىرى سۈرۈلگەن.

مەزكۇر ھۆججەت خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ يىغىۋېلىش لاگېرلىرىنىڭ ئىچى ۋە سىرتىدىكى يۈز مىڭلىغان ئۇيغۇرنى كەڭ كۆلەملىك خىتاي كارخانىلىرىغا يۆتكەپ، ئۇلارنى ئۆزىنىڭ ئەرزان باھالىق ئەمگەك كۈچىگە ئايلاندۇرغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلۈۋاتقان مەزگىلدە ئاشكارىلاندى. خىتاي ھۆكۈمىتى بۇ كىشىلەرنىڭ «كەسپىي تەربىيە» ئارقىلىق مۇقىم ئىشقا ئورۇنلىشىپ، نامراتلىقتىن قۇتۇلغانلىقى ۋە «ئەسەبىيلىك» ئىدىيەسىدىن خالى قىلىنغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرسىمۇ، لېكىن مۇتەخەسسىسلەر خىتاينىڭ لاگېردىكى ئۇيغۇرلارنى زاۋۇت-كارخانىلارغا يۈزلەندۈرۈپ، خەلقئارادا «لاگېرلار تاقالدى» دېگەن تەسىرات يارىتىشقا كىرىشكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە. ئۇلارنىڭ قارىشىچە، بۇ، بىر خىل مۇقىملىق تەدبىرى بولۇپ، خىتاينىڭ پىلانى ئۇيغۇرلارنى «ئىشقا ئورۇنلاشتۇرۇش» نامىدا زاۋۇت-كارخانىلارغا بەنت قىلىش، ئۇلارنى بۇ ئورۇنلاردا تۇتۇپ تۇرۇش ئىكەن.

تەپسىلاتى...

ئاڭلىغۇچىلىرىمىزدىن بىرى سۈنئىي ھەمراھ خەرىتىسى ئارقىلىق باقىتئەلى ياتقان لاگېرنىڭ ئورنىنى تېپىپ چىققان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۆتكەن ھەپتە رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلغان باقىتئەلى نۇر ئۆزىنىڭ 2017-يىلى 10-ئاينىڭ ئاخىرلىرىدىن 2018-يىلى 11-ئاينىڭ ئوتتۇرىلىرىغىچە چاپچالدىكى لاگېردا ۋە كېيىن مەخسۇس كېسەل تۇتقۇنلار قامىلىدىغان ئاغرىقلار لاگېرىدا ياتقانلىقىنى بايان قىلدى. ئۇ 2019-يىلى 8-ئايدا قازاقىستانغا كەلگەن بولسىمۇ، ئەمما سالامەتلىكىنىڭ تا ھازىرغا قەدەر ئەسلىگە كېلىپ بولالمىغانلىقىنى ئاڭلاتقان ئىدى.

باقىتئەلى ئۆزى تۇرغان لاگېرنىڭ ئەسلى ناھىيەلىك 3-ئوتتۇرا مەكتەپ ئىكەنلىكى، 2015-يىللىرى چاپچال ناھىيەلىك 3-ئوتتۇرا مەكتەپنى باشقا جايغا كۆچۈرۈپ كەتكەندىن كېيىن، بۇ مەكتەپنىڭ ئورنىنى ناھىيەدىكى ئۇيغۇر بايلاردىن مەخمۇت قوناخۇن سېتىۋېلىپ، شوپۇرلۇق كەسپىي مەكتىپى ئاچقانلىقىنى بىلدۈردى. ئۇ بۇ ئورۇننىڭ كېيىنچە دائىرىلەر تەرىپىدىن تارتىۋېلىنىپ، لاگېر قىلىپ ئۆزگەرتىلگەنلىكى، ھەتتا مەكتەپنىڭ ئىگىسى بولغان مەخمۇت قوناخۇننىڭمۇ شۇ لاگېرغا قامالغانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى.

