يەكەندىكى «ئېلىشقۇ ۋەقەسى» دە يەرلىك ئاھالىلەر 15 كۈنگىچە ئۆيدىن تالاغا چىقالمىغان

ئەركىن ئاسىيا
2018 – يىلى 16– فىۋرال

2014‏-يىلى 28‏-ئىيۇل كۈنى يەكەندە يۈز بەرگەن «ئېلىشقۇ ۋەقەسى» دە خىتاي ھۆكۈمىتى ئىككى تەرەپتىن جەمئىي 114 كىشىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئېلان قىلغان بولسا، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئالىي رەھبىرى رابىيە قادىر خانىم ئەينى ۋاقىتتا ۋەقەدە 2000 چە كىشىنىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەن ئىدى. بۈگۈن زىيارىتىمىزنى قوبۇل قىلغان تۈركىيەدىكى تىجارەتچى ئابدۇراھمان ھەسەن ئۆزىنىڭ ئەينى چاغدا ۋەقە يۈز بېرىپ بىر ئايدىن كېيىن يەكەن ئېلىشقۇدىكى دوستىنى كۆرۈشكە بارغانلىقىنى ۋە بۇ جەرياندا ۋەقە ھەققىدە نۇرغۇن تەپسىلاتلارنى ئاڭلىغانلىقىنى بىلدۈردى. ئابدۇراخمان ھەسەن شۇ چاغدا يەكەندە كۆرگەن-ئاڭلىغانلىرىغا ئاساسەن، ئېلىشقۇدىكى قىرغىنچىلىقنىڭ ئېغىرلىقى سەۋەبىدىن 4 كەنتتىكى 80 چە مەھەللە كىشىلىرىنىڭ 15 كۈنگىچە قورقۇپ ئۆيدىن تالاغا چىقالمىغانلىقى، دائىرىلەرنىڭ مەخسۇس «ئاھالىلەرنى ئۆيدىن تالاغا چىقىرىش» خىزمىتى ئىشلىگەنلىكىنى ئاشكارىلىدى.

تەپسىلاتى...

شاھىت ئۆمۈربەك: «‹تەربىيەلەش مەركەزلىرى› دىكى ھاجەتخانا قىسلىقى تۇتقۇنلارنى كېسەل قىلماقتا»

ئەركىن ئاسىيا
2018 – يىلى 16– فىۋرال

چېن چۇەنگونىڭ «تەربىيەلەش مەركەزلىرى» نى كېڭەيتىپ قۇرۇش پىلانى بويىچە، ئۆتكەن بىر يىل ئىچىدە ئۇيغۇر ئېلىدىكى مەكتەپلەر ۋە بەزى ئىدارە-ئورگانلارنىڭمۇ جىددىي ئۆزگەرتىلىپ، «تەربىيەلەش مەركەزلىرى» گە ئايلاندۇرۇلغانلىقى مەلۇم بولماقتا. بۇ ئورۇنلارنىڭ بەزىلىرىدە بىر قانچە يۈز، بەزىلىرىدە ھەتتا بىرقانچە مىڭلاپ ئىنسانلارنىڭ سولىنىپ، پۈتۈنلەي تۈرمە تۈزۈمى بويىچە باشقۇرۇلۇۋاتقانلىقى ھەر خىل ئۇچۇر مەنبەلىرىدىن، بولۇپمۇ بىر قىسىم شاھىتلارنىڭ بايانلىرىدىن ئاشكارا بولماقتا. 

تەپسىلاتى...

ئامېرىكىدىكى «يەرلىك مىللەتلەر تەتقىقاتى مەركىزى» نىڭ ماقالىسىدە ئۇيغۇرلار مۇلاھىزە قىلىندى

ئەركىن ئاسىيا
2018 – يىلى 16– فىۋرال

ئامېرىكىدىكى «يەرلىك مىللەتلەر تەتقىقاتى مەركىزى» نىڭ تور بېتىدە بۈگۈن «4-دۇنيا مىللەتلىرى 1945-يىلىدىن بېرى ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئاستىدا ئىزتىراپ چەكمەكتە-يەرلىك ئۇيغۇرلارنىڭ مەسىلىسى» تېمىسىدا بىر پارچە ماقالە ئېلان قىلىندى.

ماقالىدە ئاپتور ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتىنى دۇنيادىكى باشقا ئىرقىي قىرغىنچىلىق مەسىلىلىرى بىلەن سېلىشتۇرغان ۋە ئۇيغۇرلارنىڭ خىتاي ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن قىرغىنچىلىققا ئۇچراۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، بۇنداق دەپ قاراشتىكى سەۋەبلىرىنى ئوتتۇرىغا قويغان.

تەپسىلاتى...

