ئەركىن ئەكرەم: «شەرقىي تۈركىستان دەۋاسى بىزدىن باشقا تۈرك ۋە مۇسۇلمانلارنىڭمۇ ئورتاق دەۋاسى بولۇشى كېرەك»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئىستانبۇلدا ئېچىلغان مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا سۆز قىلغان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم شەرقىي تۈركىستان دەۋاسىنىڭ يالغۇز شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭلا ئەمەس، بەلكى تۈرك ۋە مۇسۇلمانلارنىڭمۇ دەۋاسى بولۇشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى.

ئۇ مۇنداق دېدى: «بۇ زېمىن خىتايلارنىڭ زېمىنى ئەمەس، بەلكى شەرقىي تۈركىستانلىقلارنىڭ زېمىدۇر. شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ئامېرىكا ۋە غەرب ئەللىرىنىڭ مەسىلىسى بولماستىن، بەلكى بىزنىڭ مەسىلىمىزدۇر. بىراق مۇسۇلمانلارنىڭ شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنى كۆرمەسكە سېلىۋېلىشى بىزنى قاتتىق ئۈمىدسىزلەندۈرىدۇ.»

دوكتور ئەركىن ئەكرەم سۆزىدە يەنە تۈركىيەدىكى بەزى گۇرۇھلارنىڭ «بۇ ئامېرىكانىڭ ئويۇنىدۇر، ئامېرىكا تەرەپ خىتاي-تۈركىيە مۇناسىۋەتلىرىنى بۇزۇش ئۈچۈن ‹ئۇيغۇر كوزىرى› نى ئوتتۇرىغا قويدى» دېگەن سەپسەتىلەرگە رەددىيە بېرىپ، بۇنىڭ ئەمەلىيەتتىن يىراق بىر گەپ ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. ئۇ يەنە مۇنداق دېدى: «شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ئوتتۇرىغا چىققان تارىخ 1884-يىلى ئىدى. ئامېرىكىلىقلار ۋە غەربلىكلەر ئۇ يەردە يوق ۋاقىتتا بۇ مەسىلە بار ئىدى. بۇ مەسىلە بۈگۈن ئوتتۇرىغا چىققان بىر مەسىلە ئەمەس. يەنى بۇ مەسىلە ئامېرىكا قوللانغان بىر مەسىلە ئەمەس. بىراق شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىنى غەربتە تەرەققىي قىلدۇرۇش ۋە كۈنتەرتىپكە كەلتۈرۈشىمىز زۆرۈر. چۈنكى باشقا دۆلەتلەردە بۇنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئىمكانىيىتى يوق. بىز 1998-يىلىدىن كېيىن بۇ دەۋانىڭ مەركىزىنى تۈركىيەدىن غەربكە يۆتكىدۇق. چۈنكى غەربنىڭ كۈچىدىن پايدىلىنىشنى بىر ئىستراتېگىيەلىك پىلان دەپ قارىدۇق.»

تەپسىلاتى...

«ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنىڭ شەرھى» ۋە تارىخنىڭ ساۋاقلىرى (1)

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ «ئەسەبىيلىك ۋە تېررورلۇققا قارشى تۇرۇش» نامىدا مىليونلىغان ئۇيغۇرنى لاگېرلارغا قامىۋېلىشى ئىزچىل خەلقئارانىڭ دىققىتىدە بولۇپ كېلىۋاتقان مەسىلىلەرنىڭ بىرى. بولۇپمۇ «تەربىيەلەش مەركەزلىرى» نامىدىكى لاگېرلارنىڭ سۈنئىي ھەمراھتىن تارتىلغان فوتو سۈرەتلىرىدە روشەن كۆرۈنۈپ تۇرغان كۆزىتىش مۇنارى، سېمونت توسۇقلار ۋە تىكەنلىك سىم تانىلار ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدىكى يەھۇدىيلار قامالغان يىغىۋېلىش لاگېرلىرىنىڭ ھايات شاھىتلىرى بايان قىلغان ئەھۋاللارنى كۆز ئالدىمىزدا قايتا نامايان قىلىدۇ.

