د ئ‍ۇ ق ئاخباراتى : بارىن ئىنقىلابىنىڭ 29 – يىللىقىنى خاتىرلەيمىز

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2019-يىلى 4-ئاينىڭ 3-كۈنى ​

ۋەتىنىمىز شەرقىي تۈركىستاننىڭ بارىن يېزىسىدا 1990-يىلى 4-ئاينىڭ 5-كۈنى زەينىدىن يۈسۈپ باشچىلىقىدىكى ۋەتەنپەرۋەر ئوغلانلىرىمىز، خىتاي كوممونىست ھاكىمىيىتىنىڭ خەلقىمىزگە سېلىۋاتقان دەھشەتلىك ئېغىر زۇلمى، سىياسى بېسىمى، ئىرقىي كەمسىتىشى، مىللىي ۋە دىنىي جەھەتتىكى يوقۇتۇش سىياسىتىگە قارشىي قوزغۇلۇپ، كۈرەشچان ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ۋە جەڭگىۋار ئەجداتلىرىمىزنىڭ زۇلۇمغا ۋە مۇستەملىكىچىلەرگە تېز پۈكمەيدىغان كۈرەشچان روھىنى نامايەن قىلغان ئىدى.

بارىن ئىنقىلاۋىنىڭ 29 – يىللىغى مۇناسىۋىتى بىلەن، ئەركىنلىك، ھۆرلۈك ئۈچۈن كۈرەش قىلىپ، ئىسسىق قانلىرنى پىدا قىلغان زەينىدىن يۈسۈپ باشچىلىقىدىكى پۈتۈن شېھىتلىرىمىزنى ئەسلەيمىز.

مىللىتىمىزنىڭ شەرىپىنى قوغداش يولىدا كۈرەش قىلغان، خىتاي تۈرمىلىرىدە ۋە جازا لاگىرلىرىدا زۇلۇم چىكىۋاتقان، ئەمما باش ئەگمىگەن قەھرىمان ئوغۇلقىزلىرىمىزغا ئاللاھدىن غەيرەت ۋە سەبىر تىلەيمىز.

تەپسىلاتى...

جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى گېرمانىيەنىڭ دورتمۇند شەھىرىدە ئاڭلىتىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۆمەر بېكئالى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى «ياۋروپا تۈرك ئىسلام بىرلىكى» نىڭ 24-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيىدا ئاڭلاتتى.

30-مارت كۈنى گېرمانىيەنىڭ دورتمۇند شەھىرىدە «ياۋروپا تۈرك ئىسلام بىرلىكى» نىڭ 24-نۆۋەتلىك قۇرۇلتىيى چاقىرىلغان. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەھبەرلىرى تەكلىپكە بىنائەن بۇ قۇرۇلتايغا 4 كىشىلىك بىر ھەيئەت بولۇپ قاتناشقان. خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرىدا يېتىپ چىققان قازاقىستان پۇقراسى ئۆمەر بېكئالى بۇ ھەيئەتلەر قاتارىدا يىغىنغا ئىشتىراك قىلىپ، 500 دىن ئارتۇق يىغىن قاتناشقۇچىلىرىغا خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا تەسىس قىلغان جازا لاگېرلىرى توغرىلىق مەلۇمات بەرگەن.

دورتمۇند شەھىرىدىن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغان د ئۇ ق دىنىي ئىشلار كومىتېتىنىڭ مۇدىرى، «شەرقىي تۈركىستان ئۆلىمالار بىرلىكى» نىڭ مۇئاۋىن رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۆمەر بېكئالىنىڭ جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى بايانلىرى يىغىن ئەھلىنىڭ كۈچلۈك دىققىتىنى تارتقان.

