ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ سىياسىتىگە تەسىر كۆرسىتىۋاتامدۇ؟

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خۇاۋېينىڭ 5G تور ئېقىمىنى ياۋروپادا ئومۇملاشتۇرۇش پىلانىغا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنىڭمۇ بەلگىلىك دەرىجىدە توسالغۇ بولغانلىقى ئاشكارىلاندى.

7-نويابىر جەنۇبىي تىرول توربېتىدە ياۋروپا كېڭىشىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى ئاندرۇس ئانسىپنىڭ ئېستونىيەدىكى بىر ئالىي مەكتەپتە سۆزلىگەن نۇتقى ئېلان قىلىندى. ئاندرۇس ئەپەندى سۆزىدە ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا 28 دۆلەت ۋە پۈتۈن ياۋروپا تەۋەسىدە 5G تور ئېقىمىنى ئومۇملاشتۇرۇش، تور بىخەتەرلىكى مەسىلىسى ئۈستىدە توختالغان بولۇپ، بۇ تور ئېقىمىنى خىتاينىڭ خۇاۋېي شىركىتىنىڭ بازارغا سېلىۋاتقانلىقىنى، «ئەمما بۇ شىركەتنىڭ خىتاي مۇستەبىت ھاكىمىيىتى ئۈچۈن خىزمەت قىلىۋاتقانلىقى، مەزكۇر تور ئېقىمىنىڭ جاسۇسلۇق ۋەزىپىسىنى ئۈستىگە يۈكلىگەنلىكى توغرىسىدا شۈبھىلەر بولغانلىقى» ئۈچۈن ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ماقۇللۇقىدىن تېخى ئۆتمىگەنلىكىنى بايان قىلغان.

ئاندرۇسنىڭ بىلدۈرۈشىچە، فىنلاندىيە ۋە شىۋېتسىيەنىڭ نوكىئا ۋە ئەرىكسون شىركەتلىرىدىن قالسا، ياۋروپا ئىتتىپاقىغا تەۋە 28 دۆلەت مىقياسىدا 5G تور ئېقىمىنى ئەرزان باھادا ئومۇملاشتۇرالايدىغان شىركەت خىتاينىڭ خۇئاۋېي شىركىتى ئىكەن. بۇ تور ئېقىمىنىڭ سۈرئىتى ھازىرقىدىن 10 ھەسسە تىز بولىدىكەن. ھالبۇكى، ئامېرىكا قارا تىزىملىككە ئالغان خۇئاۋېي شىركىتىنىڭ ئۈستىدە ئېغىر گۇمانلار مەۋجۇت بولغانلىقى ئۈچۈن ياۋروپا ئىتتىپاقى ھازىرغا قەدەر ئېنىق بىر قارارغا كەلمىگەن.

تەپسىلاتى...

«ئېتىقاد ۋەيرانچىلىقى: ئۇيغۇر مەسچىتلىرى ۋە مەقبەرىلىرىنىڭ چېقىلىشى» ناملىق يىغىندىكى پىكىرلەر (2)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى دىنىي مۇئەسسەلەرنى ۋەيران قىلىش ھەرىكىتى ۋە بۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ھادىسىلەر ھەققىدە ۋاشىنگتون شەھىرىدىكى ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى تەشكىلاتى مەخسۇس «ئېتىقاد ۋەيرانچىلىقى: ئۇيغۇر مەسچىتلىرى ۋە مەقبەرىلىرىنىڭ چېقىلىشى» ماۋزۇلۇق زور ھەجىملىك دوكلات تەييارلاپ چىققان ئىدى. ئەنە شۇ دوكلاتنى جامائەتچىلىك بىلەن رەسمىي يۈز كۆرۈشتۈرۈش ئۈچۈن «دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندى» 29-ئۆكتەبىر كۈنى چۈشتىن بۇرۇن مەخسۇس مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزدى.

يىغىننىڭ دەسلەپكى باسقۇچىدا ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى بۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ئەھۋاللار تۈرلۈك فوتو سۈرەتلەر ۋە سۈنئىي ھەمراھ سۈرەتلىرى قوشۇمچە قىلىنغان ھالدا تونۇشتۇرۇپ ئۆتۈلدى. شۇنىڭدىن كېيىنكى مۇھاكىمە باسقۇچىدا يىغىن رىياسەتچىسى، «دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندى» نىڭ خادىملىرىدىن برايىن جوسېف سۆز ئالدى.

