دولقۇن ئەيسا: «بۇ يىل بارىن ئىنقىلابىنىڭ 30 يىللىقىنى قەلبىمىزدە خاتىرىلەيمىز»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «بارىن ئىنقىلابى» نىڭ 30 يىللىقىنى نامايىش بىلەن خاتىرىلەش پائالىيەتلىرى ئومۇميۈزلۈك ئەمەلدىن قالدۇرۇلدى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 3-ئاپرېل كۈنى ئاخبارات ئېلان قىلىپ كورونا ۋىرۇسى سەۋەبلىك دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «بارىن ئىنقىلابى» نىڭ 30 يىللىقىنى نامايىش بىلەن خاتىرىلەش پائالىيەتلىرىنىڭ بىردەك ئەمەلدىن قالدۇرۇلغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئاخباراتتا «دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن بارىن ئىنقىلابىنىڭ 30 يىللىقىنى پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا كەڭ كۆلەمدە خاتىرىلەشنى پىلان قىلغان ئىدۇق. ئەپسۇسكى، خىتاينىڭ ۋۇخەن شەھىرىدىن دۇنياغا يامرىغان كورونا ۋىرۇسى سەۋەبىدىن بۇ يىل تۇنجى قېتىم بارىن ئىنقىلابىنى كوللېكتىپ ھالدا خاتىرىلەشتىن مەھرۇم قالدۇق. بۇ خىل تراگېدىيە ھەممىمىزنىڭ يۈرىكىنى چوڭقۇر ئازابلايدۇ!» دېيىلگەن. ئاخباراتتا يەنە بارىن ئىنقىلابى توغرىسىدا توختىلىپ، مۇنداق دېيىلگەن: «ھەممىمىزگە مەلۇم بولغىنىدەك، ۋەتىنىمىز شەرقىي تۈركىستاننىڭ بارىن يېزىسىدا 1990-يىلى 4-ئاينىڭ 5-كۈنى زەيدىن يۈسۈپ باشچىلىقىدىكى ۋەتەنپەرۋەر ئوغلانلىرىمىز خىتاي كوممۇنىست ھاكىمىيىتىنىڭ خەلقىمىزگە سېلىۋاتقان دەھشەتلىك ئېغىر زۇلۇمى، سىياسىي بېسىمى، ئىرقىي كەمسىتىشى، مىللىي ۋە دىنىي جەھەتتىكى يوقىتىش سىياسىتىگە قارشى قوزغىلىپ، ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ۋە جەڭگىۋار ئەجدادلىرىمىزنىڭ زۇلۇمغا ۋە مۇستەملىكىچىلەرگە تىز پۈكمەيدىغان كۈرەشچان روھىنى نامايان قىلغان ئىدى.»

تەپسىلاتى...

«ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» نى قوللاش سەپەرۋەرلىكى قوزغالدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ئارىسىدا «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» نىڭ چاقىرىقىنى قوللاش سادالىرى كۈچەيمەكتە.

ۋۇخەندىن تارقالغان كورونا ۋىرۇسى پۈتۈن دۇنياغا ئېغىر ئاپەت بولۇپلا قالماي، بەلكى يەنە ئۇيغۇرلار نىسبەتەن كۆپ ئولتۇراقلاشقان تۈركىيەگە ئوخشاش دۆلەتلەردىمۇ زور بېسىملار پەيدا قىلماقتا. بۇ سەۋەبلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باشلىق مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرى مۈشكۈلات ئىچىدە قالغان قېرىنداشلىرىنى قۇتقۇزۇپ قېلىش ئۈچۈن دەرھال ھەرىكەتكە ئۆتۈپ «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» نى قۇرۇپ چىقىشقا مەجبۇر بولغان.

