بېرلىندىكى خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا زور نامايىش ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

27 – دېكابىر خىتاينىڭ بېرلىندىكى ئەلچىخانىسى ئالدىدا ئۇيغۇرلار ۋە تۈركلەرنىڭ بىرلەشمە زور نامايىشى ئېلىپ بېرىلدى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى بىلەن گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندىكى تۈرك تەشكىلاتلىرىنىڭ ئىشتىراكىدا 27 – دېكابىر خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا كەڭ كۆلەملىك نامايىش ئېلىپ بېرىلدى. نامايىشقا ميۇنخېن ۋە باشقا شەھەرلەردىكى بىر قىسىم ئۇيغۇرلارمۇ بېرىپ قاتناشتى.

بۇ قېتىمقى كەڭ كۆلەملىك نامايىش شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئىستىقلال مارشى بىلەن باشلانغان. نامايىش مەيدانىدىن ئىگىلىگەن ئۇچۇرلىرىمىزغا ئاساسلانغاندا، بېرلىندىكى تۈرك تەشكىلاتلىرى ئۇيغۇرلارنى قوللاش، خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىگە قارشى تۇرۇش يۈزسىدىن ئېلىپ بېرىلىدىغان بۇ قېتىمقى نامايىش ئۈچۈن تۈركىيەدىن مىڭدىن ئارتۇق شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايرىقىنى ياسىتىپ ئەكەلگەن بولۇپ، بۈگۈن خىتاي ئەلچىخانىسىنىڭ ئالدى ئاي – يۇلتۇزلۇق كۆك بايراقلار بىلەن تولۇپ تاشقان.

تەپسىلاتى...

2019-يىلى 12-ئايدا ئۇيغۇر مەسىلىسى بويىچە خەلقئارادا قولغا كەلگەن نەتجىلەر

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۇ يىل 12-ئايدا ئۇيغۇرلار توغرىسىدا ئارقا-ئارقىدىن ۋۇجۇدقا چىققان ۋەقەلەر جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى دۇنياغا يەنىمۇ كەڭ تونۇتتى.

2019-يىلىنىڭ ئاخىرقى ئېيىدا، يەنى دېكابىرنىڭ ئالدى-كەينىدە دۇنيا مىقياسىدا ئۇيغۇرلار ۋە جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك بىر قىسىم زور ھادىسىلەر ۋۇجۇدقا چىقتى شۇنداقلا خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ ئۇيغۇر دىيارىغا بولغان دىققەت-ئېتىبارىنى زور دەرىجىدە يۈكسەلدۈردى.

بۇنىڭ بىرى، 12-ئاينىڭ 3-كۈنى ئامېرىكا ئاۋام پالاتاسىدا «ئۇيغۇر 2019» ناملىق قانۇن لايىھەسىنىڭ ماقۇللۇقتىن ئۆتىشى بولدى. بۇ قانۇننىڭ ماقۇللىنىشى خەلقئارادا «خىتايغا بېرىلگەن ئەجەللىك زەربە، ئۇيغۇرلارغا قىلىنغان زور ھەسسىدارلىق» دەپ تەرىپلەندى. خەلقئارا مەتبۇئاتلار بۇنى بەس-بەستە ئېلان قىلىپلا قالماي، خىتاي تاراتقۇلىرىمۇ بۇنىڭغا قارشى كۆپلىگەن نارازىلىق ئىنكاسلارنى بىلدۈردى. ھەتتا ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ قورچاق رەئىسى شۆھرەت زاكىر «لاگېردىكىلەر ئوقۇش پۈتتۈرۈپ ئۆيىگە قايتتى، ئىشقا ئورۇنلاشتى» دېگەندەك يالغان باياناتلارنى ئېلان قىلىشقا مەجبۇر بولدى.

تەپسىلاتى...

ئىستانبۇلدا خىتايغا قارشى زور كۆلەملىك نامايىش ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

IHH ئىنسانىي ياردەم ۋەخپىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن 20-دېكابىر كۈنى كەچتە ئىستانبۇلدا خىتايغا قارشى غايەت زور كۆلەملىك نامايىش ئۆتكۈزۈلدى.

