ئۇيغۇرلار ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈلگەن 19 ‏- نۆۋەتلىك خەلقئارالىق مۇسۇلمان جەمئىيەتلەر بىرلىكىنىڭ يىغىنىغا قاتناشتى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 28-كۈنى

تۈركىيە ئىقتىساد ۋە ئىجتىمائىي تەتقىقات مەركىزى تەرىپىدىن ئۇيۇشتۇرۇلغان 19 ‏- نۆۋەتلىك خەلقئارالىق مۇسۇلمان جەمئىيەتلەر بىرلىكىنىڭ يىغىنى 2010 ‏- يىلى 5 ‏- ئاينىڭ 27 ‏- كۈنى ئىستانبۇلدىكى كايا رامادى مېھمانخانىسىنىڭ يىغىن زالىدا ئۆتكۈزۈلدى. يىغىنغا ‘يېڭى بىر دۇنيا قۇرۇش، نېمە ئۈچۈن ۋە قانداق’ دەپ نام بېرىلگەن.

يىغىندا ئاساسلىقى ئىسلام دۆلەتلىرىنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، ئىجتىمائىي ساھەلەردە نۆۋەتتە دۇچ كېلىۋاتقان مەسىلىلىرىنى ھەل قىلىش ھەققىدە مۇزاكىرىلەر، ئىسلام دۆلەتلىرىنىڭ بىرلىكتە قىلالايدىغان ئىش ئىمكانىيەتلىرى، ئىسلام دۆلەتلىرىنىڭ بىرلىشىشى دېگەڭە ئوخشاش مەزمۇنلاردا سۆز قىلىندى.

يىغىندا تۈركىيىنىڭ سابىق باش مىنىستىرى نەجمىدىن ئەرباقان، ساادەت پارتىيىسىنىڭ رەىسى نۇمان قۇرتۇلمۇش، تۈركىيە ئىقتىساد ۋە ئىجتىمائىي تەتقىقات مەركىزىنىڭ رەىسى رىجاى قوتان قاتارلىق رەھبەرلەر ئېچىلىش نۇتىقى سۆزلىدى.

يىغىندا، شەرقىي تۈركىستان مائارىپ ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتىنىڭ باش كاتىپى دوكتور ئالىمجان سۆز قىلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا زۇلۇم قىلىۋاتقانلىقىنى، بۇنىڭغا ئىسلام دۇنياسىنىڭ خىتاي بىلەن بولغان مۇناسىۋەتلىرىنى ساقلاپ قېلىش مەقسىتىدە ھېچقانداق ئىپادە بىلدۈرمەي سۈكۈتتە تۇرۇۋاتقانلىقىنى تەنقىد قىلىش بىلەن بىرگە، يېڭى بىر دۇنيا قۇرۇشنى مەقسەت قىلىپ، ئىسلام دۆلەتلىرىنىڭ غەرب ئەللىرى ۋە ئامېرىكىدىن ئۇزاقلىشىپ خىتاي بىلەن يېقىنلىشىشنىڭ ئىسلام دۇنياسى ئۈچۈن چوڭ بىر تەھدىت بولىدىغانلىقىنى، چۈنكى خىتاينىڭ ھەر قانداق دىنغا قارشى تۇرىدىغان، كوممۇنىزم، ئاتىزم، ماتېرىيالىزم دۆلىتى ئىكەنلىكىنى، شەرقىي تۈركىستاندىكى مۇسۇلمانلارغا زۇلۇم قىلىۋاتقانلىقىنى، خىتاي دۆلىتىنىڭ ماركسىزم ۋە لېنىنىزم نەزەرىيىسى بويىچە ھاكىمىيەت يۈرگۈزۈۋاتقان دىن دۈشمىنى ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

بىز، بۇ يىغىندا، ھازىرقى دۇنيا ۋەزىيىتى ۋە ئىسلامغا بولغان خاتا چۈشەنچىلەر دېگەن تېمىدا سۆز قىلغان، تۈركىيىنىڭ سابىق پارلامېنت ئەزاسى ۋە ساادەت پارتىيىسىنىڭ تاشقى ئىشلار كومىتېتىنىڭ مۇئاۋىن باشلىقى پروفېسسور ئويا ئاقگۈنەنچ خانىم بىلەن سۆھبەت ئېلىپ باردۇق.

تەپسىلاتى...