مۇھاجىرەتتىكى 30 دىن ئارتۇق ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ ئورتاق ھەمكارلىقى بىلەن جىددىي قۇرۇپ چىقىلغان «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» 31-مارت كۈنى مۇراجىئەتنامە ئېلان قىلىپ پۈتۈن دۇنيادىكى ئۇيغۇرلارنى ئىقتىسادىي ياردەم سەپەرۋەرلىكىگە ئۈندىگەن.

تەپسىلاتى...

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» قۇرۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ ھەمكارلىقىدا «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» رەسمىي قۇرۇلدى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەشەببۇسى بىلەن كۆپلىگەن دۆلەتلەردە پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ ئۆز-ئارا ھەمكارلىشىشى نەتىجىسىدە 31-مارت كۈنى «ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» رەسمىي قۇرۇلغان.

بۇ مەركەز تۈركىيە، ئاۋسترالىيە، ئامېرىكا، كانادا، ياپونىيە، ئەنگلىيە، ئاۋسترىيە، فىنلاندىيە، فىرانسىيە، شىۋېتسىيە، گوللاندىيە، بېلگىيە، شىۋېتسارىيە، گېرمانىيە، قازاقىستان، قىرغىزىستان قاتارلىق دۆلەتلەردە ۋەكىل تەيىنلىگەن بولۇپ، كورونا ۋىرۇسى مەزگىلىدە قىيىنچىلىقتا قالغان مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارغا ياردەم قىلىدىكەن.

«ۋىرۇس كرىزىسى ياردەم مەركىزى» نىڭ بۈگۈن ھازىرلىغان مۇراجىئەتنامىسىدە مۇنداق پىكىرلەرگە ئورۇن بېرىلگەن: «خىتاي ۋىرۇسى پۈتۈن دۇنياغا تارقىلىپ ئىنسانىيەت دۇنياسىدا قاتتىق ۋەھىمە پەيدا قىلدى. دۇنيا دۆلەتلىرى ئۆز خەلقىنى ۋىرۇستىن قوغداش ۋە زىيانغا ئۇچرىغۇچىلارغا ياردەم قىلىش ئۈچۈن ئالاھىدە مەبلەغ ئاجرىتىپ خەلقىنىڭ دەردىگە دەرمان بولماقتا. بۇ ۋىرۇس ۋەتىنىمىز شەرقىي تۈركىستاندا، جۈملىدىن جازا لاگېرلىرىدا ئازاب چېكىۋاتقان قېرىنداشلىرىمىز ئۈچۈن ھاياتىي تەھدىت شەكىللەندۈرۈپلا قالماستىن، چەتئەللەردە ياشاۋاتقان پۈتكۈل شەرقىي تۈركىستانلىق قېرىنداشلىرىمىزغىمۇ جىددىي تەھدىت شەكىللەندۈرمەكتە، بولۇپمۇ ئوتتۇرا ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرىدىن قالسىلا ئۇيغۇرلار ئەڭ كۆپ ياشاۋاتقان تۈركىيەدە قېرىنداشلىرىمىزنىڭ ۋەزىيىتى ھەممىمىزنى كۈچلۈك قايغۇغا سالماقتا. چۈنكى قولىدا پاسپورتى يوق، ئولتۇرۇش رۇخسىتى يوق، ئۆي كىراسىنى، توك ۋە سۇ پۇلىنى تۆلىيەلمىگەن داۋالىنىش ئىمكانىيىتى بولمىغان، نورمال تۇرمۇشىنى قامداشتىنمۇ مەھرۇم قېلىپ ئۆيلىرىگە قاپسىلىپ قالغان كۆپلىگەن قېرىنداشلىرىمىز چارىسىزلىق ئىچىدە تېڭىرقىماقتا ۋە تۇرمۇش سەۋىيىسى بىرقەدەر ياخشى بولغان ئەللەردە ياشاۋاتقان ئۇيغۇر قېرىنداشلىرىدىن ياردەم كۈتمەكتە. گەرچە بىزنىڭ دۆلىتىمىز خىتاي ئىشغالىيىتىدە بولغاچقا ئالاھىدە مەبلەغ ئاجرىتىپ خەلقىمىزگە ياردەم قىلىدىغان ھۆكۈمىتىمىز بولمىسىمۇ، دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان تەشكىلاتلىرىمىز، جەمئىيەتلەر، ۋەخپىلىرىمىز بار.»