تۈركىيەدىكى ئىسمىنى ئاشكارىلاشنى خالىمايدىغان بىر ئاڭلىغۇچىمىز باقىتئەلىنىڭ ئېيتقانلىرىغا كومپيۇتېر تېخنىكىلىرىغا تايىنىپ ئوخشىمىغان سۈنئىي ھەمراھ خەرىتىلەردىكى ئىزدەش نەتىجىلەرنى سېلىشتۇرۇش ئارقىلىق ئەسلىدىكى چاپچال ناھىيەلىك 3-ئوتتۇرا مەكتەپنىڭ لاگېرغا ئۆزگەرتىلگەنلىكىنى ئېنىقلاپ چىققان.

ئۇنىڭ رادىيومىزغا ئەۋەتكەن مۇلاھىزىسىدە سۈنئىي ھەمراھ خەرىتىلىرىدىن بايقىغانلىرىغا ئاساسىدا مۇنداق يەكۈنلەر ئوتتۇرىغا قويغان. «ئوخشىمىغان 5 پارچە سۈنئىي ھەمراھ خەرىتىسىدىكى ئىزدەش نەتىجىسى ئەسلىدىكى چاپچال ناھىيەلىك 3-ئوتتۇرا مەكتەپنىڭ لاگېرغا ئۆزگەرتىلگەنلىكىنى كۆرسىتىپ تۇرماقتا. بۇ لاگېردا 700 ئەتراپىدا كامېر بار بولۇپ، 8500 دىن ئارتۇق يەرلىك (ئۇيغۇر ۋە قازاق) تۇتقۇنلار قامالگغان ئىكەن. كۆلىمى 100 مو كېلىدىكەن. لاگېر ئەتراپى ئېگىز تام بىلەن قورشاۋغا ئېلىنغاندىن باشقا يەنە 6 يەردە كۆزىتىش ئۆيى بار ئىكەن.»

تەپسىلاتى...

«زىمىستان» تورى كۆپ ساندىكى تۇڭگانلارنىڭمۇ جازا لاگېرلىرىغا قامىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دىيارىنىڭ شىمالىدىكى تۇڭگان ئەرلىرى لاگېرلارغا قامىلىپ، ئاياللار ۋە قېرىلارنىڭ جېنىنى ساقلاپ قېلىشى قىيىنلاشقان.

خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇر دىيارىدىكى مىليونلىغان ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز قاتارلىق مىللەتلەرنى جازا لاگېرلىرىغا قاماپ مىسلىسىز ئېغىر زۇلۇم سېلىپلا قالماي، بەلكى تۇڭگانلارنىمۇ لاگېرلارغا سولاپ، ئۇلارنىڭ ئائىلە-تاۋابىئاتلىرىنى قىيىن ۋەزىيەتتە قويغان.

«زىمىستان» تورى 5-يانۋار «شىنجاڭنىڭ تۇڭگان يېزىسىدىكى ئەرلەر لاگېرلارغا قامالدى، ئاياللار ۋە قېرىلارنىڭ ھاياتىنى ساقلاپ قېلىشى ئىنتايىن قىيىنلاشتى ۋە ئۇلار ‹ئۆگىنىش› كە مەجبۇرلانماقتا» ناملىق بىر خەۋەر ئېلان قىلدى. خەۋەردە ئۇيغۇر دىيارىنىڭ شىمالىدىكى بىر تۇڭگان يېزىسىدا كۆپلىگەن تۇڭگان ئەرلەرنىڭ جازا لاگېرلىرىغا سولانغانلىقى، ئۇلارنىڭ ئاتا-ئانىلىرى، ئاياللىرى، بالىلىرى ھاياتىنى ساقلاپ قېلىشتا زور قىيىنچىلىققا يولۇقۇپلا قالماي، ھەر كۈنى كەچتە «ئۆگىنىش» كە قاتنىشىشقا مەجبۇرلىنىۋاتقانلىقى، تۇتقۇنلارنىڭ پەرزەنتلىرىنىڭ مەكتەپلەردە كەمسىتىلىپ چەتكە قېقىلىۋاتقانلىقى ۋە مەكتەپتىن چىقىپ كېتىشكە مەجبۇر بولۇۋاتقانلىقى بايان قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

