دولقۇن ئەيسا: «ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى كىم ئاياغلاشتۇرىدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەنگلىيەدە نەشردىن چىقىدىغان «يېڭى ئەرەب گېزىتى» دە ماقالە ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇمغا سۈكۈت قىلىۋاتقان مۇسۇلمان دۆلەتلىرىگە چاقىرىق قىلدى. ئۇ ماقالىسىگە «ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى كىم ئاياغلاشتۇرىدۇ» دەپ ماۋزۇ قويغان. دولقۇن ئەيسا ماقالىسىدە، ئۇيغۇرلار خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ زۇلۇمىغا ئۇچراپ كەلگەن بولسىمۇ، بىراق يېقىنقى 3-4 يىلدىن بۇيان خىتاينىڭ سىياسىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنى ئاسسىمىلياتسىيە قىلىش ۋە ھەتتا ئىرقىي قىرغىن قىلىش تەرەپكە قاراپ تەرەققىي قىلغانلىقىنى، ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇم شۇنداق ئېغىر بولسىمۇ، بىراق ئامېرىكادىن باشقا ھېچقانداق دۆلەتنىڭ كەسكىن ھەرىكەتكە ئۆتمىگەنلىكىنى، تېخىمۇ ئېچىنارلىقىنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسىم مۇسۇلمان دۆلەتلىرىنىڭ ھەتتا خىتاينىڭ ھەرىكىتىنى قوللىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.

دولقۇن ئەيسا ماقالىسىدە، مۇسۇلمان دۆلەتلىرى ۋە مۇسۇلمان رەھبەرلىرىنىڭ ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇمغا سۈكۈت قىلىشىنىڭ ئۇيغۇرلارنى قاتتىق ئۈمىدسىزلەندۈرگەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «تېخى ئالدىنقى ھەپتە، مۇسۇلمانلار كۆپ سانلىقنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 46 دۆلەت خىتاينىڭ ب د ت دىكى سىياسىتىنى قوللايدىغان خەتكە ئىمزا قويدى. مۇسۇلمانلار دۇنياسى قانداق قىلىپ مىليونلىغان مۇسۇلماننىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقى ۋە زىيانكەشلىكلىرىنى قوللايدىغان ھالغا چۈشۈپ قالدى؟» دەپ سوئال قويغان.

دولقۇن ئەيسا ئاخىرىدا ئىسلام دۇنياسى ۋە دۇنيا جامائەتچىلىكىنى ئۇيغۇر خەلقى ئۇچراۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى توختىتىشىنى، ئۇيغۇرلارنىڭ ياشاش ھوقۇقىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىشنى تەلەپ قىلغان.

 

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقى نامايىش بىلەن خاتىرىلەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەدە ئۆتكۈزۈلگەن «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقىنى خاتىرىلەش نامايىشىغا كۆپلىگەن ئۇيغۇرلار ۋە پارلامېنت ئەزالىرى قاتناشتى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى، «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن 7-ئاينىڭ 4-كۈنى گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھەر مەركىزىدە «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» نىڭ 11 يىللىقىنى خاتىرىلەش نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى. نامايىشقا ميۇنخېن ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى شەھەرلەردىن كەلگەن كۆپ ساندىكى ئۇيغۇرلار ئىشتىراك قىلغاندىن سىرت، د ئۇ ق نىڭ رەھبەرلىرى، «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ خادىملىرى، «تەھدىت ئاستىدىكى خەلقلەر تەشكىلاتى» نىڭ مەسئۇللىرى، «ئىلھام توختىنى قۇتۇلدۇرۇش گۇرۇپپىسى» نىڭ ئەزالىرى، بىر قىسىم تۈركلەر، خوڭكوڭلۇقلار ۋە باشقا كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرىمۇ قاتناشتى.

