خوتەندە دىنىي ئۆلىما ئابدۇرەئۇپ ھاجىم تۈرمىدە ھاياتىدىن ئايرىلغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا خىتاي تۈرمىسىگە قامالغان ئابدۇرەئۇپ ھاجىم ئىسىملىك خوتەنلىك بىر دىنى ئۆلىمانىڭ تۈرمىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلىقى مەلۇم بولدى. مەرھۇم دىنىي ئۆلىمانىڭ ھازىر ئىستانبۇلدا ياشاۋاتقان يېقىن سەپدىشى ئابدۇلئەزىز خەلپەت ھاجىمنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئابدۇرەئۇپ ھاجىم 2021 ‏-يىلى 2 ‏-ئاينىڭ 12 ‏-كۈنى خوتەندىكى تۈرمىدە ۋاپات بولغان، بىراق مەرھۇمنىڭ دىئابىت كېسىلى بار بولۇپ، ئۇ بۇ كېسەللىك سەۋەبىدىن ۋاپات بولدىمۇ ياكى تۈرمە ئازابلىرى ياكى قىيناشلاردا ئۆلدىمۇ؟ بۇنى ئېنىق بىلمەيدىكەن. ئەمما ئۇ تۈرمىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانىكەن.

بىز خوتەنگە ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىگە تېلېفون قىلىپ ئەھۋالنى ئېنىقلاشقا تىرىشقان بولساقمۇ تېلېفون ئالاقىلىرىنىڭ بولمىغانلىقى ۋە قىيىنلىقى تۈپەيلىدىن بۇنى سۈرۈشكە ئىمكان بولمىدى.

ئابدۇلئەزىز خەلپەت ھاجىمنىڭ بىلدۈرۈشىچە مەرھۇم، 2017 ‏-يىلى 2-ئاينىڭ 20-كۈنى خوتەن شەھىرىدىكى ئۆيىدىن تۇتقۇن قىلىنىپ، ئۆيىدە دىنى كىتاب ساقلىغان دېگەندەك جىنايەتلەر بىلەن 10 يىللىق قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان. ساقچىلار ئۇنىڭ ئۆيىنى ئاختۇرۇپ ئۆيىدىن بىرقىسىم كىتابلارنى تاپقانىكەن.

ئابدۇلئەزىز خەلپەت ھاجىم، مەرھۇمنىڭ 10 يىللىق قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغاندىن كېيىن سانجى تۈرمىسىگە قامالغانلىقىنى، بۇنىڭدىن 3-4 ئاي ئىلگىرى خوتەندىكى تۈرمىگە يۆتكەپ كېلىنگەنلىكىدىن خەۋەر تاپقانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

توققۇزاقتا مەجبۇرىي ئەمگەككە ئەۋەتىلگەن ئىككى ئوتتۇرا مەكتەپ ئوقۇغۇچىسىنىڭ ئوتتا كۆيۈپ ئۆلگەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇھاجىرەتتىكى توققۇزاقلىقلاردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، ئۆزىنىڭ يۇرتىدىكى ئۇرۇق-تۇغقانلىرىدىن 16 ياشلىق نەبىجان روزىنىڭ پاختا تېرىشقا ئەۋەتىلگەن ئاقسۇدا ئوتتا كۆيۈپ ئۆلۈپ كەتكەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتىكى ئېنىقلىشىدا مەزكۇر ۋەقەنىڭ ئۆتكەن يىلى ئۆكتەبىردە پاختا تەرگىنى بارغان ئوقۇغۇچىلار قونالغۇسىدا يۈز بەرگەنلىكى ۋە ۋەقەدە ئىككى كىشى ئۆلۈپ ۋە 4 كىشى يارىلانغانلىقى ئايدىڭلاشتى. تۆۋەندە مۇخبىرىمىز شۆھرەت ھوشۇرنىڭ بۇ ھەقتە تەييارلىغان پروگراممىسى دىققىتىڭلاردا بولىدۇ.

