د ئۇ ق 2020-يىلىنى «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتكەنلىكىنى ئېلان قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى 7-يانۋار كۈنى قۇرۇلتاينىڭ تور تېلېۋىزىيەسىدە نۇتۇق سۆزلەپ، د ئۇ ق نىڭ 2020-يىلىنى مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتكەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

د ئۇ ق رەھبەرلىرىدىن ئىگىلىشىمىزچە، 2020-يىلىنى مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتىش مەسىلىسى 2019-يىلى 12-ئاينىڭ 7-كۈنى بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا چاقىرىلغان د ئۇ ق ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ 5-نۆۋەتلىك يىغىنىدا قارار قىلىنغان.
د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا ئېلىپ بېرىۋاتقان جازا لاگېرلىرى سىياسىتى يالغۇز ئېتنىك قىرغىنچىلىقنىلا ئەمەس، ئۆز نۆۋىتىدە يەنە رۇشەن ھالدا مەدەنىيەت-سەن´ئەت قىرغىنچىلىقىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر سەنئەتكارلىرىنى ھەرىكەتكە كەلتۈرۈپ تۇتقۇندىكى سەنەتكارلارنىڭ ئاۋازىنى دۇنياغا ئاڭلىتىش نۆۋەتتىكى مىللىي دەۋانىڭ مۇھىم بىر تەركىبى قىسمى سانىلىدىكەن.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق نىڭ بىريۇسسېلدىكى پائالىيەتلىرى نەتىجىلىك ئاخىرلاشتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق 7-دېكابىردىن 10-دېكابىرغىچە بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا ئۆتكۈزگەن 3 چوڭ پائالىيەت نەتىجىلىك ئاخىرلاشتى.

د ئۇ ق 12-ئاينىڭ 7-كۈنىدىن 10-كۈنىگىچە ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ مەركىزى بولغان بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا 3 چوڭ پائالىيەت ئورۇنلاشتۇرغان بولۇپ، بۇنىڭ بىرى 12-ئاينىڭ 7-كۈنىدىن 9-كۈنىگىچە 3 كۈن داۋاملاشقان «ئۇيغۇر ياشلىرىنى تاراتقۇ بىلىملىرى بىلەن تەربىيەلەش كۇرسى» بولدى. كۇرستا خەلقئارادىكى تونۇلغان ئاخبارات مۇتەخەسسىسلىرى دەرس بەردى.

خىتاينىڭ خەلقئارانى ئالداش نىيىتىدە ئېلىپ بېرىۋاتقان جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى ساختا تەشۋىقاتلىرىنى ئۈنۈملۈك ئاغدۇرۇپ تاشلاش ئۈچۈن مۇھاجىرەتتىكى ياش تاراتقۇ ھەۋەسكارلىرىنى پائال ھەرىكەتكە كەلتۈرۈشنىڭ بۇ يىغىننىڭ ئاساسلىق مەقسىتى بولغانلىقىنى تىلغا ئالغان د ئۇ ق نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ ھەقتە توختالغاندا ياش كۇرسانتلارنىڭ بۇ قېتىمقى پائالىيەتتىن كۆپ خۇرسەن بولغانلىقىنى ئەسكەرتتى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت خەۋپسىزلىك مەسلىھەتچىسى روبېرت ئوبرايېن: شىنجاڭدا بىر مىليوندىن ئارتۇق ئادەم يىغىۋېلىش لاگېرلىرىدا ياتماقتا. بۇ بىر قەبىھلىك

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

كانادادا چاقىرىلغان «خالىفاكس خەلقئارا خەۋپسىزلىك مۇنبىرى» جەريانىدا ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىك مەسلىھەتچىسى خىتاينىڭ 1 مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇرنى يىغىۋېلىش لاگېرلىرىغا قاماش مەسىلىسىگە قارىتا دۇنيا جامائەتچىلىكىنىڭ قۇلاق يوپۇرۇۋالغانلىقىنى ئەيىبلىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى باشقا يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلار تەرىپىدىنمۇ تىلغا ئېلىندى.

