بېشكەكتىكى ئۇيغۇرلار ھېيت نامىزىنى تۆكۈلتاشتىكى ئاق مەسچىتتە ئوقۇدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 30-كۈنى

قىرغىزىستان پايتەختى بېشكەك شەھىرىدە ياشايدىغان ئۇيغۇرلارنىڭ كوپ قىسمى ھېيت نامىزىنى مەزكۇر شەھەرنىڭ شەرقىي-جەنۇبىغا جايلاشقان تۆكۈلتاشتىكى ئاق مەسچىتتە ئوقۇغان.

قىرغىزىستان ئوتتۇرا ئاسىيا ئەللىرى ئىچىدىكى ئۇيغۇرلار نىسبەتەن كۆپرەك ئولتۇراقلاشقان دۆلەتلەرنىڭ بىرى. قىرغىزىستان قەشقەرگە ناھايىتى يېقىن بولسىمۇ، لېكىن بۇ ئەلدىكى ئۇيغۇرلار قىرغىزلار بىلەن بىرگە دۇنيانىڭ باشقا جايلىرىدىكى مۇسۇلمانلارغا ئوخشاشلا، روزا ھېيت نامىزىنى ئۇيغۇر ئېلىدىكى مۇسۇلمانلاردىن بىر كۈن بۇرۇن ئوقۇغان.

تەپسىلاتى...

تۈركىيىدىكى ئۇيغۇرلار روزى ھېيتىنى شاد-خۇراملىق ئىچىدە ئۆتكۈزمەكتە

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 30-كۈنى

بۈگۈن پۈتۈن دۇنيادىكى بىر يېرىم مىليارد مۇسۇلمان، «12 ئاينىڭ سۇلتانى» دەپ ئاتالغان مۇقەددەس رامزان ئېيىنى ئىبادەت ۋە ساخاۋەت بىلەن تاماملاپ، روزى ھېيتنى تەنتەنە بىلەن كۈتۈۋالدى.

بۇ مۇبارەك كۈندە، مۇسۇلمانلارنىڭ ئەڭ چوڭ ئارزۇسى، ھېيت نامىزىنى ئىسلامنىڭ شەرتلىرى بويىچە كۆڭۈللۈك ئوقۇش، شۇنداقلا نامازدىن يېنىپ قەبرىستانلىققا بېرىپ تۈگەپ كەتكەن ئاتا-ئانا، ئۇرۇق-‏تۇغقان ۋە دوست-يارەنلىرىنىڭ تۇپراق بېشىدا ئولتۇرۇپ قىراەت ئۆتكۈزۈش ئارقىلىق، ئۇلارنىڭ روھىغا خۇدادىن شادلىق تىلەشتىن شۇنداقلا بىر-بىرى بىلەن ھېيتلىشىش ئارقىلىق ھال ئەھۋال سوراش، ئاداۋەتنى تۈگىتىش ۋە ئوز ئارا ياردەملىشىشنى كۈچەيتىشتىن ئىبارەت.

روزى ھېيت بالىلار ۋە ياش ئۆسمۈرلەر ئۈچۈن ھېيتلىق توپلاش ئويۇن-تاماشا خۇشاللىق ۋە مىللىي ئۆرپ-ئادەتلەرنى ئۆگىنىش دېمەكتۇر. بۇ، مۇسۇلمانلار ئۈچۈن ئەڭ زور مەنىۋى خۇشاللىقتۇر.

تەپسىلاتى...

تورونتودىكى ئۇيغۇر جامائىتى ئوتتۇرىغا قويغان ئۇيغۇر مەسچىتى سېلىش كېلەچەك پىلانى كانادا ھۆكۈمىتىنىڭ تەستىقلىشىدىن ئۆتتى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى  8-ئاينىڭ 29-كۈنى

بۇندىن 2 يىل ئاۋۋال تورونتودا ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلاردىن 7 كىشى بىرلىشىپ تورونتو شەھىرىدە ئۇيغۇر مەسچىتى سېلىشقا رەھبەرلىك قىلىش داىمىي كومىتېتى قۇرغان ئىدى.

يېقىندا بۇ داىمىي كومىتېت ئەزالىرىنىڭ كانادا ھۆكۈمىتىگە يوللىغان تورونتو شەھىرىدە ئۇيغۇر مەسچىتى سېلىش ھەققىدىكى كېلەچەك پىلانى، كانادا ھۆكۈمىتىنىڭ تەستىقلىشىدىن ئۆتتى ۋە كانادا تەۋەلىكىدە ئۇيغۇر مەسچىتى ئۈچۈن ئىئانە توپلاشقا بولىدىغانلىقى ھەققىدە ئىجازەتنامە بېرىلدى. ئۇيغۇر كۆزەتكۈچىلەر بۇنى كانادادىكى ئۇيغۇرلارنىڭ كېلەچەك ئۈچۈن سالغان تارىخى ئەھمىيەتلىك بىر ھۈلى دەپ قاراشماقتا.

