كۇچادا نەمۇنىچى ئوقۇتقۇچى مەمەتتۇرسۇن دائىمنىڭ 11 ئايدىن بۇيان تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تېخى بىر يىلنىڭ ئالدىدا كۇچا ناھىيەلىك 4-ئوتتۇرا مەكتەپنىڭ يىغىن زاللىرىدا مۇكاپاتلىنىۋاتقان كۆرۈنۈشى تور ئارخىپلىرىدا ساقلىنىپ تۇرۇۋاتقان ئوقۇتقۇچى مەمەتتۇرسۇن دائىمنىڭ 11 ئايدىن بۇيان تۇتقۇندا ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى.

فېيسبۇكتا ئۇيغۇرىيە ئالپ نامىدىكى بىرەيلەننىڭ ئاشكارىلىشىچە، كۇچا ناھىيەلىك 4‏-ئوتتۇرا مەكتەپنىڭ نەمۇنىچى ئوقۇتقۇچىسى مەمەتتۇرسۇن دائىم، بۇلتۇر 4 ‏-ئايدا نامەلۇم سەۋەب بىلەن تۇتۇپ كېتىلگەن. فېيسبۇكتىكى بۇ ئۇچۇردا مەمەتتۇرسۇن دائىمنىڭ 2019 ‏-يىلى 3 ‏-ئايدا مەزكۇر مەكتەپتىكى پارتىيە ئەزالىرى يىغىنىغا قاتنىشىۋاتقان سۈرىتى كۆرسىتىلگەن. خەۋەردىكى سۈرەتلەردىن بىرىدە ئۇنىڭ ئۈستىگە شەرەپ لېنتىسى تاقالغان ھالەتتە مەكتەپ مەيدانىدا مۇكاپات ئېلىۋاتقان كۆرۈنۈشىمۇ بېرىلگەن.

تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان كۇچا ناھىيەلىك ئارخىپ ئىدارىسى مەمەتتۇرسۇن دائىم ھەققىدىكى سوئاللىرىمىزنى تەپسىلىي ئاڭلىغاندىن كېيىن بۇ كىشى ھەققىدە ئۆزلىرىدە مەلۇمات يوقلۇقىنى بايان قىلدى.

ئەمما فېيسبۇكتىكى مەزكۇر ئۇچۇردا قىستۇرۇلغان سۈرەتلەردىكى ئىككى لوزۇنكىدىن مەمەتتۇرسۇن دائىمنىڭ كومپارتىيە ئەزاسى ئىكەنلىكى مەلۇم. شۇڭا بىز ئارخىپ ئىدارىسى خادىمىغا ئۇنىڭ كومپارتىيە ئەزاسى ئىكەنلىكىنى بايان قىلغىنىمىزدىن كېيىن ئۇ مەمەتتۇرسۇن ھەققىدىكى ھەققىدىكى ئۇچۇرلارنى ئاشكارىلاشقا بولمايدىغانلىقىنى بايان قىلدى.

تەپسىلاتى...

مەشھۇر چاقچاقچى مۇساجان ئەخمەتنىڭ 20 يىللىق كېسىلگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

20-مارت مۇساجان ئەخمەتنىڭ تۈركىيەدە تۇرۇشلۇق ئوغلى ھىدايەتنىڭ رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، 2017-يىلى 9-ئايدا ئۇنىڭ غۇلجا شەھىرىدىكى ئائىلىسى بىلەن ئالاقىسى ئۈزۈلگەن. بۇنىڭدىن ئىككى ئاي ئىلگىرى ھىدايەت ئائىلىسى ھەققىدە تۇنجى قېتىم خەۋەر ئالغان.

ھىدايەتنىڭ بىر تونۇشى ئۇنىڭغا دادىسى مۇساجان ئەخمەتنىڭ 2017-يىلى 9-ئايدا تۇتۇپ كېتىلگەنلىكى، يەنى «چەتئەلگە چىققان» ۋە «كۆپ پەرزەنتلىك بولغان» دېگەندەك «جىنايەت» لەر بىلەن 20 يىللىق كېسىلگەنلىكى ۋە ھازىر كۈيتۇن شەھىرىدىكى مەلۇم بىر تۈرمىدە ئىكەنلىكىنى ئېيتقان.

