د ئۇ ق جىددىي يىغىن چاقىرىپ 5 ئايلىق پائالىيەت پىلانى تۈزۈپ چىقتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

25-ئىيۇل كۈنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى دۇنيادا ئاكتىپ پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان 70 تىن ئارتۇق تەشكىلاتنىڭ قوللىشى بىلەن تەشكىللەنگەن «شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلار ھەمكارلىق مۇنبىرى» يىغىنى چاقىرىپ، خەلقئارادىكى ماركا ۋە چوڭ شىركەتلەرنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى مەجبۇرىي ئەمگەكتىن پايدىلىنىپ ئىشلەپ چىقارغان ماللىرى سېتىلىدىغان دۇكانلارنىڭ ئالدىدا لوزۇنكىلارنى كۆتۈرۈپ نارازىلىق نامايىشى ئۆتكۈزۈش، 9-ئايدا بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىدا ئۆتكۈزۈلىدىغان كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى يىغىنى مەزگىلىدە جەنۋەدە جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى، مەجبۇرى ئەمگەك مەسىلىسى توغرىسىدا رەسىم كۆرگەزمىسى ئېچىش، خىتاي ئەلچىخانىلىرىنىڭ ئالدىدا نامايىش ئۆتكۈزۈش قاتارلىقلارنى قارارلاشتۇردى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ئاخباراتى : 28 – ئىيۇل يەكەن قىرغىنچىلىقى مۇستەبىت خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇر خەلقىگە قاراتقان تازىلاش ھەرىكىتىنىڭ تىپىك ئۆرنىكىدىن ئىبارەت

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2020-يىلى 7-ئاينىڭ 28-كۈنى

يەكەن ئېلىشقۇ قىرغىنچىلىقىنىڭ 6 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن، مۇستەبىت خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئىنسان قېلىپىدىن چىققان رەھىمسىز قىرغىنچىلىقى تۈپەيلىدىن ھاياتىدىن ئايرىلغان يەكەن شەھىدلىرىمىزگە، شۇنداقلا شەرقىي تۈركىستان خەلقىنىڭ ئەركىنلىكى ۋە ئازاتلىقىنى قولغا كەلتۈرۈش يولىدا قىممەتلىك ھاياتىنى تەقدىم قىلغان بارلىق ئەزىز شەھىدلىرىمىزگە چوڭقۇر ئېھتىرام بىلدۈرىمىز!

مۇستەبىت خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ زىندانلىرىدا، جازا لاگىرلىرىدا ۋە مەجبۇرى ئەمگەككە سېلىش مەيدانلىرىدا ئازاپ – ئوقۇبەت چېكىۋاتقان مىليونلىغان خەلقىمىزگە ئاللاھتىن ئېسەنلىك تىلەيمىز!