‘مۇھەببەتنىڭ 10 شەرتى’ ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدە كۆرسىتىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 27-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەىسى رابىيە قادىر خانىمنىڭ ھاياتى تەسۋىرلەڭەن ھۆججەتلىك فىلىم، 26 ‏- ماي كۈنى ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدە قويۇلدى. مەزكۇر فىلىمنى ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىنىڭ ئەزالىرى، ياۋروپا پارلامېنتى كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى باشچىلىقىدىكى بىر ئۆمەك شۇنىڭدەك رابىيە قادىر خانىم ئۆزى ھەمدە ئۇيغۇرلار بىرلىكتە كۆردى.

يوۇتۇبە دىن ئېلىندى.

سۈرەت، يوۇتۇبە تورىدا بېرىلگەن، رابىيە قادىر خانىمنىڭ ھاياتى تەسۋىرلەڭەن “مۇھەببەتنىڭ 10 شەرتى” ناملىق ھۆججەتلىك فىلىمدىن بىر كۆرۈنۈش.

ئامېرىكا دېموكراتىيىنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندى بىلەن ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى توم لانتۇس كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتىنىڭ بىرلىكتە ئورۇنلاشتۇرۇشىدا، ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى كىتابخانىسىدا “مۇھەببەتنىڭ 10 شەرتى” ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم كۆرسىتىلدى.

فىلىم قويۇلۇشتىن بۇرۇن ئۆتكۈزۈلگەن مۇراسىمدا، ئامېرىكا دېموكراتىيىنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندىنىڭ مۇئاۋىن رەىسى دەيۋىد لۇ رابىيە قادىر خانىم ۋە رابىيە قادىر خانىمنىڭ ھاياتى تەسۋىرلەڭەن بۇ فىلىم ھەققىدە سۆز قىلدى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ۋەكىلى ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ 10 ‏- نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىغا قاتناشتى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 26-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ئىتالىيىدە چاقىرىلغان قۇرۇلتىيىغا ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن قاتناشتى. 4 كۈن داۋاملىشىدىغان مەزكۇر يىغىندا ئۇيغۇرلارنىڭ سىياسىي ۋەزىيىتى توغرىسىدا مەخسۇس دوكلات ئاڭلىتىلىدۇ.

ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ10 ‏- نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيى 26 ‏- ماي كۈنى، ئىتالىيىنىڭ پايتەختى رىم شەھىرىدە باشلاندى. قۇرۇلتاينىڭ دەسلەپكى كۈنىدە ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ئىجراىيە ھەيەتلىرىنىڭ يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن بولۇپ، مەزكۇر يىغىنغا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى تەكلىپ بىلەن قاتناشتى.

رىم شەھىرىدە تۇرۇپ رادىومىزغا بۇ ھەقتە مەلۇمات بەرگەن دولقۇن ئەيسا ئەپەندى، 1991 ‏- يىلى قۇرۇلغان ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ پائالىيەتلىرىدە، ئۇيغۇرلارنىڭ قۇرغۇچى ئەزالاردىن بىرى بولۇش سۈپىتى بىلەن ئاكتىپ رول ئويناپ كەلگەنلىكىنى، ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭمۇ ئۆز نۆۋىتىدە، مەيلى ياۋروپا پارلامېنتىدا بولسۇن، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىدا بولسۇن ۋە باشقا ياۋروپادىكى يەرلىك پارلامېنت ۋە ھۆكۈمەتلەردە بولسۇن، ئۇيغۇر مەسىلىسىنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشى ۋە تونۇلۇشى ئۈچۈن 20 يىلغا يېقىن ۋاقىتتىن بۇيان كۆپ خىزمەتلەرنى قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.

دولقۇن ئەپەندى يەنە، ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىنىڭ 10 ‏- نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىدا، تەشكىلاتنىڭ ئىككى يىللىق خىزمەت پائالىيەتلىرى ۋە مالىيە ئىشلىرىغا ئاىت دوكلاتلىرى ئاڭلىتىلىدىغانلىقىنى، شۇنىڭدەك ۋاكالەتسىز مىللەتلەر تەشكىلاتىغا ئەزا بولۇشنى ئىلتىماس قىلغان مىللەتلەرنىڭ ئەھۋاللىرىنى كۆرۈپ چىقىپ، ئومۇمىي قۇرۇلتايدا ۋەكىللەرنىڭ ئورتاق ئاۋاز بېرىشى بىلەن قوبۇل قىلىش ياكى قىلماسلىق ھەققىدە قارار ئېلىنىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

تەپسىلاتى...