2009-يىلىدىن بېرى ھەر يىلى بىرى قېتىم ئۆتكۈزۈلۈپ كېلىنىۋاتقان «ھالىفاكس خەلقئارا خەۋپسىزلىك مۇنبىرى» بۇ يىل 22-نويابىردىن 24-نويابىرغىچە، كانادانىڭ نوۋا كوستىيا ئۆلكىسى ھالىفاكس شەھىرىدە ئېچىلدى.

بۇ نۆۋەتلىك يىغىننىڭ يىللاردىكىدىن ئالاھىدە پەرقلىنىدىغان بىر يېرى بولسا، يىغىنغا ئۇيغۇرلارنىڭمۇ چاقىرىلىشى ۋە ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى پىكىر-قاراشلارنىڭ ئوخشىمايدىغان سورۇنلاردا، ئوخشىمايدىغان شەكىلدە تىلغان ئېلىنىشى ئىدى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا «خالىفاكىس خەلقئارا بىخەتەرلىك مۇنبىرى» نىڭ بۇ يىللىق يىغىنىغا تەكلىپ قىلىندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

 

كانادا شەرقىي تۈركىستان جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى تۇيغۇن ئابدۇۋەلىنىڭ رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا كانادادا ئۆتكۈزۈلىدىغان «خالىفاكىس خەلقئارا بىخەتەرلىك مۇنبىرى» نىڭ بۇ يىللىق يىغىنىغا قاتنىشىش ئۈچۈن 20-نويابىر كۈنى تورۇنتو شەھرىگە يېتىپ كەلگەن.

تۇيغۇن ئابدۇۋەلىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، دولقۇن ئەيسا 22-نويابىردىن 24-نويابىرغىچە كانادانىڭ نوۋا سكوتىيە شىتاتىنىڭ خالىفاكس شەھرىدە ئېچىلىدىغان «خالىفاكىس خەلقئارا بىخەتەرلىك مۇنبىرى» بۇ يىللىق يىغىنىغا قاتنىشىپ، ئۇيغۇرلار ھەققىدە سۆز قىلىدىكەن. دولقۇن ئەيسا بۇ يىغىندىن ئىلگىرى، يەنى 20-ۋە 21-نويابىر كۈنلىرى كانادىككى خىتايغا قارشى ئاممىۋىي تەشكىلاتلار بىلەن ئۇچراشقان ھەمدە مۇزاكىرەلەردە بولغان.

بۇ مۇناسىۋەت بىلەن دۇق رەئىسى دولقۇن ئەيسا رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلدى. ئۇ ئۆزىنىڭ 20-نويابىر كۈنى كاناداغا يېتىپ كەلگەندىن كېيىن بىر قاتار پائالىيەتلەرگە قاتناشقانلىقىنى، بۈگۈن، يەنى 22-نويابىر كۈنى كانادانىڭ نوۋا سكوتىيە شىتاتىنىڭ خالىفاكس شەھرىگە يېتىپ كېلىپ، ئىككى كۈن داۋاملىشىدىغان «خالىفاكىس خەلقئارا بىخەتەرلىك مۇنبىرى» يىغىنىغا قاتنىشىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

گوللاندىيەدە ئىككى كۈندە 4 يەردە 4 قېتىم ئۇيغۇر ۋەزىيىتى توغرىسىدا دوكلات بېرىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇرلارنىڭ مەسىلىسى ھەر كۈنى دېگۈدەك دۇنيانىڭ كۈن تەرتىپىگە كېلىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە شەرقىي تۈركىستان ئاممىۋى تەشكىلاتلىرى پۇرسەت تاپسىلا ئۇيغۇرلارنىڭ ھازىرقى ئېغىر ۋەزىيىتىنى، خەلقئارانىڭ شۇنداقلا دۇنيادىكى ھەر قايسى دۆلەتلەرنىڭ ئۇيغۇر مەسىلىسىگە بولغان سىياسىتىنى، شەرقىي تۈركىستان ئاممىۋى تەشكىلاتلىرىنىڭ دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى پائالىيەتلىرىنى ئاڭلىتىشقا تىرىشماقتا.