بۇ مۇناسىۋەت بىلەن بىز تورونتو شەھىرىدە ئۇيغۇر مەسچىت سېلىشقا رەھبەرلىك قىلىش داىمىي كومىتېتىنىڭ ئەزاسى ئىبراھىم قارىمىنى زىيارەت قىلدۇق. ئۇ ئۇيغۇر مەسچىتى سېلىشنىڭ كانادادىكى ئۇيغۇرلارنىڭ مىللىي كىملىكى ۋە دىنىي ئېتىقادىنى ساقلاپ قېلىشتا مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە ئىكەنلىكى ھەققىدە توختالدى.

تەپسىلاتى...

قەدىر كېچىسى ۋە مەككىدىكى ئۇيغۇرلار

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 29-كۈنى

بۇ يىل رامزان ئېيى مەككىگە ئەڭ كۆپ مۇسۇلمان كەلگەن بىر يىل بولدى. سەئۇدى ئەرەبىستانىنىڭ رەسمىي ستاتىستىكىسىغا ئاساسلانغاندا، بۇ يىل 4 مىليون800مىڭ ئادەمگە ئۆمرە ۋىزىسى بېرىلگەنلىكى مەلۇم.

مەككىدىكى ئۇيغۇرلاردىن ئالغان خەۋەرلەرگە كۆرە، بۇ يىل رامزان ئېيىدا ئۇيغۇر ئېلىدىن مەككىگە كەلگەن ئۇيغۇرلارنىڭ سانى 1000 غا يېتىدىكەن. بۇنىڭ ئىچىدە ئۆمەك ئارقىلىق كەلگەنلەر 133كىشى بولۇپ، قالغانلىرى ھەر خىل يوللار بىلەن كەلگەنلەر ئىكەن. بۇ يىل رامزان ئېيىنىڭ 27-كېچىسى مەسچىتى ھەرەمنىڭ ئىچى ۋە تېشى 5 مىليونغا يېقىن ئادەم بىلەن تولغان ئەڭ ھەشەمەتلىك كېچە بولدى.

قەدىر كېچىسى ۋە مەككىگە كەلگەن ئۇيغۇرلار توغرىلىق كۆپرەك مەلۇماتقا ئىگە بولۇش ئۈمىدى بىلەن مەككىدە ئۇزۇن يىلدىن بىرى تۇرۇۋاتقان ئابدۇلھەلىم ھاجىمغا مۇراجىەت قىلغان ئىدۇق.

تەپسىلاتى...

گوللاندىيىدىكى ئۇيغۇرلار قەدىر كېچىسى فاتىخ مەسچىتىگە جەم بولدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 29-كۈنى

2011-يىلى 26-كۈنى جۈمە ئاخشىمى رامزاننىڭ 27-كېچىسىگە توغرا كەلدى.

ئىشەنچلىك ئايەت-ھەدىسلەرگە ئاساسەن قىممىتى مىڭ ئايلىق ئىبادەتتىن ئارتۇق بولغان قەدىر كېچىسىنىڭ پەزىلىتىنى ئىزدەپ بىر يەرگە توپلانغان گوللاندىيىدىكى 50 دىن ئارتۇق ئۇيغۇر مۇسۇلمان قېرىنداشلار گوللاندىيىنىڭ ھارلېم شەھىرىدىكى فاتىخ مەسچىتىدە ئىبادەت بىلەن تاڭ ئاتقۇزدى.

كۆپچىلىك ناماز، دۇئا، تىلاۋەت، تەبلىغ ۋە مۇنازىرە بىلەن باشتىن-ئاخىرى قىزغىن كەيپىياتقا، چوڭقۇر ئىخلاس ۋە ئارزۇ-ئىشتىياققا تولغان قەلبلەردىن ۋەتەن ئىچى-سىرتىدا زۇلۇم چېكىۋاتقان بارلىق ئۇيغۇرلارغا سالام يوللىدى. مۇستەملىكە ئاستىدا قالغان ئانا ۋەتىنىگە مۇستەقىللىق، ئەزىز خەلقىگە خاتىرجەملىك ۋە ئەركىنلىكلەر تىلىدى. شۇ قاتاردا پۈتۈن دۇنيانىڭ ھەر تەرەپلىرىدىكى مۇسۇلمانلارنىمۇ ياد ئەتتى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرى جەمئىيىتى ئىپتار پائالىيىتى ئۆتكۈزدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 28-كۈنى

26-ئاۋغۇست كۈنى ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم، ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرى جەمئىيىتى، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق ۋە دېموكراتىيە فوندى جەمئىيىتى بىرلىكتە فەيىرفاكىس شەھىرىدىكى تۈرك-ئامېرىكا جەمئىيىتىنىڭ زالىدا ئىپتارلىق پائالىيىتى ئۆتكۈزدى.

