ياۋروپا ئىتتىپاقى خىتاي بىلەن بولغان دىئالوگدا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويغان

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  15-سىنتەبىر

ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرى خىتاي بىلەن بولغان كىشىلىك ھوقۇق دىئالوگىدا ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى ۋە تۈرمىدىكى ئۇيغۇر تۇتقۇنلار مەسىلىسىنى ئوتتۇرىغا قويغان.

بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدا پائالىيەتلىرىنى داۋام قىلدۇرۇۋاتقان د ئۇ ق نىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۈگۈن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغاندا بىزنى ياۋروپا ئىتتىپاقىدا بولۇپ ئۆتكەن ئۇيغۇرلارغا مۇناسىۋەتلىك ئىككى مۇھىم ئۇچۇر بىلەن تەمىنلىدى. بۇنىڭ بىرى، جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرىنىڭ 7- ئاينىڭ 9- كۈنى خىتاي بىلەن بولغان دىئالوگدا ئوچۇق ئوتتۇرىغا قويغانلىقى، يەنە بىرى، 12- سېنتەبىر ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرىنىڭ خىتاينى ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرى مەسىلىسى بويىچە ئاشكارا ئەيىبلىگەنلىكى بولدى.

تەپسىلاتى...

ياۋروپا پارلامېنتىدىكى 5 پارتىيە جازا لاگېرلىرى توغرىسىدىكى سوئالغا ئىمزا قويدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  15-سىنتەبىر

3-سېنتەبىر ياۋروپا پارلامېنتىدىكى 5 چوڭ پارتىيە ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك سوئاللارغا ئىمزا قويۇپ، ياۋروپا كومىسسىيونى ۋە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىغا يوللىغان.

3-سېنتەبىردىن باشلاپ ياۋروپا پارلامېنتىدا ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرىنى تاقاش ھەققىدە مۇجادىلە قىلىۋاتقان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى ياۋروپا پارلامېنتىدىكى 5 چوڭ پارتىيەنىڭ بۈگۈن ئۇيغۇر دىيارىدىكى جازا لاگېرلىرىغا مۇناسىۋەتلىك سوئاللارغا قول قويغانلىقىنى ۋە بۇ سوئاللارنى كومىسسىيونىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسىگە، تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىغا سۇنغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق رەئىسىنىڭ ياۋروپا پارلامېنتىدىكى زىيارىتىنىڭ ئاساسلىق تېمىسى: «جازا لاگېرلىرى» مەسىلىسى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  6-سىنتەبىر

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا جازا لاگېرلىرى مەسىلىسىنى كۈنتەرتىپكە كۆتۈرۈش ئۈچۈن ياۋروپا پارلامېنتىدىكى بىر ھەپتىلىك زىيارىتىنى باشلىدى.

3-سېنتەبىر بېلگىيە پايتەختى بىريۇسسېلدىكى ياۋروپا پارلامېنتىدا ئېلىپ بارىدىغان بىر ھەپتىلىك زىيارىتىنى باشلىغان د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا ئەپەندى، بۇ قېتىمقى زىيارەتنىڭ ئاساسلىق مەقسىتىنىڭ خەلقئارادا قىزىق تېما بولۇۋاتقان ئۇيغۇر دىيارىدىكى «جازا لاگېرلىرى» مەسىلىسى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

ب د ت دا كەڭ كۆلەملىك  «ئۇيغۇرلارغا ئەركىنلىك» نامايىش ئېلىپ بېرىش چاقىرىقى

دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى
2018-يىلى 8-ئاينىڭ 24-كۈنى ​