توققۇزاقلىق مۇھاجىرلاردىن بىرى ئۆزىنىڭ بۇلاقسۇ، قاراباغ 14 ‏-كەنت 2‏-مەھەللىدە ياشايدىغان تۇغقانلىرىدىن روزى توختىنىڭ ئوغلى نەبىجان روزىنىڭ ئۆتكەن يىلى 10-ئايدا ئوقۇۋاتقان مەكتىپى تەرىپىدىن ئاقسۇغا پاختا تېرىشقا ئەۋەتىلگەنلىكى ۋە شۇ مەزگىلدە بىر ئوت كېتىش ۋەقەسى يۈز بېرىپ، ئۇنىڭ ئوتتا كۆيۈپ ئۆلگەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. بىز بۇ ۋەقە ھەققىدە مەلۇمات ئېلىش ئۈچۈن قەشقەر كوناشەھەر، يەنى توققۇزاق ناھىيەسىدىكى بىر مۇقىملىققا مەسئۇل خادىمدىن مەلۇمات سورىدۇق. ئۇ دەسلەپتە ئۆزىنىڭ بۇ ۋەقەدىن خەۋەرسىزلىكىنى ئېيتتى. ئەمما بىز ۋەقەنىڭ بىرقىسىم يىپ ئۇچلىرىنى دەپ بەرگەندىن كېيىن، ئۆزىنىڭ مۇشۇ خىل بىر ۋەقەدىن خەۋىرى بارلىقى، ئەمما، ۋەقەنىڭ تەپسىلاتىنى بىلمەيدىغانلىقىنى ئېيتتى. بىز بۇ خادىم تەمىنلىگەن يىپ ئۇچلىرىغا ئاساسەن، توققۇزاقتىكى بىر مەكتەپ رەھبىرىگە تېلېفون قىلدۇق. ئۇ ئوتتا كۆيۈپ ئۆلگەن ئوقۇغۇچىنىڭ ناھىيەلىك ئەمەس، يېزىلىق ئوتتۇرا مەكتەپ ئوقۇغۇچىسى ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى. ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا ئاھالىلەردىن بىرى ئوت كېتىش ۋەقەسىنىڭ ئاقسۇدىكى بىر پاختىزارلىقتا پاختا تېرىۋاتقان ئوقۇغۇچىلار ئۈچۈن ھازىرلانغان بىر كەپىدە يۈز بەرگەنلىكىنى تىلغا ئالسا؛ يەنە بىر ئاھالە، ۋەقەنىڭ پاختىزارلىققا يېقىن جايدىكى بىر مەكتەپنىڭ ئوقۇغۇچىلار ياتىقىدا يۈز بەرگەنلىكىنى بايان قىلدى. ئىلگىرىلەپ ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا، ئۆزىنىڭ مەزكۇر ۋەقە يۈز بەرگەن مەيداندا قۇتقۇزۇش ئىشىغا قاتناشقانلىقىنى بايان قىلغان بىر خادىم، شۇ كۈنكى ئوت كېتىش ۋەقەسىدە ئىككى كىشىنىڭ ھاياتىدىن ئايرىلغانلىقى ۋە 4 كىشىنىڭ ئېغىر يارىلانغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. ئۇنىڭ دېيىشىچە ۋەقە سەھەر سائەت 3 كە يېقىن يۈز بەرگەن. مەلۇم بولۇشىچە، پاختا تېرىشقا كەلگەن ئوقۇغۇچىلار ياتقان ياتاقتىن ئىس-تۈتەك كۆتۈرۈلۈۋاتقانلىقىنى كۆرگەن ئەتراپتىكى ئالاقىدار خادىملار، ۋەقە مەيدانىغا يېتىپ كېلىپ، ئوت كەتكەن ياتاقتىن ئىككى جەسەت ۋە 4 يارىدارنى سىرتقا ئېلىپ چىققان.

تەپسىلاتى...