15-16-نويابىر كۈنلىرى د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى، مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم ئەپەندى، مەركىزى ئىستانبۇلدىكى شەرقىي تۈركىستان مائارىپ ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتى رەئىسى ھىدايەتۇللا ئوغۇزخان ئەپەندى ۋە تۈركىيە قاھرامانماراش سۈتچۈ ئىمام ئۇنىۋېرسىتېتى دىنىي ئىلىملەر فاكۇلتېتى ئىسلام قانۇنى كەسپى ئوقۇتقۇچىسى دوكتور ئالىمجان بوغدا ئەپەندىلەر ئىككىگە ئايرىلىپ، 4 جايدا ئۇيغۇرلارنىڭ ھازىرقى ئېغىر ۋەزىيىتى توغرىسىدا دوكلات بەردى.

بۇ پائالىيەتنى مەركىزى گوللاندىيە ئامستېردامدىكى ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان مائارىپ جەمئىيىتى بىلەن گوللاندىيە تۈرك تەشكىلاتلار بىرلىكى ۋە ياۋروپا تۈرك ئىسلام بىرلىكى قاتارلىق تەشكىلاتلار بىرلىكتە ئۇيۇشتۇرغان.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا «خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق بېسىمى ۋە دىنىي ئەركىنلىك» ناملىق يىغىندا ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى جەنۋەدە چاقىرىلغان «خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق بېسىمى ۋە دىنىي ئەركىنلىك» ناملىق يىغىندا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

14-ئۆكتەبىر تىبەت سۈرگۈندىكى ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇچۇر ۋە خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر مىنىستىرلىقى ھەم تىبەت سۈرگۈندىكى ھۆكۈمىتىنىڭ جەنۋە ئىشخانىسى تەرىپىدىن ئۇيۇشتۇرۇلغان «2019-يىللىق جەنۋە مۇنبىرى» ناملىق خەلقئارالىق يىغىن شىۋېتسارىيەنىڭ جەنۋە شەھىرىدە چاقىرىلغان. تەكلىپكە بىنائەن بۇ يىغىنغا قاتناشقان د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى يىغىندا جازا لاگېرلىرى ھەم خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق تەقىبلىرى مەسىلىسىنى نۇقتىلىق ھالدا ئوتتۇرىغا قويغان.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ۋەكىللىرى جەنۋە ۋە ۋارشاۋادىكى خەلقئارا يىغىنلاردا ئۇيغۇرلار مەسىلىسىنى تونۇشتۇردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جەنۋەدىكى ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 41-نۆۋەتلىك دائىمىي يىغىنى بىلەن پولشانىڭ پايتەختى ۋارشاۋادا چاقىرىلغان ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى يىغىنىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئوتتۇرىغا قويۇلدى.

18-سېنتەبىر كۈنى چۈشتىن كېيىن ب د ت نىڭ جەنۋەدىكى زالىدا ئۆتكۈزۈلگەن 41-نۆۋەتلىك دائىمىي يىغىندا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىغا ۋاكالىتەن پېتىر ئىرۋېن ئەپەندى سۆز قىلىپ ئۇيغۇرلار دۇچار بولۇۋاتقان ئېغىر ۋەزىيەتنى ئاڭلاتقان. ئۇ نۇتقىدا خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنى لاگېرلارغا سولىغانلىقى قاتارلىق مەسىلىلەرنى ئوتتۇرىغا قويغانلىقىنى بايان قىلىپ، مۇنداق دېدى: «مەن بۈگۈن ب د ت نىڭ 41-نۆۋەتلىك كىشىلىك ھوقۇق دائىمىي يىغىنىدا سۆزلىدىم. بۇ يەردە كۆپ ساندا ئۇيغۇرنىڭ لاگېرغا سولانغانلىقىنى، لېكىن خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ بولسا بىز بۇلارنى تەربىيەلەۋاتىمىز دەپ يالغان سۆزلەۋاتقانلىقىنى، ئۇيغۇرلارغا ئېغىر بېسىم ئىشلىتىۋاتقانلىقىنى ئاڭلاتتىم».

