ئانالىزچىلار: خىتاي ھۆكۈمىتى ۋە ئەمەلدارلىرىنى ئەنسىرەتكىنى «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسى» نىڭ قاراتمىلىقى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بىرنەچچە كۈندىن بۇيان خىتاينىڭ ھۆكۈمەت تاراتقۇلىرىدا، 3-دېكابىر كۈنى ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا ماقۇللۇقتىن ئۆتكەن «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسى» يەنى، يەنى «ئۇيغۇر 2019» ناملىق قانۇن لايىھەسىگە بولغان نارازىلىق باياناتلىرى كەڭ دائىرىدە بېرىلمەكتە. شۇنىڭ بىلەن بىللە يەنە خەلقئارا تاراتقۇلار خەۋەرلىرىدە يەنە ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى بىر قىسىم خىتاي كادىرلىرى ۋە كۆچمەن خىتاي پۇقرالىرىنىڭ رايوندىكى ئېغىر سىياسىي ۋەزىيەت ۋە ئامېرىكانىڭ مەزكۇر قانۇن لايىھەسىدىكى بەلگىلىمىلەردىن قاتتىق بېسىم ھېس قىلىپ، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىن كېتىشكە ئۇرۇنۇۋاتقانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلدى.

خوڭكوڭدا چىقىدىغان «جەنۇبىي خىتاي سەھىرى گېزىتى» ۋە «گېرمانىيە ئاۋازى» رادىيوسى قاتارلىقلارنىڭ 4-دېكابىردىكى خەۋەرلىرىدە ۋە رادىيومىز خىتاي بۆلۈمى ھەم گۇاڭدۇڭ بۆلۈمى قاتارلىقلارنىڭ 5-دېكابىردىكى خەۋەرلىرىدە، ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسى» نىڭ ماقۇللۇقتىن ئۆتكەنلىك خەۋىرى ئېلان قىلىنىشى سەۋەبلىك، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىكى بىر تۈركۈم خىتاي كادىرلىرى ۋە خىتاي كۆچمەنلىرىنىڭ ئامېرىكانىڭ جازالاش ئوبيېكتى بولۇپ قېلىشتىن ئەنسىرەپ، ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدىن كېتىشكە ئۇرۇنۇۋاتقانلىقى خەۋەر قىلىندى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزالىرى: «خىتاينىڭ 2022-يىللىق قىشلىق ئولىمپىكىنى ئۆتكۈزۈش سالاھىيىتىگە قايتا قاراپ چىقىش كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

يېقىندىن بۇيان ئۇيغۇر ئېلىدە قايتا تەربىيە لاگېرلىرىنى يولغا قويۇش ئارقىلىق 2 مىليون ئەتراپىدا كىشىنىڭ تۇتقۇن قىلىنىپ زۇلۇمغا ئۇچرىشىغا سەۋەب بولۇۋاتقان خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ 2022-يىللىق قىشلىق ئولىمپىك مۇسابىقىسىگە ساھىبخانلىق قىلىش سالاھىيىتىنى بىكار قىلىش ھەققىدە چاقىرىقلار ئوتتۇرىغا چىققانىدى.

ئامېرىكادىكى ئادۋوكات نۇرىي تۈركەل ئەپەندى بۇ يىل 5-ئايدا ئوسلودا ئېچىلغان «ئوسلو ئەركىنلىك مۇنبىرى» گە قاتنىشىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى ھەققىدە نۇتۇق سۆزلىگەندە بۇ چاقىرىقنى ئوتتۇرىغا قويغان. ئۇ نۇتۇقىدا، خەلقئارا جەمئىيەتتىن ئولىمپىك كومىتېتىغا بېسىم ئىشلىتىپ، ئەگەر خىتاي بۇ لاگېرلارنى تاقىمىغان تەقدىردە ئۇنىڭ ئولىمپىك ئۆتكۈزۈش ھەققىنى بىكار قىلىشنى تەلەپ قىلىشقا چاقىرغان. ئارقىدىن دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ياش ئۇيغۇر پائالىيەتچىلىرىنىڭ ئورتاق ھەرىكەتكە كېلىشى بىلەن «ئۆزگىرىش» ناملىق تور بەتتە «ھوقۇق بولمىسا، ئولىمپىك مۇسابىقىسىمۇ بولمايدۇ» ماۋزۇلۇق ئىمزا قويۇش ھەرىكىتى باشلانغان.