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ئاخباراتى : بارىن ئىنقىلابىنىڭ 30 – يىللىقىنى خاتىرلەيمىز !

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2020-يىلى 4-ئاينىڭ 3-كۈنى

بۇيىل 5 – ئاپرىل بولسا يېقىنقى زامان تارىخىمىزدىكى مىللىي كۈرىشىمىزنىڭ ئىلھام بۇلىقى ھىساپلانغان بارىن ئىنقىلابىنىڭ 30 – يىللىق خاتىرە كۈنىدىن ئىبارەت !

بۈگۈنگە قەدەر چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىمىز، سىياسى پائالىيەتچىلىرىمىز ۋە ئاۋام خەلقىمىز ھەر يىلى مۇشۇ كۈندە نامايىش ۋە باشقا شەكىلدىكى خاتىرىلەش پائالىيەتلىرىنى ئىزچىل داۋاملاشتۇرۇپ كەلگەن، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەنمۇ بارىن ئىنقىلابىنىڭ 30 – يىللىقىنى پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا كەڭ كۆلەمدە خاتىرىلەشنى پىلان قىلغان ئىدۇق. ئەپسۇسكى خىتاينىڭ ۋۇخەن شەھرىدىن دۇنياغا يامرىغان كورونا ۋىرۇسى سەۋەبىدىن بۇيىل تۇنجى قەتىم بارىن ئىنقىلابىنى كوللىكتىپ ھالدا خاتىرىلەشتىن مەھرۇم قالدۇق، بۇخىل تىرادىگىيە ھەممىمىزنىڭ يۈرۈكىنى چوڭقۇر ئازاپلايدۇ !

كورونا ۋىرۇسى تۈپەيلىدىن ئۆيلىرىمىزگە قاپسىلىپ قالغان بولساقمۇ، ئەلۋەتتىكى بارىن شەھىدلىرىمىزنى ھەممىمىز قەلبىمىزدە خاتىرىلەيمىز ۋە ئەزىز شەھىدلىرىمىزنىڭ روھى ئۈچۈن دۇئا قىلىمىز !

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق تېلېفون يىغىنى چاقىرىپ كورونا ۋىرۇسىغا قارشى سەپەرۋەرلىك ئېلان قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

26-مارت كۈنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى تەرىپىدىن چاقىرىلغان، دۇنيادا ئاكتىپ پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان 30 دىن ئارتۇق تەشكىلاتنىڭ رەئىسلىرى قاتناشقان تېلېفون يىغىنىدا كورونا ۋىرۇسى سەۋەبىدىن قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈپ قالغان تۈركىيەدىكى ئۇيغۇرلارغا جىددىي ياردەم بېرىش ھەققىدە ئومۇمىي سەپەرۋەرلىك ئېلان قىلىندى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەشكىلىي ئىشلارغا مەسئۇل مۇئاۋىن رەئىسى پەرھات يۇرۇڭقاش ئەپەندىنىڭ رىياسەتچىلىكىدە چاقىرىلغان بۇ قېتىمقى تېلېفون يىغىنىغا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ سىياسىي ئىشلارغا مەسئۇل مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم ئەپەندى ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ھەر دەرىجىلىك رەھبەرلىرى قاتناشتى. يىغىننىڭ كۈن تەرتىپىگە بىنائەن ئىستانبۇلدىكى شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلىرى بىرلىكى رەئىسى ھىدايەتۇللا ئوغۇزخان ئەپەندى، ئۇيغۇر ئاكادېمىيەسىنىڭ رەئىسى پروفېسسور ئالىمجان ئىنايەت ئەپەندى، شەرقىي تۈركىستان ئۆلىمالار بىرلىكىنىڭ رەئىسى دوكتور ئاتاۋۇللا شاھيارى ئەپەندى، شەرقىي تۈركىستان فوندىنىڭ سابىق رەئىسى ھامۇت كۆكتۈرك ئەپەندى ۋە ھازىرقى رەئىسى مۇھىتتىن جانۇيغۇر ئەپەندى قاتارلىق كىشىلەر يىغىندا تۈركىيەدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئومۇمىي ۋەزىيىتى ھەققىدە تەپسىلىي مەلۇمات بەردى. يىغىندا تۈركىيەدىكى ئۇيغۇرلارغا كورونا ۋىرۇسى مەزگىلىدە قانداق؟ ۋە نېمە ياردەملەرنى بېرىش توغرىسىدىكى پىلانلار ئوتتۇرىغا قويۇلۇپ مۇھاكىمە قىلىندى.