ھىدايەت زىيارىتىمىز جەرياندا دادىسىنىڭ ئەينى ۋاقىتتا ھۆكۈمەتنىڭ رۇخسىتى بىلەن قانۇنلۇق يول ئارقىلىق مىسىرغا بىر قېتىم ئۆزىنى يوقلاپ كەلگەنلىكىنى،بۇ يىل 10 ياشقا كىرگەن سىڭلىسى ئۈچۈن 2016-يىلى خىتاينىڭ قانۇنى بويىچە جەرىمانىلىرىنى تۆلەپ، سىڭلىسىنى نوپۇسقا ئالدۇرۇپ بولغانلىقىنى ئەسكەرتىپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...

ئولىۋىيا ئېنوس: «ئۇيغۇرلارنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنىشىغا ئامېرىكا تېخىمۇ قاتتىق تەدبىر قوللىنىشى لازىم!»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتى ‍ئۇيغۇر دىيارىدا ئىجرا قىلىۋاتقان مەجبۇرىي ئەمگەككە دائىر كۆپلىگەن مەلۇماتلارنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشىغا ئەگىشىپ، ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ بۇ خىل «زامانىۋى قۇللار ئەمگىكى» مەسىلىسىگە تېخىمۇ قاتتىق ۋە كەسكىن مۇئامىلە قىلىشى ھەققىدە پىكىرلەر ئوتتۇرىغا قويۇلۇشقا باشلىدى.

ئامېرىكادىكى «مىراس فوندى» نىڭ تەتقىقاتچىسى ئولىۋىيا ئېنوسنىڭ 23-مارت كۈنى ئېلان قىلىنغان بۇ ھەقتىكى ماقالىسى مۇشۇ خىل چۇقانلارنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ.

ئاپتور ماقالىسىدە ئاۋسترالىيە ئىستراتېگىيە ۋە سىياسەت ئىنستىتۇتى (ASPI) نىڭ ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى مەخسۇس دوكلاتىدىن مىسال ئالغان ھالدا نۆۋەتتە 80 مىڭدىن ئارتۇق ئۇيغۇرنىڭ خىتاي ئۆلكىلىرىگە يۆتكىلىپ مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنىۋاتقانلىقىنى، بۇلارنىڭ بىر قىسمىنىڭ «قايتا تەربىيىلەش» نامىدىكى لاگېرلاردىن قويۇپ بېرىلگەن كىشىلەر ئىكەنلىكىنى ئالاھىدە تەكىتلەيدۇ.

ماقالىدا ئولىۋىيا ئېنوس خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئاللىقاچان ئەمەلدىن قالدۇرۇلغان «ئەمگەك ئارقىلىق تەربىيەلەش» شەكلىدىكى زورلۇق تەدبىرلىرىنى ئۇيغۇرلارغا تەتبىقلاش قىلمىشىنى ئەيىبلەپ: «خىتاينىڭ بۇ قىلمىشلىرى ئۇزۇندىن بۇيان مەلۇم بولۇۋاتقان بولۇپ، نۆۋەتتىكى لاگېر تۇتقۇنلىرىنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنىشى بۇ ھادىسىنىڭ مەڭگۈ تۈگىمەس بىر ئىشقا ئايلىنىپ قالغانلىقىدىن بېشارەت بەرمەكتە» دەپ كۆرسىتىدۇ. شۇنىڭدەك ھازىر ئاز دېگەندىمۇ خىتايدىكى 27 زاۋۇتتا دۇنياۋى شۆھرەتكە ئىگە 83 خىل ماركىدا ئىشلىنىۋاتقان مەھسۇلاتلارنىڭ دەل مۇشۇ خىل مەجبۇرىي ئەمگەك ئارقىلىق ۋۇجۇد كېلىۋاتقانلىقىنى تەكىتلەيدۇ.

تەپسىلاتى...

دۇنيا تىنچلىق تەشكىلاتى: «خىتاي ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىغا تۇتقان خاتا مۇئامىلىدە جاۋابكارلىققا تارتىلىشى كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا تىنچلىق تەشكىلاتى ماقالە ئېلان قىلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا تۇتقان مۇئامىلىسى سەۋەبلىك جاۋابكارلىققا تارتىلىشى كېرەكلىكى، ئەگەر خەلقئارا جەمئىيەت ئۇنى جاۋابكارلىققا تارتمىسا، ئەسلىگە كەلتۈرگىلى بولمايدىغان خىرىسقا دۇچ كېلىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن. ماقالىدە ئاگاھلاندۇرۇشىچە، بۇ مەسىلىدە سۈكۈت قىلىش ئۇنىڭغا قايىل بولۇش بىلەن ئوخشاش ئىكەن.