ئۆمەر بېكئالى بۇ ھەقتە توختالغاندا ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى بۇندىن كېيىن ياۋروپا دۆلەتلىرىدە تېخىمۇ كەڭ تونۇتۇش ئۈچۈن پۈتۈن كۈچى بىلەن تىرىشچانلىق كۆرسىتىدىغانلىقىنى تىلغا ئالدى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «كاناداغا ئېلىپ بېرىۋاتقان زىيارىتىمىزنىڭ بىرىنچى باسقۇچى غەلىبىلىك ئاخىرلاشتى»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ كاناداغا ئېلىپ بېرىۋاتقان 15 كۈنلۈك زىيارىتىنىڭ بىرىنچى باسقۇچى مۇۋەپپەقىيەتلىك ئاخىرلاشقان.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى باشچىلىقىدىكى ھەيئەت كانادانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدا تۇرۇۋاتقان شەرقىي تۈركىستان ئاممىۋى تەشكىلاتلىرى ۋە ئۇيغۇرلار بىلەن ئۇچرىشىش ئېلىپ بېرىش، كانادا ھۆكۈمىتى بىلەن پارلامېنت ئەزالىرىغا رەھمەت ئېيتىش ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ بەزى تەلەپلىرىنى ئۇلارغا يەتكۈزۈش، كانادادىكى ئۇنىۋېرسىتېت، تەتقىقات مەركەزلىرى ھەم ئاممىۋى تەشكىلاتلاردا دوكلات بېرىش مەقسىتىدە 22-مارت كۈنى كاناداغا يېتىپ بارغان ئىدى. د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى تېلېفون زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلىپ، كاناداغا ئېلىپ بارغان بۇ قېتىمقى زىيارىتىنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك ئۆتكەنلىكىنى بايان قىلدى.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسانىڭ كاناداغا ئېلىپ بېرىۋاتقان زىيارىتى 23-مارت كۈنى تورونتودىكى ئۇيغۇرلار بىلەن بىرلىكتە نورۇز پائالىيىتىگە ئىشتىراك قىلىش بىلەن باشلانغان ئىدى. ئۇ، 26-مارت كۈنى مونترېئال كونكوردىئا ئۇنىۋېرسىتېتىدىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ئىنسان ھەقلىرى تەتقىقات مەركىزىدە دوكلات بەرگەن بولۇپ، ئۇ دوكلاتىدا نۇقتىلىق ھالدا ئۇيغۇرلارنىڭ ھازىرقى ئېغىر ۋەزىيىتى توغرىسىدا توختالغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى فىرانسىيەدىكى تۈركلەرگە تەكرار تونۇشتۇرۇلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ۋەكىللەر ئۆمىكى فىرانسىيەنىڭ فورباھ شەھىرىدىكى تۈرك تەشكىلاتلىرى ئۇيۇشتۇرغان پائالىيەتكە قاتنىشىپ، ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئاڭلاتتى.

فىرانسىيەدىكى تۈرك مىللەتچىلىرىنىڭ نوپۇزلۇق تەشكىلاتى بولغان «ئۈلكۈ ئوجاقلىرى» تەشكىلاتىنىڭ تەكلىپىگە بىنائەن د ئۇ ق رەھبەرلىرى 23-مارت فىرانسىيەنىڭ فورباھ شەھىرىگە يېتىپ بېرىپ، ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى توغرىسىدا تەكرار مەلۇمات بېرىش پۇرسىتىگە ئېرىشكەن.

د ئۇ ق رەھبەرلىرىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، فىرانسىيە ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا 28 دۆلەت ئىچىدە ئەڭ دېموكراتىك ۋە غەرب قىممەت قارىشىغا سادىق دۆلەتلەرنىڭ بىرى بولسىمۇ، ئەمما خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇر دىيارىدا تەسىس قىلغان جازا لاگېرلىرى ۋە ئۇنىڭغا قامالغان مىليونلارچە ئۇيغۇر ۋە باشقا مىللەت تۇتقۇنلىرىغا قارىتا دۆلەت نامىدا ھازىرغا قەدەر كەسكىن ئىپادە بىلدۈرمىگەن دۆلەتلەرنىڭ بىرى ھېسابلىنىدىكەن. 

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتىدا «خىتايدىكى جازا لاگېرلىرى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەشەببۇسى بىلەن ياۋروپا پارلامېنتى 19-مارت مەخسۇس جازا لاگېرلىرى توغرىسىدا ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى ئۆتكۈزدى.

