ۋاشىنگتون شەھىرىدە د ئۇ ق نىڭ تارماق ئىشخانىسى ئېچىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يىللاردىن بۇيان مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ كىچىكلىكتىن زورىيىپ، دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى كۆپلىگەن كىشىلەرگە تونۇشلۇق بولۇشتەك بىر دۇنياۋى سەۋىيەگە يېتىشىدە ھەرقايسى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋە پىداكارلىرىنىڭ ھارماي-تالماي داۋام قىلىپ كەلگەن پائالىيەتلىرى مۇھىم رول ئويناپ كەلمەكتە. شۇ قاتاردا گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدىكى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى (د ئۇ ق) بۇ جەھەتتە ئەڭ ۋەزىپىلەرنى ئورۇنلاپ كېلىۋاتقان تەشكىلاتلارنىڭ بىرىدۇر.

د ئۇ ق ھازىرغا قەدەر ياۋروپا ۋە ئامېرىكادىكى ھۆكۈمەتلەرنىڭ بىردەك ئېتىراپ قىلىشىغا ئېرىشكەن مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەڭ ئالىي تەشكىلاتى بولۇش سۈپىتى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ ھۆرلۈكى، دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھەقلىرىنى تىنچ شەكىلدە قولغا كەلتۈرۈش، شۇ ئارقىلىق ئەڭ ئاخىرىدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزلىرى بەلگىلىشىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن كۈرەش قىلىپ كەلمەكتە. ئۆزلىرىنىڭ بۇ ھەقتىكى نىزامنامىسىدە بۇ ھەقتە «د ئۇ ق بىر خەلقئارالىق تەشكىلات بولۇپ، شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئىچى ۋە سىرتىدىكى بارلىق ئۇيغۇرلارنىڭ ئورتاق مەنپەئەتىگە ۋەكىللىك قىلىدۇ» دەپ كۆرسىتىلگەن بولۇپ، ئىزچىل ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ كەلگۈسىگە ئۈمىد ۋە ئىشەنچ ئاتا قىلىپ كەلمەكتە. د ئۇ ق نىڭ بۇ جەھەتتىكى خىزمەتلىرىنىڭ يەنە بىر مۇۋەپپەقىيىتى ئامېرىكىنىڭ پايتەختى ۋاشىنگتون شەھىرىدە تارماق ئىشخانىسىنىڭ ئېچىلىشىدا ئەكس ئەتتى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «خىتاي كومپارتىيەسى كورۇنا ۋىرۇسىدىنمۇ خەتەرلىك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مانخاتتاندا جەم بولغان ئۇيغۇر، تىبەت ۋە موڭغۇل قاتارلىق 8 تەشكىلات سەرخىللىرى خىتاينىڭ دۇنيا دېموكراتىيەسى ۋە كىشىلىك ھوقۇقىغا تەھدىت ئىكەنلىكىنى جاكارلاشتى. مەزكۇر يىغىلىشتا سۆز قىلغان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى دولقۇن ئەيسا خىتاي كومپارتىيەسىنىڭ ئىنسانىيەتكە كورونا ۋىرۇسىدىنمۇ خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

دولقۇن ئەيسانىڭ رادىيومىزغا ئېيتىشىچە، مەزكۇر تەشكىلاتلار خىتاي كومپارتىيەسىگە تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن بىرلىك ۋە ئىتتىپاقلىقنى كۈچەيتىش ھەققىدە ۋەدىلەشكەن.

29-فېۋرال شەنبە كۈنى نيۇ-يورك شتاتىنىڭ مانخاتتان شەھىرىگە جايلاشقان خانتىر ئالىي مەكتىپىدە «خىتاي دۇنيا دېموكراتىيەسى ۋە كىشىلىك ھوقۇققا تەھدىت» دېگەن تېمىدا مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى.

بۇ پائالىيەتكە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا، تىبەت سۈرگۈن ھۆكۈمىتىنىڭ مەمۇرىي باشلىقى لوبساڭ سانگايدىن باشقا يەنە جەنۇبىي موڭغۇلىيە كىشىلىك ھوقۇق ئۇچۇر مەركىزى، تەيۋەن ئەركىنلىكنى قوغداش مەركىزى، خوڭكوڭ پائالىيەتچىلىرى ۋە باشقا بىر قانچە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرىمۇ قاتناشتى.