مەزكۇر تەشكىلاتنىڭ مۇخبىرى سىلۋىيە ساۋېدرا قەلەمگە ئالغان ماقالىدە خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارنى كەڭ-كۆلەملىك تۇتقۇن قىلىپ، خەلقئارا داڭلىق ماركىلارغا مەھسۇلات ئىشلەيدىغان كارخانىلارغا يۆتكىگەنلىكى، شۇنىڭدەك ئۇنىڭ كورونا ۋىرۇسى كرىزىسىدىكى رەھىمسىز ئىنكاسى ئۇيغۇرلارنىڭ مەۋجۇتلۇقىغا تەھدىت ئېلىپ كەلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەن. ئۇنىڭدا: «ناھايىتى ئېنىقكى، خىتاينىڭ يۇقۇمغا بولغان ئىنكاسى لاگېرلارنىڭ ئىچى ۋە سىرتىدا ئاچارچىلىق ۋە ۋەھىمە پەيدا قىلدى،» دېيىلگەن.

ماقالىدە تەكىتلىشىچە، خەلقئارانىڭ بۇ خىل قىلمىشلاردا «كۆزىنى يۇمۇۋالماسلىقى، ‹رىۋاندا قىرغىنچىلىقى› دا يۈز بەرگەن خاتالىقنى تەكرارلىماسلىقى ئۇنىڭ ئەخلاقىي ۋە ئىجتىمائىي مەسئۇلىيىتى» ئىكەن. ماقالىنىڭ ئاخىرىدا خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ بەك كەچ قېلىشتىن بۇرۇن ئىنسانىيەتكە قارشى بۇ جىنايەتكە قارشى تۇرۇشى ياكى بۇ خىرىسقا باش ئېگىپ، ئەسلىگە كەلتۈرگىلى بولمايدىغان ئاقىۋەتكە تەۋەككۈل قىلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈرگەن.

تەپسىلاتى...

«شىنجاڭ تاڭنۇرى خەلقئارا سودا چەكلىك شىركىتى» خوجايىنىنىڭ 15يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

نۆۋەتتە، تۆت پەرزەنتى بىلەن تۈركىيەدە ياشاۋاتقان ئېلنۇر سىدىق خانىمنىڭ يولدىشى مۇھەممەت ئىمىن ئابدۇللا بىلەن ئەڭ ئاخىرقى قېتىم تېلېفوندا سۆزلەشكەن ۋاقتى 2017-يىلى 5-ئايلارغا توغرا كېلىدۇ.

شۇنىڭدىن باشلاپ ئۇلارنىڭ مۇھەممەت ئىمىن ئابدۇللا بىلەن بولغان پۈتۈن ئالاقىسى ئۈزۈلىدۇ. ئېلنۇر خانىمنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۇ پەقەت بۇ يىل باشقا قاناللار ئارقىلىق مۇھەممەت ئىمىن ئابدۇللانىڭ 2017-يىلى ئۆكتەبىردە تۇتقۇن قىلىنغانلىقى ۋە 2018-يىلى 15 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكىگە دائىر ئۇچۇرلارغا ئېرىشكەن.

ئۈرۈمچىدە «شىنجاڭ تاڭنۇرى خەلقئارا سودا چەكلىك شىركىتى» قۇرۇپ، ئىمپورت-ئېكسپورت سودىسى بىلەن شۇغۇللىنىپ كەلگەن مەمەت ئىمىن ئابدۇللانىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى ۋە كېسىلىشىگە ئۇنىڭ كۆپ قېتىم چەتئەلگە چىقىشى شۇنداقلا تۈركىيەدىكى ئائىلىسىگە پۇل سېلىشى سەۋەب بولغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە.

تەپسىلاتى...

ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت خادىمى: «رەشىدە داۋۇتنى 15 يىللىق كېسىلدى دەپ ئاڭلىدىم»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۈگۈن مۇخبىرىمىز بىر مەزگىل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن كېسىۋېتىلگەنلىكى ئاشكارىلانغان ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ قانچە يىل كېسىلگەنلىكىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن ئۈرۈمچى شەھەرلىك ۋە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئاياللار بىرلەشمىسى، شۇنداقلا ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت مەھكىمىسىگە تېلېفون قىلدى. ئوتتۇرا سوتتىكى ئالاقىدار بىر بۆلۈمنىڭ خادىمى ئۆزىنىڭ رەشىدە داۋۇت ھەققىدىكى سوت ھۆكۈمىنى تېخى كۆرمىگەنلىكىنى، ئەمما ئۇنى 15 يىللىق كېسىلدى دەپ ئاڭلىغانلىقىنى بايان قىلدى.