لاگېر شاھىتى باختئەلىنىڭ پاجىئەلىك كەچمىشى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2015-يىلىدىن باشلاپ ئانچە-مۇنچە چېگرا سودىسى قىلىپ ئائىلىسىنى قامداپ كېلىۋاتقان چاپچاللىق قازاق دېھقان باختئەلى نۇر 2017-يىلى، 10-ئاينىڭ 29-كۈنى قازاقىستاندىن قورغاس چېگراسى ئارقىلىق يۇرتىغا قايتقىنىدا سەۋەبسىز تۇتقۇن قىلىنغان. ئۇ چاپچالدىكى لاگېر ۋە مەخسۇس كېسەل تۇتقۇنلار قامىلىدىغان ئاغرىقلار لاگېرىدا جەمئىي بىر يىل سەككىز ئاي زۇلۇم ھەر تۈرلۈك زۇلۇملارنى كۆرۈپ، ئاخىرى 2018-يىلى 11-ئاينىڭ 16-كۈنى يېرىم جان ھالدا قويۇپ بېرىلگەن. 2019-يىلى، 8-ئايدا قازاقىستانغا كەلگەن بولۇپ تا ھازىرغىچە داۋالىنىۋاتقان بولسىمۇ ھېلىھەم سالامەتلىكى ئەسلىگە كەلەلمەيۋاتقان ئىكەن. يېقىندا ئايالى ۋە بالىلىرى بىلەن جەم بولۇپ خاتىرجەم بولغان بەختئەلى ئۆزىنىڭ ۋە ئۆزىگە ئوخشاش بىگۇناھ مىڭلىغان كىشىلەرنىڭ چاپچالدىكى لاگېردا كۆرۈۋاتقان زۇلۇملىرىنى دۇنياغا ئاڭلىتىش ئۈچۈن يېقىندا قازاقىستاندىكى «ئاتايۇرت پىدائىيلىرى» ئارقىلىق رادىيومىز بىلەن ئالاقىلاشتى.

تەپسىلاتى...

ئەر-ئايال قازاق شاھىت: «بىز قازاق بولغىنىمىز ئۈچۈن خىتايدىن قۇتۇلۇپ چىقالىدۇق، ئۇيغۇرلارغا مۇمكىن ئەمەس»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىلىنىڭ چاپچال ناھىيەسىدىكى لاگېردا 1 يىل 8 ئاي تۇرۇش جەريانىدا، سالامەتلىكى ئېغىر دەرىجىدە ناچارلاشقاندىن كېيىن قويۇپ بېرىلگەن باختئەلى نۇر، يېرىم جان ھالدا بۇ يىل-8 ئايدا بىر قىزى بىلەن قازاقستانغا كەلگەن، 3 ئايدىن كېيىن ئۇنىڭ چاپچالدا قالغان ئايالى گۇلنار ئىككى بالىسىنى ئېلىپ ئامان-ئىسەن قازاقىستاندا جەم بولغان. 30-دېكابىر ئالمۇتىدىن تېلېفون زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغان بۇ ئەر-ئايال ئۆزلىرىنىڭ خىتاينىڭ ئۇيغۇر ۋە قازاق، تۇڭگان قاتارلىق مۇسۇمانلارغا ئېلىپ بېرىۋاتقان زۇلۇملىرىنى ئاڭلاتتى. ئۇلار يەنە ئەڭ ئېغىر زۇلۇم كۆرۈۋاتقانلارنىڭ بولسا ئۇيغۇرلار ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ: «بىز قازاق بولۇپ قالغىنىمىز ئۈچۈن خىتايدىن قۇتۇلۇپ چىقالىدۇق، ئۇيغۇرلارغا مۇمكىن ئەمەس» دەيدۇ. تەپسىلاتىنى، مۇخبىرىمىز گۈلچېھرەنىڭ، غۇلجىدا ئۇيغۇرلار ئارىسىدا چوڭ بولغان بۇ ئىككى قازاق شاھىت بىلەن ئېلىپ بارغان سۆھبىتىن ئاڭلايلى.

