«ئېلىشقۇ ۋەقەسى» دە يارىلانغان كەنت سېكرېتارى خىزمىتىدىن ئىستېپا بەرگەنلىكى ئۈچۈن لاگېرغا ئەكېتىلگەن

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مەلۇم بولۇشىچە، 5 يىل ئاۋۋال يەكەن «ئېلىشقۇ ۋەقەسى» دە يېزا باشلىقى غۇلام توختى بىلەن بىرلىكتە ۋەقە يۈز بەرگەن نەق مەيدانغا بېرىپ ھۆكۈمەت تەرەپتە تۇرۇپ خىزمەت قىلىۋاتقان كەنت سېكرېتارى ئابلىمىت ئۆمەر خىتاي ئەسكەرلىرى ئۆزلىرىگە قارىتىپ پەرقلەندۈرمەي ئوق چىقارغاندىن كېيىن نەق مەيداندىن قاچقان ۋە قېچىش جەريانىدا ئېتىزلىقتىكى بىر ياردىن يىقىلىپ پۇتى سۇنۇپ كەتكەن. ئۇ شۇنىڭدىن كېيىن سالامەتلىكىنىڭ ناچارلىقى سەۋەبلىك خىزمەتتىن ئىستېپا بەرگەن. ئارىدىن 3 يىل ئۆتكەندە، يەنى 2017-يىلى ئۇنىڭ ئەنە شۇ قېتىم خىزمەتتىن ئىستېپا بېرىشى «دىنىي ئەسەبىيلىكنىڭ ئالامىتى» دەپ قارىلىپ، يىغىۋېلىش لاگېرىغا ئەكېتىلگەن.

تەپسىلاتى...

خېنەن تۈرمە باشقۇرۇش ئىدارىسىنىڭ خادىمى: «شىنجاڭدىن يۆتكەپ كېلىنگەن مەھبۇسلار – تېررورچىلاردۇر»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

«زىمىستان» تورى خەۋەر قىلغان ئۇيغۇر رايونىدىن 2000 دەك مەھبۇسنىڭ خېنەن ئۆلكىسىدىكى ئىككى تۈرمىگە يۆتكەلگەنلىكى ھەققىدىكى ئۇچۇر توغرىلىق يەنىمۇ ئىلگىرىلەپ ئېلىپ بارغان ئېنىقلاشلىرىمىز داۋامىدا خېنەن ئۆلكىلىك تۈرمە باشقۇرۇش ئىدارىسىنىڭ خادىملىرىدىن بىرى بۇ ئىدارىدە مەخسۇس شىنجاڭدىن يۆتكەپ كېلىنگەن مەھبۇسلارنى باشقۇرۇش ئىشخانىسى تەسىس قىلىنغانلىقىنى ئاشكارىلىدى. مەزكۇر ئىدارىدىكى يەنە بىر خادىم ئۇيغۇر رايوندىن يۆتكەپ كېلىنگەن مەھبۇسلارنىڭ «تېررورچىلار» ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ خىتايدىكى سەرگۈزەشتلىرى ۋە چەتئەللىك گېن تەتقىقاتچىسىنىڭ خىتاي بىلەن بولغان ھەمكارلىقى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا دۆلەتلىك ئاممىۋى رادىيوسى 19-ئىيۇل كۈنى ئۇيغۇرلارغا مۇناسىۋەتلىك بىر رادىئو پروگراممىسى تارقاتقان بولۇپ، ئۇنىڭدا ئامېرىكادىكى بىر ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا باشتىن كەچۈرگەن سەرگۈزەشتلىرى بايان قىلىنىدۇ ۋە خىتاي بىلەن گېن تەتقىقاتىدا ھەمكارلاشقان چەتئەللىك تەتقىقاتچىنىڭ ئۇيغۇرلارغا كەلتۈرگەن يوشۇرۇن زىيىنى تەپسىلىي تونۇشتۇرۇلىدۇ.

«ئامېرىكالىقلار قانداق قىلىپ بىلىپ-بىلمەي خىتايدىكى نازارەتنىڭ كۈچىيىشىگە ھەمدەمدە بولۇپ قالىدۇ؟» ناملىق بۇ رادىئو پروگراممىسىنىڭ ئالدىنقى بۆلىكى نۆۋەتتە ئامېرىكادا دوكتورلۇقتا ئوقۇۋاتقان، ئىككى يىل ئىلگىرى ئۇيغۇر دىيارىغا تەتىل ئۆتكۈزۈش ئۈچۈن قايتقاندا خىتاي ساقچىلىرى تەرىپىدىن 28 كۈن سولاپ قويۇلغان ئۇيغۇر ياش ئالىم (يالغان ئىسىم) نىڭ ھېكايىسى بىلەن باشلىنىدۇ. پروگرامما تۆۋەندىكىدەك داۋاملىشىدۇ: 

تەپسىلاتى...