ئاۋام پالاتاسى ئەزاسى مايكېل ماككول: خىتاي كومپارتىيەسى ئۇيغۇرلارغا قارشى ئىرقىي قىرغىنچىلىق قىلىۋاتىدۇ

خەۋەر مەنبەسى: دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى

ئاۋام پالاتاسى تاشقى ئىشلار كومىتېتىنىڭ رەھبىرى، جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيەسىنىڭ نوپۇزلۇق ۋەكىللىرىدىن بىرى مايكېل ماككول

ئاۋام پالاتاسى تاشقى ئىشلار كومىتېتىنىڭ رەھبىرى، جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيەسىنىڭ نوپۇزلۇق ۋەكىللىرىدىن بىرى مايكېل ماككول «ئىقتىسادشۇناس» گېزىتى 11-فېۋرال ئېلان قىلغان «‹ئىرقىي قىرغىنچىلىق› دېگەن سۆزنى شىنجاڭدىكى ۋەھشىيلىكلەرگە ئىشلىتىش ناتوغرا» دېگەن ماقالىگە رەددىيە بېرىپ بىر بايانات ئېلان قىلدى ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىققا ئۇچراۋاتقانلىقىنى «ب د ت ئىرقىي قىرغىنچىلىققا قارشى تۇرۇش ئەھدىنامىسى» دىكى ماددىلار ئارقىلىق شەرھلىدى.

«ئىقتىسادشۇناس» گېزىتى بىر نەچچە كۈننىڭ ئالدىدا ئېلان قىلغان بىر پارچە ماقالىسىدە، «خىتاينىڭ 1 مىليون ئۇيغۇرنى ‹كەسپىي تەربىيەلەش مەركەزلىرى› نامىدىكى تۈرمە لاگېرلىرىغا قامىغانلىقى، بىر قىسىم ئۇيغۇر ئاياللىرىنى مەجبۇرىي تۇغماس قىلغانلىقى، ئەمما ئۇيغۇرلارنىڭ قىرغىن قىلىنمىغانلىقى، شۇڭا ئۇ يەردە يۈز بېرىۋاتقانلارنى ئىرقىي قىرغىنچىلىق دەپ ئاتاشقا بولمايدىغانلىقى» نى ئىلگىرى سۈرگەن.

تەپسىلاتى...

بېلگىيە پارلامېنت ئەزالىرى بېلگىيە ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇرلار مەسىلىسىدە «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» دەپ ئېلان قىلىشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى

ياۋروپا پارلامېنتىدا يىغىن ئېچىلىۋاتقان كۆرۈنۈش. 2020-يىلى 1-ئۆكتەبىر، بېلگىيە.

11-فېۋرال بېلگىيە يىشىللار پاتىيەسىنىڭ پارلامېنت ئەزالىرىدىن سامۇئىل كوگولاتى ۋە ۋوۇتېر دى ۋىرەندت قاتارلىقلار فىرانسۇز ۋە گوللاند تىلىدا «خىتاي ھاكىمىيىتىتىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدا يۈرگۈزۈۋاتقان زۇلۇملىرىنى ھەل قىلىش چارىسى» دېگەن تېمىدا 35 بەتلىك دوكلات تەييارلاپ پارلامېنىتتا تونۇشتۇرغان. ئۇلار ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» مەسىلىسىنى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈش ئارقىلىق بىلگىيە ھۆكۈمىتىنى خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزۈۋاتقان زۇلۇمىنى «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» دەپ ئېلان قىلىشقا، ياۋروپا ئىتتىپاقى بىلەن خىتاي ئارىسىدىكى سودا كېلىشىمگە قارشى چىقىشقا چاقىرغان.

بېلگىيە پارلامېنت ئەزالىرى بۇ چاقىرىقىنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ۋەكىللىرى بىلەن بىرلىشىپ يازغان بولۇپ، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتە مىللىي ۋە دىنىي كىملىكى تۈپەيلىدىن مىسلى كۆرۈلمىگەن زۇلۇمغا ئۇچراۋاتقانلىقى، خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن بىر پۈتۈن مىللەت سۈپىتىدە يوقىتىش نىشانى بولۇۋاتقانلىقى دەلىل-ئىسپاتلار بىلەن ئوتتۇرىغا قويۇلغان.

تەپسىلاتى...

