ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت خادىمى: «رەشىدە داۋۇتنى 15 يىللىق كېسىلدى دەپ ئاڭلىدىم»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۈگۈن مۇخبىرىمىز بىر مەزگىل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن كېسىۋېتىلگەنلىكى ئاشكارىلانغان ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ قانچە يىل كېسىلگەنلىكىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن ئۈرۈمچى شەھەرلىك ۋە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئاياللار بىرلەشمىسى، شۇنداقلا ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت مەھكىمىسىگە تېلېفون قىلدى. ئوتتۇرا سوتتىكى ئالاقىدار بىر بۆلۈمنىڭ خادىمى ئۆزىنىڭ رەشىدە داۋۇت ھەققىدىكى سوت ھۆكۈمىنى تېخى كۆرمىگەنلىكىنى، ئەمما ئۇنى 15 يىللىق كېسىلدى دەپ ئاڭلىغانلىقىنى بايان قىلدى.

خىتاي دائىرىلىرى لاگېردىكى تۇتقۇنلارنىڭ ئۇچۇرىنى ئەڭ يۈكسەك دۆلەت مەخپىيەتلىكى قاتارىدا ئىزچىل ھالدا سىر تۇتۇپ كەلمەكتە. مەلۇم بولۇشىچە، دائىرىلەر تۇتقۇنلارنىڭ ئۇچۇرىنى ئاخباراتتىنلا ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ ئائىلە تاۋابىئاتلىرىدىنمۇ يوشۇرماقتا. شۇڭا ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ تۇتۇلۇش ۋە كېسىلىش سەۋەبى، بولۇپمۇ كېسىلگەن مۇددىتى ھەققىدە بۈگۈن يەنە بىر تۈركۈم ئىدارە ئورگانلارنى زىيارەت قىلدۇق.

ئاتالمىش ئاياللار ھوقۇقىنى قوغداش ئۈچۈن قۇرۇلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلۈپ كېلىنىۋاتقان ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئاياللار بىرلەشمىسىنىڭ مەسئۇللىرىمۇ رەشىدە داۋۇت ھەققىدە مەلۇمات بېرەلمىدى.

تەپسىلاتى...

ئەنگلىيە پارلامېنت ئەزاسى مەررى رىمىر: «خىتاي ھۆكۈمىتى گۇناھسىز كىشىلەرنىڭ ياشىشىنى گۇناھ دەپ ھېسابلىماقتا»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

11-مارت ئەنگلىيە كونسېرۋاتىپلار پارتىيەسىنىڭ پارلامېنت ئەزالىرى ئەنگلىيە پارلامېنتىنى ئۇيغۇرلار مەسىلىسىدە جىددىي پوزىتسىيە تۇتۇشقا چاقىرىش ئۈچۈن ۋېستمىنىستېر زالىدا «خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتقان سىياسىتى» تېمىسىدا مۇنازىرە ئېلىپ بارغان.

ئەنگىلىيەدە ياشاۋاتقان ئۇيغۇر پائالىيەتچى رەھىمە مەھمۇت خانىممۇ شۇ كۈنىدىكى يىغىنغا قاتناشقان. ئۇ رادىيومىزنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، بۇ ھەقتە تەپسىلىي مەلۇمات بەردى.

پارلامېنت ئەزاسى مارك پرىچارد ئۇيغۇرلار ھەققىدە ئۇيۇشتۇرۇلغان بۇ مۇنازىرىنىڭ ۋەزىيەتنىڭ تەقەززاسى ئىكەنلىكى ئېيتقان. ئۇ ئۇيغۇرلارنىڭ 4000 يىلدىن بۇيان، يەنى ئىسلامىيەتتىن بۇرۇنلا شەرقىي تۈركىستان تۇپراقلىرىدا ياشاپ كەلگەن خەلق ئىكەنلىكىنى، نۆۋەتتە ئۇيغۇرلارنىڭ چوڭ دۆلەتلەر سىياسىتىنىڭ قۇربانى بولۇپ، خىتاينىڭ ئاتالمىش «تېررورلۇق» قالپىقى ئاستىدا ئېغىر زۇلۇم كۆرۈۋاتقانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويغان.

تەپسىلاتى...