نامايىش مۇقەددىمىسىدە «ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى» نىڭ رەئىسى ئەسقەرجان ئەپەندى ئۇيغۇرچە ۋە گېرمانچە تىللاردا نۇتۇق سۆزلەپ، بۇ قېتىمقى نامايىشنىڭ بۇندىن 11 يىل ئىلگىرى ئۈرۈمچىدە يۈز بەرگەن قانلىق قىرغىنچىلىقنى خاتىرىلەش ھەمدە خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستان خەلقى ئۈستىدىن ئېلىپ بېرىۋاتقان ئېغىر زۇلۇم سىياسىتىنى دۇنياغا يەنە بىر قېتىم پاش قىلىش مەقسىتىدە ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى چۈشەندۈرۈپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق گېرمانىيەنىڭ ھاكىمىيەت بېشىدىكى پارتىيە ئەربابلىرى بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەھبەرلىرى گېرمانىيە پارلامېنتىدا 5 پارتىيەنىڭ مەسئۇللىرى ۋە پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن بىر ھەپتە ئۇچرىشىش ئېلىپ باردى.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، قۇرۇلتاينىڭ پروگرامما يېتەكچىسى ئېۋا ستوكېر ۋە د ئۇ ق بېرلىن ئىشخانىسىنىڭ مۇدىرى غەيۇر قۇربان قاتارلىقلاردىن تەركىب تاپقان بىر گۇرۇپپا ۋەكىللەر 6-ئاينىڭ 29-كۈنىدىن باشلاپ گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندا بىر ھەپتىگە سوزۇلغان پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن ئۇچرىشىش پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بارغان.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ئاخباراتى : 5 – ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ نۆۋەتتە ئىجرا قىلىۋاتقان لاگىر تۈزۈمىنىڭ باشلىنىش نۇقتىسىدىن ئىبارەت

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2020-يىلى 7-ئاينىڭ 2-كۈنى

2009 – يىلى 7 – ئاينىڭ 5 – كۈنى يۈ زبەرگەن ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقى، شەرقىي تۈركىستان خىتاي كومممۇنىستلىرىنىڭ ئىشغالىغا ئۇچرىغان 1949 – يىلىدىن بۇيان بۇ رايوندا يۈزبەرگەن ئەڭ زور قانلىق  تىرادىگىيەلەرنىڭ بىرى بولۇپ، مۇستەبىت كوممۇنىست خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىدىن كېيىن پۈتۈن شەرقىي تۈركىستان مىقياسىدا باشلاتقان ئاتالمىش «ئۈرۈمچى ۋەقەسى گۇماندارلىرىنى قوغلاپ تۇتۇش ھەرىكىتى» بولسا ماھىيەت جەھەتتىن خىتاي ھاكىمىيىتىڭ 2016 – يىلىنىڭ ئاخىرىدىن باشلاپ شەرقىي تۈركىستاندا ئاشكارە يولغا قويغان لاگىر تۈزۈمىنىڭ باشلىنىش نۇقتىسىدىن ئىبارەت!

چۈنكى خىتاينىڭ ئەينى چاغدا باشلاتقان  بۇخىل تۇتقۇن قىلىش ۋە زەربە بەرىش ھەرىكىتىنىڭ ئاساسى نىشانى قانداقتۇر «ئۈرۈمچى ۋەقەسى گۇماندارلىرى» ئەمەس، بەلكى ئۇيغۇرلار ئىچىدىكى مىللىي ۋە دىنىي تۇيغۇلىرى بىر قەدەر كۈچلۈك بولغان ۋە خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ زۇلۇم ۋە بېسىم سىياسىتىگە قارىتا ئۆزلىرىنىڭ نارازىلىقلىرىنى بىلدۈرۈپ كېلىۋاتقان بىگۇناھ ئىنسانلار ئىدى.

مەسىلەن، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ باشقۇرۇشىدىكى «تىئانشان تورى» نىڭ 2010 – يىلى 1 – ئاينىڭ 14 – كۈنى ئېلان قىلغان خەۋىرىدە، 2009 – يىلى پۈتۈن شەرقىي تۈركىستان بۇيىچە ھەر دەرىجىلىك تەپتىش مەھكىمىلىرى تەرىپىدىن رەسمى قولغا ئېلىنغانلارنىڭ ئومومى سانىنىڭ 18 مىڭ 527 نەپەرگە يەتكەنلىكىنى، 22 مىڭ 677 نەپەر كىشى ئۈستىدىن سوتقا ئەرىزنامە سۇنۇلغانلىقى، يەنە 2009 – يىلى بىر يىل ئىچىدە  ھەر دەرىجىلىك سوت مەھكىمىلىرىنىڭ جەمئىي 302 مىڭ 356 دىلونى قوبۇل قىلىپ، بۇنىڭ ئىچىدە 270 مىڭ 592 دىلونى سوتلاپ ئاياقلاشتۇرغانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

خىتاي د ئۇ ق غا كىرگۈزۈشكە ئۇرۇنغان گېرمان جاسۇسلىرى قولغا ئېلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي گېرمان ئەر-ئايال جاسۇسنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىغا سوقۇندۇرۇپ كىرگۈزۈشكە ئۇرۇنغان بولسىمۇ، ئەمما مەقسىتىگە يىتەلمىگەن.

