رابىيە قادىر خانىم: خىتايلار ئۇيغۇرلارنى ئولتۇرۇشنى داۋاملاشتۇردى، لېكىن ئۇيغۇرلارمۇ توختاپ قالمايدۇ

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 7-كۈنى

ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتى رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم: ئۇيغۇرلار ئۆزىنى ئۆزى ئازاد قىلىدۇ ياكى قۇربان بولىدۇ، دېدى. ئۇ، بۇ ھەقتىكى سۆزلەرنى ئەركىن ياۋروپا رادىوسىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغاندا ئوتتۇرىغا قويدى.

قەشقەر ۋە خوتەنلەردە يېقىدا يۈز بەرگەن بىر قاتار ۋەقەلەرنىڭ 2009-يىلىدىكى «ئۈرۈمچى ۋەقەسى» بىلەن چېتىشلىقى بارلىقىنى ئىلگىرى سۈرگەن رابىيە قادىر خانىم: مەنچە بۇ قېتىملىق ھەرىكەتكە ئارىلاشقانلار، 2009-يىلىدىكى ئاشۇ ۋەقەلەردە ئۆلتۈرۈلگەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بولۇشى مۇمكىن. «ئۈرۈمچى ۋەقەسى» بىر چوڭ ۋە ئېچىنىشلىق ۋەقە بولسىمۇ، ھېچكىم يېتەرلىك كۆڭۈل بۆلمىگەن ئىدى، دېدى.

رابىيە قادىر خانىم يەنە خىتاي داىرىلىرىنىڭ 2009-يىلى 10 مىڭدەك ئۇيغۇرنى قولغا ئالغانلىقى، قولغا ئېلىشنىڭ ئۈزلۈكسىز داۋاملاشتۇرغانلىقى، ھازىر سانىنىڭ ئەسلىدىكى 10 مىڭدىن ھەسسىلەپ ئېشىپ كەتكەن بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى.

رابىيە قادىر خانىم ئاخىرىدا مۇنداق دېدى: مەنچە خىتايلار ئۇيغۇرلارنى ئولتۇرۇشنى داۋاملاشتۇردى، لېكىن ئۇيغۇرلارمۇ توختاپ قالمايدۇ. ئۇلار، خىتاي سىياسىتىنى ئۆزگەرتمىگۈچە توختىمايدۇ.

تەپسىلاتى...

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مىڭ جيەنجۇنىڭ ئۈرۈمچىدە قىلغان سۆزىنى تەنقىد قىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 5-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى خىتاي ج خ مىنىستىرى مىڭ جيەنجۇنىڭ ئالدىنقى كۈنى ئۈرۈمچىدە قىلغان سۆزىنى تەنقىدلەپ، ئەگەر بېيجىڭ ھۆكۈمىتى تېررورلۇققا قارشى تۇرۇشنى باھانە قىلىپ ئۇيغۇرلارغا داۋاملىق زەربە بەرسە، بۇنىڭ ئۇيغۇر ئېلى ۋەزىيىتىدە ئىلگىرىلەپ قالايمىقانچىلىق پەيدا قىلىدىغانلىقىنى ئاگاھلاندۇردى.

مىڭ جيەنجۇ ئالدىنقى كۈنى خىتاينىڭ ئۈرۈمچىدە چاقىرىلغان «تېررورلۇققا قارشى تۇرۇش» مەملىكەتلىك خىزمەت يىغىنىدا سۆز قىلىپ، ئاتالمىش «بۆلگۈنچىلىك» ۋە «زوراۋانلىق» بىلەن شۇغۇللانغان ھەرقانداق كىشىنى قاتتىق جازالايدىغانلىقىنى، «رەھىم-شەپقەت» ۋە «يۇمشاق قوللۇق» قىلمايدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن ئىدى.