كانادانىڭ تورونتو شەھىرىدە ئۇيغۇر بالىلىرى ئۈچۈن ئانا تىل سىنىپى ئېچىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 25-كۈنى

خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇرلارنىڭ ئانا ۋەتىنىدە ئۆز ئانا تىلىنى ئىشلىتىشىگە چەكلىمە قويۇپ ئۇيغۇر مەكتەپلىرىدە،قوش تىل مائارىپى دەپ ئاتىلىدىغان، ئەمەلىيەتتە ئۇيغۇر مائارىپىنى خىتايچىلاشتۇرۇش نىشان قىلىنغان مائارىپ سىستېمىسىنى بەرپا قىلىۋاتقىنىغا 10 يىلغا يېقىن بىر ۋاقىت بولۇپ قالدى.

خىتاي ھۆكۈمىتى بۇ خىلدىكى ئۇيغۇر تىلىنى يوق قىلىش مەقسەت قىلىنغان مائارىپ سىستېمىسىنى ئىزچىل ئاقلاپ بۇنى ئۇيغۇر تىلىنىڭ جەمئىيەت تەرەققىياتىنىڭ تەقەززاسىغا ماسلىشالماي قالغانلىقىدىن بولدى دەپ چۈشەندۈرۈپ كەلمەكتە.

ئەمما، چەتەللەردە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلار ئانا تىلنىڭ بىر مىللەتنىڭ ئۆزىگە خاس بولغان مىللىي مەدەنىيىتى، مىللىي كىملىكى ۋە مىللىي بارلىقىنى ساقلاپ قېلىشتا مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە ئىكەنلىكىنى ھەر ۋاقىت ئېسىدىن چىقىرىپ قويمىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ كاناداغا ئولتۇراقلىشىشقا باشلىغىنىغا 10 يىلچە ۋاقىت بولغان بولسىمۇ، ئەمما ئۇلار ئاىلىدە ئانا تىل تەربىيىسىنى ھېچقاچان بوشاشتۇرۇپ قويمىدى.

چەتەللەردە ئانا تىلنى ساقلاپ قېلىشنىڭ مۇھىملىقىغا بولغان تەقەززا كانادانىڭ تورونتو شەھىرىدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلارنى،ئۇيغۇر تىلى سىنىپلىرىنى ئېچىش يولىغا باشلاپ كىردى. يېقىندا تورونتودىكى تۈركلەر ئاچقان ئاناتولىيە جامەسىدە ئۇيغۇر بالىلىرى ئۈچۈن بىر ئانا تىل سىنىپى تەسىس قىلىندى.

تەپسىلاتى...

شۋېتسىيىدىكى ‘مەھمۇت قەشقىرى ئانا تىل مەكتىپى’ ئوقۇتۇش خىزمەتلىرىنى جانلاندۇرماقتا

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 25-كۈنى

شۋېتسىيە ياۋروپادىكى ئۇيغۇرلار بىر قەدەر كۆپ ياشايدىغان ۋە ئوقۇش يېشىدىكى ئۇيغۇر بالىلىرىنىڭ سانى تىز كۆپىيىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولۇپ، بالىلارنىڭ ئانا تىل مۇھىتىنى بەرپا قىلىش ۋە ئۇلارنى ئۆز مەدەنىيىتىنى تونۇش ئىمكانىغا ئىگە قىلىش ئۈچۈن شۋېتسىيىدىكى ئۇيغۇرلار يىللاردىن بۇيان ھەر خىل خىزمەتلەرنى ئىشلەپ كەلمەكتە.

سۈرەتنى شۋېتسىيە مەھمۇت قەشقىرى ئانا تىل مەكتىپى تەمىنلىگەن.

سۈرەت، شۋېتسىيىدىكى ‘مەھمۇت قەشقىرى ئانا تىل مەكتىپى’ ئۇيغۇر ئۆسمۈر ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ دەرستىكى كۆرۈنۈشى.

ئۇيغۇرلار باشقۇرۇشىدىكى “مەھمۇت قەشقىرى مەكتىپى” ئىشلەڭەن ئاشۇ خىزمەتلەرنىڭ نەتىجىلىرىنىڭ بىرىدۇر. “مەھمۇت قەشقىرى مەكتىپى” 2006 – يىلى 5 – ئايدا ستوكھولىمدا قۇرۇلغان بولۇپ، 2007 – يىلى شۋېتسىيە مائارىپ مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن رەسمىي تەستىقتىن ئۆتكەن.