ياپونىيەنىڭ يەرلىك پارلامېنت ئەزالىرىغا لاگېرلاردىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەھۋالى ئاڭلىتىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتى ئىجرائىيە ھەيئىتىنىڭ رەئىسى خالمەت روزاخۇن ئەپەندى 19-مارت كۈنى رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلىپ، ياپونىيە پايتەختى توكيودا ئۆتكۈزۈلگەن يەرلىك پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن ئۇچرىشىش يىغىنى ھەققىدە مەلۇمات بەردى. ئۇنىڭ بايان قىلىشىچە، بۇ ئۇچرىشىش 18-مارت كۈنى توكيودىكى ياپونىيە پارلامېنت بىناسىدا ئۆتكۈزۈلگەن ئىكەن.

خالمەت ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، 3-ئاينىڭ 18-كۈنى ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى غەيرەت كەنجى ئەپەندى باشچىلىقىدىكى ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ ۋەكىللىرى ياپونىيە يەرلىك پارلامېنت ئەزالىرى بىرلەشمىسىنىڭ مەسئۇللىرىغا نۆۋەتتىكى ئۇيغۇر مەسىلىسى توغرىسىدا دوكلات بەرگەن.

خالمەت ئەپەندىنىڭ ئىلگىرى سۈرۈشىچە، بۇ قېتىمقى ئۇچرىشىشنى ياپونىيە يەرلىك پارلامېنت ئەزالىرى بىرلەشمىسى بىلەن ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتى بىرلىكتە ئۇيۇشتۇرغان ئىكەن. يىغىندا ياپونىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتىدىن ئەخمەتجان لېتىپ ئەپەندى مەخسۇس ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتى ھەققىدە دوكلات بەرگەن.

تەپسىلاتى...

ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ بىر مەھەل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن كېسىۋېتىلگەنلىكى ئاشكارىلاندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ۋەزىيەتتىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى 3 ئاينىڭ ئالدىدا رادىيومىزغا ئىنكاس يوللاپ، ئاتاقلىق ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ بىر مەزگىل لاگېردا ياتقاندىن كېيىن، مەخپىي سوت ئېچىلىپ كېسىۋېتىلگەنلىكىنى مەلۇم قىلغانىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ شۇنىڭدىن بۇيانقى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا، رەشىدە داۋۇتنىڭ ئۈرۈمچى شەھەرلىك ئوتتۇرا سوت مەھكىمىسى تەرىپىدىن قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى دەلىللەندى.

ھۆرمەتلىك رادىئو ئاڭلىغۇچىلار، مانا بۇ لىرىك ناخشىلارنىڭ ئورۇندىغۇچىسى، ھۆرمەتكە سازاۋەر ناخشىچى رەشىدە داۋۇتنىڭ سەھنىدىن-ئەل قوينىدىن ئايرىۋېتىلىپ لاگېرغا ئەكېتىلگەنلىكى، 2 يىلدىن بۇيانقى جەمئىيەت خەۋەرلىرىدە كەڭ تارقالغانىدى. بىرقانچە ئاينىڭ ئالدىدىكى بىر ئىجتىمائىي ئاخبارات خەۋىرىدە، ئۇنىڭ مۇددەتسىز قاماققا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى تىلغا ئېلىنغان. يېقىندا ئۈرۈمچى ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەردىن بىرى رادىيومىزغا ئۇچۇر يوللاپ، رەشىدە داۋۇتنىڭ ئۆتكەن يىلنىڭ ئاخىرى ئۈرۈمچىدە ئېچىلغان بىر مەخپىي سوتتا بۆلگۈنچىلىك بىلەن ئەيىبلەنگەنلىكى ۋە 15 يىللىق كېسىۋېتىلگەنلىكىنى مەلۇم قىلدى. تېلېفونىمىزنى قوبۇل قىلغان ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ناخشا-ئۇسۇل ئۆمىكىنىڭ بىر سابىق خادىمى، رەشىدە داۋۇتنىڭ كېسىۋېتىلگەنلىكىدىن خەۋىرى بارلىقى، ئەمما باشقا ئەھۋالىدىن مەلۇماتى يوقلۇقىنى ئېيتتى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكادىكى كارخانىلار ئۇيۇشمىلىرى: «خىتاينىڭ ئۇيغۇر مەجبۇرىي ئەمگىكى قوبۇل قىلىنمايدۇ»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئىشچىلىرىنى مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىشى ۋە ئۇلارغا تۇتقان مۇئامىلىسى ئامېرىكادىكى كارخانىلار ئۇيۇشمىلىرىنى بىئارام قىلىپ، بۇ ئورگانلارنى ھەرىكەتكە كەلتۈرۈشكە باشلىدى.