ئامېرىكا پايتەختى ۋاشىنگتون ئەتراپىدا ياشاۋاتقان 100 گە يېقىن ئۇيغۇر قاتناشقان مەزكۇر ئىپتار پاالىيىتىدە ئالدى بىلەن ئېغىز ئېچىلىپ، شام ناماز ئوقۇپ بولۇڭ ئاندىن كېيىن، رابىيە قادىر خانىم سۆز قىلىپ، كۆپچىلىكنىڭ رامزان ئېيىنى تەبرىكلىدى ھەمدە كۆپچىلىكنىڭ خۇشال-خۇرام رامزان ئۆتكۈزۈشىگە بولغان تىلەكداشلىقلىرىنى بىلدۈرۈش بىلەن بىرگە كۆپچىلىكنى ئىتتىپاقلىق، ئۆملۈك ۋە قېرىنداشلىقنى تېخىمۇ كۈچەيتىشكە چاقىردى.

تەپسىلاتى...

ۋال ستىرىت ژۇرنىلى: «ئاسىيادا ئۇيغۇر ئوۋلاش»

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 27-كۈنى

مالايشىيا دائىرىلىرىنىڭ 11 ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەنلىكى قاتتىق تەنقىد قىلىندى. خەلقئارادىكى كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى مالايشىيانى قالغان 5 ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرماسلىققا چاقىرماقتا.

مالايشىيا داىرىلىرى 8-ئاينىڭ باشلىرىدا 16 ئۇيغۇرنى تۇتقۇن قىلىپ، 18-ئاۋغۇست جۈمە كۈنى بۇلارنىڭ 11 نەپىرىنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەن ئىدى. نۆۋەتتە قالغان 5 ئۇيغۇر مالايشىيادىكى تۈرمىدە تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان بولۇپ، خەلقئارادىكى كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى مالايشىيا ھۆكۈمىتىنى بۇ 5 ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرماسلىققا چاقىرماقتا.

مالايشىيانىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى مۇساپىرلار ئىشخانىسىدىن پاناھلىق تىلىگەن ئۇيغۇرلارنى قايتۇرۇپ بېرىشى كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ كۈچلۈك تەنقىدىگە ئۇچرىدى. كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتى، خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى قاتارلىق تەشكىلاتلار مالايشىيانى خەلقئارا قانۇنلارنى دەپسەندە قىلىش ۋە ئىنسانلارنىڭ ھاياتىي بىخەتەرلىكىنى نەزەرگە ئالماسلىق بىلەن ئەيىبلىدى.

تەپسىلاتى...

شەرقىي تۈركىستان مەدەنىيەت ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتى پاناھلىق تىلىگۈچىلەرگە ئىپتار زىياپىتى بەردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 25-كۈنى

پۈتۈن دۇنيادىكى مۇسۇلمانلار مۇبارەك رامزان ئېيىنى ئۆتكۈزۈۋاتقان كۈنىمىزدە تۈركىيىدە تۇرۇۋاتقان 20 مىڭدىن ئارتۇق ئۇيغۇر بىرلىك ۋە ئىتتىپاقلىق ئىچىدە رامزان ئېيىنى ئۆتكۈزمەكتە.

روزا ئېيى مۇسۇلمانلار ئۈچۈن بەرىكەت ئېيى، توقلۇق، موللۇق ۋە خۇشاللىق ئېيى دېمەكتۇر. تۈركىيىدىكى شەرقىي تۈركىستان ئاممىۋى تەشكىلاتلىرى روزا ئېيى مۇناسىۋىتى بىلەن تۈركىيىدىكى ئاممىۋى تەشكىلات مەسئۇللىرى، سىياسەتچىلەر، زىيالىيلار، ژۇرنالىستلار ۋە ئۇيغۇرلارنى تەكلىپ قىلىپ، ئىپتار زىياپىتى بېرىپ ئۇلارنىڭ ئۇيغۇر دەۋاسىغا قىلغان ياردەملىرى ئۈچۈن رەھمەت ئېيتىش بىلەن بىرلىكتە ئۇيغۇر دىيارىنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىنى ئاڭلاتماقتا.