مەكتەپ قۇرۇلغاندىن بىرى ئۇيغۇر بالىلىرىنىڭ ئاتا تىلىدا سۆزلەش، ئۇيغۇر تارىخى، مەدەنىيىتىنى تونۇش ۋە دىنىي بىلىملەرنى ئۆگىنىش جەھەتلەردە كۆزگە كۆرۈنەرلىك نەتىجىلەرنى قولغا كەلتۈرگەن.

مەكتەپ قۇرۇلغىنىغا 4 يىل تولغان مۇشۇ كۈنلەردە، “مەھمۇت قەشقىرى مەكتىپى”نىڭ قۇرغۇچىلىرىنىڭ ۋە باشقۇرغۇچىلىرىنىڭ بىرى بولغان ئابدۇللا ئەپەندى بىلەن مەكتەپنىڭ ئەھۋالى توغرىسىدا سۆھبەت ئېلىپ باردۇق.

تەپسىلاتى...

ئەنقەرەدىكى ‘شەرقىي تۈركىستاندىكى ئىنسان ھەقلىرى دەپسەندىچىلىكلىرى’ دوكلات بېرىش يىغىنى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 25-كۈنى

شەرقىي تۈركىستان مەدەنىيەت ۋە ھەمكارلىق جەمئىيىتى ئەنقەرە شۆبىسىنىڭ زالىدا 15 كۈندە بىر قېتىم “شەرقىي تۈركىستان” تېمىسىدا دوكلات بېرىش يىغىنى ئۆتكۈزۈلمەكتە. بۇ يىغىندا ئۇيغۇرلار ھەققىدە تەتقىقات ئېلىپ بېرىۋاتقان مۇتەخەسسىسلەر دوكلات بەرمەكتە.

بۇ دوكلات بېرىش يىغىنىنىڭ تۆتىنچى قېتىملىقى 5 – ئاينىڭ 22 – كۈنى چاقىرىلدى. مەزكۇر يىغىندا تۈرك دۇنياسى ئىنسان ھەقلىرى تەشكىلاتى باشلىقى ئابدۇللاھ بۇكسۇر ئەپەندى “شەرقىي تۈركىستاندا ئىنسان ھەقلىرى دەپسەندىچىلىكلىرى” تېمىسىدا دوكلات بەردى.

دوكلات بېرىش يىغىنىغا ئەنقەرەدىكى ئۇنىۋېرسىتېت ئوقۇتقۇچى  – ئوقۇغۇچىلىرى، ئاممىۋى تەشكىلات مەسئۇللىرى ۋە ھەرقايسى سىياسىي پارتىيىلەرنىڭ ياشلار ياچېيكىلىرىنىڭ مەسئۇللىرى ھەم ئەنقەرەدىكى ئۇيغۇرلاردىن بولۇپ 70 ئەتراپىدا كىشى قاتناشتى.

تەشكىلات مەسۇلى خەيرۇللاھ ئەفەندىگىلنىڭ ئېچىلىش نۇتقى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن، تۈرك دۇنياسى ئىنسان ھەقلىرى تەشكىلاتى باشلىقى ئابدۇللاھ بۇكسۇر ئەپەندى سۆز باشلىدى. ئۇ، ئالدى بىلەن خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلار، تىبەتلەر ۋە خىتاي خەلقىگە ئېلىپ بېرىۋاتقان بېسىم سىياسىتى ھەققىدە قىسقىچە مەلۇمات بەردى.

تەپسىلاتى...

ئىستانبۇلدا ئۇيغۇر ئۆسمۈرلەر ئۈچۈن مەخسۇس ئۇيغۇر سىنىپى ئېچىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 21-كۈنى

ھەر قانداق مىللەتنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى ساقلاپ قېلىشتا شۇ مىللەتنىڭ، تىلى، دىنى، ئۆرپ ‏- ئادىتى، كۈلتۈر ‏- مەدەنىيىتى مۇھىم رول ئوينايدۇ. چەتەللەردە ياشاۋاتقان ئۇيغۇرلار ئۆزلىرى ياشاۋاتقان دۆلەتلەردە ئۆزلىرىنىڭ مىللىي سالاھىيىتىنى ساقلاپ قېلىش ئۈچۈن ئۇيغۇر سىنىپلىرى تەسىس قىلىپ، ئەۋلادلارغا ئۇيغۇرچە دەرس ئۆتۈپ كەلمەكتە.