تەپسىلاتى...

«ئېتىقاد ۋەيرانچىلىقى: ئۇيغۇر مەسچىتلىرى ۋە مەقبەرىلىرىنىڭ چېقىلىشى» ناملىق يىغىندىكى پىكىرلەر (1)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى سىياسىي باستۇرۇش ھەرىكىتى جەريانىدا لاگېرلار مەسىلىسى بىلەن بىرلىكتە خەلقئارانىڭ دىققىتىنى قوزغاۋاتقان مەسىلىلەرنىڭ بىرى خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنى يوقىتىش ئۇرۇنۇشى بولۇپ كەلمەكتە. بولۇپمۇ بۇ جەھەتتە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ نۇقتىلىق ھالدا ئىسلام دىنىنى ھۇجۇم نىشانى قىلىشى، بۇ جەرياندا ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى دىنىي مۇئەسسەسىلەرنىڭ مەجبۇرىي يوسۇندا چېقىپ تاشلىنىشى ھەققىدە بارغانسېرى كۆپ ئۇچۇرلار ئاشكارا بولۇشقا باشلىدى.

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلار دىيارىدىكى دىنىي مۇئەسسەسىلەرنى ۋەيران قىلىش ھەرىكىتى ۋە بۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك ھادىسىلەر ھەققىدە ۋاشىنگتون شەھىرىدىكى ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى تەشكىلاتى مەخسۇس «ئېتىقاد ۋەيرانچىلىقى: ئۇيغۇر مەسچىتلىرى ۋە مەقبەرىلىرىنىڭ چېقىلىشى» ماۋزۇلۇق زور ھەجىملىك دوكلات تەييارلاپ چىققانىدى. ئەنە شۇ دوكلاتنى جامائەتچىلىك بىلەن رەسمىي يۈز كۆرۈشتۈرۈش ئۈچۈن مەزكۇر دوكلاتنىڭ تەييارلىنىشىغا ئىقتىسادىي جەھەتتىن ياردەم قىلغان «دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندى» 29-ئۆكتەبىر كۈنى چۈشتىن بۇرۇن مەخسۇس مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزدى.

تەپسىلاتى...

ئىلھام توختى، «ساخاروف مۇكاپاتى» ۋە جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى ئىنكاسلار

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-ئۆكتەبىر ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئەڭ ئالىي مۇكاپاتى بولغان «ساخاروف مۇكاپاتى» نىڭ خىتاي تۈرمىسىدىكى ئۇيغۇر ئۆكتىچى زىيالىيسى ئىلھام توختىغا بېرىلىشى مۇناسىۋېتى بىلەن ئۇيغۇرلار ۋە خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ يەنە بىر قېتىم دىققەت نۇقتىسىغا ئايلاندى.

مەتبۇئاتلاردىكى ئۇچۇرلاردىن مەلۇم بولۇشىچە، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ رەئىسى داۋىد ساسسولى تۆنۈگۈن فرانسىيەنىڭ ستراسبۇرگ شەھرىدىكى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ مەركىزىدە ئۆتكۈزۈلگەن «ساخاروف مۇكاپاتى» نى ئېلان قىلىش مۇراسىمىدا قىلغان سۆزىدە: «بىز بۇ مۇكاپات ئارقىلىق خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئىلھام توختىنى دەرھال قويۇپ بېرىشكە ۋە ئاز سانلىق مىللەتلەرنىڭ ھەق-ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىشقا چاقىرىمىز،» دېگەن.

ئىلھام توختىنى مەزكۇر مۇكاپاتقا نامزات كۆرسەتكۈچىلەردىن بىرى بولغان «ياۋروپانى يېڭىلاش» پارتىيەسىنىڭ رەئىسى داچىيان سىيولوس ئەپەندى 24-ئۆكتەبىر ياۋروپا پارلامېنتى بىلەن بىرگە ئېلان قىلغان ئورتاق باياناتىدا «ئىلھام توختىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئاساسىي ئەركىنلىك يولىدا ئېلىپ بارغان كۈرەشلىرىنىڭ جاراڭلىق سادالىرى، ‹ساخاروف مۇكاپاتى› نىڭ روھىنى تولۇق نامايەن قىلدى،» دېگەن.

تەپسىلاتى...