5-دېكابىر كۈنى بولسا، ماركو رۇبىيو قاتارلىق 10 نەپەر ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزاسى خەلقئارا ئولىمپىك كومىتېتىغا بۇ مەسىلە ھەققىدە ئىمزالىق مەكتۇب يوللىشى بىلەن بۇ چاقىرىقلار يەنىمۇ كۈچ قازاندى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىس ئەزالىرى «ئۇيغۇر 2019» قانۇن لايىھەسىنىڭ ئاۋام پالاتادىن ئۆتكەنلىكىنى قىزغىن تەبرىكلىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

3-دېكابىر كۈنى، تۈزىتىش كىرگۈزۈلۈپ يېڭىدىن تونۇشتۇرۇلغان «ئۇيغۇرلارغا ئىگە چىقىش ۋە دۇنياۋى ئىنسانپەرۋەرلىكنىڭ ئورتاق ئىنكاسى» يەنى «ئۇيغۇر 2019 قانۇن لايىھەسى» ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا 1 گە قارشى 407 ئاۋاز بىلەن ماقۇللۇقتىن ئۆتتى. قانۇن لايىھەلىرىنىڭ بۇنداق كۆپ سان بىلەن ئاۋازدىن ئۆتۈشى ئادەتتە ئاز كۆرۈلىدىغان بولۇپ، بۇ چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر جامائىتى ۋە شۇنداقلا ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتىگە كۆڭۈل بۆلۈۋاتقان بارلىق كىشىلەرنى خۇرسەن قىلدى.

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسىنىڭ ئەزالىرىمۇ بۇ قانۇن لايىھەسىنىڭ ئاۋام پالاتادىن ئۆتكەنلىكىنى قىزغىن قارشى ئېلىپ، تىۋىتتىردىكى رەسمىي ھېسابلىرى ئارقىلىق تەبرىكلىرىنى يوللىدى.

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى ئەزاسى ۋىلل خۇرد (Will Hurd) تىۋىتتىردىكى باياناتىدا مۇنداق دېگەن: «خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ ۋە ئۇنىڭ كوممۇنىست رېجىمى ئۆز پۇقرالىرى بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ ئىسلام كىملىكىنى يوق قىلىش ئۈچۈن ئۇلارنى ئازاب-ئوقۇبەتلىك لاگېرلارغا قامىدى. بۈگۈن مەن بارلىق خىزمەتداشلىرىم بىلەن بىرگە بۇ قانۇن لايىھەسىگە ئاۋاز بېرىش ئارقىلىق قورقۇنچلۇق زۇلۇمنى ئەيىبلىگەنلىكىمدىن پەخىرلىنىمەن!»

تەپسىلاتى...

سابىق ئوقۇغۇچىلار ھەرىكىتى رەھبەرلىرىدىن بىرى ۋارىس ئابابەكرىنىڭ لاگېردىن چىقىپ ئۆلگەنلىكى دەلىللەندى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

1988-يىلدىكى ئوقۇغۇچىلار نامايىشىنىڭ يېتەكچىلىرىدىن بىرى ۋارىس ئابابەكرىنىڭ نويابىرنىڭ بېشىدا لاگېردىن چىققانلىقى ۋە ئۇزۇن ئۆتمەي دوختۇرخانىدا جان ئۈزگەنلىكى جەمئىيەت خەۋەرلىرى ئارقىلىق ئاشكارىلانغانىدى. مۇخبىرىمىزنىڭ ئۈرۈمچىدىكى ئالاقىدار سىياسىي قانۇن ئورگانلىرىغا قارىتا ئېلىپ بارغان تېلېفون زىيارەتلىرى داۋامىدا، ئۇنىڭ لاگېردىن چىقىپ جان ئۈزگەنلىكى ۋە مېيىت نامىزىنىڭ نوغاي مەسچىتتە چۈشۈرۈلگەنلىكى دەلىللەندى.