تەپسىلاتى...

ۋاشىنگتون شەھىرىدە د ئۇ ق نىڭ تارماق ئىشخانىسى ئېچىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يىللاردىن بۇيان مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ كىچىكلىكتىن زورىيىپ، دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى كۆپلىگەن كىشىلەرگە تونۇشلۇق بولۇشتەك بىر دۇنياۋى سەۋىيەگە يېتىشىدە ھەرقايسى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋە پىداكارلىرىنىڭ ھارماي-تالماي داۋام قىلىپ كەلگەن پائالىيەتلىرى مۇھىم رول ئويناپ كەلمەكتە. شۇ قاتاردا گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدىكى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى (د ئۇ ق) بۇ جەھەتتە ئەڭ ۋەزىپىلەرنى ئورۇنلاپ كېلىۋاتقان تەشكىلاتلارنىڭ بىرىدۇر.

د ئۇ ق ھازىرغا قەدەر ياۋروپا ۋە ئامېرىكادىكى ھۆكۈمەتلەرنىڭ بىردەك ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشكەن مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەڭ ئالىي تەشكىلاتى بولۇش سۈپىتى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ ھۆرلۈكى، دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھەقلىرىنى تىنچ شەكىلدە قولغا كەلتۈرۈش، شۇ ئارقىلىق ئەڭ ئاخىرىدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزلىرى بەلگىلىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن كۈرەش قىلىپ كەلمەكتە. ئۆزلىرىنىڭ بۇ ھەقتىكى نىزامنامىسىدە بۇ ھەقتە «د ئۇ ق بىر خەلقئارالىق تەشكىلات بولۇپ، شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئىچى ۋە سىرتىدىكى بارلىق ئۇيغۇرلارنىڭ ئورتاق مەنپەئەتىگە ۋەكىللىك قىلىدۇ» دەپ كۆرسىتىلگەن بولۇپ، ئىزچىل ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ كەلگۈسىگە ئۈمىد ۋە ئىشەنچ ئاتا قىلىپ كەلمەكتە. د ئۇ ق نىڭ بۇ جەھەتتىكى خىزمەتلىرىنىڭ يەنە بىر مۇۋەپپەقىيىتى ئامېرىكىنىڭ پايتەختى ۋاشىنگتون شەھىرىدە تارماق ئىشخانىسىنىڭ ئېچىلىشىدا ئەكس ئەتتى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «خىتاي كومپارتىيەسى كورۇنا ۋىرۇسىدىنمۇ خەتەرلىك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مانخاتتاندا جەم بولغان ئۇيغۇر، تىبەت ۋە موڭغۇل قاتارلىق 8 تەشكىلات سەرخىللىرى خىتاينىڭ دۇنيا دېموكراتىيەسى ۋە كىشىلىك ھوقۇقىغا تەھدىت ئىكەنلىكىنى جاكارلاشتى. مەزكۇر يىغىلىشتا سۆز قىلغان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى دولقۇن ئەيسا خىتاي كومپارتىيەسىنىڭ ئىنسانىيەتكە كورونا ۋىرۇسىدىنمۇ خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

دولقۇن ئەيسانىڭ رادىيومىزغا ئېيتىشىچە، مەزكۇر تەشكىلاتلار خىتاي كومپارتىيەسىگە تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن بىرلىك ۋە ئىتتىپاقلىقنى كۈچەيتىش ھەققىدە ۋەدىلەشكەن.