رۇنې ستېنبېرگ: «لاگېرلارنىڭ تاقىلىشى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ مەسىلىسى ھەل بولمايدۇ!» (2)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتى لاگېرلاردىكى تۇتقۇنلارنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمىنىڭ جەمئىيەتكە قايتىپ كەلگەنلىكىنى جاكارلىغاندىن كېيىن ھەرقايسى ساھەنى تېخىمۇ قىزىقتۇرغان سوئاللارنىڭ بىرى بۇ ھەقتىكى بايانلارنىڭ راست ياكى يالغانلىقى بولدى. بۇ ھەقتىكى تۈرلۈك گۇمانلارنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشىغا ئەگىشىپ يەنە بىر قىسىم ئانالىزچىلار لاگېرلارنىڭ تاقىلىشى بىلەنلا ئۇيغۇر جەمئىيىتى دۇچ كېلىۋاتقان نۆۋەتتىكى كىرىزىسلارنىڭ ھەل بولمايدىغانلىقىنى كۈچلۈك رەۋىشتە تەكىتلەپ كەلدى. دانىيەنىڭ كوپېنخاگېن ئۇنىۋېرسىتېتىدا پوستدوكتۇرلۇق بىلەن شۇغۇللىنىۋاتقان رۇنى ستېنبېرگ (Rune Steenberg) نىڭ بۇ جەھەتتىكى قاراشلىرىنى ئەنە شۇلارنىڭ جۈملىسىدىن دېيىشكە بولىدۇ.

تەپسىلاتى...

رۇنې ستېنبېرگ: «لاگېرلارنىڭ تاقىلىشى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ مەسىلىسى ھەل بولمايدۇ!» (1)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خەلقئارانىڭ ئۇيغۇر دىيارىدىكى لاگېرلار مەسىلىسى بويىچە خىتاينى تەنقىدلىشى بارغانسېرى كۈچىيىۋاتقاندا بۇنىڭ بىر تىپىك ئىپادىسى غەرب دۆلەتلىرىدىن 22 دۆلەتنىڭ خىتاينى ئەيىبلەپ ئورتاق بايانات ئېلان قىلىشىدا ئەكس ئەتتى. ھالبۇكى، خىتاي ھۆكۈمىتى دەرھاللا تەدبىر قوللىنىپ، دەسلەپكى قەدەمدە 37 دۆلەتنىڭ ئورتاق ئىمزا قويۇشى بىلەن بۇنىڭغا قارشى بايانات ئېلان قىلدى. كېيىنچە بۇ دۆلەتلەرنىڭ سانى 50 كە يەتتى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا خىتاي ھۆكۈمىتى ش ئۇ ئا ر ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى شۆھرەت زاكىرنىڭ ئېغىزىدىن نۆۋەتتە لاگېر تۇتقۇنلىرىنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمىنىڭ «جەمئىيەتنىڭ قوينىغا قايتىپ كەلگەنلىكى» نى ئېلان قىلدى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار بىلەن خوڭكوڭلۇقلاردىكى غەزەپ – نەپرەت ئورتاقلىقى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ۋە خوڭكوڭلۇقلار ئېلىپ بارغان نامايىشلاردىكى ئورتاق بىر نۇقتا – خىتاينىڭ دۆلەت سىمۋولىغا ھۇجۇم قىلىش بولدى.

1 – ئۆكتەبىر كۈنى خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغانلىقىنىڭ 70 يىللىقىنى ھەشەم-دەرەم بىلەن تەبرىكلەۋاتقان دەقىقىلەردە دۇنيانىڭ كۆپلىگەن جايلىرىدا ئۇيغۇرلار، تىبەتلىكلەر، تەيۋەنلىكلەر، خوڭكوڭلۇقلار ۋە خىتاي دېموكراتلىرى خىتاي كومپارتىيەسىگە قارشى نامايىشلار، ئىلمىي يىغىلىشلار ئېلىپ باردى. بۇنىڭ ئىچىدە خوڭكوڭلۇقلار ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ نامايىشلىرىنىڭ كۆلىمى زور، دائىرىسى كەڭ بولدى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ 70 يىللىق «تەرەققىياتى» نىڭ ئارقىسىدىكى ئىنسانى تراگېدىيەلەر

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي كومپارتىيەسى تيەنئەنمېن مەيدانىدا ۋە شۇنداقلا خىتاينىڭ ھەر قايسى جايلىرىدا داغدۇغىلىق پارات ۋە پائالىيەتلەر ئۆتكۈزۈپ، خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ 70 يىللىقىنى، ئۇنىڭ بۇ يىل 70 يىلدا قولغا كەلتۈرگەن «مۆجىزىلىك نەتىجىلىرى» نى كەڭ تەشۋىق قىلدى. ھالبۇكى، خىتاي ھۆكۈمەت تاراتقۇلىرىنىڭ تەشۋىقات-تەرغىباتلىرىدا ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ 70 يىللىق مۇساپىسىدە ئېرىشكەن «مۆجىزىلىك ئۇتۇقلىرى» ئالاھىدە گەۋدىلەندۈرۈلگەن.