ئانالىزچىلار: «خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزىۋاتقان مەدەنىيەت ئاسسىمىلىياتسىيەسى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ ئىپادىسىدۇر»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ ھۆكۈمەت تارتقۇلىرىدىن مەلۇم بولۇشىچە، 2021-يىللىق خىتاينىڭ چاغان بايرىمى مەزگىلىدە، ئۇيغۇر دىيارىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇرلار ھۆكۈمەت ئورگانلىرىنىڭ بىردەك ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن خىتايچە كىيىنىپ، خىتايچە قىزىل ناخشىلارنى ئېيتىشقا، ئاتالمىش خىتاي «قوشماق تۇغقان» لىرى بىلەن بىرلىكتە خىتايلاردەك چاغان ئۆتكۈزۈشكە مەجبۇر بولغان.

بىرنەچچە كۈندىن بۇيانقى خىتاينىڭ ھۆكۈمەت خەۋەرلىرىدە، ئۇيغۇر ئاپتونۇم رايونلۇق رادىيو-تېلېۋىزىيە ئىدارىسى ۋە جايلاردىكى تېلېۋىزىيە ئىستانسىلىرىنىڭ 2021-يىللىق «باھار بايرىمى»، يەنى چاغان ئۈچۈن مەخسۇس سەنئەت پروگراممىلىرى تەييارلىغانلىقى، جايلاردا چاغانلىق ھال سوراش، تەبرىكلەش پائالىيەتلىرىنىڭ ئۆتكۈزۈلىۋاتقانلىقى كۆپلەپ خەۋەر قىلىنماقتا.

دائىرىلەر يەنە ھۆكۈمەت تاراتقۇلىرىنىڭ مەدەنىيەت پروگراممىلىرىدا ۋە ئۈندىدار، تىك-توك قاتارلىق ئىجتىمائىي ئۇچۇر مۇنبەرلىرىدە، ئۇيغۇرلارغا خىتاينىڭ چاغان بايرىمىدىكى مەسنەۋى چاپلاش، چاغاندىكى مېھماندارچىلىقتا ھاراق ئىچىش، بىرلىكتە جۇۋاۋا تۈگۈش قاتارلىق خىتايلارنىڭ چاغانلىق پائالىيەتلىرى ھەققىدىكى مەخسۇس فىلىملارنى كۆپلەپ تارقاتقان.

تەپسىلاتى...

بېلگىيە پارلامېنت ئەزالىرى بېلگىيە ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇرلار مەسىلىسىدە «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» دەپ ئېلان قىلىشقا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

11-فېۋرال بېلگىيە يىشىللار پاتىيەسىنىڭ پارلامېنت ئەزالىرىدىن سامۇئىل كوگولاتى ۋە ۋوۇتېر دى ۋىرەندت قاتارلىقلار فىرانسۇز ۋە گوللاند تىلىدا «خىتاي ھاكىمىيىتىتىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدا يۈرگۈزۈۋاتقان زۇلۇملىرىنى ھەل قىلىش چارىسى» دېگەن تېمىدا 35 بەتلىك دوكلات تەييارلاپ پارلامېنىتتا تونۇشتۇرغان. ئۇلار ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» مەسىلىسىنى تەپسىلىي چۈشەندۈرۈش ئارقىلىق بىلگىيە ھۆكۈمىتىنى خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزۈۋاتقان زۇلۇمىنى «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» دەپ ئېلان قىلىشقا، ياۋروپا ئىتتىپاقى بىلەن خىتاي ئارىسىدىكى سودا كېلىشىمگە قارشى چىقىشقا چاقىرغان.

بېلگىيە پارلامېنت ئەزالىرى بۇ چاقىرىقىنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ۋەكىللىرى بىلەن بىرلىشىپ يازغان بولۇپ، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتە مىللىي ۋە دىنىي كىملىكى تۈپەيلىدىن مىسلى كۆرۈلمىگەن زۇلۇمغا ئۇچراۋاتقانلىقى، خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن بىر پۈتۈن مىللەت سۈپىتىدە يوقىتىش نىشانى بولۇۋاتقانلىقى دەلىل-ئىسپاتلار بىلەن ئوتتۇرىغا قويۇلغان.