50 ياشنىڭ قارىسىنى ئالغان باختئەلى نۇر 3 بالىنىڭ ئاتىسى بولۇپ، ئۇ ئىلى ئوبلاستىنىڭ چاپچال ناھىيەسىدە ئۇيغۇرلار ئارىسىدا چوڭ بولغان. ئۇ ئەسلى دېھقان بولۇپ، 2015-يىلىدىن باشلاپ قازاقىستاندىكى تۇغقانلىرىنىڭ ياردىمى بىلەن كۆكتات ۋە دېھقانچىلىق مەھسۇلاتلىرىنى قازاقىستانغا توپ ئۆتكۈزۈپ چېگرا سودىسىنى باشلىغان، ئەمما ئۇ، 2017-يىلى 10-ئاينىڭ 29-كۈنى قورغاس چېگراسىدا ئىككى كۈنلۈك سودىسىنى تۈگىتىپ قايتقىنىدا خىتاي دۆلەت بىخەتەرلىك تارماقلىرى تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، بىر كۈن كېچە كۈندۈز قاتتىق سوراق قىلىنغاندىن كېيىن چاپچالدىكى تەربىيەلەپئۆزگەرتىش مەركىزى دەپ لوزۇنكا ئېسىلغان لاگېرغا قوللىرى كىشەنلىك ھالدا ئېلىپ كېلىنگەن.

تەپسىلاتى...

قاشتېشى سودىگىرى ئەلى خوراز (ئابدۇللا) نىڭ جەمەتى ۋە ئىشچى-خىزمەتچىلىرىدىن 52 كىشىنىڭ قاماقتا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز قولغا چۈشۈرگەن خوتەنگە ئائىت بىر سوت ھۆكۈمنامىسىدە قاشتېشى سودىگىرى ئېلى ئابدۇللا بىلەن بىرلىكتە ئۇنىڭ 3 قېرىندىشى ۋە بىر قېينىئىنىسىنىڭمۇ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى قەيت قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتىكى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا ئەلى ئابدۇللانىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بىلەن بىرلىكتە شىركىتىدىكى ئىشچى-خىزمەتچىلىرىنى قاتقاندا جەمئىي 48 كىشىنىڭ كېسىلگەنلىكى ۋە 4 كىشىنىڭ لاگېردا ئىكەنلىكى ئايدىڭلاشتى.

بۇنىڭدىن يەتتە ئاي ئىلگىرى سابىق مەھبۇس مەمەتتۇرسۇن ئوسماننى زىيارەت قىلغان ۋاقتىمىزدا ئۇ ئۆزىنىڭ گۇمادىكى قاماقخانىدىن خوتەن ۋىلايەتلىك دۆلەت خەۋپسىزلىكى قاماقخانىسىغا يۆتكەلگەنلىكى ۋە ئۆزىنىڭ بۇ قاماقخانىدا ئىلگىرى ئەلى ئابدۇللانىڭ دېلوسىغا چېتىشلىق كىشىلەرنىڭ ياتقانلىقىدىن خەۋەر تاپقانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى.

قولىمىزغا چۈشكەن سوت ھۆكۈمنامىسىدىمۇ ئەلى ئابدۇللانىڭ مۇددەتسىز كېسىلگىنىدىن باشقا ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىدىن‏ مەمتىمىن ئابدۇللا ۋە ئىبراھىم ئابدۇللانىڭ 20 يىللىقتىن كېسىلگەنلىكى ۋە بىر مىليون 150 مىڭ يۈەن جەرىمانە قويۇلغانلىقى، قېينىئىنىسى ئابلىز ئىسلامنىڭمۇ 20 يىللىق كېسىلگەنلىكى قەيت قىلىنغان.

تەپسىلاتى...