د ئۇ ق نىڭ تەشەببۇسى، خەلقئارا تىبەت ھەرىكىتىنىڭ قوللىشى ۋە كىشىلىك ھوقۇق ئورگانلىرىنىڭ ھەمكارلىشىشى بىلەن ياۋروپا پارلامېنتى 19-مارت «خىتايدىكى جازا لاگېرلىرى» ناملىق يىغىن ئۆتكۈزۈپ، ئۇيغۇر دىيارىنىڭ نۆۋەتتىكى ئېغىر ۋەزىيىتىنى مۇزاكىرە قىلغان.

بۇ يىغىنغا ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى توماس مان ئەپەندى رىياسەتچىلىك قىلغان. يىغىندا د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا، خەلقئارا تىبەت ھەرىكىتىنىڭ ۋەكىللىرى، فىرانسىيەلىك ژۇرنالىست ئۇرسۇلا گۆتېر، پروفېسسور مارى ھولىزمان قاتارلىقلار دوكلات تەقدىم قىلغان.

تەپسىلاتى...

«پان ياۋروپا ھەرىكىتى» يىغىنىدا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى دىققەت قوزغىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى «پان ياۋروپا ھەرىكىتى» يىغىنىدا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى توغرىسىدا دوكلات تەقدىم قىلدى.

ياۋروپا پارلامېنتىدا 1994-يىلىدىن 2014-يىلىغىچە 20 يىل پارلامېنت ئەزاسى بولغان، ھازىر باۋارىيە خرىستىئان بىرلىكىنىڭ ئەزاسى ھەمدە «پان ياۋروپا ھەرىكىتى گېرمانىيە تارمىقى» نىڭ مەسئۇلى بولغان بەرند پوسسەلت ئەپەندىنىڭ تەكلىپى بىلەن د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى باشلىق بىر گۇرۇپپا ۋەكىللەر 16-مارت ميۇنخېن شەھىرى ئەتراپىدا ئۆتكۈزۈلگەن «پان ياۋروپا ھەرىكىتى» تەشكىلاتىنىڭ ئومۇمىي يىغىنىغا قاتناشتى. 

تەپسىلاتى...

ب د ت دا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى تەكرار ئوتتۇرىغا قويۇلدى ۋە تالاش-تارتىش قوزغىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۆمەر بېكئالى ب د ت دا چاقىرىلغان جازا لاگېرلىرىغا ئائىت يىغىندا گۇۋاھلىقتىن ئۆتتى ۋە خىتاي ۋەكىللىرىگە رەددىيە بەردى.

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تىرىشچانلىقى نەتىجىسىدە 13-مارت ب د ت دا ئامېرىكا، كانادا، گېرمانىيە، ئەنگلىيە، گوللاندىيە قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ بىرلىكتە ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ئەركىنلىكىنى قوغداش تېمىسى ئاساسىي مەزمۇن قىلىنغان دوكلات تەقدىم قىلىش ۋە گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى بولۇپ ئۆتكەن.

تەپسىلاتى...

ميۇنخېندا ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتى كۆرۈكى ئۆتكۈزۈلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيە ئۇيغۇر ئانىلار بىرلىكى خەلقئارا ئانا تىل كۈنىنى مول مەزمۇنلۇق پائالىيەتلەر بىلەن قۇتلۇقلىدى.

10-مارت كۈنى «گېرمانىيە ئۇيغۇر ئانىلار بىرلىكى» نىڭ تەشكىللىشى بىلەن گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدە «خەلقئارا ئانا تىل كۈنى» نى قۇتلۇقلاش پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى. تۈرلۈك سەۋەبلەر بىلەن كېچىكىپ ئۆتكۈزۈلگەن بۇ پائالىيەتكە ميۇنخېن شەھىرى ۋە ئەتراپ رايونلاردا ياشاۋاتقان 200 دىن ئارتۇق كىشى قاتناشتى. پائالىيەت «شەرقىي تۈركىستان ئىستىقلال مارشى» بىلەن باشلاندى.

