كامبودژادىىن قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلارغا ياردەم قىلغان مىسيونېر بىلەن سۆھبەت

ر ف ئا خەۋىرى
2009-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى

ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەنلەر، 20 نەپەر ئۇيغۇرنىڭ كامبودژادىن خىتايغا قايتۇرۇلۇش ۋەقەسى مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ئارىسىدا ھېلىھەم ئاساسلىق سۆز ۋە ئويلىنىش تېمىسى بولماقتا. كىشىلەر ۋەقەنىڭ باش-ئاخىرى ۋە سەۋەپ-نەتىجە مۇناسىۋىتى ھەققىدە سوال-سوراقلارنى ئوتتۇرىغا قويماقتا.

ئوتتۇرىغا چۈشكەن سواللاردىن بىرى، بۇ بالىلارنىڭ دەسلەپتە چىققان جايى ۋېتنامدا سىياسىي پاناھلىق تىلىمەستىن كامبودژاغا كېلىپ پاناھلىق تىلىشىدۇر. تۆۋەندە بۇ ھەقتە، ئەينى چاغدا كامبودژادىكى ئۇيغۇرلارغا ياردەم قىلغان مىسيونېرلەردىن بىرى جون ئەپەندى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن سۆھبەت خاتىرىسىنى ئاڭلايسىلەر.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا قەلەمكەشلەر جەمئىيىتى نۇرمۇھەممەت ياسىن ئۈچۈن ئىمزا توپلاش ھەرىكىتى قوزغىدى

ر ف ئا  خەۋىرى،

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى

ئامېرىكا قەلەمكەشلەر جەمئىيىتى يېقىندا خىتاي تۈرمىسىدىكى يازغۇچى نۇرمۇھەممەت تۇرسۇننى قويۇپ بېرىشنى تەلەپ قىلىپ، توردا ئىمزا توپلاش ھەرىكىتى قوزغىدى. ئامېرىكا قەلەمكەشلەر جەمئىيىتىنىڭ نىشانى توردا بىر مىليون كىشىلىك ئىمزا توپلاپ، خىتاي داىرىلىرىنىڭ يازغۇچى نۇرمۇھەممەت ياسىننى قويۇپ بېرىشى ئۈچۈن جامائەت پىكرى ھازىرلاشتۇر.

تەپسىلاتى...

ب ب س: شەرقىي تۈركىستاندا ۋەزىيەت بىرئاز تىنچىدى، ئەمما مىللىي زىددىيەت يەنىلا ئىنتايىن ئېغىر

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى

ب ب س تەرىپىدىن 12 – ئاينىڭ 24 – كۈنى ئېلان قىلىنغان،  “2009 – يىلى، خىتايدا سىياسىي سەزگۈرلۈك يۇقىرى بولغان بىر يىل بولدى” دېگەن تېمىدا ئېلان قىلىنغان  بىر مۇلاھىزىدە، خىتاينىڭ ئۆتكەن بىر يىللىق سىياسىي ۋەزىيىتىگە ئومۇمىي يۈزلۈك باھا بېرىلگەن بولۇپ، مەزكۇر ماقالىدا، 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى، 2009 – يىلى خىتايدا يۈزبەرگەن ئەڭ زور سىياسىي ۋەقەلەرنىڭ بىرى، دەپ كۆرسۈتۈلدى.

ماقالىدا، گەرچە ھازىر شەرقىي تۈركىستاننىڭ ۋەزىيىتى بىرئاز تىنجىغان بولسىمۇ، ئەمما، مىللىي زىددىيەت ۋە ئۈرۈمچى ۋەقەسى كەلتۈرۈپ چىقارغان يارىنىڭ يەنىلا ئىنتايىن ئېغىر ئىكەنلىكى تەكىتلەندى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ۋە تىبەتلىكلەر 2010 – يىلىمۇ قانۇن تارماقلىرىنىڭ ئاساسلىق زەربە بېرىش نىشانى قىلىنىدۇ

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى

تىبەت ۋە ئۇيغۇر خەلقلىرىنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ئىنسانى ۋە مىللىي ھەق – ھوقۇقلىرىنى تەلەپ قىلىش مەقسىتىدە 2008 – يىلى 3 – ئايدا لاسادا ۋە 2009 – يىلى 5 – ئىيۇلدا ئۈرۈمچىدە ئېلىپ بارغان نارازىلىق ھەرىكەتلىرى خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن قانلىق باستۇرۇلغان، خىتاي ھاكىمىيىتى دۇنيا جامائەتچىلىكىنىڭ شۇنچە كۈچلۈك ئەيىبلىشىگە قارىماستىن بۇ ئىككى ۋەقەنى باھانە قىلىپ تىبەت ۋە شەرقىي تۈركىستان رايونىدا كەڭ كۆلەمدە تۇتقۇن قىلىش ۋە ئۆلتۈرۈش ھەرىكىتىنى داۋاملاشتۇرۇپ كەلگەن ئىدى.

تەپسىلاتى...