مانا مۇشۇ رېياللىق سەۋەبىدىن مەكېۋىن ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى  ئايدان فورس (Aidan Forth)  ئۇيغۇرلارنىڭ ئەينى ۋاقىتتىكى يەھۇدىيلار ئۇچرىغان قىسمەتكە قايتىدىن دۇچار بولۇشىدىن ئەندىشىگە چۈشۈۋاتقانلىقىنى ئۆزىنىڭ بۇ ھەقتىكى مەخسۇس ماقالىسىدە بايان قىلدى. بولۇپمۇ ئۇيغۇرلارنىڭ ئەينى ۋاقىتتىكى ك گ ب دائىرىلىرى قوللانغان ئۇسۇلدا بىر كېچىدىلا غايىب بولۇپ كېتىدىغان ھەمدە ناتسىستلار دەۋرىدە يەھۇدىي قىز-چوكانلىرىغا مەجبۇرىي ئوكۇل ئۇرۇلۇپ تۇغماس قىلىۋېتىلىدىغان قىسمەتكە يېڭىۋاشتىن ئۇچرىشى ئۇنى بۇ ھەقتە جىددىي ئويلاندۇردى.

تەپسىلاتى...

گېرمانىيەدىكى تۈرك تەشكىلاتلىرى ۋە تۈرك جامائىتى ئارىسىدا ئۇيغۇرلارغا ياردەم بېرىش دولقۇنى كۆتۈرۈلمەكتە

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئۇيغۇر دىيارىدىكى خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلار ھەم ئۇيغۇرلار ئۇچراۋاتقان زۇلۇملارغا مۇناسىۋەتلىك مەلۇماتلارنىڭ خەلقئارا مەتبۇئاتلاردا كۆپلەپ ئېلان قىلىنىشى نەتىجىسىدە غەرب ئەللىرى خەلقلىرىنىڭ ئۇيغۇرلارغا بولغان ھېسداشلىقى بارغانسېرى كۈچەيمەكتە. بولۇپمۇ ياۋروپادىكى تۈركلەر ئارىسىدا ئۇيغۇرلارغا ياردەم بېرىش دولقۇنى كۆتۈرۈلۈپ، تۈرك تەشكىلاتلىرى، مەسچىتلىرى، جامائىتى ئۆزلۈكىدىن ھەرىكەتكە كېلىپ، تۈرلۈك پائالىيەتلەرنى تەشكىللىمەكتە.

ئاخىرقى ئىككى ئايدىن بۇيان گېرمانىيەدىكى تۈرك تەشكىلاتلىرىنىڭ يېتەكچىلىكىدە گېرمانىيەدىكى كۆپلىگەن شەھەرلەردە خىتاينىڭ زۇلۇم سىياسىتىگە، جازا لاگېرلىرىغا قارشى نامايىشلار ئېلىپ بېرىلغان ئىدى. ھازىر تەشكىلاتلاردىن سىرت تۈرك جامائىتىمۇ ئۆزلۈكىدىن قوزغىلىپ، ئۇيغۇرلارغا ياردەم بېرىشكە مۇناسىۋەتلىك تۈرلۈك پائالىيەتلەرنى ئورۇنلاشتۇرماقتا. بۇلارنىڭ بىرى، 2-فېۋرال كۈنى گېرمانىيەنىڭ بىلېفېلد شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلگەن ئۇيغۇرلارغا ياردەم ھەرىكىتىدۇر.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار ميۇنخېندا ۋەتەن قۇربانلىرىنى خاتىرىلىدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

25-يانۋار كۈنى گېرمانىيەدە ياشايدىغان ۋە باشقا بىر قىسىم مەملىكەتلەردىن كەلگەن ئۇيغۇرلار ميۇنخېنغا جەم بولۇپ، د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ دادىسى مەرھۇم ئەيسا مەمەت ۋە ئامېرىكىدا ياشاپ ۋاپات بولغان 1944-1946-يىللىرى شەرقىي تۈركىستان ئىنقىلابىغا قاتناشقان مەرھۇم ئەدھەمجان زاكىرخان قاتارلىقلار ۋە ئۇيغۇر دىيارىدا ھاياتىدىن ئايرىلغان ۋەتەن قۇربانلىرىنى خاتىرىلەپ، خەتمە-قۇرئان قىلدى.

25-يانۋار كۈنى گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدە د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ دادىسى مەرھۇم ئەيسا مەمەت، ئامېرىكىدا 24-يانۋار قازا قىلغان مەرھۇم ئەدھەمجان زاكىر شۇنداقلا ئۇيغۇر دىيارىدا قازا قىلغان بارلىق شېھىتلارنىڭ روھىغا ئاتاپ قۇرئان تىلاۋەت ۋە نەزىر پائالىيىتى ئۆتكۈزۈلدى.