25-ئىيۇن كۈنى گېرمانىيەنىڭ دۆلەتلىك بىرىنچى تېلېۋىزىيە قانىلى بولغان ARD دا خىتايغا جاسۇسلۇق قىلغان بىر جۈپ ئەر-ئايالنىڭ ھېكايىسىگە ئائىت بىر خەۋەر تارقىتىلدى. خەۋەردە بايان قىلىنىشىچە، 74 ياشلىق بىر گېرمان كىشى ۋە ئۇنىڭ ئايالى 23-ئىيۇن سەھەردە تاكسىغا ئولتۇرۇپ، ميۇنخېن شەھىرىدىن ئايرودرومغا قاراپ ماڭغان. ئۇلارنىڭ پىلانى ماكاۋغا بېرىپ، ئۆزلىرىنى يېتەكلەۋاتقان خىتاينىڭ جاسۇسلۇق ئورگىنىنىڭ مۇھىم بىر ئەمەلدارى بىلەن كۆرۈشۈش بولغان.

ئەمما توساتتىن باۋارىيە شتاتلىق جىنايى ئىشلار ساقچى ئىدارىسىنىڭ بىرقانچە ماشىنىلىرى ئۇلارنى قورشاۋغا ئېلىپ تۇتقان. ئۇلارنىڭ ئۈستى-باشلىرىنى، چامادانلىرىنى تەپسىلىي تەكشۈرگەن. ئاندىن ئۇلارنىڭ ئۆيىگە كېلىپ، شۇ كۈنى كەچكىچە ئاختۇرۇش ئېلىپ بارغان. ئاختۇرۇش جەريانىدا يۈزلىگەن ھۆججەتلەرنى، سانلىق مەلۇماتلارنى ۋە يۇمتاللارنى قولغا چۈشۈرگەن. تەكشۈرۈش بىر كۈن داۋام قىلغان.

تەپسىلاتى...

پائالىيەتچىلەر: تۈركىيە تايلاندتىكى ئۇيغۇرلار ۋە دولقۇن ئەيسانى تۈركىيەگە كەلتۈرۈشى كېرەك

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

6-ئاينىڭ 21-كۈنى تۈركىيەنىڭ «يېڭى ئاكت تېلېۋىزىيىسى» دە ئۇيغۇرلار ۋە شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى توغرىسىدا نەق مەيدان تېلېۋىزىيە پروگراممىسى تارقىتىلدى. پروگراممىدا، تايلاندتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ قۇتۇلۇشى ئۈچۈن كېرەكلىك قەدەملەرنىڭ بېسىلىشى ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى دولقۇن ئەيسانىڭ تۈركىيەگە كىرىشى ئۈچۈن تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىغا چاقىرىق قىلىندى.

پروگراممىدا يەنە خىتاينىڭ ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن يۈرگۈزۈۋاتقان يوق قىلىش سىياسەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلار مەسىلىسى توغرىسىدا مۇھىم نۇقتىلار ئوتتۇرىغا قويۇلدى.

خالىس ئۆزدەمىرنىڭ رىياسەتچىلىكىدە نەق مەيداندىن بىۋاسىتە تارقىتىلغان مەزكۇر نەق مەيدان پروگراممىسىغا شەرقىي تۈركىستان ۋەخپى رەئىسى دوكتور مۇھىتتىن جانئۇيغۇر، ئەيسا يۈسۈپ ئالىپتېكىن ۋەخپى رەئىسى دوكتور ئۆمەر قۇل، شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلار بىرلىكى رەئىسى ھىدايەتۇللا ئوغۇزخان قاتناشتى ۋە رىياسەتچىنىڭ ئۇيغۇرلار توغرىسىدىكى سوئاللىرىغا جاۋاب بەردى. پروگراممىغا يەنە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا تېلېكامېرا ئارقىلىق ئارقىلىق قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

بېرلىندا «تاجدار گۇۋاھچى» ناملىق كىتاب توغرىسىدا مەتبۇئات يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