ئۇ يەنە، يەرلىك داىرىلەرنى «ھەرخىل مۇداپىئە تەدبىرلىرىنى كۈچەيتىشكە چاقىرىپ، ئاتالمىش زوراۋان تېررورلۇقنىڭ مەنبەسىنى يىلتىزىدىن يوقىتىش» نى ئوتتۇرىغا قويغان.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتچىسى دىلشات رىشىت، خىتاي داىرىلىرىنىڭ تېررورلۇققا قارشى تۇرۇشنى باھانە قىلىپ، ئۇيغۇرلارنى باستۇرۇشنى كۈچەيتىشى، ئۇيغۇرلارنى تېخىمۇ چوڭقۇر ئۈمىدسىزلىككە مەجبۇرلاپ، شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيىتىدە ئىلگىرىلەپ قالايمىقانچىلىق پەيدا قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مەسلىھەتچىسى رىزا سەمەدى: قەشقەر ۋەقەسى ئۇيغۇرلارنىڭ خىتاي مۇستەملىكىسىگە قارشى كەسكىن نارازىلىقىنىڭ ئوچۇق ئىپادىسى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 5-كۈنى

يېقىندا ئۇيغۇر ئېلىنىڭ قەدىمىي شەھەرلىرىدىن بىرى خوتەندە يۈز بەرگەن ۋەقەلەرنىڭ مىڭ يىلدىن ئوشۇق تارىخقا ئىگە، ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ بۆشۈكى بولغان قەشقەردە تەكرارلىنىشى دۇنيا جاماەتچىلىكىنىڭ دىققىتىنى يەنە بىر قېتىم قوزغىغان ئىدى.

مەزكۇر ۋەقەلەرنىڭ كېلىپ چىقىش سەۋەبلىرىنى ھەم تۈپ مەقسىتىنى بۇرمىلاۋاتقان بەزى ئاخبارات ۋاسىتىلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ بۇ ھەرىكىتىنى «زوراۋانلىق ۋە تېررورلۇق ھەرىكەت» دەپ باھالىشى چەت ئەللەردە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلاردا كۈچلۈك غۇلغۇلا پەيدا قىلماقتا.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مەسلىھەتچىسى رىزا سەمەدى رادىويىمىزنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، بۇ ھەققىدىكى ئۆز قاراشلىرىنى بايان قىلدى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر مائارىپ ئۇيۇشمىسى شىۋېتسىيەدىكى ئۇيغۇرلار ئىپتار زىياپىتى بەردى

شىۋېتسىيە ئۇيغۇر مائارىپ ئۇيۇشمىسى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 5-كۈنى

شىۋېتسىيە ئۇيغۇر مائارىپ ئۇيۇشمىسى قۇرۇلغاندىن بۇيان شىۋېتسىيەدە ھەر يىلى رامزان ئېيىدا مۇھاجىراتتىكى شەرقىي تۈركىستانلىق ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا ئىپتارلىق بېرىپ كەلمەكتە. ئۇيغۇر مائارىپ ئۇيۇشمىسى بۇ يىلمۇ دۇنيا مۇسۇلمانلىرىنىڭ جۈملىدىن شەرقىي تۈركىستانلىق ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىنىڭ يىلدا بىر كېلىدىغان رامزان ئېيىنى تەبرىكلەش بىلەن بىرگە، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ كىمىكى رامزاندا باشقىلارنى ئىپتارلاندۇرسا ئۇ ئادەمگە روزا تۇتقۇچىنىڭ ساۋابنىڭ باراۋىرىدەك ئىپتار بەرگۈچىگىمۇ ئوخشاش ساۋاب بېرىلىدۇ دېگەن ھەدىسىگە ئاساسەن، 2011-يىلى 05 ئاۋغۇست جۈمە كۈنى كەچتە، شىۋېتسىيەدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلارغا شىۋېتسىيەنىڭ تېنىستا رايوندىكى كۇتۇپخانا زالىدا ئىپتار زىياپىتى بەردى.

تەپسىلاتى...

مىللەتچى ھەرىكەت پارتىيىسى مۇئاۋىن باشلىقى رىشات دوغرۇ ئەپەندى قەشقەر ۋەقەسى مۇناسىۋىتى بىلەن بايانات ئېلان قىلىپ، بېيجىڭ داىرىلىرىنى ئەيىبلىدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 5-كۈنى

30-،31-ئىيۇل كۈنلىرى قەشقەردە يۈز بەرگەن ۋەقە تۈرك مەتبۇئاتلىرىدا تارقىتىلغاندىن كېيىن، تۈركىيىدىكى بەزى سىياسىي پارتىيىلەر، ئاممىۋى تەشكىلاتلار بايانات ئېلان قىلىپ، بېيجىڭ داىرىلىرىنى ئەيىبلىدى ۋە تۈركىيە ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇر مەسىلىسىگە كۆڭۈل بۆلۈشكە چاقىردى.