ئامېرىكادىكى «ئۆي جاھازلىرى بىرلەشمىسى» ناملىق كارخانىلار ئۇيۇشمىسى 16-مارت بايانات ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇر ئىشچىلىرىنى مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىشتەك «بۇ خىل قەبىھ قىلمىشنىڭ قوبۇل قىلىنمايدىغانلىقى» نى تەكىتلىگەن.

باياناتتا «ئۆي جاھازلىرى بىرلەشمىسى» نىڭ ئىجرائىيە دىرېكتورى شارون برادلېينىڭ سۆزى نەقىل كەلتۈرۈلۈپ، «بۇ رەھىمسىز قىلمىشقا يول قويماسلىق كېرەك. بىز ئامېرىكالىقلارنى شۇنىڭغا كاپالەتلەندۈرەلەيمىزكى، ئۆي جاھازلىرىنى ئىشلەپچىقارغۇچىلار ۋە پارچە ساتقۇچىلار بۇنىڭغا چېتىلمايدۇ. جەمئىيىتىمىز ئادىل ئەمگەك ئەمەلىيىتىدە ئىشلەنگەن مەھسۇلاتلارنى سېتىشقا ۋەدە بېرىدۇ،» دېيىلگەن.

بۇ ئامېرىكادىكى كارخانىلار تەشكىلاتلىرىنىڭ يېقىنقى بىر ھەپتە ئىچىدە ئۇيغۇر ئىشلەمچىلىرىنىڭ خىتاي كارخانىلىرىدا مەجبۇرىي ئەمگەككە سېلىنىپ، دۇنيادىكى داڭلىق ماركىلارغا مەھسۇلات ئىشلەشكە مەجبۇرلانغانلىقىغا قارىتا ئېلان قىلغان 2-قېتىملىق باياناتىدۇر.

تەپسىلاتى...

بىر ئوقۇغۇچىنىڭ ئامېرىكادىكى ئۇنىۋېرسىتېتتا ئۇيغۇرلار ھەققىدە پائالىيەت ئۇيۇشتۇرۇش جەريانىدا ھېس قىلغانلىرى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكانىڭ نيۇ-يورك شەھىرىگە جايلاشقان روچېستىر ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى «جۇمھۇرىيەتچى ئىستۇدېنتلار گۇرۇپپىسى» كۆپ قېتىم ئۇيغۇرلار ئۈچۈن تۈرلۈك يىغىنلارنى، نامايىشلارنى ئۇيۇشتۇرۇش ئارقىلىق ئۇنىۋېرسىتېت مىقياسىدا ۋە شۇنداقلا ئۇنىۋېرسىتېت ئەتراپىدىكى جامائەت ئارىسىدا ئۇيغۇر مەسىلىسىنىڭ تونۇلۇشى ئۈچۈن زور كۈچ چىقىرىپ كەلگەن.

ئۇلار تېخى يېقىندا لاگېر شاھىتى مېھرىگۈل تۇرسۇن ۋە شۇنداقلا ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشىنىڭ دىرېكتورى ئۆمەر قانات ئەپەندىلەرنى تەكلىپ قىلىپ، دوكلات بېرىش يىغىنى ئۇيۇشتۇرغان.

29-فېۋرال كۈنى ئۆتكۈزۈلگەن «كىشەنلەنگەن ئۇيغۇرلار: لاگېر شاھىتىنىڭ ھېكايىسى» دەپ نام بېرىلگەن بۇ يىغىنغا نىسبەتەن قىزىقىش كۈچلۈك بولغان. ھالبۇكى، بۇ يىغىننى ئۇيۇشتۇرۇش جەريانىدا بىر قىسىم ئوخشىمىغان پىكىرلەرمۇ ئوتتۇرىغا چىققان. ئۇيغۇرلار ھەققىدىكى پائالىيەتلەرنى تەشكىللەشتە ئىزچىل باشلامچىلىق رولى ئويناپ كەلگەن سىھۇن كىمنىڭ ئېيتىشىچە، ئۇ گەرچە ئىلگىرىكى پائالىيەتلەرنى ئۇيۇشتۇرۇشتا «خىتاي ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسى» نىڭ قارشىلىق كۆرسىتىشىگە ئۇچرىغان بولسىمۇ، بىراق ئۇلارنىڭ نارازىلىقلىرى كارغا كەلمىگەندىن كېيىن ئۇلار بۇ مەسىلىلەرگە ئارىلاشمايدىغان بولغان. ئەمما ئۇ بۇ نۆۋەت روچېستىر ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى مۇسۇلمان ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسى ۋە ئەرەب ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتىگە نىسبەتەن پەرقلىق كۆز قاراشلىرى بارلىقىنى بايقىغان.