ئەزىز قېرىنداشلار، ئەمەلىيەت ۋە ھەقىقەت شۇنى تولۇق ئىسپاتلىدىكى، مۇستەبىت كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ 2014 – يىلى 7 – ئاينىڭ 28 – كۈنى يەكەننىڭ ئېلىشقۇ يېزىسىنى مەركەز قىلغان ھالدا  ئېلىپ بارغان رەھىمسىزلەرچە قىرغىنچىلىقى، شەرقىي تۈركىستاننىڭ ھازىرقى زامان تارىخىدا 5 – ئىيول ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىدىن كېيىنكى ئۇيغۇرلار دۇچ كەلگەن ئەڭ زور سىياسى پاجىئە ۋە قىرغىنچىلىقلارنىڭ بىرى سۈپىتىدە ھەم شەرقىي تۈركىستان خەلقى تەرىپىدىن، ھەم دۇنيا جامائەتچىلىكى تەرىپىدىن خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ قانخورلۇقى ۋە زالىملىقىنىڭ ئىسپاتى ۋە دەلىلى سۈپىتىدە خاتىرلىنىپ كېلىنمەكتە.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا خىتايدىكى 11 شىركەتنى ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئۈچۈن «قارا تىزىملىك» كە كىرگۈزدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى سىياسىي باستۇرۇش ھەرىكىتى خەلقئارانىڭ كەسكىن تەنقىدلىرىگە دۇچ كېلىش بىلەن بىرگە بۇ ھەرىكەتلەرگە خەلقئارانىڭ «قىرغىنچىلىق» دەپ تەبىر بېرىشى بارغانسېرى كۆپ ساھەنىڭ ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشىشكە باشلىدى. بۇنىڭغا مۇناسىپ ھالدا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» دەپ تەرىپلىنىۋاتقان قىلمىشلىرىغا تېگىشلىك جازا بېرىش چۇقانلىرى ئەمەلىي ھەرىكەتكە يۈزلىنىشكە باشلىدى. 20-ئىيۇل كۈنى ئامېرىكا سودا مىنىستىرلىقىنىڭ يېڭىدىن خىتايدىكى 11 شىركەت ۋە سودا مۇئەسسەسىنى «قارا تىزىملىك» كە ئېلىشى بۇنىڭدىكى بىر مۇھىم قەدەم بولۇپ قالدى.

ئامېرىكا سودا مىنىستىرلىقى ئېلان قىلغان بۇ ھەقتىكى يازما باياناتتا ئۇلارنىڭ «سانجى يىدا توقۇمىچىلىق گۇرۇھى»، «خوتەن خاۋلىن چاچ مەھسۇلاتلىرى زاۋۇتى»، «نەنجىڭ توقۇمىچىلىق گۇرۇھى»، «نەنچاڭ فىلىم تېخنولوگىيەسى» قاتارلىق 11 شىركەت ۋە زاۋۇتنى «قارا تىزىملىك» كە كىرگۈزگەنلىكى ئېيتىلىدۇ.

مەزكۇر قارارنى چىقارغان ئامېرىكا سودا مىنىستىرلىقى سانائەت ۋە بىخەتەرلىك ئىدارىسىنىڭ دىرېكتورى مايك سايس بۇ ھەقتىكى سوئالىمىزغا ئېلخەت ئارقىلىق بەرگەن جاۋابىدا ئۆزلىرىنىڭ نېمە ئۈچۈن بۇ قارارنى ئالغانلىقى ھەققىدە توختىلىپ ئۆتتى. ئۇ بۇ ھەقتە نۇقتىلىق قىلىپ: «خىتاي خەلق جۇمھۇرىيتىىدىكى بۇ 11 شىركەت شىنجاڭدىكى مۇسۇلمانلارنى نىشان قىلغان كىشىلىك ھوقۇقنى ئاياق-ئاستى قىلىش، زور كۆلەملىك تۇتقۇن، مەجبۇرىي ئەمگەك ۋە شەخسلەرنىڭ رازىلىقىسىز ئۇلارنىڭ بىئولوگىيىلىك ئۇچۇرلىرىنى توپلاشقا چېتىلغانلىقى ئۈچۈن مۇشۇنداق بىر قارارنى ئالدۇق. بۇنىڭ بىلەن مۇشۇ تەرزدە بىزنىڭ قارا تىزىملىكىمىزگە ئېلىنغان خىتاي شىركەتلىرى جەمئىي 37 گە يەتتى» دېدى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ئالاھىدە ئىجرائىيە يىغىنى چاقىرىپ، ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ نۆۋەتتىكى خەلقئارا ۋەزىيەتتىن ئۈنۈملۈك پايدىللىنىشنى تەۋسىيە قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ ۋۇخەن شەھەرىدىن تارقىلىپ، پۈتۈن دۇنيانى ئاستىن-ئۈستۈن قىلىۋەتكەن كورونا ۋىرۇسنىڭ قايتىدىن ئەۋج ئېلىشى سەۋەبلىك دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئىجرائىيە كومىتېتى ئالاھىدە يىغىنى چاقىرىپ، ئۆتكەن قېتىملىق يىغىندا چىقارغان بەزى قارارلار توغرىسىدا قايتا مۇزاكىرە ئېلىپ باردى. يىغىندا بۇ يىل 11-ئايدا د ئۇ ق نىڭ قۇرۇلتاي چاقىرىش قارارىنىڭ كېچىكتۈرۈلگەنلىكى ئۇقتۇرۇلدى ھەمدە نۆۋەتتىكى مۇھىم مەسىلىلەر توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ بېرىلىپ، قارار ماقۇللىدى.