ۋەكىللەر خىتايدا يۈرگۈزۈلۈۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە قارشى بىر-بىرلەپ ئۆزلىرىنىڭ مەيدانىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

27-فېۋرال گېرمانىيەنىڭ خاننوۋېر شەھىرىدە «گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلگەن. يىغىننى ھاكىمىيەت بېشىدىكى پارتىيىلەردىن بىرى بولغان يېشىللار پارتىيەسى ئۇيۇشتۇرغان. مەخسۇس ئۇيغۇرلار ئۈچۈن تەشكىللەنگەن بۇ يىغىنغا گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى ۋە ياۋروپا ئىشلىرى باياناتچىسى دراگوس پانسېسكۇ، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى ۋىيولا فون كرامون قاتارلىقلار رىياسەتچىلىك قىلغان.

«گېرمانىيە شىركەتلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى» ناملىق بۇ يىغىنغا ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي ھەرىكىتىنى ئىزچىل قوللاپ كېلىۋاتقان مارگارېتا باۋزېنى ئۆز ئىچىگە ئالغان گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ بىر قىسىم مۇھىم ئەربابلىرى قاتناشقاندىن سىرت، گېرمانىيەدىكى بەزى نوپۇزلۇق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ ۋەكىللىرى، بەزى سودا شىركەتلىرىنىڭ خادىملىرى ھەم سىياسىي ئاكتىپلارمۇ قاتناشقان. ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى يىغىندا دوكلات تەقدىم قىلىشقا تەكلىپ قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

جازا لاگېرلىرىنى تاقاش تەلىپى ب د ت يىغىنىدا تەكرار ئوتتۇرىغا قويۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جەنۋەدىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلارغا ئاساسلانغاندا، ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنىدا ياۋروپا ئىتتىپاقى خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى ئەيىپلىگەن. گېرمانىيە تاشقىي ئىشلار مىنىستېرى ماس خىتايدىن جازا لاگېرلىرىنى تاقاشنى ۋە ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن يۈرگۈزىۋاتقان بېسىم سىياسىتىنى دەرھال توختىتىشنى تەلەپ قىلغان. ئارقىدىن ئەنگىلىيە، تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ ۋەكىللىرىمۇ سۆز ئېلىپ، جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى قاراشلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ ئۆتكەن.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ جەنۋەدىن بەرگەن مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنىدا ئۇيغۇرلار ۋە جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى دىققەتنى تارتقان مەسىلىلەردىن بىرى بولغان. ب د ت ۋە خەلقئارانىڭ بېسىمى سەۋەبلىك جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىدە قىيىن ۋەزىيەتتە قالغان خىتاي ھاكىمىيىتى ب د ت دا ھەر تۈرلۈك پائالىيەتلەرنى ئۇيۇشتۇرۇپ، ئۆزىنى ئاقلاش ۋە جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى پەردازلاپ كۆرسىتىشنى ئىزچىل داۋاملاشتۇرۇشقا مەجبۇر بولغان.

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنى 3 ھەپتە داۋام قىلىدىغان بولۇپ، د ئۇ ق ئالدىمىزدىكى كۈنلەردە بۇ يىغىنلاردا ئىككى قېتىم سۆز قىلىش پۇرسىتىغا ئېرىشكەن. بۇ پۇرسەتتە ئۇلار جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى، كورونا ۋىرۇسىنىڭ لاگېرلارغا تارقىلىش خەۋپى مەسىلىسى ھەمدە بۇ ۋىرۇس سەۋەبلىك ئۇيغۇر دىيارىدا پەيدا بولۇۋاتقان ئاچارچىلىق مەسىلىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويىدىكەن.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ب د ت دا ۋە ئۇنىڭ ئالدىدا تونۇتۇلماقتا

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-فېۋرال ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنى جەنۋەدە باشلانغان كۈنى د ئۇ ق دەرھال ب د ت بىناسى ئالدىدا چوڭ چېدىر قۇرۇپ، رەسىم كۆرگەزمىسى ئارقىلىق خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى ۋە ئۇيغۇرلار ئۈستىدىن ئېلىپ بېرىۋاتقان باستۇرۇش ھەرىكەتلىرىنى پاش قىلىش پائالىيىتىنى باشلىغان ئىدى.