پائالىيەتكە ئامېرىكا، كانادا، بېلگىيە، گوللاندىيە ۋە گېرمانىيەنىڭ ھەرقايسى شەھەرلىرىدىن كەلگەن 200 گە يېقىن كىشى قاتناشتى. پائالىيەت قۇرئان تىلاۋەت بىلەن باشلاندى.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «خىتاي مېنىڭ دادامنىڭ قاچان ۋە قانداق ئۆلگەنلىكىنى ئاشكارىلىسۇن»

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

10-يانۋار كۈنى خىتاينىڭ ھۆكۈمەت گېزىتى بولغان «يەرشارى ۋاقتى گېزىتى» تەرىپىدىن «شىنجاڭ بۆلگۈنچىلىرىنىڭ تۇغقانلىرى ئۇلارنىڭ يالغانچىلىقىنى ئەيىبلىدى» ماۋزۇلۇق ماقالىسىدە ئۇيغۇر رەھبەرلىرىدىن «خەلقئارا ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق-دېموكراتىيە فوندى» نىڭ رەئىسى رابىيە قادىر خانىم ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىلەرگە ھۇجۇم قىلغان. ئۇنىڭدا ئىلگىرى سۈرۈلۈشىچە، 10-يانۋار يەكشەنبە كۈنى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ئۇچۇر-ئاخبارات ئىشخانىسىنىڭ باياناتچىسى گۈلى ئابلىم ئاخباراتچىلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنى ئۆتكۈزگەن ۋە مۇخبىرلارغا دولقۇن ئەيسا ۋە رابىيە قادىرلارنىڭ تۇغقانلىرى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن زىيارەت خاتىرىسىنى كۆرسىتىش ئارقىلىق، ئۇلارنىڭ يالغانچىلىق قىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرگەن.

«يەرشارى ۋاقتى گېزىتى» خەۋىرىدە، دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ ئاچىسى ئارزۇگۈل ئىنىسىنى ئەيىبلەپ: «بىزنىڭ ئاتا-ئانىمىز قېرىلىقتىن ۋە كېسەللىكتىن ئۆلۈپ كەتكەن، بىراق مېنىڭ ئىنىم ئۇنى چەتئەلدە تۇرۇپ شىنجاڭنى قارىلاش ئۈچۈن قوللىنىپتۇ» دېگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەن.

تەپسىلاتى...

قورچاق رەئىس شۆھرەت زاكىرنىڭ ميۇنخېندىكى بىر تۇغقان قېرىنداشلىرى د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيساغا ھۇجۇم قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

12-يانۋار شۆھرەت زاكىرنىڭ گېرمانىيەدىكى ئەۋلادلىرى د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيساغا بىۋاسىتە ھۇجۇم قىلغان.

ئاخىرقى ئايلاردىن بۇيان خىتاي ھۆكۈمىتى «يەر شارى ۋاقتى گېزىتى» قاتارلىق تەشۋىقات قوراللىرى ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىنى ئاقلاش، مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ گۇۋاھلىق ۋە قارشىلىق ھەرىكەتلىرىنى قارىلاشنى كۈچەيتمەكتە ئىدى. بولۇپمۇ جازا لاگېرلىرىغا قارشى جىددىي ھەرىكەت ئېلىپ بېرىۋاتقان د ئۇ ق ۋە ئۇنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنى ھۇجۇم نىشانىغا ئايلاندۇرۇپ، بۇ ھەقتە ئارقا-ئارقىدىن ماقالىلەر ئېلان قىلىپ كەلگەن ئىدى. 12-يانۋار كۈنى ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق ھۆكۈمەتنىڭ قورچاق رەئىسى شۆھرەت زاكىرنىڭ ميۇنخېندىكى بىۋاسىتە تۇغقانلىرى جامائەت سورۇنىدا د ئۇ ق رەئىسىگە بىۋاسىتە ھۇجۇم قىلغان.