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتىدىكى «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» كونا ئەزالىرىنى ئۇزىتىپ، يېڭى ئەزالىرىنى كۈتۈۋالغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياۋروپا پارلامېنتىدىكى «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» مۇراسىم ئۆتكۈزۈپ، يېڭى ئەزالارنى قارشى ئالغان ۋە كونا ئەزالىرىنى ئۇزاتقان.

26-ئىيۇن ياۋروپا پارلامېنتىدا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى، «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» ۋە ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ھەمكارلىقىدا «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» نىڭ يېڭى ئەزالارنى قارشى ئېلىش، كونا ئەزالىرىنى ئۇزىتىش مۇراسىمى بولۇپ ئۆتكەن.

ئىگىلىشىمىزچە، د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، قۇرۇلتاينىڭ بىريۇسسېلدا تۇرۇشلۇق ۋاكالەتچى خادىمى ريان باررى ھەمدە ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ خادىمى لۇسىيە پاررۇچى قاتارلىقلار 25-ئىيۇندىن باشلاپ بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدىكى ياۋروپا پارلامېنتىدا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئاڭلىتىش بىلەن بىرگە «ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى» غا مۇناسىۋەتلىك پائالىيەتلەر بىلەن مەشغۇل بولۇپ كەلمەكتە ئىدى.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «جازا لاگېرلىرىدا ئۆلۈم» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تەھدىت ئاستىدىكى خەلقلەر تەشكىلاتى كارلسرۇخې شۆبىسىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى بىلەن 23-ماي كۈنى گېرمانىيەنىڭ كارلسرۇخې شەھىرىدە «جازا لاگېرلىرىدا ئۆلۈم» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلدى. يىغىنغا كارلسرۇخې ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى رايونلاردىن كەلگەن ئۇيغۇرلاردىن سىرت، يەنە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ رەھبەرلىرى، گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ ئەزالىرى، ھەر ساھە ئىلىم ئادەملىرى، سىياسىي زاتلار ھەمدە ئۇيغۇرلارغا قىزىققۇچى يەرلىك ئاۋام بولۇپ، كۆپ ساندا كىشى قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ۋەكىللىرى مالايشىيادا بىر ئىش بېجىرىش ئورنى تەسىس قىلغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئىجرائىيە كومىتېتى مۇدىرى ئۆمەر قانات، قۇرۇلتاي دىنىي ئىشلار كومىتېتى مۇدىرى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن ۋە قۇرۇلتاي خىتاي ئىشلىرى كومىتېتى مۇدىرى ئىلشات ھەسەن ئەپەندىلەردىن تەشكىل تاپقان ۋەكىللەرنىڭ مالايشىيا ۋە ھىندونېزىيەلەردە ئېلىپ بارغان 5 كۈنلۈك زىيارەت پائالىيەتلىرى 19-يانۋار ئاخىرلاشتى. زىيارەت جەريانىدا ئۇلار ئىككى دۆلەتنىڭ مۇھىم دۆلەت ئەربابلىرى ئاساسلىق ئاممىۋى ھەمدە چوڭ دىنىي تەشكىلات رەھبەرلىرى بىلەن مۇھىم ئۇچرىشىشلارنى ئېلىپ بارغان. ۋاشىنگتونغا قايتىپ كېلىپ زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغان ئىلشات ھەسەن ئەپەندى: «دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مالايشىيانىڭ كۇئالا لومپۇر شەھىرىدە بىر ئىشخانا تەسىس قىلىنغانلىقى ۋە مالايشىيا پارلامېنتىدا بىر ئۇيغۇر دوستلۇق گۇرۇپپىسى قۇرۇش پىلانى ھەققىدىكى مۇزاكىرىلەر زىيارىتىمىزنىڭ ئەڭ نەتىجىلىك تەرەپلىرى بولدى» دەيدۇ.

تەپسىلاتنى مۇخبىرىمىز گۈلچېھرەنىڭ ئىلشات ھەسەن ئەپەندى بىلەن ئۆتكۈزگەن سۆھبىتىدىن ئاڭلايسىلەر.

https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/xelqara-xewer/DUQ-Malayshiyada-01222019235507.html

تەپسىلاتى...