تەپسىلاتى...

تاتارىستان ئالىي سوتى شەھرىزات شاۋكەتكە سىياسىي پاناھلىق بېرىشتىن يەنە باش تارتقان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندا رۇسىيە تەركىبىدىكى تاتارىستان جۇمھۇرىيىتىنىڭ پايتەختى قازان شەھىرىدە تۇرۇپ، سىياسىي پاناھلىق ئالالمايۋاتقان قوش كېزەك ئاكا-ئۇكىلارنىڭ بىرى شەھرىزات شاۋكەتكە تاتارىستان ئالىي سوتى ۋاقىتلىق پاناھلىق بېرىشتىن باش تارتقان. ئالىي سوت ئۆتكەن يىلى كۈزدە قازان شەھىرى ئاۋايىستروىتېل ناھىيەلىك سوتىنىڭ بۇ ھەقتىكى پاناھلىقنى رەت قىلىش قارارىنى كۈچىدە قالدۇرغان بولۇپ، ئەمدى ئۇ خىتايغا قايتۇرۇش خەۋپىگە دۇچ كەلمەكتە. بۇ ھەقتە رۇسىيەنىڭ «ئىدېل رېالىى» ئاخبارات ئاگېنتلىقىدا ئېلان قىلىنغان «تاتارىستان ئالىي سوتى خىتاي خەلق جۇمھۇرىيىتىدىن كەلگەن تاتارغا ۋاقىتلىق پاناھلىق بېرىشتىن باش تارتتى» ناملىق ماقالىدە ئېيتىلغان.

ماقالىدە دېيىلىشىچە، شەھرىزات شاۋكەتنىڭ ئادۋوكاتلىرى خىتايغا قايتۇرغان تەقدىردە ئۇنى ئۇيغۇر ئېلىدىكى مۇسۇلمانلار ئۈچۈن قۇرۇلغان «قايتا تەربىيەلەش» لاگېرى كۈتۈپ تۇرغانلىقىنى ھەمدە كورونا ۋىرۇسى ۋەزىيىتىنى سەۋەب قىلىپ، قاچاقلار قانۇنى ئاساسىدا ئۇنى رۇسىيەدە قالدۇرۇش توغرىلىق ئىلتىماس قىلغان بولسىمۇ، سوت ئۇلارنىڭ بۇ سەۋەبلىرىنى مۇھىم دەپ قارىمىغان. ئادۋوكات رۇسلان ناگىيېف ئالىي سوتنىڭ بۇ قارارى ئۈستىدىن ئەرز قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن. ماقالىدە يەنە ئېيتىلىشىچە، ئۆتكەندە ئالىي سوت قوش كېزەك ئاكا-ئۇكىلارنىڭ يەنە بىرى شاھدىيار شاۋكەتكىمۇ شۇنداقلا قارار چىقارغانىكەن.

تەپسىلاتى...

غايىب ئاكا-ئۇكا سەرتىراچ مۇرتىزا بىلەن مەھمۇتنىڭ ئۈچتۇرپاندىكى لاگېردا ئىكەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

تۈركىيەدە ياشاۋاتقان زەيتۇنە مەمەت يېقىندا ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا بايانات ئېلان قىلىپ، ئانىسى ئايتۇرەم خۇدەشنىڭ بىر يىل لاگېردا يېتىپ چىققانلىقى، ئاكىسى مۇرتىزا مەمەت بىلەن ئىنىسى مەھمۇت مەمەتنىڭ ئۈچ يىلدىن بېرى ھېچقانداق ئىز-دېرىكى يوقلۇقى ھەققىدە گۇۋاھلىق بەرگەن ئىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا مۇرتىزا بىلەن مەھمۇتنىڭ ئۇچتۇرپان ناھىيەسىدىكى لاگېردا ئىكەنلىكى دەلىللەندى.