29-فېۋرال شەنبە كۈنى نيۇ-يورك شتاتىنىڭ مانخاتتان شەھىرىگە جايلاشقان خانتىر ئالىي مەكتىپىدە «خىتاي دۇنيا دېموكراتىيەسى ۋە كىشىلىك ھوقۇققا تەھدىت» دېگەن تېمىدا مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى.

بۇ پائالىيەتكە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا، تىبەت سۈرگۈن ھۆكۈمىتىنىڭ مەمۇرىي باشلىقى لوبساڭ سانگايدىن باشقا يەنە جەنۇبىي موڭغۇلىيە كىشىلىك ھوقۇق ئۇچۇر مەركىزى، تەيۋەن ئەركىنلىكنى قوغداش مەركىزى، خوڭكوڭ پائالىيەتچىلىرى ۋە باشقا بىر قانچە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرىمۇ قاتناشتى.

ۋەكىللەر خىتايدا يۈرگۈزۈلۈۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە قارشى بىر-بىرلەپ ئۆزلىرىنىڭ مەيدانىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

27-فېۋرال گېرمانىيەنىڭ خاننوۋېر شەھىرىدە «گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلگەن. يىغىننى ھاكىمىيەت بېشىدىكى پارتىيىلەردىن بىرى بولغان يېشىللار پارتىيەسى ئۇيۇشتۇرغان. مەخسۇس ئۇيغۇرلار ئۈچۈن تەشكىللەنگەن بۇ يىغىنغا گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى ۋە ياۋروپا ئىشلىرى باياناتچىسى دراگوس پانسېسكۇ، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى ۋىيولا فون كرامون قاتارلىقلار رىياسەتچىلىك قىلغان.

«گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق بۇ يىغىنغا ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي ھەرىكىتىنى ئىزچىل قوللاپ كېلىۋاتقان مارگارېتا باۋزېنى ئۆز ئىچىگە ئالغان گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ بىر قىسىم مۇھىم ئەربابلىرى قاتناشقاندىن سىرت، گېرمانىيەدىكى بەزى نوپۇزلۇق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرى، بەزى سودا شىركەتلىرىنىڭ خادىملىرى ھەم سىياسىي ئاكتىپلارمۇ قاتناشقان. ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى يىغىندا دوكلات تەقدىم قىلىشقا تەكلىپ قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

جازا لاگېرلىرىنى تاقاش تەلىپى ب د ت يىغىنىدا تەكرار ئوتتۇرىغا قويۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جەنۋەدىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلارغا ئاساسلانغاندا، ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنىدا ياۋروپا ئىتتىپاقى خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى ئەيىپلىگەن. گېرمانىيە تاشقىي ئىشلار مىنىستېرى ماس خىتايدىن جازا لاگېرلىرىنى تاقاشنى ۋە ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن يۈرگۈزىۋاتقان بېسىم سىياسىتىنى دەرھال توختىتىشنى تەلەپ قىلغان. ئارقىدىن ئەنگىلىيە، تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ ۋەكىللىرىمۇ سۆز ئېلىپ، جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى قاراشلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ ئۆتكەن.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ جەنۋەدىن بەرگەن مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنىدا ئۇيغۇرلار ۋە جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى دىققەتنى تارتقان مەسىلىلەردىن بىرى بولغان. ب د ت ۋە خەلقئارانىڭ بېسىمى سەۋەبلىك جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىدە قىيىن ۋەزىيەتتە قالغان خىتاي ھاكىمىيىتى ب د ت دا ھەر تۈرلۈك پائالىيەتلەرنى ئۇيۇشتۇرۇپ، ئۆزىنى ئاقلاش ۋە جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى پەردازلاپ كۆرسىتىشنى ئىزچىل داۋاملاشتۇرۇشقا مەجبۇر بولغان.