خىتاي، قەشقەر ۋە ئاتۇش رايونىدىن جىددىي ئەندىشە تۇيماقتا

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 28-كۈنى

“شىنجاڭ گېزىتى ” نىڭ 12 – ئاينىڭ 24 – كۈنى خەۋەر قىلىشىچە، ئۈرۈمچىدە 10 نەپەر ئۇيغۇر ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىنغان  كۈنلەردە، يەنى 12 – ئاينىڭ 21 – كۈنىدىن 23 – كۈنىگىچە “ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم” نىڭ سەكرىتارى ۋاڭ لېچۈئەن قەشقەر ۋە ئاتۇش رايونىدا تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىپ، بۇ جايدىكى  ئەسكەرلەر، قوراللىق ساقچى قىسىملىرى ۋە جامائەت خەۋپسىزلىك خادىملىرىدىن ھال سورىغان.

 ۋاڭ لېچۈئەن تەكشۈرۈش جەريانىدا قىلغان سۆزىدە، “بۇ ئىككى ۋىلايەت، بۆلگۈنچىلىككە قارشى كۈرىشىمىزنىڭ ئالدىنقى سەپىدىن ئىبارەت، بۇ جاينىڭ دۈشمەن ۋەزىيىتى ۋە جەمئىيەت ئەھۋالى ئىنتايىن مۇرەككەپ بولۇپ، مىللىي بۆلگۈنچىلىككە قارشى كۈرىشىمىزنىڭ ئاساسى جەڭ مەيدانى ۋە ئالدىنقى سەپىدىن ئىبارەت” دەپ كۆرسەتكەن.

تەپسىلاتى...

تۈركىيە 20 نەپەر ئۇيغۇر ھەققىدە بايانات ئېلان قىلدى

ر ف ئا خەۋىرى

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 24-كۈنى

20 نەپەر ئۇيغۇر كامبودژا تەرىپىدىن خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىلگەندىن كېيىن، تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى بايانات ئېلان قىلىپ كامبودژا ھۆكۈمىتىنى ئەيىبلىدى. باياناتتا بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى مۇساپىرلار ئىشخانىسىدا پاناھلانغان  ئۇيغۇرلارنىڭ تېخى تولۇق تەكشۈرۈلمەستىنلا خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىلىشىنىڭ خەلقئارا نىزامنامىلارغا خىلاپ ئىكەنلىكى دېيىلگەن.

باياناتتا يەنە، خىتاي ھۆكۈمىتىنى قايتۇرۇپ بېرىلگەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە دۈنيا جامائەتچىلىككە مەلۇمات بېرىشكە، ئۇلارغا ئادىل مۇئامىلە قىلىشقا چاقىرغان.

تەپسىلاتى...

ياپونىيە كامبودژانىڭ 20 ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگىنىنى ئەيىبلىدى ۋە ئەپسۇسلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى

ر ف ئا خەۋىرى

 2009-يىلى 12-ئاينىڭ 24-كۈنى

كامبودژا ھۆكۈمىتىنىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىدىن سىياسىي پاناھلىق تىلىگەن 20 نەپەر ئۇيغۇرنى خەلقئارا كېلىشىملەرگە خىلاپ ھالدا، خىتاي ھۆكۈمىتىگە قايتۇرۇپ بەرگەنلىكى مۇناسىۋىتى بىلەن، ياپونىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى 22 – دېكابىر كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ كامبودژا ھۆكۈمىتىنى ئەيىبلەش بىلەن بىللە، خىتاي ھۆكۈمىتىنى بۇ 20 نەپەر ئۇيغۇرغا ئىنسانپەرۋەرلىك نۇقتىسىدىن ئادىل مۇئامىلە قىلىشقا چاقىردى.

 

تەپسىلاتى...

كامبودژادىكى 22 ئۇيغۇرنىڭ نۆۋەتتىكى ئەھۋالى

2009-يىلى 12-ئاينىڭ 16-كۈنى

كامبودژادا ب د ت نىڭ قوغداش سالاھىيىتىگە ئېرىشكەن 22 نەپەر ئۇيغۇرنىڭ ئەھۋالى ھازىر كىشىلەر كۆڭۈل بۆلىدىغان مەسىلىگە ئايلانماقتا. مەلۇم بولۇشىچە، خىتاي داىرىلىرى بۇ ئۇيغۇرلارنى قايتۇرۇپ ئەكىتىش ئۈچۈن كامبودژاغا بىسىم ئىشلىتىۋاتقان بولۇپ، ئۇلارنىڭ بىر ھەپتە بۇرۇنلا بۇ ئۇيغۇرلار ھەققىدە كامبودژاغا دىپلوماتىك نوتا تاپشۇرغانلىقى مەلۇم.

بۈگۈن خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى جياڭ يۈ بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ جىنايەت گۇماندارلىرى ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەن. ئۇيغۇر پاالىيەتچىلىرى خىتاينىڭ بۇ سۆزىنى قەتىي رەت قىلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇر بولغان ھەرقانداق بىر كىشىنى جىنايەتچى دەپ قارايدىغانلىقىنى ئىيتتى.

تەپسىلاتى...