خىتاي دائىرىلىرى ئۇيغۇر رايونىدا لاگېرلارنىڭ تاقالغانلىقى ۋە ئاتالمىش كۇرسانتلارنىڭ ئۆز جايلىرىدا ئىشقا ئورۇنلاشقانلىقىنى بازارغا سالغان ئىدى. ئەمما لاگېرلاردىكى مۇتلەق كۆپ ساندىكى تۇتقۇنلارنىڭ تېخى ئۆيىگە قايتمىغانلىقى، بىر قىسمىنىڭ كېسىلىپ تۈرمىلەرگە، بىر قىسمىنىڭ مەجبۇرىي ئەمگەك ئۈچۈن زاۋۇت-فابرىكالارغا يوللانغانلىقى، يەنە زور بىر قىسمىنىڭ تېخىچە لاگېردا ئىكەنلىكى ئۇيغۇر رايوندىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلىرىمىز بىلەن بىرلىكتە مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ گۇۋاھلىق باياناتلىرىدىنمۇ ئاشكارىلانماقتا.

2015‏-يىلى توي قىلىپ تۈركىيەگە كۆچۈپ كەلگەن زەيتۇنە مەمەت 2017‏-يىلىنىڭ بېشىدىن باشلاپ يۇرتى ئۇچتۇرپان ئاقياردىكى ئائىلە ئەزالىرى بىلەن ئالاقىسى ئۈزۈلگەن. ئۇ 2018‏-يىلىنىڭ ئوتتۇرىلىرىغا كەلگەندە بىر يىلغا يېقىن داۋام قىلغان ھەر خىل قاناللار بىلەن سۈرۈشتە قىلىش نەتىجىسىدە ئانىسى ئايتۇرەم خۇدەشنىڭ بىر يىر لاگېردا يېتىپ چىققانلىقىدىن خەۋەر تاپقان. ئۇ ئانىسى بىلەن تېلېفوندا بىر كۆرۈشۈشنىڭ يولىنى قىلىۋاتقان مەزگىلىدە شۇنىڭغىچە ئىز-دېرىكى بولماي كېلىۋاتقان ئاكىسى مۇرتىزا مەمەت بىلەن ئىنىسى مەھمۇت مەمەتنىڭمۇ لاگېردا ئىكەنلىكىنىڭ شەپىسىنى ئالغان.

تەپسىلاتى...

چاقىلىقتىكى ساقچى خادىمى: «چاقىلىقتا لاگېر يوق، لاگېردىكىلەر كورلادىكى تۈرمىگە ۋە ئىچكىرى ئۆلكىلەرگە يۆتكەلدى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىنقى مەزگىللەردە ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا كورلا تەۋەسىدە بىر تۈركۈم مەھبۇسلارنىڭ ياكى مەھبۇس سىياقىدىكى كىشىلەرنىڭ بىر جايدىن يەنە بىر جايغا يۆتكىلىۋاتقانلىقى ھەققىدە سىن كۆرۈنۈشلىرى تارقالدى. مۇخبىرىمىزنىڭ بۇ ھەقتىكى ئېنىقلاشلىرى داۋامىدا چاقىلىق ناھىيەسىدىكى بىر ساقچى خادىمى بۇ ناھىيەدە نۆۋەتتە لاگېر يوقلۇقى، لاگېردىكىلەرنىڭ كورلادىكى ئۇلۇغكۆل تۈرمىسىگە ۋە خىتاي ئۆلكىلىرىگە يەتكەلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى.

ئۆتكەن يىلى ئاۋسترالىيەدىكى بىر تەتقىقات ئورنى كورلا پويىز ئىستانسىسىغا ئائىت بولغان بىر سۈرەتنى تارقاتقان ئىدى. ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ئارقىلىق تارتىلغان بۇ سۈرەتتە چاچلىرى چۈشۈرىۋېتىلگەن، پۇت-قولى كىشەنلەنگەن ھالەتتە زوڭزايتىپ ئولتۇرغۇزۇلغان ۋە ھەر بىرى ئىككىدىن ساقچى تەرىپىدىن يالانغان 500-600 چە مەھبۇسنىڭ يۆتكەپ مېڭىلغانلىقى كۆرسىتىلگەن ئىدى.