بۇ چاقىرىقتا خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئاياللىرىنى مەجبۇرىي تۇغماس قىلىش ئارقىلىق ئۇيغۇرلارنىڭ تۇغۇلۇش نىسبىتىنى قاتتىق كونترول قىلىشى، ئۇيغۇر بالىلىرىنى ئاتا-ئانىسىدىن ئايرىپ يىتىمخانىلارغا، ياتاقلىق مەكتەپلەرگە ئورۇنلاشتۇرۇشى قاتارلىق ئامىللارنىڭ «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» نىڭ تىپىك بەلگىسى ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەن.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا مۇساپىرلارنى قوبۇل قىلىش پروگراممىسىغا ئۇيغۇرلارنىڭمۇ داخىل قىلىنىشى تەلەپ قىلىندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا خەلقارا دىنىي ئەركىنلىك كومىتېتى 10-فېۋرال گۇۋاھلىق يىغىنى ئۆتكۈزۈپ، خەلقئارا مۇساپىرلار ۋەزىيىتى، ئامېرىكانىڭ مۇساپىرلار سىياسىتى، مۇساپىرلىققا قوبۇل قىلىش، سىياسىي پاناھلىق تىلىگۈچىلەرنىڭ رەسمىيەت ئىشلىرىدا ساقلىنىۋاتقان مەسىلىلەر توغرىسىدا كۆچمەنلەر تەشكىلاتلىرىنىڭ، سابىق ئامېرىكا ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىنىڭ تەكلىپ-پىكىرلىرىنى ئاڭلىدى. «دىنىي زىيانكەشلىكتىن قاچقان مۇساپىرلار» ناملىق گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنىدا، ئامېرىكانىڭ مۇساپىرلارنى قوبۇل قىلىش پروگراممىسىغا ئۇيغۇرلارنىڭمۇ داخىل قىلىنىشى، ئۇيغۇر سىياسىي پاناھلىق تىلىگۈچىلىرىنىڭ رەسمىيەتلىرىنىڭ تېزلىتىلىشى تەلەپ قىلىندى.

يىغىندا «دۇنياۋى قۇتقۇزۇش» نامىدىكى خەلقئارا خرىستىيان ئىنسانپەرۋەرلىك تەشكىلاتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى جېننىي ياڭ، دۇنيادىكى مۇساپىرلارنىڭ خېلى زور سالمىقىنىڭ دىنىي ئېتىقادى سەۋەبلىك زىيانكەشلىككە ئۇچرىغانلار ئىكەنلىكى، بۇلارنىڭ ئىچىدە ئۇيغۇرلارنىڭمۇ بارلىقىنى بىلدۈردى. ئۇ مۇنداق دەيدۇ: «دۇنيا مىقياسىدا 340 مىليوندىن ئارتۇق خرىستىيان دىنىي ئېتىقادى سەۋەبلىك ئېغىر زىيانكەشلىككە دۇچ كەلدى. باشقا ئاز سانلىق دىنىي توپلارمۇ ئوخشاش تەھدىتكە دۇچ كېلىۋاتىدۇ. بۇ بېرمالىق روھىنگالارنى ۋە خىتايدىكى ئۇيغۇرلارنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.»

تەپسىلاتى...

سەييارە نىجاتنىڭ ساقچىلارغا «ماسلاشمىغانلىقى» ئۈچۈن 4 يىلدىن بۇيان دېلوسىنىڭ خۇلاسىسى چىقمىغانلىقى مەلۇم

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۈرۈمچى دوستلۇق دوختۇرخانىسىنىڭ غايىب دوختۇرى سەييارە نىجات ھەققىدە ئىلگىرى ئىگىلىگەن ئۇچۇرلىرىمىزدا، ئۇنىڭ داۋەندىكى ئاياللار قاماقخانىسىدا تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقانلىقى ئاشكارىلانغانىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ يېقىنقى ئېنىقلاشلىرىدا، دوستلۇق دوختۇرخانىسى مەسئۇللىرىنىڭ سەييارە نىجاتنى سۈرۈشتە قىلىپ 2018 ‏-يىلى بىر قېتىم مەزكۇر قاماقخانىغا بارغانلىقى ۋە قاماقخانا خادىلىرىنىڭ ئۇلارغا، سەييارە نىجاتنىڭ ساقچىلارغا ماسلاشمىغانلىقى ئۈچۈن داۋاملىق تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقانلىقىنى مەلۇم قىلغان. لاگېر شاھىتى زۇمرەت داۋۇت «ماسلاشمىدى» دېگەن جاۋابقا ئاساسەن سەييارەنىڭ ئەھۋالى ھەققىدىكى پەرەزلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى. تۆۋەندە مۇخبىرىمىز شۆھرەت ھوشۇرنىڭ بۇ ھەقتە تەييارلىغان پروگراممىسى دىققىتىڭلاردا بولىدۇ.