12-ئىيۇل كۈنى بېرلىن ۋاقتى چۈشتىن كېيىن 4 تە باشلانغان بۇ يىغىنغا قۇرۇلتاي ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ رەئىسى ئۆمەر قانات ئەپەندى رىياسەتچىلىك قىلدى. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ بۇ يىغىنىدا 5-نۆۋەتلىك ئىجرائىيە يىغىنىدا ماقۇللانغان بەزى قارارلار توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ بېرىلدى.

تەپسىلاتى...

مۇسۇلمان دۇنياسى ئۇيغۇرلار ئۈچۈن قاچان ھەرىكەتكە ئۆتىدۇ؟

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇسۇلمان دۇنياسىنىڭ سۈكۈتلىرىنى بۇزۇپ ئۇلارنى ئۇيغۇرلار ئۈچۈن ھەرىكەتكە كەلتۈرۈش مۇھىم ۋە قېيىن مەسىلىگە ئايلانغان.

14-ئىيۇل ئەنگلىيەدە نەشردىن چىقىدىغان «يېڭى ئەرەب گېزىتى» دە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ مۇسۇلمان دۇنياسىنىڭ ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقلارغا سۈكۈت قىلىۋاتقانلىقىنى ئەيىبلەش ئاساسىي مەزمۇن قىلىنغان «ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى كىم ئاخىرلاشتۇرىدۇ» ناملىق ماقالىسى ئېلان قىلىنىپ بەلگىلىك دىققەت قوزغىغان ئىدى. ماقالىدە مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ، بولۇپمۇ مۇسۇلمان دۆلەتلىرى ھۆكۈمەتلىرىنىڭ ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان قىرغىنچىلىقلارغا سۈكۈت قىلىپلا قالماي، بەلكى ب د ت دا خىتاي تەرەپتە تۇرۇپ ئاۋاز بېرىپ كېلىۋاتقانلىقى تەنقىد قىلىنغان ئىدى.

2018-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى ب د ت نىڭ ئىرقىي ئايرىمىچىلىققا قارشى تۇرۇش كومىتېتىنىڭ 95-نۆۋەتلىك يىغىنىدا بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇرنىڭ جازا لاگېرلىرىغا قامالغانلىقى ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن ھىندونېزىيە، مالايشىيا، تۈركىيە قاتارلىق بىرقىسىم مۇسۇلمان دۆلەتلىرىدە خەلقنىڭ قارشىلىق نامايىشلىرى يۈز بېرىپ ئۆتلكەن بولسىمۇ، مۇسۇلمان دۆلەتلىرى ھۆكۈمەتلىرىدىن ھېچقانداق نىدا چىقمىغان. 2019-يىلى تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ب د ت دا ئۇيغۇرلار مەسىلىسىنى بىر قېتىم تىلغا ئېلىپ ئۆتكەننى ھېسابقا ئالمىغاندا، ھازىرغا قەدەر مۇسۇلمان دۆلەتلىرى سۈكۈتلىرىنى داۋاملاشتۇرۇپ، ھەتتا خىتاينىڭ ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن يۈرگۈزۈۋاتقان باستۇرۇش سىياسىتى قوللاپ كەلمەكتە ئىدى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق رەھبەرلىرى ئامېرىكانىڭ ميۇنخېندىكى كونسۇلىغا ئۇيغۇرلارنىڭ تەشەككۈرلىرىنى ئىزھار قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ميۇنخېندىكى ئامېرىكا كونسۇلخانىسىنىڭ كورونا ۋىرۇسى تارقالغاندىن بۇيانقى تۇنجى مېھمىنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ زىيارەتچىلەر ئۆمىكى بولغان.