IHH ئىنسانىي ياردەم ۋەخپىنىڭ رەئىسى بۇلەنت يىلدىرىم نامايىش جەريانىدا خىتاي ئەمەلدارلىرىغا خىتاب قىلىپ: «لاگېرلار بەك ياخشى بولسا ئۆزۈڭلارنىڭ باللىرىنى ئەۋەتىڭلار،» دېدى.

نەچچە ئون مىڭلىغان كىشىدىن تەشكىللەنگەن نامايىشچىلار قوشۇنى بىر نىيەت بىر مەقسەتتە يۈرۈش قىلدى ۋە ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى ئۆتكۈزدى. ئوخشاش ۋاقىتتا يەنە تۈركىيەنىڭ ھەر قايسى شەھەرلىرىدىمۇ خىتايغا قارشى كەڭ كۆلەملىك نامايىشلار ئېلىپ بېرىلدى.

تەپسىلاتى...

خوڭكوڭ خەلقى ئۇيغۇرلارنى قوللاپ نامايىش قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

22-دېكابىر خوڭكوڭ خەلقى نامايىش قىلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قاراتقان باستۇرۇش سىياسىتىگە نارازىلىق بىلدۈردى. خوڭكوڭ ساقچىلىرى تىنچ يوسۇندا نامايىش قىلىۋاتقان ئامما بىلەن توقۇنۇشتى. خەۋەرلەرگە قارىغاندا، شۇ جاي ۋاقتى يەكشەنبە كۈنى چۈشتىن كېيىن مىڭدىن ئارتۇق نامايىشچى خوڭكوڭدىكى ئېندىنبۇرگ مەيدانىدا ئۇيغۇرلارنى قوللاپ تىنچ يوسۇندا نامايىش ئۆتكۈزدى.

نامايىشچىلار ئۇيغۇرلارنىڭ ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايرىقى، ئامېرىكانىڭ، ئەنگلىيەنىڭ، تەيۋەننىڭ دۆلەت بايراقلىرىنى كۆتۈرۈشكەن بولسا، بەزىلىرى خىتاي بايرىقى شەكلىدىكى بىر قول ئاي-يۇلتۇزلۇق كۆك بايراقنىڭ ئېغزىنى ئېتىۋالغان سۈرەت چۈشۈرۈلگەن ماسكىلارنى تاقاشقان ئىدى. نامايىشچىلارنىڭ ھەممىسى دېگۈدەك قارا رەڭلىك كىيىنگەن. ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ياشلارمۇ، ياشانغانلارمۇ بار بولۇپ، ئۇلارنىڭ بەزىلىرى يەنە «ئۇيغۇرلارغا ئەركىنلىك، خوڭكوڭغا ئەركىنلىك»، «قىرغىنچىلىق خىتايدىكى ساختا ئاپتونومىيىنىڭ مەھسۇلى» دېگەندەك شوئارلار چۈشۈرۈلگەن پلاكاتلارنى كۆتۈرۈۋالغان ئىدى.

TRT ئىنگلىزچە قانىلىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغان بىر نامايىشچى:» بىز ھەممىمىز بىر مۇستەبىت ھاكىمىيەت بىلەن ئېلىشىۋاتىمىز. شۇڭا بىز شەرقىي تۈركىستاندىكى ئۇيغۇرلار بىلەن بىر سەپتە. بىز ئۇلارنىڭ بېشىغا كەلگەنلەرنىڭ بىزنىڭ بېشىمىزغىمۇ كېلىشىنى خالىمايمىز» دېدى.

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتى بېرلىندا «ساخاروف مۇكاپاتى» توغرىسىدا ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى ئۆتكۈزدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

20-دېكابىر كۈنى ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ گېرمانىيەدىكى مەركىزى «ساخاروف مۇكاپاتى» توغرىسىدا ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى ئۆتكۈزدى.

ياۋروپا پارلامېنتى 18-دېكابىر فرانسىيەنىڭ ستراسبۇرگ شەھىرىدىكى مەركىزىدە 750 دىن ئارتۇق پارلامېنت ئەزالىرىنىڭ قاتنىشىشى ئاستىدا 2019-يىللىق «ساخاروف مۇكاپاتى» نى خىتاي تۈرمىسىدىكى ئۇيغۇر ئۆكتىچى زىيالىيسى ئىلھام توختىغا تەقدىم قىلىش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈپ، بۇ مۇكاپاتنى پارلامېنت رەئىسى داۋىد ساسسولى ئۆز قولى بىلەن ئىلھام توختىنىڭ قىزى جەۋھەر ئىلھامغا تەقدىم قىلغان ئىدى.