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنى 3 ھەپتە داۋام قىلىدىغان بولۇپ، د ئۇ ق ئالدىمىزدىكى كۈنلەردە بۇ يىغىنلاردا ئىككى قېتىم سۆز قىلىش پۇرسىتىغا ئېرىشكەن. بۇ پۇرسەتتە ئۇلار جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى، كورونا ۋىرۇسىنىڭ لاگېرلارغا تارقىلىش خەۋپى مەسىلىسى ھەمدە بۇ ۋىرۇس سەۋەبلىك ئۇيغۇر دىيارىدا پەيدا بولۇۋاتقان ئاچارچىلىق مەسىلىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويىدىكەن.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ب د ت دا ۋە ئۇنىڭ ئالدىدا تونۇتۇلماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-فېۋرال ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنى جەنۋەدە باشلانغان كۈنى د ئۇ ق دەرھال ب د ت بىناسى ئالدىدا چوڭ چېدىر قۇرۇپ، رەسىم كۆرگەزمىسى ئارقىلىق خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى ۋە ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن ئېلىپ بېرىۋاتقان باستۇرۇش ھەرىكەتلىرىنى پاش قىلىش پائالىيىتىنى باشلىغان ئىدى.

بۇ پائالىيەتكە ئامېرىكا، تۈركىيە، بېلگىيە، گوللاندىيە، نورۋېگىيە، گېرمانىيە ۋە شىۋېتسارىيەدىن بىر بۆلۈڭ ئۇيغۇرلار كېلىپ قاتناشقان بولۇپ، بۈگۈن بىز ب د ت بىناسى ئالدىدىكى نەق مەيداندا پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ تۈرلۈك ئىنكاسلىرىنى تاپشۇرۇپ ئېلىش پۇرسىتىگە ئېرىشتۇق.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ رەسىم پائالىيىتىنى ئۇيۇشتۇرۇشتىكى مەقسەت ھەققىدە توختالغاندا، خىتاينىڭ ب د ت نى ئالداش ئۈچۈن يىللاردىن بۇيان تۈرلۈك چارىلەرگە مۇراجىئەت قىلىپ كەلگەنلىكىنى، شۇنداق بولۇشىغا قارىماي، جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنىڭ 2018-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى مۇشۇ ب د ت دا ئۆتكۈزۈلگەن 93-نۆۋەتلىك ئىرقىي ئايرىمىچىلىققا قارشى تۇرۇش يىغىنىدا ئېتىراپ قىلىنىپ دۇنياغا جاكارلانغانلىقىنى تەكىتلىدى.

ئامېرىكادىن بۇ قېتىمقى پائالىيەت ئۈچۈن د ئۇ ق باش مەسلىھەتچىسى رىشات ئابباس، د ئۇ ق باش تەپتىشى ئابدۇلھېكىم ئىدرىس ھەمدە «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ رەئىسى روشەن ئابباسلارمۇ كېلىپ قاتناشقان بولۇپ، ئابدۇلھېكىم ئىدرىسنىڭ بىلدۈرۈشىچە بۇ قېتىمقى جەنۋەدىكى پائالىيەتتە يالغۇز رەسىم كۆرگەزمىسىلا ئەمەس، بەلكى تېخىمۇ مۇھىمى ب د ت ئىچىدە ئېلىپ بېرىلغان سىياسىي پائالىيەتلەر بولغان.

تەپسىلاتى...