بىر ئائىلىنىڭ پاجىئەسى: تۇتقۇندىكى ئاچا-سىڭىلنىڭ پۈتۈن ئۇرۇق-تۇغقانلىرىمۇ تەقىبگە ئېلىنغان

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  13-فىۋرال

رادىيومىز يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا ئەھۋال ئىگىلەش داۋامىدا 2017-يىلى خىتاي دائىرىلىرى تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنغان ئۈرۈمچىدىكى «ئالتۇنبۇلاق سودا سارىيى» دا تىجارەت قىلىدىغان قەلبىنۇر توختى ۋە شىرىنئاي توختى ئىسىملىك ئاچا-سىڭىلنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىدىن ئاز دېگەندە 6-7 كىشىنىڭ نۆۋەتتە تۇتقۇندا ياكى ئاتالمىش «تەربىيەلەش مەركەزلىرى» دە ئىكەنلىكى ئاشكارىلاندى.

تەپسىلاتى...

قاغىلىق ناھىيەسىدە «80، 90، ۋە 2000 يىلىدىن كېيىن تۇغۇلغان ياشلارنى تەربىيەلەش كۇرسى» ئۇيۇشتۇرۇلماقتىكەن

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  13-فىۋرال

قاغىلىق ناھىيەلىك ھۆكۈمەت تورىدا 1-فېۋرال كۈنى تارقىتىلغان بىر خەۋەردىن قارىغاندا، قاغىلىق ناھىيەسىدە «80، 90، ۋە 2000 يىلىدىن كېيىن تۇغۇلغان ياشلارنى تەربىيەلەش مەخسۇس كۇرسى» باشلانغان. 31‏-يانۋار كۈنى باشلانغان بۇ كۇرس 24‏-قارار كۇرس بولۇپ، ئۇنىڭدا ناھىيەدىكى تەشۋىقات خادىملىرى مەخسۇس نۇتۇق سۆزلەيدىكەن.

خەۋەردە كۇرستىكى ياشلارغا «دىنى رادىكال ئىدىيەلەردىن ئۇزاق تۇرۇش، ‹ئۈچ خىل كۈچلەر› گە قەتئىي قارشى تۇرۇش، قانۇننى ياخشى ئۆگىنىپ، ئۆزىنىڭ بەخت كۆرسەتكۈچ نومۇرىنى يۇقىرى كۆتۈرۈش، مىننەتدارلىقنى بىلىدىغان، مەدەنىيەتلىك قاغىلىقلار» دىن بولۇش تەربىيەسى ئېلىپ بېرىلىۋاتقانلىقى ۋە بۇ ئارقىلىق «ئۇلارنىڭ ۋەتەننى چىن يۈرىكىدىن سۆيۈشى ئىشقا ئاشۇرۇلۇۋاتقانلىقى» تىلغا ئېلىنغان.

مەلۇم بولۇشىچە، بۇ كۇرس قاغىلىق ناھىيەسىدە 2017-يىلىدىن باشلاپ تەسىس قىلىنغان بولۇپ، بۇنىڭ باشقا ناھىيەلەردىمۇ ئېلىپ بېرىلىۋاتقان بولۇشى تەخمىن قىلىنماقتا.

يېقىندا، ئىستانسىمىز ئىگىلىگەن ئۇچۇرلاردىن، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ يەكەندە «يېپىق تەربىيەلەش مەركەزلىرى» دىن باشقا يەنە ئىشسىزلارنىمۇ يىغىۋېلىپ سىياسىي تەربىيەگە ئۇيۇشتۇرۇۋاتقانلىقى ئاشكارىلانغان ئىدى. چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر كۆزەتكۈچىلەر، يۇقىرىدىكى كۇرسلارنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى شەكلى ئۆزگەرگەن «يېپىق تەربىيەلەش مەركەزلىرى» ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

بىر ئائىلىنىڭ پاجىئەسى: «ئاچا-سىڭىل تۇتقۇندا، ئىگىسىز قالغان 4 بالىنىڭ دېرىكى يوق»

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  9-فىۋرال

بۇلتۇردىن بۇيان ئۇيغۇر دىيارىدا داۋاملىشىۋاتقان كەڭ كۆلەملىك تۇتقۇندا ئۈرۈمچى شەھىرى تەڭرىتاغ رايونىدىكى «ئالتۇن بۇلاق سودا سارىيى» دا تىجارەت قىلىدىغان قەلبىنۇر توختى ۋە شىرىنئاي توختى ئىسىملىك ئاچا-سىڭىل ئىككىيلەن تۇتقۇن قىلىنغان. مەلۇم بولۇشىچە، ئۇلارنىڭ تاجىگۈل توختى ئىسىملىك سىڭلىسى 2009- يىلىدىكى «5-ئىيۇل ئۈرۈمچى ۋەقەسى» دە تۇتقۇن قىلىنىپ كېيىن جەسىتى ئائىلىسىگە قايتۇرۇپ بېرىلگەن. ئىگىلىشىمىزچە، تۇتقۇن قىلىنغان بۇ بىر جۈپ ئاچا-سىڭىلنىڭ ئىگىسىز قالغان 4 بالىسىنىڭ ئەڭ چوڭى 12 ياش، كىچىكى ئەمدىلا 3 ياشقا كىرگەن ئىكەن. رادىيومىز زىيارىتىنى قوبۇل قىلغان بۇ ئائىلىنىڭ چەتئەلدىكى تۇغقانلىرى ئىگىسىز قالغان بالىلارنىڭ تەقدىرىدىن قاتتىق ئەنسىرەۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...