ياۋروپا پارلامېنتى بۈگۈن يەنە گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندىكى مەركىزىدە ئالاھىدە سورۇن ھازىرلاپ «ساخاروف مۇكاپاتى» توغرىسىدا ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنى ئۆتكۈزگەن. يىغىنغا گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ بىر قىسىم ئەزالىرى، خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرىنىڭ مەسئۇللىرى قاتناشقان سىرت، ئىلھام توختىنىڭ قىزى جەۋھەر ئىلھام، د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، «ئىلھام توختى گۇرۇپپىسى» نىڭ رەئىسى ئەنۋەرجان قاتارلىق ئۇيغۇرلارمۇ قاتناشقان.

بېرلىندىن ئالغان مەلۇماتلىرىمىزغا قارىغاندا، جەۋھەر ئىلھام 18-دېكابىر ياروپا پارلامېنتىدىكى مۇكاپات تارقىتىش مۇراسىمىدا سۆزلىگىنىدەك بۈگۈنكى بۇ يىغىندىمۇ يەنە بىر قېتىم تەسىرلىك نۇتۇقلار سۆزلەپ، يىغىن ئەھلىنىڭ كۈچلۈك دىققىتىنى جەلپ قىلغان.

تەپسىلاتى...

جەۋھەر ئىلھام دۇنيانى ئۇيغۇرلار دۇچ كېلىۋاتقان زۇلۇملارغا سۈكۈت قىلماسلىققا چاقىردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

بۇ يىل 10-ئاينىڭ 24-كۈنى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئەڭ ئالىي كىشىلىك ھوقۇق مۇكاپاتى بولغان «ساخاروف ئەركىنلىك مۇكاپاتى» نىڭ خىتاي تۈرمىسىدىكى ئۇيغۇر ئۆكتىچى زىيالىيسى ئىلھام توختىغا بېرىلگەنلىكى ئېلان قىلىنىشى ئۇيغۇرلارنى ھاياجانغا سالغان ئىدى.

18-دېكابىر كۈنى ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ستراسبۇرگدىكى مەركىزىدە ئىلھام توختىغا بېرىلگەن «ساخاروف مۇكاپاتى» نى تارقىتىش مۇراسىمى داغدۇغىلىق ئۆتكۈزۈلدى. مۇراسىمدا ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ رەئىسى داۋىد ساسسولى ئەپەندى مەزكۇر مۇكاپاتنىڭ ئىلھام توختىغا بېرىلگەنلىكىنى تەبرىكلەش بىلەن بىللە خىتاي ھۆكۈمىتىنى تۈرمىدىكى ئىلھام توختىنى دەرھال قويۇپ بېرىشكە چاقىردى.

ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ رەئىسى داۋىد ساسسولى سۆزىدە: «بىز بۇ مۇكاپات ئارقىلىق خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئىلھام توختىنى دەرھال قويۇپ بېرىشكە ۋە ئاز سانلىق مىللەتلەرنىڭ ھەق-ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىشقا چاقىرىمىز،» دېگەن.

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتى قارار ماقۇللاپ، ئۇيغۇر رايونىدىكى ئەمەلدارلارغا قارىتا ئېمبارگو مېخانىزمىنى ئىشقا سېلىشنى تەلەپ قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ياۋروپا پارلامېنتى 19-دېكابىر كۈنى ئۇيغۇر رايونىدىكى كىشىلىك ھوقۇق كرىزىسى ھەققىدە قارار لايىھەسى ماقۇللاپ، ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئىجرائىيە ئورگانلىرىنى خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدا سادىر قىلىۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىگە قارىتا كۈچلۈك ھەرىكەت قوللىنىشقا چاقىرغان. مۇتلەق كۆپ ئاۋازنىڭ قوللىشىدا ماقۇللانغان قارار لايىھەسىدە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ تۇتقۇن قىلىشنى توختىتىپ، رايوندىكى بارلىق لاگېرلارنى تاقىشى، تۇتقۇنلارنى دەرھال قويۇپ بېرىشى، ئىز-دېرەكسىز يوقالغانلارنىڭ ئاقىۋىتىنى ئېلان قىلىشى شۇنداقلا ياۋروپا كومېسسىيەسىنىڭ رايوندىكى كىشىلىك ھوقۇقنى دەپسەندە قىلىۋاتقان خىتاي ئەمەلدارلىرىغا قارىتا ئېمبارگو مېخانىزمىنى ئىشقا سېلىشى تەلەپ قىلىنغان.