سايراگۈل ساۋۇتباي توغرىلىق يېزىلغان «تاجدار شاھىت» ناملىق كىتاب نەشردىن چىقتى

22-ئىيۇن كۈنى گېرمانىيەنىڭ «غەربىي جەنۇب رادىيو-تېلېۋىزىيە قانىلى» خىتايدىكى جازا لاگېرلىرىنىڭ تىرىك شاھىتى بولغان سايراگۈل ساۋۇتباي توغرىسىدا يېزىلغان «تاجدار گۇۋاھچى» ناملىق كىتابنىڭ گېرمان تىلىىدا نەشردىن چىققانلىقىنى، 23-ئىيۇن بېرلىندا بۇ كىتابنى تونۇشتۇرۇش يۈزىسىدىن مەتبۇئات يىغىنى ئۆتكۈزۈلىدىغانلىقىنى، مەزكۇر كىتابتا «شەرقىي تۈركىستاندىكى مىليونلىغان ئۇيغۇر ۋە قازاق قاتارلىق مىللەتلەرنىڭ خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرىغا قامىلىپ ئېغىر ئازابلارغا مۇپتىلا بولۇۋاتقانلىقى تەپسىلىي بايان قىلىنغانلىقى» نى ئېلان قىلغانىدى.

23-ئىيۇن چۈشتىن بۇرۇن گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندا «تاجدار گۇۋاھچى» ناملىق كىتاب توغرىسىدا مەتبۇئات يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن. يىغىنغا بۇ كىتابنىڭ ئاپتورى ئالىكساندىرا كاۋىلىيۇس، كىتابنى نەشر قىلغان «ياۋروپا نەشرىياتى» نىڭ ۋەكىللىرى، لاگېر شاھىتى سايراگۈل ساۋۇتباي، كۆپلىگەن مەشھۇر ئاخبارات ۋاسىتىلىرىنىڭ مۇخبىرلىرى، د ئۇ ق نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا قاتارلىق كىشىلەر قاتناشقان.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق: «خەلقئارانى ئۇيغۇر مۇساپىرلىرى ۋە سىياسىي پاناھلىق تىلىگۈچىلىرىنىڭ تەقدىرىگە دىققەت قىلىشقا چاقىرىمىز»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى 20-ئىيۇن دۇنيا مۇساپىرلار كۈنى مۇناسىۋىتى بىلەن بايانات ئېلان قىلىپ، خەلقئارا جەمئىيەتنى دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر مۇساپىرلىرى ۋە سىياسىي پاناھلىق تىلىگۈچىلىرىنىڭ تەقدىرىگە دىققەت قىلىشقا ۋە ئۇلارنى قوغداشقا چاقىرغان.

باياناتتا تەكىتلىشىچە، «ئۇيغۇر مۇساپىرلىرى خىتاينىڭ ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايىتى ۋە دەھشەتلىك جازالاشلىرىدىن قېچىپ قۇتۇلغان بولسىمۇ، لېكىن بۇ ئۇلارنىڭ ئازاپ-ئوقۇبەتلىرىگە خاتىمە بېرەلمىگەن. ئۇلار يەنىلا بىخەتەر ئەمەس بولۇپ، نۇرغۇن بېسىم ۋە يوچۇقلارغا دۇچ كەلمەكتە شۇنداقلا خىتاينىڭ ئۇزۇن قولى ئۇلارغا سوزۇلۇپ، ئۇلارنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى داۋاملاشتۇرماقتا» ئىكەن.

باياناتتا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر مۇساپىرلىرىنىڭ ئىزىنى قوغلاپ، ساھىپخان دۆلەتلەرگە ئۇيغۇر مۇساپىرلىرى ۋە سىياسىي پاناھلىق تىلىگۈچىلىرىنى قايتۇرۇپ بېرىش ھەققىدە بېسىم ئىشلىتىپ كەلگەنلىكى، قايتۇرۇپ بېرىلگەنلەرنىڭ «ئىز-دېرەكسىز غايىب بولۇش، تۇتقۇن قىلىنىش، تەن جازاسى ۋە باشقا غەيرىي ئىنسانىي مۇئامىلىلەرگە دۇچار بولۇپ كەلگەنلىكى» تەكىتلەنگەن. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئىلگىرى سۈرۈشىچە، يېقىنقى 20 يىل ئىچىدە 16 دۆلەتتىن 300 دىن ئارتۇق ئۇيغۇرنىڭ خىتايغا مەجبۇرىي قايتۇرۇپ بېرىلگەنلىكى دەلىللەنگەن.