11-ئىيۇل كۈنى ئامېرىكانىڭ ميۇنخېندىكى كونسۇلخانىسى ئۆزىنىڭ تۋىتتېر ھېسابىدا د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا باشلىق بىر گۇرۇپپا ۋەكىللەر بىلەن باش كونسۇل مېگان خانىمنىڭ بىرگە چۈشكەن سۈرىتىنى ئېلان قىلغان. سۈرەتكە كىرىش سۆز ئورنىدا «‹2020-يىللىق ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇنى› ئۇيغۇرلار جەمئىيىتى ئۈچۈن مۇھىم بىر ئابىدە بولدى. د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسانىڭ زىيارىتىگە ۋە ئۇنىڭ بىزنى كىشىلىك ھوقۇقنى دەپسەندە قىلغۇچىلارنىڭ مەسئۇلىيىتىنى سۈرۈشتۈرۈشنى مۇزاكىرە قىلىش پۇرسىتى بىلەن تەمىنلىگەنلىكى ئۈچۈن رەھمەت ئېيتىمىز،» دېگەن ئىبارىلەر كىرگۈزۈلگەن. يازمىدا «خىتايدىكى جازا لاگېلىرى تاقالسۇن» دېگەن جۈملە ئالاھىدە ئەسكەرتىلگەن.

بۇ ئۇچۇرغا بىنائەن بىز ئامېرىكا كونسۇلخانىسىدا سۆھبەتتە بولغان د ئۇ ق رەھبەرلىرىنى زىيارەت قىلىپ، بۇ قېتىمقى سۆھبەتنىڭ مەقسىتى ۋە جەريانى توغرىسىدا مەلۇمات سورىدۇق. د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ ھەقتە توختالغاندا خىتايدىن تارقالغان كورونا ۋىرۇسى دۇنياغا ئاپەت ئېلىپ كېلىشكە باشلىغان 3-ئايدىن بۇيان ھېچقانداق زىيارەتچى قوبۇل قىلمىغان ئامېرىكا كونسۇلخانىسىنىڭ ئۆزلىرىنى تۇنجى مېھمان سۈپىتىدە قوبۇل قىلغانلىقىنى ئەسكەرتتى. ئۇ سۆزىدە ئامېرىكانىڭ ميۇنخېندىكى باش كونسۇلى مېگان خانىم بىلەن شەرقىي تۈركىستاننىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى ئۈستىدە ئەتراپلىق مۇزاكىرىلەردە بولغانلىقىنى تىلغا ئالدى. سۆھبەت جەريانىدا ئۇ «2020-يىللىق ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇنى» نىڭ تەستىقتىن ئۆتكەنلىكىدىن ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپ خۇرسەن بولغانلىقىنى، ئۇيغۇر خەلقى نامىدىن ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە رەھمەتلىرىنى بىلدۈرىدىغانلىقىنى ئىپادە قىلغانلىقىنى بايان قىلىپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى كىم ئاياغلاشتۇرىدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەنگلىيەدە نەشردىن چىقىدىغان «يېڭى ئەرەب گېزىتى» دە ماقالە ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇمغا سۈكۈت قىلىۋاتقان مۇسۇلمان دۆلەتلىرىگە چاقىرىق قىلدى. ئۇ ماقالىسىگە «ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى كىم ئاياغلاشتۇرىدۇ» دەپ ماۋزۇ قويغان. دولقۇن ئەيسا ماقالىسىدە، ئۇيغۇرلار خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ زۇلۇمىغا ئۇچراپ كەلگەن بولسىمۇ، بىراق يېقىنقى 3-4 يىلدىن بۇيان خىتاينىڭ سىياسىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنى ئاسسىمىلياتسىيە قىلىش ۋە ھەتتا ئىرقىي قىرغىن قىلىش تەرەپكە قاراپ تەرەققىي قىلغانلىقىنى، ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇم شۇنداق ئېغىر بولسىمۇ، بىراق ئامېرىكادىن باشقا ھېچقانداق دۆلەتنىڭ كەسكىن ھەرىكەتكە ئۆتمىگەنلىكىنى، تېخىمۇ ئېچىنارلىقىنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسىم مۇسۇلمان دۆلەتلىرىنىڭ ھەتتا خىتاينىڭ ھەرىكىتىنى قوللىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.