تىكقۇدۇقتىن تۇتۇلغان ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپ قىسمى «تاشلىق ساي تەربىيىلەش مەركىزى» گە سولانغان

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  3-فىۋرال

ياۋروپادىكى مەلۇم دۆلەتتىن رادىيومىزغا ئەھۋال ئىنكاس قىلغان بىرەيلەننىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئۇ يېقىندا يۇرتىدىكى تونۇشلىرىدىن تىكقۇدۇق كۆمۈر كان رايونىدا ئولتۇرۇشلۇق ئاسىيە خانىم، ئەكبەر ۋە خالمۇرات قاتارلىق ئۈچەيلەننىڭ ئۈرۈمچى بۇلاقتاغ (شۈيموگو) ساياھەت رايونىغا قاراشلىق تاشلىق سايدا قۇرۇلغان «تەربىيىلەش مەركىزى» گە قامالغانلىقى ھەققىدە ئۇچۇر ئالغان.

ئۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇلتۇر 4-ئايدىن بۇيان «تاشلىق ساي تەربىيىلەش مەركىزى» گە قامالغان ئاسىيە خانىم، ئەسلى تىكقۇدۇق كۆمۈر كان رايونى ئۆي چېقىش ئىشخانىسىنىڭ خىزمەتچىسى ئىكەن.

تەپسىلاتى...

بۇ يىل خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئېلىدىكى باستۇرۇشىنىڭ ئاساسلىق نىشانى ئىدېئولوگىيە ساھەسىگە قارىتىلىدىكەن

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  3-فىۋرال

ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونلۇق پارتكوم 31‏-يانۋار كۈنى تېلېفون يىغىنى چاقىرىپ، 2018‏-يىلى ئۇيغۇر ئېلىنىڭ ھەرقايسى ساھەلىرىدىكى «خاتا ۋە ۋە زىيانلىق ئىدىيەلەر» نىڭ تەسىرىنى قانداق تازىلاشنى ئورۇنلاشتۇرغان. خىتايدا چىقىدىغان «يەر شارى ۋاقتى گېزىتى» ئىلگىرى سۈرۈشىچە، دائىرىلەرنىڭ بۇ يىل ئۇيغۇر ئېلىدىكى باستۇرۇش ھەرىكىتىنىڭ نىشانى ئىدېئولوگىيە ساھەسىگە قارىتىلىدىكەن.

تەپسىلاتى...

«خىتاي دىنىي ئىشلار نىزامى» نىڭ تۈزىتىش كىرگۈزۈلگەن نۇسخىسى 1-فېۋرالدىن باشلاپ رەسمىي يولغا قويۇلغان

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى  3-فىۋرال

«خىتاي دىنىي ئىشلار نىزامى» نىڭ تۈزىتىش كىرگۈزۈلگەن نۇسخىسى بۈگۈن، يەنى 1-فېۋرالدىن باشلاپ رەسمىي ئىجرا قىلىنىشقا باشلىغان. پەيشەنبە كۈنى، خىتاينىڭ «يەر شارى ۋاقتى گېزىتى» خەۋەر تارقىتىپ، ئۆزگەرتىش كىرگۈزۈلگەن «دىنى ئىشلار نىزامى» نىڭ ئۇيغۇر ئېلىنى ئاساسىي نىشان قىلغان ھالدا يولغا قويۇلىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن. بۇ ئۇيغۇر ئېلىدا دىنىي بېسىمنىڭ يەنىمۇ كۈچىيىدىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدىكەن.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقى ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى ۋە ئارزۇ-تەلەپلىرىنى سورىدى

ر ف ئا خەۋىرى
2018 – يىلى 31– يانۋار

30-يانۋار كۈنى، ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقىنىڭ دېموكراتىيە، كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئەمگەك بۆلۈمىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى بىلەن دىنى ئەركىنلىك مەسىلىسىنى چۆرىدىگەن ئاساستا بىر سۆھبەت يىغىنى ئېچىلدى. بۇ سۆھبەت يىغىنىغا ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى تەتقىقاتچىسى زۇبەيرە خانىم ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەزىيىتى ئۈستىدە مەلۇمات بېرىشكە تەكلىپ قىلىنغان. زۇبەيرە خانىم سۆھبەتتە ئۇيغۇرلار نۆۋەتتە دۇچ كېلىۋاتقان رىقابەتلەر بىلەن بىرلىكتە ئۇلارنىڭ ئامېرىكىدىن كۈتىدىغان ئۈمىدلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ ئۆتتى.

تەپسىلاتى...