د ئۇ ق جياڭ يۈينىڭ باياناتىغا ئىنكاس قايتۇرۇپ، خىتاينى تېررورلۇققا قارشى كۈرەشنى سۈيىىستىمال قىلماسلىققا چاقىردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 19-كۈنى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى جۈمە كۈنى خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى جياڭ يۈينىڭ سۆزىگە ئىنكاس قايتۇرۇپ، خىتاينى تېررورلۇققا قارشى كۈرەشنى ئوخشىمىغان پىكىردىكى ئۇيغۇرلارنى، جۈملىدىن ئۇلارنىڭ مىللىي، دىنىي، كىشىلىك ھوقۇق ۋە دېموكراتىك ئەركىنلىك تەلەپلىرىنى باستۇرۇش ئۈچۈن سۈيىىستىمال قىلماسلىققا چاقىردى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتچىسى دىلشات رىشىت، «جياڭ يۆينىڭ بۈگۈن مۇخبىرلارغا بەرگەن بۇ ھەقتىكى باياناتى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ ئەركىنلىك، دېموكراتىيە ۋە ھەق-ھوقۇقىنى تەلەپ قىلىپ ئېلىپ بېرىۋاتقان قانۇنلۇق ھەرىكىتىنى تېررورلۇققا باغلاپ، قارا-قويۇق باستۇرۇۋاتقانلىقىنىڭ تىپىك مىسالى» دەپ كۆرسەتتى.

جياڭ يۈي، جۈمە كۈنلۈك ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا بىر مۇخىبىر «جۇڭگو ھۆكۈمىتى شىنجاڭ ۋەقەسىدىكى ھۇجۇمچىلارنى چەتئەل كۈچلىرى بىلەن ئالاقىسى بار دەيدۇ. بۇ توغرىسىدا كۆپرەك توختىلىپ باقسىڭىز» دەپ سورىغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

ب د ت 18-نۆۋەتلىك ئىنسان ھەقلىرى يىغىنىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى غۇلغۇلا قوزغىدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 17-كۈنى

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 18-نۆۋەتلىك يىغىنىغا قاتناشقان د ئۇ ق ۋەكىللىرى سۆز قىلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىدىن مەلۇمات بەرگەن.

خىتاي تەرەپ نەق مەيداندا قارشى بايانات ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇرلار مەسىلىسىنىڭ مۇنازىرىگە چۈشۈشىگە سەۋەب بولغان.

ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشىنىڭ 18-نۆۋەتلىك يىغىنى 12-سېنتەبىر كۈنى شۋېتسارىيىنىڭ جەنۋە شەھىرىدە باشلانغان بولۇپ، د ئۇ ق نىڭ باش كاتىپى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى ۋە پروگرامما يېتەكچىسى يانا براندىت خانىم باشچىلىقىدىكى ۋەكىللەر ئۆمىكى بۇ قېتىمقى يىغىنغا قاتناشقان. يانا خانىم 15-سېنتەبىر كۈنى يىغىندا سۆز ئېلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن ئېغىر باستۇرۇشلارغا ئۇچراۋاتقانلىقى توغرىسىدا مەخسۇس دوكلات بەرگەن. خىتاي ھۆكۈمىتى ۋەكىلى دەرھال نارازىلىق بىلدۈرۈپ، ئۇيغۇر ۋەكىللىرىنىڭ سۆزىنى ئىنكار قىلىشقا ئۇرۇنغان. بۇ سەۋەبتىن يىغىن ئىشتىراكچىلىرى ئارىسىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى غۇلغۇلا قوزغىغان.

تەپسىلاتى...

رابىيە قادىر خانىم: قەشقەر-خوتەن ۋەقەسىدە ھەقىقىي قاتىل يەنە جازاسىز قالدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 16-كۈنى

ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم، بۈگۈن رادىومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، خىتاي سوتىنىڭ خوتەن ۋە قەشقەر ۋەقەسىگە چېتىشلىق پىداىيلارنى ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلغانلىقىغا قارىتا پىكىر بايان قىلدى.

خوتەن ۋە قەشقەردىكى ۋەقەلەرنىڭ خىتاي دۆلىتى بىلەن ئۇيغۇر مىللىتى ئارىسىدىكى توقۇنۇش ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتكەن رابىيە خانىم، مەزكۇر ۋەقەلەرگە خىتاي سوتلىرىدىن ئادىل ھۆكۈم چىقىشىنىڭ مۇمكىنسىزلىكىنى تەكىتلىدى.