دولقۇن ئەيسا ماقالىسىدە، مۇسۇلمان دۆلەتلىرى ۋە مۇسۇلمان رەھبەرلىرىنىڭ ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇمغا سۈكۈت قىلىشىنىڭ ئۇيغۇرلارنى قاتتىق ئۈمىدسىزلەندۈرگەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «تېخى ئالدىنقى ھەپتە، مۇسۇلمانلار كۆپ سانلىقنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 46 دۆلەت خىتاينىڭ ب د ت دىكى سىياسىتىنى قوللايدىغان خەتكە ئىمزا قويدى. مۇسۇلمانلار دۇنياسى قانداق قىلىپ مىليونلىغان مۇسۇلماننىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقى ۋە زىيانكەشلىكلىرىنى قوللايدىغان ھالغا چۈشۈپ قالدى؟» دەپ سوئال قويغان.

دولقۇن ئەيسا ئاخىرىدا ئىسلام دۇنياسى ۋە دۇنيا جامائەتچىلىكىنى ئۇيغۇر خەلقى ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى توختىتىشىنى، ئۇيغۇرلارنىڭ ياشاش ھوقۇقىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىشنى تەلەپ قىلغان.

 

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقى نامايىش بىلەن خاتىرىلەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەدە ئۆتكۈزۈلگەن «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقىنى خاتىرىلەش نامايىشىغا كۆپلىگەن ئۇيغۇرلار ۋە پارلامېنت ئەزالىرى قاتناشتى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى، «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن 7-ئاينىڭ 4-كۈنى گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھەر مەركىزىدە «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقىنى خاتىرىلەش نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى. نامايىشقا ميۇنخېن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى شەھەرلەردىن كەلگەن كۆپ ساندىكى ئۇيغۇرلار ئىشتىراك قىلغاندىن سىرت، د ئۇ ق نىڭ رەھبەرلىرى، «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ خادىملىرى، «تەھدىت ئاستىدىكى خەلقلەر تەشكىلاتى» نىڭ مەسئۇللىرى، «ئىلھام توختىنى قۇتۇلدۇرۇش گۇرۇپپىسى» نىڭ ئەزالىرى، بىر قىسىم تۈركلەر، خوڭكوڭلۇقلار ۋە باشقا كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرىمۇ قاتناشتى.

نامايىش مۇقەددىمىسىدە «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ رەئىسى ئەسقەرجان ئەپەندى ئۇيغۇرچە ۋە گېرمانچە تىللاردا نۇتۇق سۆزلەپ، بۇ قېتىمقى نامايىشنىڭ بۇندىن 11 يىل ئىلگىرى ئۈرۈمچىدە يۈز بەرگەن قانلىق قىرغىنچىلىقنى خاتىرىلەش ھەمدە خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستان خەلقى ئۈستىدىن ئېلىپ بېرىۋاتقان ئېغىر زۇلۇم سىياسىتىنى دۇنياغا يەنە بىر قېتىم پاش قىلىش مەقسىتىدە ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى چۈشەندۈرۈپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق گېرمانىيەنىڭ ھاكىمىيەت بېشىدىكى پارتىيە ئەربابلىرى بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەھبەرلىرى گېرمانىيە پارلامېنتىدا 5 پارتىيەنىڭ مەسئۇللىرى ۋە پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن بىر ھەپتە ئۇچرىشىش ئېلىپ باردى.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، قۇرۇلتاينىڭ پروگرامما يېتەكچىسى ئېۋا ستوكېر ۋە د ئۇ ق بېرلىن ئىشخانىسىنىڭ مۇدىرى غەيۇر قۇربان قاتارلىقلاردىن تەركىب تاپقان بىر گۇرۇپپا ۋەكىللەر 6-ئاينىڭ 29-كۈنىدىن باشلاپ گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندا بىر ھەپتىگە سوزۇلغان پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن ئۇچرىشىش پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بارغان.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ئاخباراتى : 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ نۆۋەتتە ئىجرا قىلىۋاتقان لاگىر تۈزۈمىنىڭ باشلىنىش نۇقتىسىدىن ئىبارەت