تەتقىقاتچىلار بۇلارنىڭ ئۇيغۇر مەھبۇسلار ئىكەنلىكىنى مۇئەييەنلەشتۈرگەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ نەدىن نەگە يۆتكىلىۋاتقانلىقى ئېنىق مەلۇم بولمىغان، پەقەت سۈرەتتىكى بەزى يىپ ئۇچلىرىغا ئاساسەن ئۇلارنىڭ قەشقەردىن يۆتكەلگەنلىكى پەرەز قىلىنغان ئىدى.

تۆنۈگۈن تىك-توك تورىدا تارقالغان بىر ئۇچۇردا يەنە بايىنغولىن ئوبلاستىغا ئائىت لوزۇنكىلار ئېسىلغان بىر مەيداندا ئوخشاش كىيىنگەن نەچچە مىڭلىغان كىشىنىڭ ماسكا تاقىغان ھالەتتە تىزىلىپ تۇرغان كۆرۈنىشى ۋە ئۇلارنىڭ يۈك-تاقلىرىنى كۆتۈرۈپ ئاپتوبۇسلارغا چىقىۋاتقان ھالىتى خەۋەر قىلىندى. مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر كۆزەتكۈچىلەر بۇ كۆرۈنۈشلەردىكى كىشىلەرنىڭ تۈرمە ياكى فابرىكالارغا يۆتكىلىۋاتقان لاگېر تۇتقۇنلىرى بولۇش ئېھتىماللىقىنى پەرەز قىلىشماقتا.

تەپسىلاتى...

ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

رادىيومىز يېقىندا قەشقەر پېداگوگىكا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ «مىللىي بۆلگۈنچىلىككە قۇتراتقۇلۇق قىلىش» جىنايىتى بىلەن ئەيىبلىنىپ، قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالدى.

ئىسىمشۇناس مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىنىڭ گېرمانىيەدە ئوقۇۋاتقان ئوغلى تاھىر مۇتەللىپ قاھىرىنىڭ 12-مارت كۈنى رادىيومىزغا بىلدۈرۈشىچە، 2019-يىلى 3-ئايدا لاگېردىن قويۇپ بېرىلىپ ئائىلىسىدە نەزەربەندتە تۇرۇۋاتقان دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرى ئۈستىدىن 2-ئاينىڭ ئاخىرى قەشقەردە سوت ئېچىلغان.

تاھىر مۇتەللەپ قاھىرىنىڭ خىتاي تونۇشلىرىنىڭ 8-مارت كۈنى تېلېفوندا ئۇنىڭغا يەتكۈزىشىچە، قەشقەردە ئېچىلغان سوتتا دادىسى مۇتەللىپ سىدىق قاھىرىگە 2 يىل 6 ئايلىق قاماق جازاسى ھۆكۈم قىلىنغان ئىكەن. ئەمما سوتتا ئۇنىڭغا بېرىلگەن قاماق جازاسىنى 4 يىل كېچىكتۈرۈلۈپ ئىجرا قىلىش قارار قىلىنغان.
تاھىر مۇتەللىپ يەنە مەزكۇر ئۇچۇرنى ئېلىشتىن ئىلگىرىكى ئەھۋاللارنى ئەسلەپ ئۆتتى. ئۇنىڭ بىلدۈرشىچە، دادىسى لاگېردىن قويۇپ بېرىلگەندىن بۇيان ئۇنىڭ بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشۈپ تۇرغان. دادىسى قەشقەردىكى ساقچى دائىرىلىرىنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە ئۇنىڭ گېرمانىيەدە سىياسىي پائالىيەتلەردە بولماسلىقىنى ئۈزلۈكسىز ئاگاھلاندۇرۇپ كەلگەن. ئەمما دادىسى 7-مارت كۈنى ئۇنىڭ گېرمانىيەدىن قىلغان تېلېفونىغا قىسقىلا سالام بىلەن جاۋاپ قايتۇرغان. ئاندىن تېلېفوننى ئاپىسىغا بېرىپ، ئۇنىڭ بىلەن قايتا سۆزلىشىشنى رەت قىلغان. دادىسىنىڭ تېلېفوندىكى سوغۇق ۋە ئۈمىدسىز كەيپىياتى ئۇنى ئەنسىرەتكەن. تاھىر مۇتەللىپ 8-مارت كۈنى خىتاي تونۇشلىرىدىن سۈرۈشتۈرۈش ئارقىلىق دادىسىنىڭ سوتقا چاقىرتىلىپ، بۇ غەلىتە سوت ھۆكۈمىنى ئالغانلىقىدىن خەۋەر تاپقان.

تەپسىلاتى...