ئۇنىڭدا رايوندىكى ئۇيغۇر، قازاق ۋە باشقا مۇسۇلمانلارنى باستۇرۇش قارارىنى 2014‏-يىلى 4‏-ئايدا يۇقىرى دەرىجىلىك خىتاي ئەمەلدارلىرىنىڭ چۈشۈرگەنلىكى، ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئۇلارغا قارىتا نىشانلىق ئېمبارگو يۈرگۈزۈپ، ئۇلارنىڭ مال-مۈلكىنى توڭلىتىشى شۇنداقلا مەزكۇر رايونغا تېخنولوگىيە ئېكسپورت قىلىشنى توختىتىشى، رايوندا ئىشلەنگەن مەجبۇرىي ئەمگەك مەھسۇلاتلىرىنىڭ ياۋروپا بازىرىغا كىرىشىنىڭ چەكلىنىشى تەلەپ قىلىنغان.

تەپسىلاتى...

ئىلھام توختىغا «ساخاروف مۇكاپاتى» نى تارقىتىش مۇراسىمى ياۋروپا پارلامېنتىدا ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

18-دېكابىر كۈنى ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ستراسبۇرگدىكى مەركىزىدە ئىلھام توختىغا بېرىلگەن «ساخاروف مۇكاپاتى» نى تارقىتىش مۇراسىمى داغدۇغىلىق ئۆتكۈزۈلدى.

24-ئۆكتەبىر ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئەڭ ئالىي كىشىلىك ھوقۇق مۇكاپاتى بولغان «ساخاروف مۇكاپاتى» نىڭ خىتاي تۈرمىسىدىكى ئۇيغۇر ئۆكتىچى زىيالىيسى ئىلھام توختىغا بېرىلگەنلىكى ئېلان قىلىنىپ، دۇنيا مەتبۇئاتلىرىدا زور غۇلغۇلا قوزغىغان شۇنىڭدەك ئۇيغۇرلار ۋە خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ يەنە بىر قېتىم دىققەت نۇقتىسىغا ئايلانغان ئىدى. بۈگۈن، يەنى 18-دېكابىر فىرانسىيەنىڭ ستراسبۇرگ شەھىرىدىكى ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ مەركىزىدە بۇ مۇكاپاتنى تارقىتىش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلدى.

مۇراسىمغا ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ 750 دىن ئارتۇق ئەزالىرى قاتناشقان بولۇپ، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا، ئىلھام توختىنىڭ قىزى جەۋھەر ئىلھام ۋە «ئىلھام توختى گۇرۇپپىسى» نىڭ رەئىسى ئەنۋەرجان قاتارلىقلارمۇ بۇ مۇراسىمغا داخىل بولدى. جەۋھەر ئىلھام زالغا كىرگەندە پۈتۈن پارلامېنت ئەزالىرى ئورۇنلىرىدىن تۇرۇپ، ئالقىش سادالىرى بىلەن قارشى ئالدى.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەلىك تۈرك پۇتبول چولپىنى مەسئۇد ئۆزىل مۇسۇلمانلارنى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەھۋالىغا «كۆز يۇمۇش» بىلەن ئەيىبلىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەلىك ئاتاقلىق تۈرك پۇتبول چولپىنى، ئىسپانىيە ئارسېنال كوماندىسىنىڭ پۇتبولچىسى مەسئۇد ئۆزىل 13‏-دېكابىر كۈنى تىۋېتتېردا پىكىر يېزىپ، مۇسۇلمانلارنى ئۇيغۇرلارنىڭ ئېچىنىشلىق تەقدىرىگە كۆز يۇمۇش بىلەن ئەيىبلىدى.