خىتاي دائىرىلىرى لاگېردىكى تۇتقۇنلارنىڭ ئۇچۇرىنى ئەڭ يۈكسەك دۆلەت مەخپىيەتلىكى قاتارىدا ئىزچىل ھالدا سىر تۇتۇپ كەلمەكتە. مەلۇم بولۇشىچە، دائىرىلەر تۇتقۇنلارنىڭ ئۇچۇرىنى ئاخباراتتىنلا ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىدىنمۇ يوشۇرماقتا. شۇڭا ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ تۇتۇلۇش ۋە كېسىلىش سەۋەبى، بولۇپمۇ كېسىلگەن مۇددىتى ھەققىدە بۈگۈن يەنە بىر تۈركۈم ئىدارە ئورگانلارنى زىيارەت قىلدۇق.

ئاتالمىش ئاياللار ھوقۇقىنى قوغداش ئۈچۈن قۇرۇلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلۈپ كېلىنىۋاتقان ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئاياللار بىرلەشمىسىنىڭ مەسئۇللىرىمۇ رەشىدە داۋۇت ھەققىدە مەلۇمات بېرەلمىدى.

تەپسىلاتى...

ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ بىر مەھەل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن كېسىۋېتىلگەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى 3 ئاينىڭ ئالدىدا رادىيومىزغا ئىنكاس يوللاپ، ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ بىر مەزگىل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن، مەخپىي سوت ئېچىلىپ كېسىۋېتىلگەنلىكىنى مەلۇم قىلغانىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ شۇنىڭدىن بۇيانقى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا، رەشىدە داۋۇتنىڭ ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت مەھكىمىسى تەرىپىدىن قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى دەلىللەندى.

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، مانا بۇ لىرىك ناخشىلارنىڭ ئورۇندىغۇچىسى، ھۆرمەتكە سازاۋەر ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ سەھنىدىن-ئەل قوينىدىن ئايرىۋېتىلىپ لاگېرغا ئەكېتىلگەنلىكى، 2 يىلدىن بۇيانقى جەمئىيەت خەۋەرلىرىدە كەڭ تارقالغانىدى. بىرقانچە ئاينىڭ ئالدىدىكى بىر ئىجتىمائىي ئاخبارات خەۋىرىدە، ئۇنىڭ مۇددەتسىز قاماققا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى تىلغا ئېلىنغان. يېقىندا ئۈرۈمچى ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، رەشىدە داۋۇتنىڭ ئۆتكەن يىلنىڭ ئاخىرى ئۈرۈمچىدە ئېچىلغان بىر مەخپىي سوتتا بۆلگۈنچىلىك بىلەن ئەيىبلەنگەنلىكى ۋە 15 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ناخشا-ئۇسۇل ئۆمىكىنىڭ بىر سابىق خادىمى، رەشىدە داۋۇتنىڭ كېسىۋېتىلگەنلىكىدىن خەۋىرى بارلىقى، ئەمما باشقا ئەھۋالىدىن مەلۇماتى يوقلۇقىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

چاقىلىقتىكى ساقچى خادىمى: «چاقىلىقتا لاگېر يوق، لاگېردىكىلەر كورلادىكى تۈرمىگە ۋە ئىچكىرى ئۆلكىلەرگە يۆتكەلدى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىنقى مەزگىللەردە ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا كورلا تەۋەسىدە بىر تۈركۈم مەھبۇسلارنىڭ ياكى مەھبۇس سىياقىدىكى كىشىلەرنىڭ بىر جايدىن يەنە بىر جايغا يۆتكىلىۋاتقانلىقى ھەققىدە سىن كۆرۈنۈشلىرى تارقالدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتىكى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا چاقىلىق ناھىيەسىدىكى بىر ساقچى خادىمى بۇ ناھىيەدە نۆۋەتتە لاگېر يوقلۇقى، لاگېردىكىلەرنىڭ كورلادىكى ئۇلۇغكۆل تۈرمىسىگە ۋە خىتاي ئۆلكىلىرىگە يەتكەلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى.