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2020-يىلى 7-ئاينىڭ 2-كۈنى

2009 – يىلى 7 – ئاينىڭ 5 – كۈنى يۈ زبەرگەن ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى، شەرقىي تۈركىستان خىتاي كومممۇنىستلىرىنىڭ ئىشغالىغا ئۇچرىغان 1949 – يىلىدىن بۇيان بۇ رايوندا يۈزبەرگەن ئەڭ زور قانلىق  تىرادىگىيەلەرنىڭ بىرى بولۇپ، مۇستەبىت كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىدىن كېيىن پۈتۈن شەرقىي تۈركىستان مىقياسىدا باشلاتقان ئاتالمىش «ئۈرۈمچى ۋەقەسى گۇماندارلىرىنى قوغلاپ تۇتۇش ھەرىكىتى» بولسا ماھىيەت جەھەتتىن خىتاي ھاكىمىيىتىڭ 2016 – يىلىنىڭ ئاخىرىدىن باشلاپ شەرقىي تۈركىستاندا ئاشكارە يولغا قويغان لاگىر تۈزۈمىنىڭ باشلىنىش نۇقتىسىدىن ئىبارەت!

چۈنكى خىتاينىڭ ئەينى چاغدا باشلاتقان  بۇخىل تۇتقۇن قىلىش ۋە زەربە بەرىش ھەرىكىتىنىڭ ئاساسى نىشانى قانداقتۇر «ئۈرۈمچى ۋەقەسى گۇماندارلىرى» ئەمەس، بەلكى ئۇيغۇرلار ئىچىدىكى مىللىي ۋە دىنىي تۇيغۇلىرى بىر قەدەر كۈچلۈك بولغان ۋە خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ زۇلۇم ۋە بېسىم سىياسىتىگە قارىتا ئۆزلىرىنىڭ نارازىلىقلىرىنى بىلدۈرۈپ كېلىۋاتقان بىگۇناھ ئىنسانلار ئىدى.

مەسىلەن، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ باشقۇرۇشىدىكى «تىئانشان تورى» نىڭ 2010 – يىلى 1 – ئاينىڭ 14 – كۈنى ئېلان قىلغان خەۋىرىدە، 2009 – يىلى پۈتۈن شەرقىي تۈركىستان بۇيىچە ھەر دەرىجىلىك تەپتىش مەھكىمىلىرى تەرىپىدىن رەسمى قولغا ئېلىنغانلارنىڭ ئومومى سانىنىڭ 18 مىڭ 527 نەپەرگە يەتكەنلىكىنى، 22 مىڭ 677 نەپەر كىشى ئۈستىدىن سوتقا ئەرىزنامە سۇنۇلغانلىقى، يەنە 2009 – يىلى بىر يىل ئىچىدە  ھەر دەرىجىلىك سوت مەھكىمىلىرىنىڭ جەمئىي 302 مىڭ 356 دىلونى قوبۇل قىلىپ، بۇنىڭ ئىچىدە 270 مىڭ 592 دىلونى سوتلاپ ئاياقلاشتۇرغانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى.

تەپسىلاتى...