ئىگىلىشىمىزچە، 12-يانۋار كۈنى د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا باشلىق ميۇنخېندىكى ئۇيغۇر جامائىتى نۇرمەمەت ئىسىملىك بىر كىشىنىڭ غۇلجادا قازا قىلغان ئاپىسىنىڭ روھىغا قۇرئان تىلاۋەت قىلىش ئۈچۈن ئۇنىڭ ئۆيىگە جەم بولغان. بۇ سورۇنغا چاقىرىلمىغان مېھمانلاردىن ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ قورچاق رەئىسى شۆھرەت زاكىرنىڭ ميۇنخېندا ياشاۋاتقان سىڭلىسى مېھرىبان زاكىر ۋە ئۇنىڭ يولدىشى غالىپمۇ داخىل بولغان.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى «خىتاي ھەققىدىكى 2019-يىللىق كىشىلىك ھوقۇق خاتىرىسى» نى ئېلان قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا دۆلەت مەجلىسى يىللاردىن بۇيان دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى كىشىلىك ھوقۇق ۋە باشقا ھەقلەرنىڭ ئاياق-ئاستى بولۇش مەسىلىسى ھەققىدە يىللىق دوكلات تەييارلاپ كېلىۋاتقان بولۇپ، شۇلار قاتارىدا خىتايدىكى ئەھۋاللار توغرىلىقمۇ يىلدا بىر قېتىم مەخسۇس دوكلات ئېلان قىلىدۇ. دۆلەت مەجلىسى قارمىقىدىكى خىتاي ئىشلىرى ئىجرائىيە كومىتېتى مەسئۇل بولۇپ تەييارلىغان «خىتاينىڭ 2019-يىللىق كىشىلىك ھوقۇق خاتىرىسى» دا 2018-يىلى ئاۋغۇستتىن 2019-يىلى ئاۋغۇستقىچە بولغان ئەھۋاللار ئاساس قىلىنغان بولۇپ، بۇنى ئېلان قىلىش مۇراسىمى 8-يانۋار كۈنى ئۆتكۈزۈلدى.

مۇراسىمدا ئالدى بىلەن خىتاي ئىشلىرى ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ رەئىسلىرىدىن جىم مەكگوۋېرن ئەپەندى سۆز ئالدى. ئۇ سۆزىدە ئالدى بىلەن خىتاينىڭ ئومۇمى جەھەتتىن ئالغاندا كىشىلىك ھوقۇق جەھەتتە يامانلىشىش ۋەزىيىتىگە يۈزلىنىۋاتقانلىقىنى، شۇڭا بۇ جەھەتتە ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە كۈچلۈك بىر سىگنالنى يوللاشنىڭ ھازىر بەكمۇ زۆرۈر بولۇۋاتقانلىقىنى، بۇنىڭ ئۈچۈن خۇددى خوڭكوڭ ھەققىدە قانۇن ماقۇللىغاندەك يېقىندا ئاۋام پالاتاسىنىڭ ماقۇللىشىدىن ئۆتكەن «ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قانۇن لايىھەسى» نى پات يېقىندا قانۇنغا ئايلاندۇرۇش ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىش لازىملىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق 2020-يىلىنى «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتكەنلىكىنى ئېلان قىلدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى 7-يانۋار كۈنى قۇرۇلتاينىڭ تور تېلېۋىزىيەسىدە نۇتۇق سۆزلەپ، د ئۇ ق نىڭ 2020-يىلىنى مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتكەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

د ئۇ ق رەھبەرلىرىدىن ئىگىلىشىمىزچە، 2020-يىلىنى مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ «خەلقئارا ئۇيغۇر مەدەنىيەت فېستىۋالى يىلى» قىلىپ بېكىتىش مەسىلىسى 2019-يىلى 12-ئاينىڭ 7-كۈنى بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا چاقىرىلغان د ئۇ ق ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ 5-نۆۋەتلىك يىغىنىدا قارار قىلىنغان.
د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا ئېلىپ بېرىۋاتقان جازا لاگېرلىرى سىياسىتى يالغۇز ئېتنىك قىرغىنچىلىقنىلا ئەمەس، ئۆز نۆۋىتىدە يەنە رۇشەن ھالدا مەدەنىيەت-سەن´ئەت قىرغىنچىلىقىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر سەنئەتكارلىرىنى ھەرىكەتكە كەلتۈرۈپ تۇتقۇندىكى سەنەتكارلارنىڭ ئاۋازىنى دۇنياغا ئاڭلىتىش نۆۋەتتىكى مىللىي دەۋانىڭ مۇھىم بىر تەركىبى قىسمى سانىلىدىكەن.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرى يېڭى يىلنى ئۈمىدلەر ئىلكىدە كۈتۈۋالدى