ئۈرۈمچى ۋەزىيىتىدىن خەۋەردار كىشىلەرنىڭ رادىيومىزغا بايان قىلىشىچە، لاگېردىن چىقىپ ئۇزۇن ئۆتمەي ھاياتىدىن ئايرىلغان سابىق پائالىيەتچى ۋارىس ئابابەكرىنىڭ تۇتۇلۇش سەۋەبىنى تەخمىن قىلىش قېيىن ئەمەس؛ مەسىلەن ئۇنىڭ شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىدىن ھەيدىلىشىگە سەۋەب بولغان ئوقۇغۇچىلار ھەرىكىتىگە يېتەكچىلىك قىلىشىدىن تارتىپ، ئىشلىگەن فىلىملىرىدىكى نازۇك تېمىلارغىچە ۋە ھەتتا ئۇنىڭ كېيىنكى يىللاردا چەتئەلگە چىقىشقا ئۇرۇنۇشلىرىغىچە كۆپلىگەن ئىش ھەرىكىتى يېقىنقى 3 يىلدىكى سىياسىي قۇيۇندا ئۇنىڭ بېشىغا قارا خالتا كىيدۈرۈلۈشىگە يېتەرلىك باھانىدۇر ؛ بۇ يەردە پەقەت سىرلىق بولۇۋاتقىنى ئۇنىڭ ئۆلۈم سەۋەبى بولۇپ، دائىرىلەر ۋارىس ئۆلگەندىن كېيىن، ئۇنىڭ ئائىلىسىنىڭ تۇرالغۇسىنى نازارەت ئاستىغا ئالغان؛ ئائىلە ئەزالىرى ۋارىسنىڭ ئۆلۈمى ھەققىدە ئارتۇقچە گەپ قىلماسلىق ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇلغان.

تەپسىلاتى...

«كىشىلىك ھوقۇق ۋە سودا مۇنبىرى» يىغىنىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسى ئوتتۇرىغا قويۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

25-نويابىر ب د ت دا باشلانغان «كىشىلىك ھوقۇق ۋە سودا مۇنبىرى» يىغىنىغا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ خادىملىرىمۇ قاتناشماقتا.

25-نويابىر «8-نۆۋەتلىك كىشىلىك ھوقۇق ۋە سودا مۇنبىرى» ناملىق خەلقئارالىق يىغىن ب د ت نىڭ جەنۋەدىكى مەركىزىدە باشلانغان بولۇپ، د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، قۇرۇلتاينىڭ پروگرامما يېتەكچىسى پىتېر ئىرۋېن، قۇرۇلتاي خادىمى زۇمرەت تۇرسۇن قاتارلىقلارمۇ بۇ يىغىنغا ئىشتىراك قىلغان.

يىغىن ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى تەرىپىدىن ئۇيۇشتۇرۇلغان. يىغىننىڭ ئاساسىي مەزمۇنى سودا-تىجارەت ئىشلىرىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق، دېموكراتىيە، ئەركىنلىك بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى، ئۇنىڭ خەلقئارا قانۇنلارغا، كىشىلىك ئەخلاققا ھۆرمەت قىلغان ئاساستا ئېلىپ بېرىلغان-بېرىلمىغانلىقى ۋە بۇ ساھەدە ساقلىنىۋاتقان مەسىلىلەرنى مۇزاكىرە قىلىشقا مەركەزلەشكەن بولۇپ، تۈپ مەقسەت ئىقتىسادىي مەنپەئەت ئۈچۈن كىشىلىك ھوقۇقنى دەپسەندە قىلىشنى چەكلەشتىن ئىبارەت ئىكەن.

تەپسىلاتى...

ئادرىيان زېنز: «دۇنيا ئەگەر ئۇيغۇرلارنىڭ مەسىلىسىدە ھەرىكەتكە كەلمىسە، ھېچكىم كىشىلىك ھوقۇققا كۆڭۈل بۆلۈشتىن سۆز ئاچمىسۇن»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