خېنەندىكى تۈرمە دائىرىلىرى ئۇيغۇر رايونىدىن يۆتكەپ كېلىنگەن مەھبۇسلارنىڭ بارلىقىنى ئىنكار قىلمىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىتالىيەدە چىقىدىغان «زىمىستان» تورى مۇشۇ ئاينىڭ 21-كۈنى ئۇيغۇر رايونىدىن خىتاي ئۆلكىلىرىگە يۆتكەلگەن مەھبۇسلار ھەققىدە يەنە بىر خەۋەر بەرگەن ۋە بۇ خەۋەردە 2000 چە ئۇيغۇرنىڭ خېنەندىكى ئىككى تۈرمىگە ئورۇنلاشتۇرۇلغانلىقى بايان قىلىنغان ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ تېلېفونىنى قوبۇل قىلغان خېنەندىكى تۈرمە خادىملىرى ئۇيغۇر رايونىدىن يۆتكەپ كېلىنگەن مەھبۇسلارنىڭ بارلىقىنى ئىنكار قىلمىدى. ئۆتكەن ئايدا زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغان سابىق مەھبۇس مەمەتتۇرسۇن ئوسمان خوتەندە قاماقتىكى مەزگىلىدە كامىردىشى ئابلىمىت ئابدۇمېجىتنىڭ 2017‏-يىلى 5‏-ئاينىڭ 7‏-كۈنى خېنەنگە يۆتكەلگەنلىك ھەققىدە «كېسىمنامە» تاپشۇرۇۋالغانلىقىنى بايان قىلغان ئىدى. 

تەپسىلاتى...

«ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق سىياسىتى قانۇن لايىھەسى» گە ئىمزا قويغان ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزالىرىنىڭ سانى ئۈزلۈكسىز كۆپەيمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-ئىيۇل ۋاشىنگتوندىكى «درىكسىن» كېڭەش پالاتاسى خىزمەت بىناسىدا «خىتايدىكى دىنىي ئەركىنلىك: ئۇيغۇرلارنى دەپسەندە قىلىۋاتقان تەقىب تېخنىكىسىنى باھالاش» تېمىسىدا بىر يىغىن ئېچىلغان. مەزكۇر يىغىن ئامېرىكا كېڭەش پاتالاسىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى تەرىپىدىن ئېچىلغان بولۇپ، ئېچىلىش مۇراسىمىدا مەزكۇر كومىتېتنىڭ رەئىسلىرىدىن دېموكراتلار پارتىيەسىدىن بولغان كرىس كونس ۋە جۇمھۇرىيەتچىلەر پارتىيەسىدىن بولغان سوم تىللس سۆز قىلغان.

تەپسىلاتى...

خەلقئارادا 2022-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىنى رەت قىلىش ھەرىكىتى قوزغالدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

چەتئەلدىكى ئۇيغۇر پائالىيەتچىلىرى 24‏-ئىيۇل كۈنى خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىغا ئىمزالىق خەت يېزىپ، ئەگەر خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلمىسا ۋە ئۇيغۇر رايونىدىكى لاگېرلارنى تاقىمىسا، 2022‏-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىنى باشقا دۆلەتكە ئورۇنلاشتۇرۇشىنى تەلەپ قىلىش ھەرىكىتى قوزغىدى. «ھەق ھوقۇق بولمىسا، ئولىمپىكمۇ يوق» ناملىق ئىمزا توپلاش ھەرىكىتىنىڭ چاقىرىقىدا، 2022‏-يىللىق بېيجىڭ قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە تەييارلىق قىلىۋاتقان بىر پەيتتە، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدا «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» سادىر قىلىۋاتقانلىقى تەكىتلەنگەن.

تەپسىلاتى...

ئەنگلىيە پارلامېنتىدا «ئۇيغۇر گۇرۇپپىسى» قۇرۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-ئىيۇل ئەنگلىيە پارلامېنتىدا جازا لاگېرلىرى توغرىسىدا گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەن ھەمدە «ئۇيغۇر گۇرۇپپىسى» قۇرۇلغان.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى 24-ئىيۇل ئەنگلىيە پايتەختى لوندونغا يېتىپ كېلىپ، ئەنگلىيە پارلامېنتىدا ئۇيۇشتۇرۇلغان «ئۇيغۇرلارنىڭ دىنىي ۋەزىيىتى ۋە جازا لاگېرلىرى توغرىسىدا گۇۋاھلىق بېرىش» يىغىنىغا قاتناشقان.

دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، 24-ئىيۇل كۈنى ئەنگلىيە پارلامېنتىدا گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۇيۇشتۇرۇلۇش بىلەن بىر ۋاقىتتا يەنە يىغىن خاتىمىسىدە «بارلىق پارتىيە ۋەكىللىرىنىڭ ئاۋاز قوشۇشى» بىلەن «ئۇيغۇر گۇرۇپپىسى» قۇرۇلغان.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكادىكى «مۇسۇلمانلار مائارىپ تەشكىلاتى» دا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئاڭلىتىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى غەرب دۆلەتلىرىنىڭ ئۇيغۇرلار مەسىلىسىگە يېقىندىن كۆڭۈل بۆلۈشىگە ئەگىشىپ، بۇ دۆلەتلەردىكى ھەرقايسى تەشكىلاتلار ئۇيغۇرلارنى قوللاش ئاساسىي مەقسەت قىلىنغان يىغىن ۋە پائالىيەتلەرنى كۆپلەپ ئۇيۇشتۇرماقتا. 23-ئىيۇل كۈنى ئامېرىكادىكى «مۇسۇلمانلار مائارىپ تەشكىلاتى» تەرىپىدىن ئۇيۇشتۇرۇلغان «نۆۋەتتىكى سىياسىي ۋەزىيەتتە مەۋجۇت بولۇۋاتقان ھەقىقىي خەۋپلەر» تېمىسىدىكى يىغىن دەل بۇنىڭ روشەن ئىپادىسىدۇر.

«مۇسۇلمانلار مائارىپ تەشكىلاتى» ئامېرىكانىڭ ھەرقايسى شتاتلىرىدىكى مۇسۇلمان تەشكىلاتلىرى بىلەن زەنجىرسىمان باغلىنىشقا ئىگە بىر بىرلەشمە تەشكىلات بولۇپ، مۇسۇلمانلار تەشكىلاتلىرىنىڭ كۆپىنچىسى بۇ يىغىنغا ئىشتىراك قىلغان. ئامېرىكادىكى ئەڭ چوڭ ئىسلام تەشكىلاتى- «ئامېرىكا-ئىسلام مۇناسىۋەتلەر كېڭىشى» (CAIR) «مۇسۇلمانلار مائارىپ تەشكىلاتى» بىلەن بىرلىكتە بۇ يىغىننى ئۇيۇشتۇرغان.

تەپسىلاتى...

گېرمان ئوقۇغۇچىلارغا ئۇيغۇرلارنىڭ ئومۇمىي ۋەزىيىتى توغرىسىدا دوكلات بېرىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمان ئوقۇغۇچىلار ئۇيغۇر تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە نۆۋەتتىكى ئۇيغۇر ۋەزىيىتىگە جىددىي قىزىقىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈشتى.

ئاخبارات ۋاسىتىلىرىدە ئۈزلۈكسىز ئېلان قىلىنىۋاتقان خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتى توغرىسىدىكى مەلۇماتلار گېرمانىيەدىكى ھەر ساھە مەكتەپلەردە ئۇيغۇرلار ۋە ئۇلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىگە بولغان قىزىقىشنى كۈچەيتىپ بارماقتا.

گېرمانىيەنىڭ فۈرستېنفېلدبرۇك رايونىدىكى يۇقىرى مەكتەپ (گىمنازىيۇم) نىڭ تەلىپىگە بىنائەن 23-ئىيۇل كۈنى ميۇنخېن شەھىرىدىكى «قەشقەر ئۇيغۇر رېستورانى» دا مەزكۇر مەكتەپنىڭ 12 نەپەر ئوقۇغۇچىسىغا ئۇيغۇر تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە نۆۋەتتىكى ئۇيغۇر ۋەزىيىتى توغرىسىدا 2 سائەت دوكلات بېرىلدى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكالىق تەتقىقاتچىلار: «ئۇيغۇرلارنىڭ خەلقئارا تېررورلۇق ياكى جىھات ھەرىكىتى بىلەن ھېچقانداق ئالاقىسى يوق»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىككىنچى نۆۋەتلىك دىنىي ئەركىنلىكنى ئىلگىرى سۈرۈش مىنىستىرلار يىغىنىنىڭ دۇنيادىكى دىنىي ئەركىنلىك دۇچ كېلىۋاتقان رىقابەتلەر تېما قىلىنغان يېپىق مۇزاكىرىلىرى 16- ۋە 17-ئىيۇل كۈنلىرى ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىدا داۋام قىلدى.

تەپسىلاتى...