مەسئۇد ئۆزىلنىڭ تىۋىتتېردا 24 مىليوندىن ئارتۇق ئەگەشكۈچىسى بار بولۇپ، ئۇنىڭ سۆزى تىۋىتتېردا قاتتىق غۇلغۇلا قوزغىغان. ھازىرغا قەدەر ئۇنىڭ سۆزىنى 17مىڭ ئادەم ھەمبەھىرلىگەن. مەسئۇد ئۆزىلنىڭ تىۋېتى خىتاي ھۆكۈمىتى دۆلەت ئىچى ۋە سىرتىدا ئامېرىكانىڭ «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسى» گە قارشى كەڭ كۆلەملىك تەشۋىقات قوزغاپ، ئۆزىنىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىنى رەت قىلىۋاتقان مەزگىلدە ئېلان قىلىنغان.

مەسئۇد ئۆزىل تىۋېتىدا ئۇيغۇرلارنى ئەرزىيەتكە قارشى تىرەجەۋاتقان «مۇجاھىد ۋە مۇجاھىدەلەر توپى»، «شانلىق مۆمىنلەر» دەپ تەرىپلىگەن. ئۇ مۇنداق دەپ يازغان: «قۇرئانلار كۆيدۈرۈلمەكتە. جامەلەر چېقىلماقتا، مەدرىسىلەر تاقالماقتا، دىنىي ئالىملار بىر-بىرلەپ ئۆلتۈرۈلمەكتە، ئەركەكلەر لاگېرلارغا قامىلىپ، ئۇلارنىڭ ئائىلىلىرىگە خىتاي ئەركەكلەر ئورۇنلاشتۇرۇلماقتا. ئاياللار خىتاي ئەركەكلىرىگە مەجبۇرىي ئۆيلەندۈرۈلمەكتە. بۇنىڭغا قارىماي مۇھەممەت پەيغەمبەرنىڭ ئۈممەتلىرى سۈكۈت قىلماقتا، ئۇلارنىڭ زۇۋانى تۇتۇلماقتا. مۇسۇلمانلار ئىگە چىقمىدى، ئەجابا ئۇلار زۇلۇمغا رازى بولۇشنىڭ زۇلۇم ئىكەنلىكىنى بىلمەمدىغاندۇ؟»

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق نىڭ بىريۇسسېلدىكى پائالىيەتلىرى نەتىجىلىك ئاخىرلاشتى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق 7-دېكابىردىن 10-دېكابىرغىچە بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا ئۆتكۈزگەن 3 چوڭ پائالىيەت نەتىجىلىك ئاخىرلاشتى.

د ئۇ ق 12-ئاينىڭ 7-كۈنىدىن 10-كۈنىگىچە ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ مەركىزى بولغان بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا 3 چوڭ پائالىيەت ئورۇنلاشتۇرغان بولۇپ، بۇنىڭ بىرى 12-ئاينىڭ 7-كۈنىدىن 9-كۈنىگىچە 3 كۈن داۋاملاشقان «ئۇيغۇر ياشلىرىنى تاراتقۇ بىلىملىرى بىلەن تەربىيەلەش كۇرسى» بولدى. كۇرستا خەلقئارادىكى تونۇلغان ئاخبارات مۇتەخەسسىسلىرى دەرس بەردى.

خىتاينىڭ خەلقئارانى ئالداش نىيىتىدە ئېلىپ بېرىۋاتقان جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى ساختا تەشۋىقاتلىرىنى ئۈنۈملۈك ئاغدۇرۇپ تاشلاش ئۈچۈن مۇھاجىرەتتىكى ياش تاراتقۇ ھەۋەسكارلىرىنى پائال ھەرىكەتكە كەلتۈرۈشنىڭ بۇ يىغىننىڭ ئاساسلىق مەقسىتى بولغانلىقىنى تىلغا ئالغان د ئۇ ق نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ ھەقتە توختالغاندا ياش كۇرسانتلارنىڭ بۇ قېتىمقى پائالىيەتتىن كۆپ خۇرسەن بولغانلىقىنى ئەسكەرتتى.

تەپسىلاتى...