غايىب دوختۇر سەييارە نىجات ھەققىدە ئۇچۇر ئېلىش ئۈچۈن يېقىندا ئۇ ئىشلىگەن «دوستلۇق دوختۇرخانىسى»، يەنى 3 ‏-دوختۇرخانىغا قايتىدىن تېلېفون قىلدۇق. نۆۋەتچى خادىملار، سەييارە نىجات ھەققىدە مەلۇمات ئېلىش ئۈچۈن، دوختۇرخانىنىڭ مەمۇرىيەت بۆلۈمىگە تېلېفون قىلىشىمىزنى تەۋسىيە قىلدى. بۇ كۈندىكى ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا خادىملاردىن بىرى بۇ دوختۇرخانا مەسئۇللىرىنىڭ، سەييارە نىجات ھەققىدە ئۇچۇر ئېلىش ئۈچۈن ئالدىنقى يىلى بىر قېتىم قاماقخانىغا بارغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. ئەمما قانداق بىر جاۋابقا ئېرىشكەنلىكى ھەققىدە مەلۇمات بېرەلمىدى. بىز بۇ ھەقتە مەلۇمات ئېلىش ئۈچۈن سەييارە نىجات ئولتۇرۇشلۇق تەۋەلىك ساقچىخانىسىغا قايتىدىن تېلېفون قىلدۇق. ئالاقىدار ساقچى خادىمى 3 ‏-دوختۇرخانا مەسئۇللىرىنىڭ داۋەن قاماقخانىسىغا بېرىپ سەييارە نىجات ھەققىدە ئەھۋال سۈرۈشتە قىلغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. مەلۇم بولۇشىچە قاماقخانا خادىملىرى دوختۇرخانا مەسئۇللىرىغا، ئۇنىڭ ھايات ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈش بىلەن بىرلىكتە، ساقچىلارغا ماسلاشمىغانلىقى ئۈچۈن دېلوسىنىڭ خۇلاسىسى چىقمىغانلىقى ۋە ئائىلىسى بىلەن تېخىچە كۆرۈشتۈرمىگەنلىكىنى ئېيتقان. ئەمما ئۇنىڭ ساقچىلارنىڭ قايسى تەلەپلىرىگە ماسلاشمىغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر بېرەلمىدى.

تەپسىلاتى...

ئەزەربەيجان يۈكسىلىش پارتىيەسى رەھبىرى: «ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىققا قارشى قولىمىزدىن كەلگەننى قىلىمىز»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەھبەرلىرى ئەزەربەيجان يۈكسىلىش پارتىيەسى رەئىسى ئانار ئەسەدلى باشچىلىقىدىكى ھەيئەت بىلەن ئۇچرىشىپ تۈرك دۇنياسىدىكى مەسىلىلەر بولۇپمۇ، ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ئەزەربەيجان جامائەتچىلىكىگە قانداق ئاڭلىتىش توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ باردى. مۇزاكىرە ئاخىرىدا ئەزەربەيجان يۈكسىلىش پارتىيەسى رەئىسى ئانار ئەسەدلى ئەپەندى، ئۇيغۇر مەسىلىسىنىڭ ئەزەربەيجان خەلقىنىڭ ئۆز مەسىلىسى ئىكەنلىكىنى، بۈگۈن خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىققا كىشىلەرنىڭ دىققىتىنى تارتىش ئۈچۈن قولىدىن كەلگەننى قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

8-فېۋرال كۈنى چۈشتىن كېيىن ئەنقەرەدىكى ئۇيغۇر ئىنستىتۇتىدا ئۆتكۈزۈلگەن ئۇچرىشىشقا ئەزەربەيجان يۈكسىلىش پارتىيەسى رەئىسى ئانار ئەسەدلى ئەپەندى، مۇئاۋىن رەئىسى بەھرەم ئىسمايىلوف، ئېلشات ئابدۇللايەف ۋە پارتىيە رەئىسىنىڭ مەسلىھەتچىسى رىزا ھەيئەت قاتارلىقلار ئىشتىراك قىلدى.