بۇ پائالىيەتكە ئامېرىكا، تۈركىيە، بېلگىيە، گوللاندىيە، نورۋېگىيە، گېرمانىيە ۋە شىۋېتسارىيەدىن بىر بۆلۈڭ ئۇيغۇرلار كېلىپ قاتناشقان بولۇپ، بۈگۈن بىز ب د ت بىناسى ئالدىدىكى نەق مەيداندا پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ تۈرلۈك ئىنكاسلىرىنى تاپشۇرۇپ ئېلىش پۇرسىتىگە ئېرىشتۇق.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ رەسىم پائالىيىتىنى ئۇيۇشتۇرۇشتىكى مەقسەت ھەققىدە توختالغاندا، خىتاينىڭ ب د ت نى ئالداش ئۈچۈن يىللاردىن بۇيان تۈرلۈك چارىلەرگە مۇراجىئەت قىلىپ كەلگەنلىكىنى، شۇنداق بولۇشىغا قارىماي، جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنىڭ 2018-يىلى 8-ئاينىڭ 10-كۈنى مۇشۇ ب د ت دا ئۆتكۈزۈلگەن 93-نۆۋەتلىك ئىرقىي ئايرىمىچىلىققا قارشى تۇرۇش يىغىنىدا ئېتىراپ قىلىنىپ دۇنياغا جاكارلانغانلىقىنى تەكىتلىدى.

ئامېرىكادىن بۇ قېتىمقى پائالىيەت ئۈچۈن د ئۇ ق باش مەسلىھەتچىسى رىشات ئابباس، د ئۇ ق باش تەپتىشى ئابدۇلھېكىم ئىدرىس ھەمدە «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ رەئىسى روشەن ئابباسلارمۇ كېلىپ قاتناشقان بولۇپ، ئابدۇلھېكىم ئىدرىسنىڭ بىلدۈرۈشىچە بۇ قېتىمقى جەنۋەدىكى پائالىيەتتە يالغۇز رەسىم كۆرگەزمىسىلا ئەمەس، بەلكى تېخىمۇ مۇھىمى ب د ت ئىچىدە ئېلىپ بېرىلغان سىياسىي پائالىيەتلەر بولغان.

تەپسىلاتى...

جەنۋەدىكى ب د ت بىناسى ئالدىدا خىتايغا قارشى فوتو سۈرەتلەر كۆرگەزمىسى باشلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

2-ئاينىڭ 24-كۈنى ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك ئومۇمىي يىغىنى جەنۋەدە باشلانغان. 200 گە يېقىن دۆلەت ۋە رايوننىڭ ۋەكىللىرى قاتنىشىدىغان، 3 ھەپتە داۋام قىلىدىغان بۇ يىغىندا دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى مەسىلىلىرى كۆزدىن كۆچۈرىلىدىكەن. د ئۇ ق يىغىن باشلانغان كۈنگە ئۈلگۈرتۈپ ب د ت بىناسى ئالدىدىكى چوڭ سەيناغا «ئەركىنلىك چېدىرى» تىكىپ، فوتو سۈرەتلەر كۆرگەزمىسى ئارقىلىق جازا لاگېرلىرى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىنى تونۇشتۇرۇش پائالىيىتىنى رەسمىي باشلىغان.

نەق مەيداندىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلارغا قارىغاندا، ب د ت بىناسى ئالدىدىكى 80 كۋادىرات مېتىر كېلىدىغان بۇ چېدىر 23-فېۋرال كۈنى كەچكىچە قۇراشتۇرۇپ چىقىلغان. چېدىرنىڭ تاملىرى جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك كۆرۈنۈشلەر، شۇئارلار، خىتاپلار ۋە شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايراقلىرى بىلەن بېزەلگەن. چېدىر ئىچىگە تۇتقۇندىكى ئۇيغۇرلارغا ئائىت سۈرەتلەر، ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنى نامايەن قىلىدىغان تۈرلۈك مىللىي بۇيۇملار، خىتاينىڭ مەسچىتلەرنى چېقىش ھەم مىللىي مەدەنىيەتلەرنىڭ ئىزىنى ئۆچۈرۈش قىلمىشلىرىغا ئائىت سۈرەتلەر تىزىلغان.

تەپسىلاتى...