بۇ سىنىپقا ئىستانبۇل شەھىرىنىڭ زەيتىنبۇرنۇ رايونىدىكى ئوخشىمىغان باشلانغۇچ ۋە تولۇقسىز ئوتتۇرا مەكتەپلەردە ئوقۇۋاتقان ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلاردىن 50 نەپەر ئۆسمۈر تىزىملاتقان بولۇپ، بۇ سىنىپتا ھەر ھەپتىدە ئىككى قېتىم ئىككى سائەتتىن دەرس ئۆتۈلمەكتە. بۇ سىنىپتا ئاساسلىقى ئۇيغۇر تىلى دەرسلىكى، ئىسلام دىنىدىن ساۋات، ئەدەپ ‏- ئەخلاق، ئۇيغۇر ئۆرپ ‏- ئادەتلىرى، كۈلتۈر ‏- مەدەنىيەتلىرى ھەققىدە دەرس ئۆتۈلمەكتە.

ئۇنىڭدىن باشقا يەنە، بۇ ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىلارنى توپلاپ، ئىستانبۇلنىڭ تارىخىي ئورۇنلىرىنى زىيارەت قىلدۇرۇش، دېڭىز ساھىلىغا سەيلىگە چىقىش، ئۇيغۇرچە ئويۇن ئويناش دېگەڭە ئوخشاش پاالىيەتلەر ئېلىپ بېرىلماقتا. ئىستانبۇلنىڭ زەيتىنبۇرنۇ رايونى ئۇيغۇرلار ئەڭ كۆپ ئولتۇراقلاشقان جايلاردىن بىرى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق ھەيئىتى ياپونىيىنىڭ سابىق باش مىنىستىرى شىنزو ئابى بىلەن كۆرۈشتى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 21-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى مۇئاۋىن رەىسى سېيىت تۈمتۈرك ئەپەندى، ئۆمەر قانات ئەپەندى ۋە ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتى باشلىقى ئىلھام مەخمۇت ئەپەندىلەر 5 – ئاينىڭ21 – كۈنى ياپونىيىنىڭ توكيو شەھىرىدە ياپونىيە لىبېرال دېموكراتىيە پارتىيىسى ئەزاسى سابىق باش مىنىستىر شىنزو ئابى ۋە پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن كۆرۈشكەن.

ئىككى تەرەپ، ياپونىيە لىبېرال دېموكراتىيە پارتىيىسى مەركىزىدە ئېلىپ بارغان بىر يېرىم ساەتكە يېقىن ئۇچرىشىشتا ئۆز – ئارا ھەمكارلىشىش ھەققىدە مۇزاكىرە ئېلىپ بارغان.

د ئۇ ق رەىسى رابىيە قادىر خانىمغا ۋاكالىتەن ياپونىيىدە زىيارەت ئېلىپ بېرىۋاتقان د ئۇق مۇئاۋىن رەىسى ئۆمەر قانات ئەپەندى رادىومىزغا قىلغان سۆزىدە، ياپونىيىدە ئۇيغۇر مەسىلىسىنى قوللاپ قۇۋۋەتلەش قىزغىنلىقىنىڭ يۇقىرى دەرىجىدە ئىكەنلىكىنى، بۇنىڭدىن ئىنتايىن خۇرسەن بولغانلىقىنى بىلدۈردى.

د ئۇ ق ھەيئىتى بۈگۈن توكيودا مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنى چاقىرغان بولۇپ، ھەيەتنىڭ ياپونىيە زىيارىتى 5 – ئاينىڭ 24 – كۈنىگىچە داۋاملىشىدىكەن.

تەپسىلاتى...

رابىيە قادىر خانىم نۆۋەتتىكى ئۇيغۇر ۋەزىيىتى ھەققىدە ھاففىڭتون گېزىتى گېزىتىدە ماقالە ئېلان قىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 21-كۈنى

خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدا ئىنتېرنېتنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشى ۋە بېيجىڭدا شىنجاڭ خىزمەت يىغىنى ئېچىشى، ۋەزىيەت كۆزەتكۈچىلىرىنىڭ دىققىتىنى يەنە بىر قېتىم ئۇيغۇر مەسىلىسىگە مەركەزلەشتۈردى. مانا بۇ پۇرسەتتە ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم ھاففىڭتون گېزىتى (ھۇففىڭتون پوست) دە ماقالە ئېلان قىلىپ، خىتاينىڭ يېڭى سىياسىتىگە قارىتا ئۆز كۆز قارشلىرىنى بايان قىلدى.