ئەزىز ۋەتەنداشلار،

2018 – يىلى 4 – ئاينىڭ 27 – كۈنى دۇنيانىڭ ھەر يەرلىرىدىن يىغىلغان مىڭلىغان ئۇيغۇرلار ياۋرۇپا ئىتتىپاقى ئالدىدا نامايىش ئۆتكۈزۈپ، جازا لاگىرلىرىغا ۋە خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستان خەلقى ئۈستىدىن يۈرگۈزىۋاتقان تۈرلۈك زۇلۇم سىياسەتلىرىگە قارشى نارازىلىقلىرىنى ئىپادىلىگەن، بۇ ئارقىلىق ياۋرۇپا پارلامېنتى ۋە ياۋرۇپا كومىسيونى ھەمدە دۇنيا جامائىتىنىڭ كۈچلىك دىققىتىگە سازاۋەر بولغان ئىدى. بۇنىڭ نەتىجىسىدە، ياۋرۇپا پارلامېنتىدا كەينى كەينىدىن گۇۋاھلىق يىغىنلىرى ئېچىلدى، ياۋرۇپا ئىتتىپاقىدا شەرقىي تۈركىستانغا مۇناسىۋەتلىك مۇھىم مۇزاكىرىلەر بولۇپ ئۆتتى ۋە بەزى قارارلار قوبۇل قىلىنىش ئالدىدا تۇرماقتا.

2018-يىلى 8-ئاينىڭ 10-13-كۈنلىرى، ب د ت ئېرقىي ئايرىمچىلىقنى ئەمەلدىن قالدۇرۇش كومىتىتى خىتاينى جاۋاپكارلىققا تارتقاندا، خىتاي ھۆكۈمىتى قۇياشتىنمۇ رۆشەن بولغان پاكىتلارنى رەت قىلىپ، شەرقىي تۈركىستاندا جازا لاگېرى مەۋجۇت ئەمەسلىگىنى ئوتتۇرغا قويۇپ، ب د ت ۋە دۇنيا مەتبۇئاتىنى ھەيران قالدۇردى ۋە ئىنتايىن ئەپسۇسلاندۇردى. بۇ ئەھۋال شەرقىي تۈركىستان خەلقىنى ئالدىمىزدا يەنىمۇ خەتەرلىك ۋە زور بالايى – ئاپەتلەرنىڭ كۈتىۋاتقانلىقىدىن ئوچۇق بىشارەت بەرمەكتە. ۋەزىيەت ھەر بىر شەرقىي تۈركىستانلىقنى تېخىمۇ جىددى ئويلىشىشقا ۋە جىددى ھەركەت قىلىشقا تەقەززا قىلىدۇ. ئالدىمىزدا ب د ت نىڭ ۋە خەلقئارانىڭ دىققەت ئىتىبارىنى تارتىش، 3 مىليون ئىنسانىمىزنىڭ ئىز-دېرىكىنى قىلىش ئۈچۈن يەنە بىر پۇرسەت كۈتۈپ تۇرماقتا.

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق «ئۇيغۇر ھەپتىسى پائالىيىتى» ئۈچۈن قارار قوبۇل قىلدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  22-ئاۋغۇست

15-ئاۋغۇست دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئىجرائىيە كومىتېتىنىڭ يىغىنىنى چاقىرىپ، 6 چوڭ پائالىيەت ئۈچۈن قارار قوبۇل قىلدى.

د ئۇ ق ئىجرائىيە كومىتېتى 15-ئاۋغۇست جىددىي تېلېفون يىغىنى چاقىرىپ، بۇ يىل سېنتەبىر، ئۆكتەبىر ۋە نويابىر ئايلىرىدا ئېلىپ بېرىلىدىغان پائالىيەتلەرنى مۇزاكىرە قىلدى ۋە 6 تۈرلۈك مۇھىم قارار قوبۇل قىلدى.

قۇرۇلتاي رەھبەرلىرىنىڭ بەرگەن مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، بۇ يىل 11-ئاينىڭ 6-كۈنىدىن ئېتىبارەن ب د ت كىشىلىك ھوقۇق كېڭىشى تەرىپىدىن «خىتاينىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتىنى ئومۇميۈزلۈك كۆزدىن كۆچۈرۈش» يىغىنى جەنۋەدە باشلىنىدىغان بولۇپ، ب د ت غا ئەزا 200 گە يېقىن دۆلەتنىڭ ئەلچىلىرى، يۈزلەرچە خەلقئارالىق تەشكىلاتلارنىڭ ۋەكىللىرى بۇ يىغىنغا قاتنىشىدىكەن. بۇ ب د ت دا 8-ئاينىڭ 6-كۈنى باشلانغان «96-نۆۋەتلىك ئىرقىي ئايرىمىچىلىققا قارشى تۇرۇش» يىغىنىدىن كېيىنكى يەنە بىر قېتىملىق خىتاينىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتىنى كۆزدىن كۆچۈرۈش يىغىنى ھېسابلىنىدىكەن. 