21-چېسلا قەيسەرىدىكى شەرقىي تۈركىستان مەدەنىيەت ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتى بىلەن تەشكىلاتنىڭ ئەنقەرەدىكى شۆبىسىدە ئىپتار زىياپىتى ئۆتكۈزۈلدى. قەيسەرىدە ئۆتكۈزۈلگەن ئىپتار زىياپىتىگە سومالى، ئۆزبېكىستان، قىرغىزىستان ۋە ئافغانىستان قاتارلىق دۆلەتلەردىن تۈركىيىگە كېلىپ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ تۈركىيىدىكى شۆبىسىدىن پاناھلىق تىلىگەن كىشىلەر، تۈركلەر ۋە قەيسەرىدىكى ئۇيغۇرلاردىن بولۇپ 300 ئەتراپىدا كىشى قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

ب د ت ھەم دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مالايشىيانىڭ ئۇيغۇرلارنى خىتايغا قايتۇرغانلىقىنى ئەيىبلىدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 24-كۈنى

بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ مۇساپىرلار ئىشخانىسى سەيشەنبە كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، مالايشىيا ھۆكۈمىتىنىڭ 11 نەپەر ئۇيغۇرنى ھاياتىي خەۋپكە ئۇچراش ئېھتىمالى يۇقىرى بولغان خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەنلىكىدىن ئەپسۇسلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتچىسى دىلشات رىشىت خىتايغا قايتۇرۇلغان ھەرقانداق ئۇيغۇرلارنىڭ ئېغىر قىيىن-قىستاققا ئېلىنىدىغانلىقىنى، ھەتتا ھاياتىنىڭ خەۋپكە ئۇچراش ئېھتىمالى بارلىقىنى بىلدۈرۈپ، مالايشىيا ھۆكۈمىتىنىڭ خەلقئارا مۇساپىرلار قانۇنىغا خىلاپ ھالدا، ئۇيغۇر مۇساپىرلىرىنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەنلىكىنى ئەيىبلىدى.

مالايشىيا داىرىلىرى 8-ئاينىڭ باشلىرىدا مالايشىيادا 16 نەپەر ئۇيغۇرنى تۇتقۇن قىلغان بولۇپ، 18-ئاۋغۇست جۈمە كۈنى ئۇلاردىن 11 نەپىرىنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرگەن ئىدى.

نۆۋەتتە مالايشىيا دائىرىلىرىنىڭ يەنە قالغان 5 نەپەر ئۇيغۇرنىمۇ خىتايغا قايتۇرۇپ بېرىش ئېھتىمالى بارلىقى خەلقئارا ئىنسان ھەقلىرى تەشكىلاتلىرىنى ئەنسىرىتىۋاتقان بولۇپ، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ھەم خەلقئارا ئىنسان ھەقلىرى تەشكىلاتلىرى مالايشىيا ھۆكۈمىتىنى قالغان 5 نەپەر ئۇيغۇرنى خىتايغا قايتۇرۇپ بەرمەسلىككە چاقىردى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتىنى خوتەندىكى زەھەرلىنىش ۋەقەسىنى تەكشۈرۈشكە چاقىردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 8-ئاينىڭ 23-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتچىسى دىلشات رىشىت دۈشەنبە كۈنى خەلقئارا مەتبۇاتلاردا بايانات ئېلان قىلىپ، دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتىنى 19-ئاۋغۇست خوتەن گۇما ناھىيىسىدە يۈز بەرگەن ئاچچىقسۇدىن زەھەرلىنىش ۋەقەسىنى تەكشۈرۈشكە چاقىردى.

19-ئاۋغۇست كۈنى خوتەننىڭ گۇما ناھىيىسى سانجۇ يېزىسىدا 200گە يېقىن ئادەمنىڭ يېمەكلىكتىن زەھەرلىنىش ۋەقەسى يۈز بېرىپ 11 ئادەم ئۆلگەن ئىدى.

خىتاي ھۆكۈمىتى مەلۇماتلىرىدا ۋەقەنىڭ تېخى تەكشۈرۈلۈۋاتقانلىقى بايان قىلىنىپ، پۇقرالارنىڭ ئاپتوموبىللارنىڭ توڭلىتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش سۇيۇقلۇقى قاچىلىنىدىغان باكقا قاچىلانغان پارچە ئاچچىقسۇنى ئىستېمال قىلغانلىقى سەۋەبىدىن زەھەرلەڭەن بولۇشى مۇمكىنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلگەن ئىدى.

رادىومىز يەرلىكتىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلاردا ئاچچىقسۇ قاچىلانغان باك خىتاينىڭ شەندۇڭ ئۆلكىسىدىكى مەلۇم بىر خىمىيە زاۋۇتىنىڭ سانائەت كىسلاتاسى قاچىلاشتا ئىشلىتىلگەن باكلىرى ئىكەنلىكى مەلۇم بولماقتا.

تەپسىلاتى...