ۋېنادا چاقىرىلغان «ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى» نىڭ يىغىنىدا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى ئوتتۇرىغا قويۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

19-فېۋرالدىن 21-فېۋرالغىچە ئاۋستىرىيە پايتەختى ۋېنا شەھىرىدە «ياۋرۇپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى» نىڭ 19-نۆۋەتلىك پارلامېنت ئەزالىرى يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن. يىغىنغا «ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى» غا ئەزا بولغان 57 دۆلەتنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرى، پارلامېنت ئەزالىرى، ئاسىيە ۋە ياۋروپادىكى بىر قىسىن دۆلەتلەردە پائالىيەت ئېلىپ بېرىۋاتقان نوپۇزلۇق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ رەھبەرلىرى، ئادۋوكاتلار، دېپلوماتلار ھەم مۇتەخەسسىسلەر بولۇپ، كۆپ ساندا كىشى قاتناشقان. يىغىنغا ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى تەكلىپ قىلىنغان.

دولقۇن ئەيسا ئەپەندى مەزكۇر تەشكىلاتنىڭ 2019-يىلى پولشا پايتەختى ۋارشاۋادا چاقىرىلغان يىغىنىغىمۇ تەكلىپ بىلەن قاتنىشىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى توغرىسىدا دوكلات تەقدىم قىلىش پۇرسىتىگە ئېرىشكەن ئىدى.

مەلۇم بولغىنىدەك، «ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى» 1973-يىلى فىنلاندىيە پايتەختى خېلسېنكىدا قۇرۇلغان. 1995-يىلى كۆلىمى كېڭىيىپ ئامېرىكا، كانادا ۋە سابىق سوۋېت ئىتتىپاقىدىن ئايرىلىپ چىقىپ مۇستەقىل بولغان ئوتتۇرا ئاسىيا دۆلەتلىرى ھەمدە تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەر قوشۇلۇپ ئەزا بولغان دۆلەت سانى 57 گە يەتكەن خەلقئارالىق زور تەشكىلاتقا ئايلانغان. بۇ تەشكىلاتقا يۇقىرىقى 57 دۆلەتتىن ئەزا بولغان پارلامېنت خادىملىرىنىڭ سانى ھازىر 323 كىشى بولۇپ، ئۇلارنىڭ يىغىنلىرى «پارلامېنت ئەزالىرىنىڭ يىغىلىشى» خاراكتېرىنى ئالغان.

تەپسىلاتى...

ب د ت دا «ۋۇخەن ۋىرۇسى» نىڭ لاگېرلارغا تارقىلىش خەۋپى ۋە جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى ئاڭلىتىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

جەنۋەدىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلارغا ئاساسلانغاندا، 2-ئاينىڭ 9-كۈنىدىن 13-كۈنىگىچە د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، قۇرۇلتاي فوندىنىڭ مۇدىرى ئابدۇجېلىل ئەمەت، قۇرۇلتاينىڭ ئىشخانا مۇدىرى زۇمرەت ئۇيغۇر، قۇرۇلتاينىڭ بېرلىندىكى ئىشخانىسىنىڭ مۇدىرى ئېۋا خانىم ھەمدە قۇرۇلتاي تەركىبىدىكى «بېلگىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتى» نىڭ رەئىسى ياشار قاتارلىقلاردىن تەركىب تاپقان بىر ۋەكىللەر ئۆمىكى ب د ت دا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئاڭلىتىش، «ۋۇخەن ۋىرۇسى» نىڭ لاگېرلارغا تارقىلىش خەۋپى توغرىسىدا ب د ت خادىملىرىنى ئاگاھلاندۇرۇشنى ئاساسىي مەزمۇن قىلغان بىر يۈرۈش پائالىيەتلەرنى ئېلىپ بارغان.

د ئۇ ق ۋەكىللىرىنىڭ بۇ زىيارىتى ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 43-نۆۋەتلىك يىغىنى چاقىرىلىشقا ئىككى ھەپتە قالغان بىر پەيتكە ئورۇنلاشتۇرۇلغان بولۇپ، دولقۇن ئەيسا ئەپەندى تەمىنلىگەن مەلۇماتلارغا قارىغاندا، ئۇيغۇر ۋەكىللىرى بۇ بىر ھەپتە جەريانىدا 30 دىن ئارتۇق دۆلەتنىڭ ب د ت دىكى ئەلچىلىرى بىلەن كۆرۈشۈپ، ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئۈستىدە سۆھبەتلەر ئېلىپ بارغان.

تەپسىلاتى...