بۇلاردىن بىرى تۈركىيە پارلامېنتىدىكى ئىككى چوڭ ئۆكتىچى پارتىيىدىن بىرى بولغان مىللەتچى ھەرىكەت پارتىيىسىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى، پارلامېنت ئەزاسى دوكتور رىشات دوغرۇ ئەپەندى 8-ئاينىڭ 4-كۈنى قەشقەر ۋەقەسى مۇناسىۋىتى بىلەن بايانات ئېلان قىلىپ، بېيجىڭ داىرىلىرىنى ئەيىبلىدى. تۈركىيە ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇر قېرىنداشلىرىغا ئىگە چىقىشقا چاقىردى. ئۇ باياناتىدا مۇنداق دەپ يازغان:
«بىز ئىگىلىگەن مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا، شەرقىي تۈركىستاننىڭ قەشقەر شەھىرىدە مەيدانغا كەلگەن ۋەقەدە ئەڭ ئاز 21 كىشى ئۆلگەن، مىڭلارچە ئۇيغۇر تۈرمىگە تاشلانغان. 2 يېرىم مىليون ئارمىيىسى بار بولغان خىتاي دۆلىتىنىڭ، قولىدا قورال يوق ئۇيغۇرلارنى تېررورچى دەپ ئەيىبلىشى بەكلا كۈلكىلىك بىر ئىش. كوممۇنىست خىتاي ھۆكۈمىتى خەلقئارا قانۇنغا، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى ئىنسان ھەقلىرى باياننامىسىگە ھۆرمەت قىلمىغاچقا، ئۇيغۇرلار قوزغىلىشقا مەجبۇر قېلىۋاتىدۇ. ئەگەر خىتاي كوممۇنىست ھۆكۈمىتى ئىنسان ھەقلىرى ۋە دېموكراتىيىنى دەپسەندە قىلىۋېرىدىغان بولسا، ئۇيغۇرلارنىڭ بۇ خىل قوزغىلىڭى داۋاملىشىدۇ، ئۆلگەنلەرنىڭ سانىمۇ كۆپىيىدۇ.»

مىللەتچى ھەرىكەت پارتىيىسى مۇئاۋىن باشلىقى، پارلامېنت ئەزاسى دوكتور رىشات دوغرۇ ئەپەندى باياناتىدا تۈركىيەنىڭ پەقەتلا پەلەستىن مەسىلىسىگىلا ئەمەس، ئۇيغۇر مەسىلىسىگىمۇ كۆڭۈل بۆلۈشى كېرەكلىكىنى تەكىتلەپ مۇنداق دەپ يازغان:

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق پاكىستاننىڭ «قەشقەر يېڭىبازار ۋەقەسى» گە كۆرسەتكەن ئىنكاسىنى تەنقىدلەپ، پاكىستاننى ئاگاھلاندۇردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 4-كۈنى

يەرلىك ھۆكۈمەت داىرىلىرى قەشقەردىكى «يېڭىبازار ۋەقەسى» نى قوزغىغانلارنىڭ بىرىنىڭ پاكىستاندا تەربىيە ئالغانلىقى ۋە «شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھەرىكىتى» بىلەن ئالاقىسى بارلىقىنى ئېلان قىلغان.

قەشقەردە يۈز بەرگەن 30 ۋە 31-ئىيۇل كۈنلىرىدىكى ھۇجۇم قىلىش ۋەقەلىرىدىن كېيىن، يەرلىك ھۆكۈمەت داىرىلىرى 1‏-ئاۋغۇست ئاخبارات ئېلان قىلىپ، «يېڭىبازار ۋەقەسى» دەپ ئاتالغان ھۇجۇمنى ئېلىپ بارغان گۇرۇھنىڭ رەھبەرلىرىدىن بىر كىشىنىڭ، پاكىستاندا تەربىيە ئالغانلىقى ۋە «شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھەرىكىتى» بىلەن ئالاقىسى بارلىقىنى ئېلان قىلغان ئىدى. داىرىلەرنىڭ بۇ پىكرى ماددىي پاكىتلارغا تايانمىغان، پەقەت ۋەقەدە تىرىك قولغا چۈشۈپ قالغان «بىر ئەسىرنىڭ ئىقرارىنى ئاساس قىلغان» بولسىمۇ، لېكىن بۇ پاكىستان ھۆكۈمىتىنىڭ جىددىي ئىنكاسىنى قوزغىغان. خىتاي ھۆكۈمىتى بۇرۇن ئۇيغۇر ئېلىدە يۈز بەرگەن نۇرغۇن ۋەقەلەرنى «شەرقىي تۈركىستان ئىسلام ھەرىكىتى» گە باغلىغان بولسىمۇ، بىراق ھۇجۇمچىلارنىڭ پاكىستاندا تەربىيە ئالغانلىقىنى ئاشكارا تىلغا ئېلىپ باقمىغان ئىدى. بۇ قېتىم ئۇ ھۇجۇمچى گۇرۇھنىڭ بىر رەھبىرىنىڭ پاكىستاندا تەربىيە ئالغانلىقىنى ئېلان قىلدى.