24-نويابىر يەكشەنبە كۈنى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يولغا قويغان يىغىۋېلىش لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك بىر قاتار مەخپىي ھۆججەتلىرى ئاشكارىلانغاندىن كېيىن، لاگېرلارنىڭ كۆلىمى ۋە ئۇنىڭ پۈتكۈل ئۇيغۇر جەمئىيىتىگە كۆرسىتىۋاتقان تەسىرلىرى خەلقئارادا زور ئىنكاس قوزغىدى. خەلقئارادىكى نوپۇزلۇق ئاخباراتلار ھەممىسى بۇ ھەقتە مەخسۇس خەۋەرلەرنى ئىشلەپ تارقاتتى. CNN تېلېۋىزىيەسى بۇ ھەقتە تارقاتقان خەۋىرىدە ئاشكارىلانغان ھۆججەتلەرنى بىرمۇ-بىر كۆزدىن كەچۈرۈپ چىققان تەتقىقاتچى ئادرىيان زېنىزنى زىيارەت قىلدى. ئادرىيان زېنز خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە ئەمەلىيلەشتۈرۈۋاتقان سىياسەتلىرى ھەققىدە ئىنتايىن مۇھىم تەپسىلاتلارنى ئاشكارىلىدى. ئۇ CNN تېلېۋىزىيەسىگە قىلغان سۆزىدە ئۇ كۆزدىن كەچۈرگەن بۇ مەخپىي ھۆججەتلەردە مىڭلىغان ئۇيغۇر يېزا خەلقىگە ئائىت سانلىق مەلۇماتلار بارلىقىنى ۋە بۇ سانلىق مەلۇماتلاردىن قارىغاندا بىر قىسىم ئورۇنلاردا 50 پىرسەنتكە يېقىن ئائىلىنىڭ ئەڭ غوللۇق ئەزاسىنىڭ لاگېرغا ئېلىپ كېتىلگەنلىكىنى بىلدۈردى. ئۇ مۇنداق دېدى: «تۇتقۇن قىلىنغان كىشىلەرگە ئائىت نوپۇس ئانالىزلىرىدىن قارىغاندا بۇ تۇتقۇنلار خىتاينىڭ تەشۋىقات ۋىدىيولىرىدا كۆرسىتىلگەندەك ياشلار ياكى ياش قىزلار ئەمەس. بەلكى 32 ياشتىن 59 ياشقىچە بولغان ئارىلىقتىكى ئەرلەر بولۇپ، ئۇلار بىر مەدەنىيەتنىڭ توشۇغۇچىلىرىدۇر، بىر ئۆينىڭ ئېرى ۋە ئاتىلاردۇر.»

تەپسىلاتى...

سوفىې رىچاردسون: «خىتاينىڭ لاگېر مەخپىي ھۆججەتلىرى ئۇنىڭ جىنايەت پاكىتىدۇر»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

18-نويابىر خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى لاگېرلارغا ئائىت 403 بەتلىك مەخپىي ھۆججىتىنى ئاشكارىلىغان «نيۇ-يورك ۋاقتى» گېزىتى، ئىككى ھەپتىگە يەتمىگەن ۋاقىت ئىچىدە يەنى 24-نويابىر داۋاملىق تۈردە يەنە بىر زور كۆلەملىك يەنىمۇ كونكرېت مەخپىي ھۆججەتلەرنى ئېلان قىلىپ، خەلقئارا جەمئىيەتتە ۋە مەتبۇئاتلاردا يەنە بىر دولقۇن ھاسىل قىلدى.

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يۈرگۈزۈۋاتقان سىياسەتلىرىگە ئائىت ئاشكارىلانغان ئالدىنقى قېتىملىق مەخپىي ھۆججەتلىرىدە خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتقان باستۇرۇش سىياسىتىنىڭ ماھىيىتى خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭنىڭ مەزكۇر سىياسەتلەر ئارقىلىق يەتمەكچى بولغان مەقسەتلىرى ئاشكارىلانغان بولسا، 24-نويابىر يەكشەنبە كۈنى، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يولغا قويغان يىغىۋېلىش لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك بۇ بىر قاتار مەخپىي ھۆججەتلىرى، خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارى مىقياسىدا قۇرغان لاگېرلارنىڭ كۆلىمى ۋە ئۇنى ئىدارە قىلىش، ۋە ئۇنىڭ مۇتلەق مەخپىيلىكىنى ساقلاشقىچە بېكىتىلگەن سىستېمىلىق باشقۇرۇش ئۇسۇللىرى ھەمدە بۇ سىياسەتلەرنىڭ پۈتكۈل ئۇيغۇر جەمئىيىتىگە كۆرسىتىۋاتقان تەسىرلىرى ھەققىدە ئېنىق تەپسىلاتلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

تەپسىلاتى...

خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى لاگېرلىرىغا ئائىت ئاشكارىلانغان مەخپىي ھۆججىتى كۈچلۈك ئىنكاس قوزغىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى لاگېرلارغا ئائىت 403 بەتلىك مەخپىي ھۆججىتى «نيۇ-يورك ۋاقتى» گېزىتى تەرىپىدىن ئاشكارىلانغاندىن كېيىن داۋاملىق زور ئىنكاس قوزغىماقتا. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى بۇ ھەقتە بايانات ئېلان قىلىپ، خەلقئارا جەمئىيەتنى ئەمدى ئەمەلىي تەدبىر قوللىنىشقا دەۋەت قىلدى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى باياناتىدا، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدە يۈرگۈزۈۋاتقان سىياسەتلىرىگە ئائىت ئاشكارىلانغان بۇ ھۆججەت ئارقىلىق خىتاينىڭ سىياسەتلىرىنىڭ تەبىئىتى ۋە خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭنىڭ مەقسىتىنىڭ تولۇق نامايان بولغانلىقىنى ئەسكەرتكەن. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى دولقۇن ئەيسا باياناتتىكى سۆزىدە: «ئەمدى خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ سۈكۈتنى داۋاملاشتۇرۇشى ئۈچۈن بىر باھانە قالمىدى. بۇ ھۆججەتلەر ئۇيغۇر مىللىي كىملىكىنى تازىلاش ھەرىكىتىنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئەڭ يۇقىرى قاتلىمى تەرىپىدىن ئالدىن لايىھەلەنگەنلىكىنى ئاشكارىلاپ بەردى» دېگەن.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا «خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق بېسىمى ۋە دىنىي ئەركىنلىك» ناملىق يىغىندا ئۇيغۇر مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى جەنۋەدە چاقىرىلغان «خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق بېسىمى ۋە دىنىي ئەركىنلىك» ناملىق يىغىندا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

14-ئۆكتەبىر تىبەت سۈرگۈندىكى ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇچۇر ۋە خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر مىنىستىرلىقى ھەم تىبەت سۈرگۈندىكى ھۆكۈمىتىنىڭ جەنۋە ئىشخانىسى تەرىپىدىن ئۇيۇشتۇرۇلغان «2019-يىللىق جەنۋە مۇنبىرى» ناملىق خەلقئارالىق يىغىن شىۋېتسارىيەنىڭ جەنۋە شەھىرىدە چاقىرىلغان. تەكلىپكە بىنائەن بۇ يىغىنغا قاتناشقان د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى يىغىندا جازا لاگېرلىرى ھەم خىتاينىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق تەقىبلىرى مەسىلىسىنى نۇقتىلىق ھالدا ئوتتۇرىغا قويغان.

تەپسىلاتى...

ئىككى جۇمھۇرىيەتنى خاتىرىلەش مۇراسىمى گېرمانىيەدە داغدۇغىلىق ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

1933-1944-يىللىرى 12-نويابىردا قۇرۇلغان ئىككى جۇمھۇرىيەتنى خاتىرىلەش مۇراسىمى ميۇنخېندا داغدۇغىلىق ئۆتكۈزۈلدى.

9-نويابىر گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدە 1933-1944-يىللىرى 12-نويابىردا قۇرۇلغان شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى ۋە شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىنى خاتىرىلەش مۇراسىمى تولىمۇ ھەيۋەتلىك ئۆتكۈزۈلدى. مۇراسىم شەرقىي تۈركىستاننىڭ «ئىستىقلال مارشى» بىلەن باشلاندى.

بۇ مۇراسىمنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مەركىزى ميۇنخېن شەھىرىدە بولغان ياۋروپا شەرقىي تۈركىستان بىرلىكى، ئۇيغۇر مېھرىبان ئانىلار بىرلىكى، ئىلھام توختى گۇرۇپپىسى، ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ مەدەنىيەت ۋە مۇكەممەللىكىنى ئىلگىرى سۈرۈش جەمئىيىتى قاتارلىق تەشكىلاتلار بىلەن بىرلىكتە ئۇيۇشتۇرغان بولۇپ، مۇراسىمغا ميۇنخېن شەھىرىدىكى ئۇيغۇرلاردىن سىرت گېرمانىيەنىڭ ھەرقايسى شەھەرلىرىدىكى ئۇيغۇرلار ھەمدە گوللاندىيە، نورۋېگىيە، شىۋېتسىيە، شىۋېتسارىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىن كەلگەن ئۇيغۇرلارمۇ ئىشتىراك قىلدى.

تەپسىلاتى...