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسىنىڭ تەشكىللىشى ۋە بىر ئايچە ۋاقىت جىددىي تەييارلىقى بىلەن ئامېرىكا ئۇيغۇرلىرىنىڭ 2019-يىلنى ئۇزۇتۇپ 2020-يىلىنى كۈتۈۋېلىش مۇراسىمىغا يارىشىملىق گۈزەل قىياپەتلىرى بىلەن قەدەم تەشرىپ قىلغان 500 دىن ئارتۇق ئۇيغۇر ۋە ئۇلارنىڭ ئامېرىكالىق دوستلىرى مەززىلىك مىللى تائاملار، ۋەتەن ئىچى سىرتىدا شۆھرەت قازانغان كەسپىي ئۇيغۇر ۋە باشقا سەنئەتكارلارنىڭ يۇقىرى ماھارەت بىلەن ئورۇندىغان سەر خىل سەنئەت نومۇرلىرىدىن ھوزۇرلاندى.

ئۇيغۇرچە كەيپىيات، ئۇيغۇرلۇق سۆيگۈسى ئىچىدە يېڭى يىلنى ئورتاق كۈتۈۋېلىش ئارزۇسىدا ۋاشىنگتون شەھىرى ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى شىتاتلار ھەمدە كانادا، ئاۋسترالىيە، تۈركىيە قاتارلىق دۆلەتلەردىن كېلىپ پائالىيەتكە جەم بولغان ئۇيغۇرلارنى ئالدى بىلەن سورۇننىڭ باش ساھىبخانى بولغان ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسىنىڭ رەئىسى قۇززات ئالتاي ئەپەندى قىزغىن تەبرىك نۇتىقى بىلەن كۈتۈۋالدى.

تەپسىلاتى...

خىتاي ئۇيغۇرلارنى قانداق باستۇرۇۋاتىدۇ؟

خەۋەر مەنبەسى: ئەركىن ئاسىيا

گېرمانىيەدىكى داڭلىق رادىئو قاناللىرىدىن «غەربىي جەنۇب رادىئوسى» 30-دېكابىر «خىتاي ئۇيغۇرلارنى قانداق باستۇرۇۋاتىدۇ؟ شىنجاڭدىكى تەربىيەلەش لاگېرلىرى» ناملىق خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرى سىياسىتىگە مۇناسىۋەتلىك چوڭ ھەجىملىك بىر پروگرامما تارقاتتى.

مەزكۇر پروگراممىنى كىرىستېنى ئادېلھارد (Christine Adelhadt)، فىلىپ ئېكشىتايىن (Philipp Eckstein)، جان لۇكاس شىتروزىك (Jan lukas Strozyk)، بېنېدىكىت شىترۇنىس (Benedikt Strunz) قاتارلىق 4 مۇخبىر بىرلىكتە ھازىرلىغان بولۇپ، 28 مىنۇتلۇق بۇ پروگراممىدا ئۇيغۇر دىيارىنىڭ نۆۋەتتىكى ئېچىنىشلىق ۋەزىيىتى يورۇتۇپ بېرىلگەن.

مۇخبىرلار بۇ پروگرامما ئۈچۈن جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك كىشىلەردىن مۇستەقىل تەتقىقاتچى ئادرىئان زېنزنى، مەشھۇر سىياسەتچىلەردىن گېرمانىيە پارلامېنتىنىڭ ئەزاسى مارگېرېتا بائۇسېنى، گېرمانىيەدىكى بىرقانچە ئۇيغۇرنى ھەم مەركىزى بېرلىندىكى «مېركاتو خىتاي تەتقىقات ئىنستىتۇتى» نىڭ بىر قىسىم تەتقىقاتچىلىرىنى زىيارەت قىلغان.

پروگراممىنىڭ كىرىش سۆزىگە «خىتاينىڭ مەخپىي ھۆججەتلىرى خىتاينىڭ غەربىي شىمالىدىكى ئۇيغۇرلارنى كەڭ كۆلەملىك تۇتقۇن قىلىش ھەققىدە خىتاي رەھبەرلىرىنىڭ قانداق بۇيرۇق بەرگەنلىكى ۋە ئورۇنلاشتۇرۇش ئېلىپ بارغانلىقىنى ئىسپاتلىدى» دېگەن جۈملە يېزىلغان.

تەپسىلاتى...