تەپسىلاتى...

د ئۇ ق نىڭ ب د ت دىكى پائالىيەتلىرى داۋام قىلماقتا

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  22-ئاۋغۇست

شىۋېتسارىيەنىڭ جەنۋە شەھىرىدە باشلانغان ب د ت ئىرقىي ئايرىمىچىلىقنىڭ ھەرتۈرلۈك شەكىللىرىنى يوقىتىش كومىتېتىنىڭ 96-نۆۋەتلىك يىغىنىدا 9 دۆلەتنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتى كۆزدىن كۆچۈرۈلىدىغان بولۇپ، 6-ئاۋغۇستتىن 13-ئاۋغۇستقىچە بولغان ئارىلىق خىتاينىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتىنى كۆزدىن كۆچۈرۈشكە ئاجرىتىلغان. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ بىر گۇرۇپپا ۋەكىللىرى 6-ئاۋغۇستتىن باشلاپلا خىتاينىڭ ئۇيغۇر دىيارىدا يۈرگۈزۈۋاتقان تۈرلۈك سىياسەتلىرىنى پاش قىلىش ئۈچۈن ب د ت دىكى پائالىيەتلىرىنى باشلىۋەتكەن.

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا «دۇنيا ئاز سانلىق مىللەتلىرى ھوقۇقلىرى كۇرسى»دا ئۇيغۇرلار ھەققىدە دوكلات بەردى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  25-ئىيۇل

د ئۇ ق رەئىسى دولقۇن ئەيسا  ۋېنگريەدە ئۆتكۈزۈلۈۋاتقان «دۇنيا ئاز سانلىق مىللەتلىرى ھوقۇقلىرى يازلىق كۇرسى»دا لېكسىيە سۆزلەپ ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتىنى تونۇشتۇردى.

«6 -نۆۋەتلىك دۇنيا ئاز سانلىق مىللەتلىرى يازلىق كۇرسى » دەپ ئاتالغان مەزكۇر كۇرس ۋېنگرىيە پايتەختى بۇداپېشىتتا 16- ئىيۇل باشلانغان بولۇپ، بۇ يازلىق كۇرسنى ۋېنگرىيەدىكى دۆلەتلىك خەلقئارا ئاممىۋى مۇناسىۋەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتى، توم لانتۇس ئىنستىتۇتى ۋە لوندون مىدىلسېكىس ئۇنىۋېرسىتېتى بىرلىكتە ئۇيۇشتۇرغان. بۇ كۇرس 21-ئىيۇلغىچە بىر ھەپتە داۋام قىلىدىكەن. كۇرس پروگراممىسىدا ئۇيغۇرلار مەسىلىسىگە مەخسۇس بىر بۆلۈم ئاجرىتىلغان.

تەپسىلاتى...

16-نۆۋەتلىك ئۇيغۇر ياشلىرىنى تەربىيەلەش كۇرسى ئىستانبۇلدا ئاخىرلاشتى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئىيۇل

16-نۆۋەتلىك ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق بىلىملىرى بىلەن تەربىيەلەش كۇرسى ئىستانبۇلدا ئاخىرلاشتى.