پاكىستان ھۆكۈمىتى بولسا بۇنىڭغا جىددىي ئىنكاس قايتۇرۇپ، بىر تەرەپتىن پاكىستان تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئارقىلىق بايانات ئېلان قىلىپ خىتاينى قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈرسە، يەنە بىر تەرەپتىن پاكىستان مۇشتەرەك ئىستىخبارات مۇدىرىيىتىنىڭ مەسئۇلى ئەخمەت شۇجاھ پاشانى بېيجىڭغا يوللىغان. پاكىستان ئاخبارات ۋاسىتىلىرىنىڭ پاكىستان ئىستىخبارات ئەمەلدارلىرىدىن نەقىل كەلتۈرۈپ بەرگەن بۇ ھەقتىكى خەۋەرلىرىدە، قەشقەردە يۈز بەرگەن ۋەقە شۇجاھ پاشىنىڭ بېيجىڭغا قىلغان سەپىرىنىڭ مۇھىم كۈنتەرتىپلىرىنىڭ بىرى ئىكەنلىكى، ئۇنىڭ يەنە قەشقەردە توختاپ ئۆتىدىغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلگەن.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار ۋېنادا نامايىش ئۆتكۈزدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 3-كۈنى

بىر قىسىم د ئۇ ق مەسئۇللىرىنىڭ قاتنىشىشى بىلەن 8-ئاينىڭ 1-كۈنى ئاۋسترىيىنىڭ ۋېنا شەھىرىگە جايلاشقان خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا نارازىلىق نامايىشى ئۆتكۈزۈلدى.

بۇ، ئۇيغۇرلارنىڭ تۇنجى قېتىم «ياۋروپانىڭ جەننىتى» دەپ ئاتالغان ئاۋسترىيە پايتەختى ۋېنادا نامايىش ئۆتكۈزۈشى بولۇپ ھېسابلىنىدىكەن. 1-ئاۋغۇست فىرانسىيە ئاۋازى ۋە گېرمانىيە دولقۇنلىرى رادىوسىدا بۇ قېتىمقى نامايىش خەۋەرلىرى ئېلان قىلىندى.

بۇ نامايىشنى تەشكىللىگەن د ئۇ ق باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، نامايىشقا 2009-يىلى يۈز بەرگەن «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» دىن كېيىن ئۇيغۇر رايونىدىن قېچىپ چىقىپ، ئاۋسترىيىدە سىياسىي پاناھلىق تىلىگەن بىر قىسىم ئۇيغۇرلار قاتناشقان.

تەپسىلاتى...

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى قازاقىستاننىڭ ئۇيغۇر مۇساپىرلىرىنى خىتايغا قايتۇرۇش قىلمىشىدىن قايغۇرغانلىقىنى بىلدۈردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 2-كۈنى

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى دوكلات ئېلان قىلىپ، قازاقىستاننىڭ كىشىلەرنى بولۇپمۇ، مۇساپىرلىق سالاھىيىتىگە توشىدىغان ئۇيغۇر ۋە ئۆزبېكىستان پۇقرالىرىنى دۆلىتىگە قايتۇرۇۋېتىپ، مۇساپىرلارنى قوغداش خەلقئارا ئەھدىنامىلىرىگە خىلاپلىق قىلغانلىقىدىن قايغۇرغانلىقىنى بىلدۈرگەن.