رابىيە خانىم خىتاي دۆلىتىنىڭ ئۆلۈم جازالىرى ئارقىلىق رايونغا يەنە ئۈستىلەپ ئۆچ-ئاداۋەت ۋە ئىنتىقام ئۇرۇقى چېچىۋاتقانلىقىنى تىلغا ئېلىپ، خەلقئارادىكى تەرەپسىز ئورگانلارنى رايون ۋەزىيىتى ئۈستىدە مۇستەقىل تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىشقا چاقىردى.

تەپسىلاتى...

كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى خىتاينىڭ 4 ئۇيغۇرنى ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلغانلىقىنى تەنقىد قىلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-9-ئاينىڭ 15-كۈنى

خىتاي سوت مەھكىمىسى چارشەنبە كۈنى قارار چىقىرىپ، 4 ئۇيغۇرنى ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلغانلىقىنى ئېلان قىلدى. بىراق خىتاي سوت مەھكىمىسىنىڭ چىقارغان قارارى كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنى ئەندىشىگە سالماقتا.

خىتاي ئاخبارات ۋاسىتىلىرىنىڭ خەۋەرلىرىدىن مەلۇم بولۇشىچە، قەشقەر ئوتتۇرا سوت مەھكىمىسى چارشەنبە كۈنى ئابدۇغېنى يۈسۈپ، ئابلىكىم ھەسەن، مۇختەر ھەسەن ۋە مۇھەممەتنىياز تۇرسۇن قاتارلىق 4 ئۇيغۇرنى خوتەن ناۋاغ، قەشقەر يېڭى بازار ۋەقەلىرىدە ئوينىغان رولى سەۋەبلىك ئۆلۈم جازاسىغا ھۆكۈم قىلغان. بۇ ھەقتىكى خەۋەرلەردە سوت مەھكىمىسىنىڭ ئۇلارنى تېررورلۇق تەشكىلات قۇرۇپ، پائالىيەت ئېلىپ بېرىش، قانۇنسىز پارتلاتقۇچ ياساش، ئادەم ئۆلتۈرۈش، ئوت قويۇش قاتارلىق جىنايەتلەر بىلەن ئەيىبلەپ، ئۆلۈم جازاسىغا بۇيرۇغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلگەن بولسىمۇ، بىراق ئۇلارنىڭ قانداق سوتلانغانلىقى، خالىغان ئادۋوكات تەكلىپ قىلالىغان-قىلالمىغانلىقى، ئۆزىنى ئاقلىشىغا يول قويۇلغان-قويۇلمىغانلىقى، يول قويۇلغان بولسا قانداق ئاقلىغانلىقى قاتارلىق سوت جەريانىغا داىر تەپسىلىي دېتاللار تىلغا ئېلىنمىغان.

تەپسىلاتى...

ئاناتولىيە مەدەنىيەت بايرىمىدا شەرقىي تۈركىستان بۆلۈمى كۆپ ئېكسكۇرسىيە قىلىنماقتا

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 15-كۈنى

تۈرك دۇنياسىنىڭ ئەڭ كاتتا ئۇچرىشىشلىرىدىن بىرى بولغان 8-نۆۋەتلىك خەلقئارالىق ئاناتولىيە مەدەنىيەت ۋە سەنئەت بايرىمىنىڭ 3-ۋە 4-كۈنلىرى ئۇيغۇر بۆلۈمى ئېكسكۇرسىيە قىلغۇچىلار بىلەن تولۇپ تاشتى.

بۇ مەدەنىيەت-سەنەت بايرىمى ئەنقەرەنىڭ غەربىگە جايلاشقان ئەتىمەسقۇت رايونىدىكى چوڭ بىر مەيداندا ئۆتكۈزۈلمەكتە. مەيداننىڭ ئەتراپىدا تۈركىيەنىڭ 35 ۋىلايىتىدىن كەلگەن جەمئىيەت ۋە ۋەقىپلەر ئاچقان بۆلۈملەر بار بولۇپ، بۇ بۆلۈملەردە شۇ رايوننىڭ ئۆرپ-ئادەت ۋە مەدەنىيەتلىرى ئەكس ئەتتۈرۈلگەن بۇيۇملار ھەم يېمەك-ئىچمەكلەر سېتىلماقتا.

بۇلاردىن باشقا ئەزەربەيجان، تۈركمەنىستان، قازاقىستان، قىرغىزىستان، ئىراق تۈركمەنلىرى، تاتارلار ۋە ئۇيغۇرلارمۇ بۆلۈم ئېچىپ ئۆز دۆلىتى ۋە مىللىي ئۆرپ-ئادەتلىرىنى تونۇشتۇرماقتا. شەرقىي تۈركىستان بۆلۈمىنى بۈگۈنگىچە كۆپ ساندا ئاممىۋى تەشكىلات مەسئۇللىرى، ئوقۇتقۇچى-ئوقۇغۇچىلار ۋە ئامما ئېكسكۇرسىيە قىلىپ خاتىرە رەسىمى چۈشكەندىن باشقا، شەرقىي تۈركىستان ھەققىدە مەلۇمات ئالدى.