ئۇچرىشىشتا ئالدى بىلەن د ئۇ ق مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم سۆز قىلىپ، تۈركىيە، ئەزەربەيجان ۋە باشقا تۈركىي جۇمھۇرىيەتلەر ئارىسىدىكى ھەمكارلىقنى كۈچەيتىش كېرەكلىكىنى، تۈركىي جۇمھۇرىيەتلىرىنىڭ ھەر قايسى مىنىستىر ۋە ئىدارە-جەمئىيەتلىرى ئارىسىدىكى ھەمكارلىقنى كۈچەيتكەندە، تۈركىي جۇمھۇرىيەتلىرى ھەر جەھەتتىن كۈچلەنگەندە شەرقىي تۈركىستانلىقلار، ئىراق تۈركمەنلىرى، جەنۇبىي ئەزەربەيجانلىقلارنىڭ ئاۋازىنى خەلقئاراغا تېخىمۇ ياخشى ئاڭلاتقىلى بولىدىغانلىقىنى بايان قىلدى. دوكتور ئەركىن ئەكرەم ئەپەندى ئۇيغۇرلارنىڭ ھازىرقى ئېغىر ۋەزىيىتى، مەزكۇر دەۋانىڭ خەلقئارادىكى ئەھۋالى، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ۋە ئۇيغۇر تەتقىقات ئىنستىتۇتىنىڭ پائالىيەتلىرى توغرىسىدا مەلۇمات بەردى.

تەپسىلاتى...

ئەنقەرەدە تىنچ نارازىلىق بىلدۈرىۋاتقان ئۇيغۇر ياشلىرى چۈشكەن مېھمانخانا تۈرك ساقچىلىرى تەرىپىدىن قورشىۋېلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

9-فېۋرال كۈنى لاگېر قۇربانلىرى يېقىنلىرىنىڭ ئەنقەرەدىكى خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا ئېلىپ بېرىۋاتقان تىنچ نارازىلىق پائالىيىتى توسقۇنلۇققا ئۇچراپ، ئۇلاردىن بەزىلىرى تۈرك خەۋپسىزلىك خادىملىرى تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنغان ئىدى.

ئىستانبۇلدىن كېلىپ ئەنقەرەدىكى خىتاي ئەلھچىخانىسى ئالدىدا تىنچ ئۇسۇلدا نارازىلىق پائالىيىتى ئېلىپ بېرىۋاتقان ئۇيغۇر ياشلىرى ئەنقەرەدىكى بىر مېھمانخانىغا چۈشكەن بولۇپ، 10-فېۋرال كۈنى بۇ مېھمانخانا تۈرك ساقچىلىرى تەرىپىدىن قورشاۋغا ئېلىندى ۋە پائالىيەتچىلەرنىڭ مېھمانخانىدىن ئايرىلىشى پۈتۈنلەي چەكلەندى.

مەزكۇر پائالىيەتكە قاتنىشىش ئۈچۈن كونيا ۋە ئىستانبۇلدىن كەلگەن لاگېر قۇربانلىرى يېقىنلىرى تۈرك ساقچىلىرى تەرىپىدىن تۇتۇلۇپ، ئۆزلىرى تۇرۇشلۇق شەھەرلەرگە مەجبۇرى قايتۇرۇۋېتىلىشكە باشلىدى.

ئەنقەرەدىن ئىستانبۇلغا مەجبۇرى قايتۇرۇۋېتىلگەن تۈرك پائالىيەتچىلەردىن فۇركان ئەپەندى زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، ئۆزى كۆرگەن ۋەقەلەر ھەققىدە مەلۇمات بەردى.

تەپسىلاتى...