ئۆتكەن يىلى ئاۋسترالىيەدىكى بىر تەتقىقات ئورنى كورلا پويىز ئىستانسىسىغا ئائىت بولغان بىر سۈرەتنى تارقاتقان ئىدى. ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ئارقىلىق تارتىلغان بۇ سۈرەتتە چاچلىرى چۈشۈرىۋېتىلگەن، پۇت-قولى كىشەنلەنگەن ھالەتتە زوڭزايتىپ ئولتۇرغۇزۇلغان ۋە ھەر بىرى ئىككىدىن ساقچى تەرىپىدىن يالانغان 500-600 چە مەھبۇسنىڭ يۆتكەپ مېڭىلغانلىقى كۆرسىتىلگەن ئىدى.

تەتقىقاتچىلار بۇلارنىڭ ئۇيغۇر مەھبۇسلار ئىكەنلىكىنى مۇئەييەنلەشتۈرگەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ نەدىن نەگە يۆتكىلىۋاتقانلىقى ئېنىق مەلۇم بولمىغان، پەقەت سۈرەتتىكى بەزى يىپ ئۇچلىرىغا ئاساسەن ئۇلارنىڭ قەشقەردىن يۆتكەلگەنلىكى پەرەز قىلىنغان ئىدى.

تۆنۈگۈن تىك-توك تورىدا تارقالغان بىر ئۇچۇردا يەنە بايىنغولىن ئوبلاستىغا ئائىت لوزۇنكىلار ئېسىلغان بىر مەيداندا ئوخشاش كىيىنگەن نەچچە مىڭلىغان كىشىنىڭ ماسكا تاقىغان ھالەتتە تىزىلىپ تۇرغان كۆرۈنىشى ۋە ئۇلارنىڭ يۈك-تاقلىرىنى كۆتۈرۈپ ئاپتوبۇسلارغا چىقىۋاتقان ھالىتى خەۋەر قىلىندى. مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر كۆزەتكۈچىلەر بۇ كۆرۈنۈشلەردىكى كىشىلەرنىڭ تۈرمە ياكى فابرىكالارغا يۆتكىلىۋاتقان لاگېر تۇتقۇنلىرى بولۇش ئېھتىماللىقىنى پەرەز قىلىشماقتا.

تەپسىلاتى...

ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز يېقىندا قەشقەر پېداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ «مىللىي بۆلگۈنچىلىككە قۇتراتقۇلۇق قىلىش» جىنايىتى بىلەن ئەيىبلىنىپ، قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالدى.

ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ گېرمانىيەدە ئوقۇۋاتقان ئوغلى تاھىر مۇتەللىپ قاھىرىنىڭ 12-مارت كۈنى رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، 2019-يىلى 3-ئايدا لاگېردىن قويۇپ بېرىلىپ ئائىلىسىدە نەزەربەندتە تۇرۇۋاتقان دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرى ئۈستىدىن 2-ئاينىڭ ئاخىرى قەشقەردە سوت ئېچىلغان.

تاھىر مۇتەللەپ قاھىرىنىڭ خىتاي تونۇشلىرىنىڭ 8-مارت كۈنى تېلېفوندا ئۇنىڭغا يەتكۈزىشىچە، قەشقەردە ئېچىلغان سوتتا دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان ئىكەن. ئەمما سوتتا ئۇنىڭغا بېرىلگەن قاماق جازاسىنى 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ ئىجرا قىلىش قارار قىلىنغان.
تاھىر مۇتەللىپ يەنە مەزكۇر ئۇچۇرنى ئېلىشتىن ئىلگىرىكى ئەھۋاللارنى ئەسلەپ ئۆتتى. ئۇنىڭ بىلدۈرشىچە، دادىسى لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەندىن بۇيان ئۇنىڭ بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشۈپ تۇرغان. دادىسى قەشقەردىكى ساقچى دائىرىلىرىنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئۇنىڭ گېرمانىيەدە سىياسىي پائالىيەتلەردە بولماسلىقىنى ئۈزلۈكسىز ئاگاھلاندۇرۇپ كەلگەن. ئەمما دادىسى 7-مارت كۈنى ئۇنىڭ گېرمانىيەدىن قىلغان تېلېفونىغا قىسقىلا سالام بىلەن جاۋاپ قايتۇرغان. ئاندىن تېلېفوننى ئاپىسىغا بېرىپ، ئۇنىڭ بىلەن قايتا سۆزلىشىشنى رەت قىلغان. دادىسىنىڭ تېلېفوندىكى سوغۇق ۋە ئۈمىدسىز كەيپىياتى ئۇنى ئەنسىرەتكەن. تاھىر مۇتەللىپ 8-مارت كۈنى خىتاي تونۇشلىرىدىن سۈرۈشتۈرۈش ئارقىلىق دادىسىنىڭ سوتقا چاقىرتىلىپ، بۇ غەلىتە سوت ھۆكۈمىنى ئالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...