تەپسىلاتى...

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى خىتاي قوراللىق ساقچى قىسىملىرىنىڭ جەنۇبىي ئۇيغۇر ئېلىدىكى مانېۋىرىنى ئەيىبلىدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 14-كۈنى

خىتاينىڭ ھۆكۈمەت تور بېكىتى بولغان خەلق تورىنىڭ 13-سېنتەبىردىكى ئېڭگىلىزچە خەۋىرىدىن مەلۇم بولۇشىچە، يېقىندا خىتاينىڭ ئالاھىدە ساقچى قىسىملىرى جەنۇبىي ئۇيغۇر ئېلىدە «قارشى تۇرۇش» نامىدا چوڭ تىپتىكى مانېۋىر ئۆتكۈزگەن.

ئەمما خەۋەردە مانېۋىرنىڭ قايسى جايدا قانداق شەكىلدە ئېلىپ بېرىلغانلىقى ھەققىدە ھېچقانداق ئۇچۇر بېرىلمىگەن.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتچىسى دىلشات رىشىت خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ جەنۇبىي ئۇيغۇر ئېلىدە ئۆتكۈزۈۋاتقان ھەربىي مانېۋىرلىرىنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتىگە نارازى بولۇۋاتقان ئۇيغۇرلارغا ھەيۋە كۆرسىتىش مەقسىتىدە ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ قاتتىق قول سىياسەت ھەم قورال كۈچى ئارقىلىق، رايون ۋەزىيىتىنى كونترول قىلىشقا ئۇرۇنۇشىنىڭ رايون ۋەزىيىتىنى تېخىمۇ قاتمال ھالەتكە كەلتۈرۈپ قويىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دىنىي ئەركىنلىكنى دەپسەندە قىلىۋاتقان سەككىز دۆلەتنى قارا تىزىملىككە ئالدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 14.كۈنى

ئامېرىكا دىنىي ئەركىنلىكنى قوغداش ئۈچۈن، ھازىر خەلقنىڭ دىنىي ئېتىقاد ئەركىنلىكىنى دەپسەندە قىلىۋاتقان خىتاي، ئىران، سەئۇدى ئەرەبىستانى، بېرما، شىمالىي كورېيە، ئېرىتېرىيە، سۇدان، ئۈزبېكستاندىن ئىبارەت سەككىز دۆلەتنى قازا تىزىملىككە ئالدى.

فىرانسىيە ئاگېنتلىقىنىڭ بايان قىلىشىچە، ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرى ھېلارىي كىلىنتون ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىدىن، دىنىي ئەركىنلىكنى ئېغىر دەپسەندە قىلىۋاتقان بۇ دۆلەتلەرگە كەسكىن تەدبىر قوللىنىشنى تەلەپ قىلدى.

خەۋەردە ئېيتىلىشىچە، ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرى ھېلارىي كىلىنتون خىتاي قاتارلىق يۇقىرىقى سەككىز دۆلەتنى ئەيىبلىگەن بىر ۋاقىتتا، تۈركىيە، پاكىستان قاتارلىق بىر نەچچە دۆلەتنىڭ، باشقا دىنغا ئېتىقاد قىلىدىغان نوپۇسى ئاز سانلىق قەۋملەرگە كەڭچىلىك مۇھىتى يارىتىپ بەرگەنلىكىنى قىزغىن مەدھىيىلىدى.

تەپسىلاتى...

8-نۆۋەتلىك خەلقئارالىق ئاناتولىيە مەدەنىيەت ۋە سەنئەت بايرىمىدا شەرقىي تۈركىستان كېچىسى ئۆتكۈزۈلدى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 13-كۈنى

تۈرك دۇنياسىنىڭ ئەڭ كاتتا ئۇچرىشىشلىرىدىن بىرى بولغان 8-نۆۋەتلىك خەلقئارالىق ئاناتولىيە مەدەنىيەت ۋە سەنئەت بايرىمى 9-ئاينىڭ 9-كۈنى ئەنقەرەنىڭ ئەتىمەسقۇت رايونىدا تەنتەنىلىك ئۆتكۈزۈلدى.

بايرامنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمى پاراتتىن ئۆتۈش بىلەن باشلاندى. بۇ پاراتتىن ئۆتۈش مۇراسىمىغا ئەتىمەسقۇت رايونلۇق ھۆكۈمەت باشلىقى ئەنۋەر دەمىرەل، مىللەتچى ھەرىكەت پارتىيىسى مۇئاۋىن باشلىقى، پارلامېنت ئەزاسى سادىر دۇرماز، پارلامېنت ئەزالىرى، ھەرقايسى سىياسىي پارتىيىلەردىن ۋەكىللەر، 30 ئەتراپىدا ئاممىۋى تەشكىلاتنىڭ مەسئۇللىرى، تۈركىي جۇمھۇرىيەتلەردىن كەلگەن دىپلوماتلارلاردىن بولۇپ كۆپ ساندا كىشى قاتناشتى.

تەپسىلاتى...

رابىيە قادىر خانىم ئۇيغۇر ئېلىگە مەبلەغ سالغۇچى چەتەللىكلەرنى ئىنسانپەرۋەرلىك نۇقتىسىدىن مەسۇلىيەتچانلىققا چاقىردى

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 12-كۈنى

خىتاي داىرىلىرى ئۆتكەن ھەپتە ئۈرۈمچىدە ئۆتكۈزگەن ياۋرۇاسىيا يەرمەنكىسىگە 5000 دىن ئارتۇق چەتئەللىك سودا-كارخانىچى قاتناشقان ۋە بۇلارنىڭ بىر قىسمى بىلەن خىتاي ھۆكۈمىتى ئارىسىدا بىر قاتار سودا ۋە قۇرۇلۇش تۈرلىرى بويىچە كېلىشىملەر تۈزۈلگەن ئىدى.

بۇ مۇناسىۋەت بىلەن تۈنۈگۈن ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتىنىڭ رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم رادىومىزدا بايانات بېرىپ، ئۇيغۇر ئېلىگە مەبلەغ سالماقچى بولغان چەتەللىكلەرنى ئىنسانپەرۋەرلىك نۇقتىسىدىن مەسۇلىيەتچان بولۇشقا چاقىردى.

باياناتتا، ئالدى بىلەن مەزكۇر رايوندىكى زېمىن ۋە زېمىن بايلىقلىرىنىڭ ئىگىلىرى رايوندىكى ئۇيغۇر قاتارلىق يەرلىك مىللەتلەر ئىكەنلىكى، رايوندا ئۇيغۇرلار بىلەن خىتاي دۆلىتى ئارىسىدا ئۇزۇندىن بېرى توقۇنۇش داۋام قىلىۋاتقانلىقى ئەسكەرتىلىپ، رايونغا مەبلەغ سېلىشنىڭ ئالدىدا يەرلىك خەلقنىڭ مەنپەىتىنى نەزەردىن ساقىت قىلماسلىقنى، جۈملىدىن، خىتاي كۆچمەن ئېقىنىنىڭ تېزلىشىپ كېتىشىگە ۋە ئۇيغۇرلارغا قارىتا بېسىمنىڭ كۈچىيىپ كېتىشىگە سەۋەب بولۇپ قالماسلىققا چاقىردى.

تەپسىلاتى...

قازاقىستاندا غېنى باتۇر تۇغۇلغانلىقىنىڭ 110 يىللىقى خاتىرىلىنىدۇ

ر ف ئا خەۋىرى
2011-يىلى 9-ئاينىڭ 12-كۈنى

ئالماتادا ئۇيغۇر تىلىدا تارقىتىلىدىغان «ئۇيغۇر ئاۋازى» گېزىتىنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، قازاقىستاندىكى ئۇيغۇر جامائىتى ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىردە ئۆتكەن مەشھۇر مىللىي قەھرىمانى غېنى باتۇر تۇغۇلغانلىقىنىڭ 110 يىللىقىنى خاتىرىلەش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈشكە تەييارلىق قىلماقتا.

خەۋەردىن مەلۇم بولۇشىچە، غېنى باتۇرنىڭ ئاخىرقى ئۆمرىنى ئۆتكۈزگەن قازاقىستاننىڭ ئەمگەكچى قازاق ناھىيىسى تەۋەسىدىكى ئالماتا-غۇلجا يولىغا ئورنىتىلغان باتۇرنىڭ ھەيكىلى ۋە يادىكارلىقى قازاقىستان ئۇيغۇر ياشلىرى بىرلىكىنىڭ رەئىسى رىشات ئازنىباقىيېفنىڭ كۈچ چىقىرىشى بىلەن يېقىندا قايتىدىن ياسالغان بولۇپ، 13-سېنتەبىر كۈنى ھەيكەلنىڭ يوپۇقىنى ئېچىش مۇراسىمى شۇنىڭدەك غېنى باتۇر تۇغۇلغانلىقىنىڭ 110-يىللىقى خاتىرە پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلىدىكەن.

تەپسىلاتى...