13-ئىيۇلدىن 15-ئىيۇلغىچە ئىستانبۇل رامادا مېھمانخانىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن كۇرستا گېرمانىيە، بېلگىيە ۋە تۈركىيەدىن تەكلىپ قىلىنغان مۇتەخەسسىسلەر «شەرقىي تۈركىستان تارىخى»، «شەرقىي تۈركىستاننىڭ ھازىرقى ئەھۋالىغا نەزەر»، «شىمالىي ئامېرىكىدىكى ئۇيغۇر داۋاسىدىن مەلۇمات»، «خەلقئارالىق ئۇيغۇر ئىنسان ھەقلىرىنى قوغداش تىرىشچانلىقىمىزغا ئومۇمىي نەزەر» دېگەندەك تېمىلاردا دوكلات بەرگەندىن كېيىن، كۇرسقا ئىشتىراك قىلغان ئوقۇغۇچىلار بىلەن مەزكۇر تېمىلار توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ بېرىلدى. كۇرسنىڭ ئاخىرقى كۈنى گۇرۇپپىلار بويىچە مۇزاكىرە ئۆتكۈزۈلۈپ، مۇزاكىرە نەتىجىلىرى ئوتتۇرىغا قويۇپ ئۆتۈلدى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ياشلىرى ئۇيغۇر دەۋاسىنى تۈركىيەدە قانداق ئاڭلىتىش ھەققىدىكى كۆز قاراشلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئىيۇل

13-ئىيۇلدىن 15-ئىيۇلغىچە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى، ئامېرىكىدىكى دېموكراتىيەنى ئىلگىرى سۈرۈش فوندىنىڭ ياردىمى بىلەن ئىستانبۇل رامادا مېھمانخانىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق بىلىملىرى بىلەن تەربىيەلەش كۇرسىغا تۈركىيەنىڭ ھەرقايسى ئۇنىۋېرسىتېتلىرىدا ئوقۇۋاتقان 40 ئەتراپىدا ئۇيغۇر ياش قاتناشتى. ئۇلار، ئامېرىكا قوشما شتاتلىرى، گېرمانىيە، بېلگىيە ۋە تۈركىيەدىن تەكلىپ قىلىنغان مۇتەخەسسىسلەر بەرگەن لېكسىيەنى ئاڭلىغاندىن كېيىن، ئەڭ ئاخىرقى كۈندە گۇرۇپپىلار بويىچە مۇزاكىرە ئۆتكۈزۈلۈپ، مۇزاكىرە نەتىجىلىرى ئوتتۇرىغا قويۇلۇپ ئۆتۈلدى. گۇرۇپپا بويىچە ئوتتۇرىغا قويۇلغان تەكلىپلەر، كۇرستا ئۆگەنگەن نەزەرىيەنى تۈركىيەنىڭ ئەمەلىيىتىگە ماسلاشتۇرۇپ تۇرۇپ، قانداق ئۇيغۇر سىياسىي ۋە كىشىلىك ھوقۇق داۋاسى ئېلىپ بېرىش بىلەن مۇناسىۋەتلىك بولدى.

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە بىلىملىرى بىلەن تەربىيىلەش كۇرسى ئىستانبۇلدا باشلاندى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  14-ئىيۇل

16-نۆۋەتلىك ئۇيغۇر ياشلىرىنى دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق بىلىملىرى بىلەن تەربىيىلەش كۇرسى ئىستانبۇلدا باشلاندى. كۇرسنىڭ ئېچىلىش مۇراسىمىغا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى دوكتور ئەركىن ئەكرەم ئەپەندى، ئىستانبۇلدىكى شەرقىي تۈركىستان تەشكىلاتلار مۇنبىرى رەئىسى ھىدايەت ئوغۇزخان ئەپەندى، د ئۇ ق ئىجرائىيە ھەيئىتى رەئىسى ئۆمەر قانات ئەپەندى، شەرقىي تۈركىستان ئۆلىمالار بىرلىكى رەئىسى دوكتور ئاتاۋۇللا شاھيار ئەپەندى ۋە ئەيسا يۈسۈپ ئالىپتېكىن ۋەخپى رەئىسى ئۆمەر قۇل ئەپەندىلەر قاتناشتى ھەم سۆز قىلدى. كۇرسقا تۈركىيەنىڭ ھەرقايسى ئۇنىۋېرسىتېتلىرىدا ئوقۇۋاتقان 40 ئەتراپىدا ئوقۇغۇچى ئىشتىراك قىلماقتا. كۇرس 13-ئىيۇل كۈنى يىغىن شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئىستىقلال مارشى بىلەن باشلاندى.

تەپسىلاتى...