نۇرگۈل خانىم ئۈچ يىل بۇرۇن ۋەتەنگە قايتقان ئوغلىنىڭ خەۋىرىنى كۈتمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئاياللار خاتىرە كۈنى پۈتۈن دۇنيا مىقياسىدا ھەر خىل شەكىللەردىكى ئاياللار ھوقۇقىنى قوغداش پائالىيەتلىرى بىلەن خاتىرىلەندى. بىراق ئۇيغۇر ئاياللىرى دۇنيانىڭ قەيىرىدە بولۇشىدىن قەتئىينەزەر يەنىلا كىشىلىك ھوقۇق كرىزىسى ۋە سىياسىي زىددىيەتلەرنىڭ قۇربانى بولۇپ كەلمەكتە. خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى ئېتنىك قىرغىنچىلىق سىياسەتلىرى ۋە يىغىۋېلىش لاگېرلىرى تۈزۈلمىسى تۈپەيلى چەتئەلدىكى ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ ئىنتايىن پاجىئەلىك قىسمەتتە ئىكەنلىكى مەلۇم بولماقتا.

نۇرگۈل غاپپار مانا مۇشۇنداق ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ بىرىدۇر. ئۇ ئۈرۈمچى شەھىرىدىن بولۇپ، ئىككى پەرزەنتى بار ئىكەن. نۇرگۈل خانىم ھازىر كىچىك ئوغلى بىلەن تۈركىيەدە ياشىماقتا. ئۇ ئۈچ يىلدىن بېرى ۋەتەنگە پاسپورت يېڭىلاش ئۈچۈن قايتقان بالىسىنىڭ خەۋىرىنى تاقەتسىزلىك بىلەن كۈتمەكتىكەن.

ئۇنىڭ ئوغلى ئادىلجان راھمان 1999-يىلى 4-ئاينىڭ 29-كۈنى تۇغۇلغان بولۇپ، بۇ يىل 21 ياشتا ئىكەن. ئۇ 2012-يىلى 12-ئايدا ئانىسى نۇرگۈل بىلەن مىسىرغا ئوقۇش ئۈچۈن كەلگەن ئىكەن. ئالتە ئايدىن كىيىن ئەزھەر ئۇنىۋېرسىتېتىغا قوبۇل قىلىنغان.

ئادىلجان راھمان 2016-يىلى 5-ئايدا ۋەتەنگە قايتقان بولۇپ، شۇ يىلى 11-ئايدا مىسىرغا تەكرار قايتىپ كەلگەن. مىسىردىكى خىتاي ئەلچىخانىسىغا پاسپورتىنى يېڭىلاش ئۈچۈن ئىلتىماس قىلغان، بىراق مىسىردىكى خىتاي ئەلچىخانىسى پاسپورتىنى يېڭىلاپ بېرىشنى رەت قىلىپ، ئۇنىڭ يۇرتىغا قايتىپ يېڭىلىشى كېرەكلىكىنى ئېيتقان. ئادىلجان راھمان ئامالسىز 2017-يىلى 2-ئاينىڭ 20-كۈنى ۋەتەنگە پاسپورتىنى يېڭىلاش ئۈچۈن قايتقان. بۇ نۇرگۈل غاپپارنىڭ چوڭ ئوغلىنى ئەڭ ئاخىرقى قېتىم كۆرۈشى بولۇپ، ئۇنىڭ ئوغلى بىلەن بولغان ئالاقىسى شۇ يىلى 4-ئاينىڭ 1-كۈنىدىن ئېتىبارەن پۈتۈنلەي ئۈزۈلگەن. 4-ئاينىڭ 7-كۈنى نۇرگۈل خانىم قوشنىسىدىن بالىسى ئادىلجاننىڭ تۇتۇلۇپ كەتكەنلىكىنى ئاڭلىغان.

تەپسىلاتى...