شىنخۇا ئاگېنتلىقىنىڭ خەۋىرىدە قەيت قىلىنىشىچە، «70 يىل مابەينىدە شىنجاڭدىكى ھەر مىللەت خەلقى كومپارتىيەنىڭ كۈچلۈك رەھبەرلىكى، پۈتۈن مەملىكەت خەلقىنىڭ قوللىشىدا مۈرىنى-مۈرىگە تىرەپ، تەڭرى تېغىنىڭ جەنۇبى ۋە شىمالىدا ئىقتىسادى تەرەققىيات، ئىجتىمائىي مۇقىملىق، مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى، خەلق تۇرمۇشىنىڭ ئۆزگىرىشىنى ئىشقا ئاشۇرۇپ، مۇھىتى گۈزەل بۈيۈك شىنجاڭنى بىرگە قۇرۇپ چىققان» ئىكەن. شىنخۇا ئاگېنتلىقى يەنە، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ 70 يىللىق مۇساپىسىدە ئېرىشكەن ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمى دارامىتى، مەركەزنىڭ مالىيە ياردىمى، ھۇل-ئەسلىھەلەر قۇرۇلۇشى، ئاپتونوم رايون مالىيەسىنىڭ خەلق تۇرمۇشىغا سەرپ قىلىنىش ئەھۋالى، 3‏-خىل ئىگىلىكنىڭ رايون ئىقتىسادىدا ئىگىلىگەن ئورنى، سەھىيە مۇلازىمىتى ۋە ئۆمۈرنىڭ ئۇزۇرىشى، نامراتلىقنىڭ تۈگىتىلىشى، مەكتەپ يېشىدىكى بالىلارنىڭ مەكتەپكە كىرىش نىسبىتىنىڭ ئارتىشى، شەھەر-يېزا ئاھالىنىڭ كىرىمىنىڭ ئۆسۈشى. . . . . . قاتارلىق ساھەلەردە ئېرىشكەن ئۇتۇقلىرىنى سانلىق مەلۇماتلار بىلەن دەلىللەشكە تىرىشقان.

تەپسىلاتى...