تەپسىلاتى...

ياش ئەدەبىي تەرجىمان ئابدۇقادىر جۈمەنىڭ تەقدىرى ئۇنىڭ چەتئەلدىكى قەلەمداشلىرىنى ئەندىشىگە سالماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىلاۋە:

بۇ خەۋەردە تىلغا ئېلىنغان ئابدۇقادىر جۈمە ئەركىن ئاسىيا رادىيوسى ئۇيغۇر بۆلۈمىنىڭ مۇئاۋىن دىرېكتورى مەمەتجان جۈمەنىڭ بىر تۇغقان ئىنىسى بولىدۇ.

مەلۇم بولۇشىچە، 2005‏-يىلى خىتاينىڭ نۇقتىلىق ئالىي مەكتەپلىرىدىن بېيجىڭ تاراتقۇ (مەديا) ئۇنىۋېرسىتېتىنى پۈتتۈرگەن ئابدۇقادىر جۈمە ئۈرۈمچىدە «باياۋان» ئېلان شىركىتىنى تەسىس قىلىپ، ئىقتىسادىي جەھەتتىن تېز ئىلگىرى بېسىۋاتقان ۋە بىر قىسىم داڭلىق ئەدەبىي ئەسەرلەرنى تەرجىمە قىلىپ، ئەدەبىيات ساھەسىدىمۇ ياخشى نەتىجە بېرىۋاتقان بىر مەزگىلىدە، يەنى 2017‏-يىلى 7‏-ئايدا لاگېرغا ئېلىپ كېتىلگەن. ياش ئەدەبىيە تەرجىمان ئابدۇقادىر جۈمەنىڭ ئارىدىن ئۈچ يىل ئۆتكەن بولسىمۇ تېخىچە قويۇپ بېرىلمەسلىكى ئۇنىڭ چەتئەلدىكى كەسىپداشلىرىنى ئەندىشىگە سالماقتا.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق: «ئامېرىكا پرېزىدېنتىنىڭ ‹ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇن لايىھەسى› گە ئىمزا قويغانلىقى تارىخىي ھادىسىدۇر»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

17-ئىيۇن ئامېرىكا پرېزىدېنتى ترامپنىڭ «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇن لايىھەسى» گە ئىمزا قويغانلىق خەۋىرى ئېلان قىلىنغاندىن كېيىن مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا ھەر خىل شەكىللەردە ئۆزلىرىنىڭ شاتلىقلىرىنى ئىپادە قىلىشتى. د ئۇ ق مۇ شۇ كۈنىلا ئاخبارات ئېلان قىلىپ، بۇ خوش خەۋەرنى تەبرىكلىگەن.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ ھەقتە توختالغاندا ئالدى بىلەن بۇ قانۇننى ئىمزالىغان ئامېرىكا پرېزىدېنتى ۋە بۇنىڭ ئۈچۈن كۈچ چىقارغان ئامېرىكانىڭ بارلىق دۆلەت ئەربابلىرىغا بولغان تەشەككۈرلىرىنى ئىزھار قىلىپ ئۆتتى. ئۇ سۆزىدە بۇ قانۇننىڭ بالدۇرراق تەستىقلىنىشى ئۈچۈن ھەسسە قاتقان پۈتكۈل خەلقئارالىق تەشكىلاتلارغا ۋە ئۇيغۇر سىياسىي ئاكتىپلىرىغا رەھمەتلىرىنى بىلدۈردى. دولقۇن ئەيسا ئەپەندى يەنە مەزكۇر قانۇننىڭ خىتاينىڭ تۈرلۈك زۇلۇملىرى سەۋەبلىك ئۈمىدسىزلىككە پاتقان ئۇيغۇرلارغا زور ئۈمىدلەر بەخش ئەتكەنلىكىنى ئەسكەرتتى.

د ئۇ ق نىڭ سابىق رەئىسى، پېشقەدەم سىياسىي ئەربابلاردىن ئەركىن ئالپتەكىن ئەپەندىمۇ بۇ ھەقتە ئىپادە بىلدۈرۈپ، «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇن لايىھەسى» نىڭ تەستىقلانغانلىقىنى قىزغىن تەبرىكلىدى.

تەپسىلاتى...