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ بىر مۇتەخەسسىسلەر كومىتېتى تەييارلىغان دوكلاتتا، قازاقىستاننىڭ خەلقئارا پۇقرالىق ۋە سىياسىي ھەقلەر ئەھدىنامىسىنى ئىجرا قىلىش ئەھۋالى كۆزدىن كەچۈرۈلۈپ، ئۇنىڭ بولۇپمۇ سىياسىي پاناھلىق ۋە مۇساپىرلىق سالاھىيىتىگە توشىدىغان ئۆزبېك ۋە ئۇيغۇرلارنى دۆلىتىگە قايتۇرۇپ، مۇساپىرلارنى كىشىلىك ھوقۇقى دەپسەندىچىلىككە ئۇچراش ئېھتىماللىقى مەۋجۇت دۆلەتلەرگە قايتۇرماسلىق توغرىسىدىكى خەلقئارا پرىنسىپلارغا خىلاپلىق قىلغانلىقىدىن ئىلگىرىلەپ قايغۇرغانلىقىنى ئىپادىلىگەن.

دوكلاتتا، شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىغا ئەزا قازاقىستاننىڭ مەزكۇر تەشكىلات رامكىسى ئىچىدە بەرگەن دىپلوماتىك ۋەدىسىگە ئاساسەن، مۇساپىرلارنى تەن جازاسى ۋە ئېغىر كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى روي بېرىۋاتقان بۇ دۆلەتلەرگە ئۆزى خالاپ قايتۇرۇۋاتقان بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئەسكەرتىپ، قازاقىستان داىرىلىرىنى خەلقئارا ئەھدىنامىلەرگە رىئايە قىلىشقا چاقىرغان.

تەپسىلاتى...

رابىيە قادىر: ھۇجۇمدا ھەر ئىككى تەرەپتىن ئۆلگەنلەرگە خىتاي ھۆكۈمىتى جاۋابكار

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 1-كۈنى

ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم رادىومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، خىتاينىڭ ھۇجۇمچىلار ئۈستىدىكى ئەيىبلەشلىرىنى رەت قىلدى.

30-ۋە 31-ئىيۇل كۈنلىرى قەشقەر شەھىرىدە يۈز بەرگەن خىتاي ساقچى ۋە پۇقرالىرىغا ھۇجۇم قىلىش ۋەقەسى ھەققىدە بۈگۈن قەشقەر ۋىلايەتلىك پارتكوم ۋە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ھۆكۈمەت ئايرىم-ئايرىم ھالدا بايانات ئېلان قىلىپ، ھۇجۇمنى زوراۋانلىق ۋە تېررورلۇق ھەرىكىتى دەپ ئەيىبلىدى ھەم ھۇجۇمچىلارنى مىللەتلەر ئارا زىددىيەت پەيدا قىلماقچى ۋە مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقىنى بۇزماقچى دەپ كۆرسەتتى.

بۇ مۇناسىۋەت بىلەن ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم رادىومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، خىتاينىڭ ھۇجۇمچىلار ئۈستىدىكى ئەيىبلەشلىرىنى رەت قىلدى. ھۇجۇمچىلارنى شۇ خىل قارشىلىق يولىغا مەجبۇرلانغان كىشىلەر دەپ ئاتىغان رابىيە خانىم، ھۇجۇمدا ھەر ئىككى تەرەپتىن ئۆلگەنلەرگە خىتاي ھۆكۈمىتى جاۋابكار دەپ كۆرسەتتى.

سوئال: خىتاي قەشقەردە يۈز بەرگەن خىتاي ساقچى ۋە پۇقرالىرىغا ھۇجۇم قىلىش ۋەقەسىنى «زوراۋانلىق ۋە تېررورلۇق ھەرىكىتى» دەپ ئەيىبلىدى. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مەزكۇر ۋەقەگە قانداق باھا بېرىدۇ؟

جاۋاب: مەن دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئەمەس، ئۆز شەخسىي پىكرىمنى بىلدۈرەي: مەن بۇ ۋەقەدە ۋەقەنىڭ كېلىپ چىقىشىغا سەۋەب بولغان خىتاي ھۆكۈمىتى ۋە ئۇنىڭ سىياسىتىنى ئەيىبلەيمەن. چۈنكى خىتاينىڭ باستۇرۇش سىياسەتلىرى، ئۇيغۇرلارنىڭ تىنچلىق شەكلىدە ئىپادىلىگەن سىياسىي تەلەپلىرىگە قۇلاق سالماسلىقى، ئەكسىچە تۈرمىلەرگە تاشلىغانلىقى، بىر قىسىم ئۇيغۇرلارنى بۇ يولغا مەجبۇرلىدى.