بۇ پائالىيەت يالغۇز «خەلقئارا ئانا تىل كۈنى» نى قۇتلۇقلاش، ئۇيغۇر تىلىنى نامايان قىلىش پائالىيىتى بولۇپلا قالماستىن، ئۇ يەنە خىتاي ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن ئۇيغۇر دىيارىدا ئومۇميۈزلۈك چەكلىنىۋاتقان ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنى، سەنئىتىنى، ئۆرپ-ئادەتلىرىنى نامايان قىلىدىغان، كىشىنى ھاياجانغا سالىدىغان ۋە زوقلاندۇرىدىغان بىر پائالىيەت بولغان ئىدى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا: سېرىكجاننىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى «پۈتۈنلەي سىياسىي قارار»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

10-مارت يەكشەنبە كۈنى، خىتايدىكى لاگېرلار مەسىلىسىنى، بولۇپمۇ ئۇ لاگېرلاردا يېتىۋاتقان قازاقلارنىڭ مەسىلىسىنى دۇنياغا ئاشكارىلاش ئۈچۈن پائالىيەت قىلىپ، بۇ جەھەتتە بەلگىلىك تەسىر قوزغىغان قازاق پائالىيەتچى سېرىكجان بىلاشنىڭ «مىللىي ئۆچمەنلىكنى تەرغىب قىلغان» دېگەن گۇمان بىلەن تۇتقۇن قىلىنغانلىقى ھەققىدە خەۋەر تارقالدى.

فىرانسىيە ئاگېنتلىقى شۇ كۈنى تارقاتقان خەۋىرىدىن قارىغاندا، قازاقىستان دۆلەت بىخەتەرلىك ئىدارىسىنىڭ ئالاھىدە خادىملىرى يەكشەنبە سائەت 1:00 لەردە سېرىكجان بىلاشنى ئالمۇتادا قولغا ئالغان ۋە ئۇنى كېيىن پايتەخت ئاستاناغا يۆتكىگەن.

مەلۇم بولۇشىچە، شۇ كۈنى بۇ ئالاھىدە خادىملار يەنە سېرىكجان بىلاشنىڭ باشچىلىقىدىكى «ئاتايۇرت پىدائىيلىرى» نىڭ ئىشخانىسى ئىچىدىكى بارلىق ماتېرىياللار، ھۆججەتلەر، كومپيۇتېرلار ۋە خىتاينىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغان قازاقلارنىڭ بەرگەن يازما گۇۋاھلىقلىرىنى ئېلىپ كەتكەن. سېرىكجان بىلاشنىڭ خانىمى لەيلا ئادىلجاننىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ خادىملار كېتىشتىن بۇرۇن «ئاتايۇرت پىدائىيلىرى» نىڭ ئىشخانىسىنى رەسمىي پېچەتلىگەن. 

تەپسىلاتى...

ئۆمەر بېكئالى بېرلىندا ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى توغرىلىق مەلۇمات بەردى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى بىلەن ئۆمەر بېكئالى گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندا ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى توغرىلىق مەلۇمات بەردى.

خىتاينىڭ جازا لاگېرىدا 7 ئاي يېتىپ چىققان، ھازىر تۈركىيەدە ياشاۋاتقان قازاقىستان پۇقراسى ئۆمەر بېكئالى د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى باشچىلىقىدىكى قۇرۇلتاي رەھبەرلىرىنىڭ ھەمراھلىقىدا 10-مارت كەچتە بېرلىنغا يېتىپ كەلگەن.

ئۆمەر بېكئالى تەھدىت ئاستىدىكى خەلقلەر تەشكىلاتىنىڭ تەكلىپىگە بىنائەن 11-مارت كۈنى گېرمانىيە پايتەختى بېرلىندا ئاخبارات يىغىنى ئۆتكۈزۈپ، خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى بويىچە مۇخبىرلارنىڭ سوئاللىرىغا جاۋاب بەرگەن.

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇ يىغىندا مۇخبىرلار ۋە يىغىن ئەھلىنى ئۇيغۇر دىيارىنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى ھەمدە جازا لاگېرلىرى توغرىسىدا ئەڭ يېڭى مەلۇماتلار بىلەن تەمىنلىگەن. 

تەپسىلاتى...