ئەركىن ئەكرەم: «شەرقىي تۈركىستان دەۋاسى بىزدىن باشقا تۈرك ۋە مۇسۇلمانلارنىڭمۇ ئورتاق دەۋاسى بولۇشى كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىستانبۇلدا ئېچىلغان مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا سۆز قىلغان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىنىڭ يالغۇز شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭلا ئەمەس، بەلكى تۈرك ۋە مۇسۇلمانلارنىڭمۇ دەۋاسى بولۇشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى.

ئۇ مۇنداق دېدى: «بۇ زېمىن خىتايلارنىڭ زېمىنى ئەمەس، بەلكى شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ زېمىدۇر. شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ئامېرىكا ۋە غەرب ئەللىرىنىڭ مەسىلىسى بولماستىن، بەلكى بىزنىڭ مەسىلىمىزدۇر. بىراق مۇسۇلمانلارنىڭ شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنى كۆرمەسكە سېلىۋېلىشى بىزنى قاتتىق ئۈمىدسىزلەندۈرىدۇ.»

دوكتور ئەركىن ئەكرەم سۆزىدە يەنە تۈركىيەدىكى بەزى گۇرۇھلارنىڭ «بۇ ئامېرىكانىڭ ئويۇنىدۇر، ئامېرىكا تەرەپ خىتاي-تۈركىيە مۇناسىۋەتلىرىنى بۇزۇش ئۈچۈن ‹ئۇيغۇر كوزىرى› نى ئوتتۇرىغا قويدى» دېگەن سەپسەتىلەرگە رەددىيە بېرىپ، بۇنىڭ ئەمەلىيەتتىن يىراق بىر گەپ ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. ئۇ يەنە مۇنداق دېدى: «شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ئوتتۇرىغا چىققان تارىخ 1884-يىلى ئىدى. ئامېرىكىلىقلار ۋە غەربلىكلەر ئۇ يەردە يوق ۋاقىتتا بۇ مەسىلە بار ئىدى. بۇ مەسىلە بۈگۈن ئوتتۇرىغا چىققان بىر مەسىلە ئەمەس. يەنى بۇ مەسىلە ئامېرىكا قوللانغان بىر مەسىلە ئەمەس. بىراق شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنى غەربتە تەرەققىي قىلدۇرۇش ۋە كۈنتەرتىپكە كەلتۈرۈشىمىز زۆرۈر. چۈنكى باشقا دۆلەتلەردە بۇنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئىمكانىيىتى يوق. بىز 1998-يىلىدىن كېيىن بۇ دەۋانىڭ مەركىزىنى تۈركىيەدىن غەربكە يۆتكىدۇق. چۈنكى غەربنىڭ كۈچىدىن پايدىلىنىشنى بىر ئىستراتېگىيەلىك پىلان دەپ قارىدۇق.»

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدە «5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسى» نى خاتىرىلەش نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەدە «5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسى» نىڭ 23 يىللىقىنى خاتىرىلەش يۈزسىدىن ميۇنخېندىكى خىتاي كونسۇلى ئالدىدا نامايىش ئۆتكۈزۈلدى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى بىلەن دۇنيانىڭ ھەرقايسى ئەللىرىدىكى ئۇيغۇر تەشكىلاتلىرى بۈگۈن «5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسى» نىڭ 23 يىللىقىنى خاتىرىلەش يۈزسىدىن نامايىش ۋە تۈرلۈك پائالىيەتلەر ئۆتكۈزمەكتە. گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھرىدىكى خىتاي كونسۇلخانىسى ئالدىدىمۇ بۈگۈن «5-فېۋرال غۇلجا ۋەقەسى» نى خاتىرىلەش نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى.

ميۇنخېندىكى نامايىشنى ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى تەشكىللىگەن بولۇپ، مەزكۇر نامايىشقا قاتناشقان د ئۇ ق نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ ھەقتە پىكىر بايان قىلىپ ئۆتتى.

ميۇنخېندىكى ئۇيغۇر جامائەت ئەربابى ئابلىمىت تۇرسۇن ئەپەندىمۇ نەق مەيداندىن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، بۈگۈنكى بۇ نامايىشنىڭ مەقسىدى توغرىسىدا قاراشلىرىنى بايان قىلدى. د ئۇ ق كاتىپى زۇمرەت ئۇيغۇرمۇ بۇ ھەقتە تەسىراتىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

تەپسىلاتى...