«51 چىلەر» نىڭ ئۇيغۇرىستان جۇمھۇرىيىتى قۇرۇش تەلىپىنىڭ بەربات بولۇشى (1)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۇ يىل 10-ئاينىڭ 1-كۈنى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ قۇرۇلغانلىقىغا، شۇنىڭدەك خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ شىنجاڭنى تىنچلىق بىلەن ئازاد قىلدۇق دەپ جاكارلىغانلىقىغا 70 يىل توشقان كۈندۇر. خىتاي ھۆكۈمىتى ئۆزىنىڭ 70 يىللىق تويىنى ئەڭ داغدۇغىلىق ۋە ئەڭ زور ھەربىي پارات بىلەن قارشى ئېلىپلا قالماستىن بەلكى خىتاي كومپارتىيەسىنىڭ شىنجاڭنى تىنچلىق بىلەن ئازاد قىلغان بۇ 70 يىل ئىچىدە ئۇيغۇر قاتارلىق مىللەتلەرنى بەختىيار ھاياتقا ئېرىشتۈرگەنلىكى، ئۇيغۇرلارنىڭ سىياسىي، دىنى، مىللىي، مەدەنىيەت ھوقۇقلىرىنى يۇقىرى دەرىجىدە كاپالەتكە ئىگە قىلغانلىقىنى تەشۋىق قىلماقتا. ئەپسۇسكى، خىتاينىڭ مەزكۇر 70 يىللىق دۆلەت تويى ئۇيغۇر دىيارىدا مىليونلىغان ئۇيغۇرلارنىڭ قايتا تەربىيەلەش لاگېرلىرىغا سولىنىپ، مىللىي، دىنىي ۋە مەدەنىيەت كىملىكلىرىدىن تاندۇرۇشتەك مېڭە يۇيۇشقا، ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆز تىلىدا مائارىپ تەربىيەسى ئېلىشى چەكلىنىپ، مىڭلىغان ئۇيغۇر زىيالىيلىرى، پروفېسسور، دوكتورلىرى، سەنئەتكارلىرى، دىنى ئەربابلىرى، ئەدىبلىرى ۋە سودا-سانائەتچىلىرى لاگېرلارغا ھەم تۈرمىلەرگە تاشلىنىشقا ئۇچرىغان پەيتكە توغرا كەلدى. شۇنداق بولۇشىغا قارىماي، خىتاي ھۆكۈمىتى ئۆزلىرىنىڭ 1949-يىلى شىنجاڭنى تىنچلىق بىلەن ئازاد قىلغاندىن بۇيان ئۇيغۇر دىيارىدىكى تۈرلۈك خىزمەتلىرىدە، جۈملىدىن مىللىي سىياسىتىدە 70 يىل ئىچىدە زور مۇۋەپپەقىيەتلەرنى قولغا كەلتۈرگەنلىكىنى مەدھىيەلىمەكتە. لېكىن، خىتاي كومپارتىيەسى ھەقىقەتەن، شىنجاڭنى، يەنى ئۇيغۇرلار دىيارىنى تىنچلىق بىلەن ئازاد قىلغانمۇ؟ ئەلۋەتتە، بۇ ھەقتە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئەكسى كۆز قاراشلار بۇرۇنمۇ بولغان ۋە ھازىرمۇ مەۋجۇت بولماقتا. قازاقىستاندىكى ئۇيغۇر تارىخچىسى قەھرىمان غوجامبەردى خىتاي كومپارتىيەسى ئۇيغۇرلارنى دىيارىنى ئازاد قىلغان ئەمەس، بەلكى ئىشغال قىلغان دەپ قارايدۇ.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ئېلىنى زىيارەت قىلغان ئەرەب ژۇرنالىست: «خىتاينىڭ سىياسەتلىرى ئۇيغۇرلارنى يوق قىلىشنى مەقسەت قىلغان» (2)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، نىھاد جارىرى خانىم ئالدىنقى ئاڭلىتىشىمىزدا پۈتكۈل ئۇيغۇر رايونىنىڭ ئەمەلىيەتتە بىر ئۈستى ئوچۇق تۈرمە ئىكەنلىكىنى ئېيتقان ۋە رايوننى لاگېرلارنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان غايەت زور تۈرمىگە ئوخشاتقانىدى.

ئۇ سۆھبىتىمىز جەريانىدا ئۆزىنى ھەيران قالدۇرغان يەنە بىر ۋەقەنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ پاسپورت ئالالماسلىقى بولغانلىقىنى ئېيتىپ تۆۋەندىكىلەرنى ئېيتتى:

«مەن ئۇ يەردە ئىنگلىزچىنى شۇنداق راۋان سۆزلەيدىغان بىر ئۇيغۇر ياش بىلەن پاراڭلىشىپ قېلىپ، ئۇنىڭدىن ‹ئېنگىلىزچەڭ بەك ياخشى ئىكەن. چەتئەللەرگە چىقىپ ئوقۇشنى خالامسەن؟› دەپ سورىدىم. ئۇ ماڭا: ‹ئەلۋەتتە خالايمەن، ئەمما مېنىڭ پاسپورتۇم يوق› دېدى. مەن ھەيران بولۇپ: ‹نېمىشقا، سەن پاسپورت ئىلتىماس قىلالايدىغان ياشقا كەلگەن تۇرساڭ› دېدىم. ئۇ ماڭا: ‹كەچۈرۈڭ، مەن بۇ ھەقتە گەپ قىلالمايمەن› دەپ جاۋاب بەردى. مەن پاسپورت مەسىلىسىدە ئۇيغۇرلارغا ئالاھىدە زور قىيىنچىلىق بارلىقىدىن خەۋەر تاپتىم. ئۇ يەر ھەقىقەتەنمۇ بىر تۈرمىكەن. ئۇ يەردە بولۇۋاتقانلار بىخەتەرلىك تەدبىرى ئەمەس، سېپى ئۆزىدىن بېسىم، سېپى ئۆزىدىن زۇلۇم.»

تەپسىلاتى...