سوئال: سىلەر بۈگۈنگە قەدەر مۇشۇنداق بىر ۋەقەنىڭ يۈز بېرىپ قېلىش ئېھتىماللىقىنى ئالدىن تەخمىن قىلغانمۇ ۋە بۇ ھەقتە خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئاگاھلاندۇرىدىغان ئەھۋاللار بولغانمۇ؟

تەپسىلاتى...

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئۇيغۇر رايونىدا كۆمۈر ئىشلەپچىقىرىشقا كىرىشكەن ئامېرىكا شىركىتىگە ئۈمىد ۋە تەلەپلىرىنى بايان قىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 7-ئاينىڭ 30-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مەزكۇر پىلان ھەققىدە پىكىر بايان قىلىپ، چەتئەل شىركەتلىرى ئۇيغۇر رايونىدا قۇرۇلۇش ئېلىپ بېرىشتا ئويلىشىشقا تېگىشلىك نۇقتىلارنى كۆرسىتىپ ئۆتتى.

ئامېرىكىنىڭ داڭلىق ئېنېرگىيە شىركەتلىرىدىن پەابودي شىركىتى ئالدىنقى ھەپتە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ھۆكۈمەت بىلەن كاتتا مۇراسىم ئۆتكۈزۈپ، بىرلىكتە كۆمۈر ئىشلەپچىقىرىش ھەققىدە توختاملاشقان. توختام بويىچە، ئىككى تەرەپ ھەمكارلىشىپ رايوندا يىلىغا 50 مىليون توننا كۆمۈر ئىشلەپچىقارماقچى. توختام مۇراسىمىغا ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ پارتكوم ۋە ھۆكۈمەت رەھبەرلىرى ۋە پەابودي شىركىتىنىڭ مەسئۇللىرى قېتىلغان. مۇراسىمدا رايوننىڭ تەيىنلەڭەن رەئىسى نۇر بەكرى سۆز قىلىپ، ئۆزلىرىنىڭ ئامېرىكىنىڭ يۇقىرى تېخنىكىسى، ئىلغار باشقۇرۇش تۈزۈمى، بىخەتەرلىك ئۆلچەملىرى ۋە مۇھىت ئاسراش تەدبىرلىرىدىن پايدىلىنىش ئىمكانىغا ئېرىشكەنلىكىدىن مەمنۇنلۇقىنى بىلدۈرگەن ۋە بۇ ئىمكانلارنىڭ، رايوننىڭ كۆمۈرچىلىك ئىشلەپچىقىرىشىنى، خىتاي بويىچە بىرىنچى ئورۇنغا يۈكسەلدۈرۈشىنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.

مۇراسىمدا پەابودي شىركىتىنىڭ باشلىقى گرەگوري بويىچە سۆز قىلىپ، رايوننىڭ بايلىقلىرىنى قېزىش بىلەن بىرلىكتە، رايوندا ئىقتىسادنى تەرەققىي قىلدۇرۇش، خىزمەت ئىمكانلىرىنى كۆپەيتىش ۋە ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەتنى ئادا قىلىش قاتارلىق خىزمەت غايىلىرى بارلىقىنى ئىپادىلىگەن.

خەۋەرلەردە بىلدۈرۈلۈشىچە، توختام بويىچە، مەزكۇر شىركەت كېلەر ئايدىن باشلاپ، گېولوگىيىلىك تەكشۈرۈش ۋە ئېكولوگىيىلىك كۆزىتىشلەر ئېلىپ بېرىپ، ئىشلەپچىقىرىش-قۇرۇلۇش ئەسلىھەلىرى ئۈچۈن ئورۇن بېكىتىدۇ. مەلۇم بولۇشىچە، نۆۋەتتە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ كۆمۈر زاپىسى خىتاينىڭ ئومۇمى كۆمۈر زاپىسىنىڭ 40% ئىنى تەشكىل قىلىدۇ. رايوندا 2010-يىلى 100 مىليون توننا كۆمۈر ئىشلەپچىقىرىلغان. خىتاي ھۆكۈمىتى كەلگۈسىدە بۇ ساننى 1 مىليارد توننىغا يەتكۈزۈشنى ئارزۇ قىلماقتا. ئىككى تەرەپ ئارىسىدىكى كېلىشىمنى يېقىندىن كۆزىتىپ كېلىۋاتقان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى بۈگۈن رادىومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، مەزكۇر توختام ھەققىدە پىكىر بايان قىلدى.

تەپسىلاتى...