رابىيە خانىم ھۇففىڭتون گېزىتىدە ئېلان قىلغان ماقالىسىدە ئۇيغۇر مەسىلىسىنىڭ يالغۇز ئىقتىسادى مەسىلە ئەمەسلىكىنى ئالاھىدە تەكىتلەپ ئۆتتى. رابىيە قادىر خانىمنىڭ قارىشىچە، ئۇيغۇر مەسىلىسىنىڭ يىلتىزى سىياسىي ۋە قانۇنىي ھەق-ھوقۇق مەسىلىسىدۇر؛ ئەگەر مەسىلىنىڭ سىياسىي قىسمى مۇزاكىرە قىلىنمىسا، شىنجاڭ خىزمەت يىغىنى يەنە يۈز قېتىم ئېچىلسىمۇ ئۇيغۇر ۋەزىيىتىدە ئۆزگىرىش بولۇشى مۇمكىن ئەمەس.

رابىيە خانىم ماقالىسىدە، ئۇيغۇر رايونىغا 2000 ‏- يىلىدىن باشلاپ غەربنى تەرەققىي قىلدۇرۇش پىلانى بويىچە كۆپ مىقداردا مەبلەغ سېلىنغانلىقىنى، بۇنىڭ بىلەن ئۇيغۇر رايونىدا بەلگىلىك دەرىجىدە تەرەققىيات بارلىققا كەلگەنلىكىنى، ئەمما بۇ تەرەققىياتنىڭ ئۇيغۇرلار بىلەن خىتاي ئارىسىدىكى ئىقتىسادىي پەرقنى زورايتىشتىن باشقا ئىشقا يارىمىغانلىقىنى، شۇڭا بۇ قېتىمقى شىنجاڭغا ياردەم بېرىشنىڭمۇ ئۇيغۇرلارغا مەنپەئەت ئېلىپ كېلىدىغانلىقىغا ئىشەنمەيدىغانلىقىنى بايان قىلدى.

رابىيە خانىم ماقالىسىدە شىنجاڭ خىزمەت يىغىنىدا ئوتتۇرىغا قويۇلغان ھالقىما تەرەققىيات پىلانىنى “كونا چاقىرىقنىڭ يېڭى شوئار بىلەن ئوتتۇرىغا قويۇلۇشى” دەپ كۆرسەتتى.

تەپسىلاتى...

ئىستانبۇلدا ئانىلار كۈنىنى تەبرىكلەش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2010-يىلى 5-ئاينىڭ 20-كۈنى

ئانىلار ئۇلۇغ، ئانىلار مۇقەددەس، دۇنيادا ئىنسان ئۈچۈن ئۇنى تۇغۇپ چوڭ قىلىپ، يېتىشتۈرگەن جاپاكەش ئانىدىن ئۇلۇغ ۋە ئەڭ قەدىرلىك بىرى بولمىسا كېرەك. مەركىزى ئىستانبۇلغا جايلاشقان شەرقىي تۈركىستان ۋەخپى ئاياللار بۆلۈمىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن ۋەخپىنىڭ مەركىزىدە ئانىلار كۈنىنى تەبرىكلەش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلدى.

مۇراسىمغا تۈرك دۇنياسى تەتقىقات ۋەخپىنىڭ ئايال مەسۇللىرىدىن ئەممار خانىم، دوكتور مەھتابخانىم، ئىلگىرى شەھەر باشلىقى بولغان شاىرە ناگاھان ئاكايورباي خانىم، تۈركمەن ئېلى جەمئىيىتىنىڭ مەسۇللىرىدىن ئايسەل قۇشجۇ ۋە لەيلە خانىملار قاتناشتى. مۇراسىمغا يەنە ئىستانبۇلدا ياشاۋاتقان ئۇيغۇر، تۈرك ئانىلاردىن 100 گە يېقىن كىشى قاتناشتى. مۇراسىمغا شاىرە نۇرەلا كۆكتۈرك خانىم رىياسەتچىلىك قىلدى.

مۇراسىمدا ئۇيغۇر ئانىلار ھەققىدە، شېىر دېكلاماتسىيە قىلىندى ۋە ناخشا ئوقۇلدى، ۋەكىللەر سۆزگە چىقىپ، ئۇيغۇر ئانىلارنىڭ نۆۋەتتە دۇچ كېلىۋاتقان قىيىنچىلىقلىرى ھەققىدە توختالدى. ئاخىرىدا مۇراسىمغا قاتناشقان ئانىلارغا ھەدىيە تەقدىم قىلىندى.

تەپسىلاتى...