ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقى ئۇيغۇرلار ۋەزىيىتى ھەققىدە مەخسۇس بايانات بەردى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

پەيشەنبە كۈنى ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقى ئۇيغۇر ئېلىدىكى ۋەزىيەت ھەققىدە مەخسۇس بايانات بېرىپ، خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئۇيغۇرلارغا يۈرگۈزۈۋاتقان بېسىم سىياسەتلىرىنى دەرھال ئاياغلاشتۇرۇشقا چاقىردى. بۇ ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسىدە ھازىرغىچە بىلدۈرگەن ئەڭ كەسكىن بىر ئىپادىسى، دەپ قارالماقتا.

ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى خەزېر نۇترېت تەرىپىدىن بېرىلگەن باياناتتا مۇنۇلار تەكىتلەندى: «ئامېرىكىنىڭ مۇۋەققەت مۇئاۋىن ياردەمچى دۆلەت ئىشلار مىنىستىرى لاۋرا ستون بۇ ھەپتىنىڭ بېشىدا خىتايغا بېرىپ، بىزگە خىتايدىكى كىشىنى ئىنتايىن بىئارام قىلىدىغان بىر ۋەزىيەت ھەققىدە قىسقىچە دوكلات بەردى. شىنجاڭدىكى زورىيىپ مېڭىۋاتقان بېسىم ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ ئەندىشىلىرىنى يەنىمۇ كۈچەيتمەكتە. خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ دىن ۋە ئېتىقاد ئەركىنلىكىگە قىلىۋاتقان چېكىدىن ئاشقان بېسىمى بىزنى قاتتىق ئويلاندۇرماقتا. بىز يەنە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ باشقا دۆلەت ھۆكۈمەتلىرىگە ئۇيغۇرلارنى مەجبۇرى قايتۇرۇشقا بېسىم قىلىۋاتقانلىقىغا ياكى چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇرۇق-تۇغقانلىرىغا بېسىم قىلىۋاتقانلىقىغا يېقىندىن دىققەت قىلماقتىمىز! خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ كەڭ كۆلەملىك تۇتقۇن ھەرىكىتىنى قانات يايدۇرۇشى ۋە مىسلى كۆرۈلۈپ باقمىغان نازارەت ۋە تەقىبنى يولغا قويۇشى بىزنىڭ ئەندىشىلىرىمىزنى تېخىمۇ كۈچەيتتى. بىز خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئەكس تەسىر پەيدا قىلىدىغان بۇنداق سىياسەتلىرىنى دەرھال ئاياغلاشتۇرۇشقا ۋە خالىغانچە تۇتقۇن قىلىنغانلارنى دەرھال قويۇۋېتىشكە چاقىرىمىز.» 

تەپسىلاتى...

ئەنگلىيە پارلامېنتىدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئېغىر ۋەزىيىتى ھەققىدىمۇ گۇۋاھلىق بېرىلدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

4-ئاينىڭ 18-كۈنى ئەنگلىيە پارلامېنتىدا «ئەڭ قاراڭغۇ مىنۇتلار» ماۋزۇلۇق گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى. يىغىندا ئۇيغۇرلارنىڭ بۈگۈنكى ۋەزىيىتىمۇ ئاڭلىتىلدى.

ئەنگلىيە پارلامېنتى كىشىلىك ھوقۇق كومىسسىيونىنىڭ ئەزاسى فىئونا برۇكې خانىم بىلەن ئەنگلىيەدىكى كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىسى ۋە يازغۇچى بېنېدېكت روگېرس ئۇيۇشتۇرغان بۇ قېتىملىق گۇۋاھلىق بېرىش يىغىنىدا خىتاي ۋىيېتنامدىن تۇتۇپ كېتىپ ئۆمۈرلۈك قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلغان ۋاڭ بىڭجاڭنىڭ ئاكىسى بىلەن تەيۋەنلىك كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىسى لى مىڭچىنىڭ ئايالى گۇۋاھلىق بەرگەن. 

تەپسىلاتى...

ئاۋسترالىيە ئاخباراتى رابىيە قادىر خانىمنىڭ خىتايغا نارازىلىق بىلدۈرۈپ ئاچلىق ئېلان قىلىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

ئاۋسترالىيە ئاخبارات شىركىتى‏- ئابچ پەيشەنبە كۈنى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئالىي رەھبىرى رابىيە قادىر خانىمنىڭ خىتايغا نارازىلىق بىلدۈرۈپ ئاچلىق ئېلان قىلىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلدى.

خەۋەردە كۆرسىتىلىشىچە، رابىيە قادىر خانىم خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا تۇتقان مۇئامىلىسىگە نارازىلىق بىلدۈرۈش ئۈچۈن ئاچلىق ئېلان قىلىشقا تەييارلىق قىلماقتا ئىكەن. ئابچ نىڭ خەۋىرىدە، ئۇنىڭ بۇ قىيىن يولنى تاللاش ئارقىلىق خەلقئارانىڭ دىققىتىنى ئۇيغۇرلارنىڭ تەقدىرىگە قاراتماقچى بولۇۋاتقانلىقىنى بىلدۈرگەن.

رابىيە قادىر خانىم ئابچ نىڭ مۇخبىرىغا بەرگەن باياناتىدا، خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇنىڭ 37 نەپەر ئائىلە ئەزاسىنى تۇتقۇن قىلغانلىقى، ئۇنى جىمىقتۇرۇش ئۈچۈن ھەممە ۋاسىتىلەرنى ئىشلىتىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈپ، «يالغۇز مېنىڭ ئائىلە ئەزالىرىمنىلا ئەمەس، بەلكى بىر مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇرنى ناتسىستلارنىڭ ئۇسۇلىدىكى يىغىۋېلىش لاگېرىدا تۇتۇپ تۇرماقتا» دېگەن. رابىيە قادىر خانىمنىڭ ئاچلىق ئېلان قىلىش پىكىرى ئامېرىكا دۆلەت ئىشلار مىنىستىرلىكىنىڭ دىققىتى خىتاينىڭ ئۇيغۇر رايونىدىكى «يېپىق تەربىيەلەش لاگېرلىر» ئىغا بۇرالغان مەزگىلدە ئېلان قىلىندى.

تەپسىلاتى...

ۋاشىنگتوندىكى خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا ياڭرىغان سادالار: «بىز ھەرگىز توختاپ قالمايمىز!»

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

ۈگۈن، يەنى پەيشەنبە كۈنى ئەتىگەندە ئامېرىكا پايتەختى ۋاشىنگتوندىكى خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدا خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇيغۇر ئېلىدا يۈرگۈزۈۋاتقان ئېغىر بېسىم سىياسەتلىرىگە، «يېپىق تەربىيەلەش لاگېرلىرى» غا نارازىلىق بىلدۈرۈش ئۈچۈن داغدۇغىلىق نامايىش ئۆتكۈزۈلدى.

بۇ نامايىشنى ئامېرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمىسى، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق قۇرۇلۇشى، توم لەنتۇس كىشىلىك ھوقۇق ۋە ئادالەت فوندى، خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق ۋە دېموكراتىيە فوندى قاتارلىق ئورۇنلار بىرلىكتە تەشكىللىگەن. نامايىشقا ئامېرىكىدىكى توم لەنتۇس كىشىلىك ھوقۇق فوندىنىڭ رەئىسى كاترىنا توم لەنتۇس خانىم بىلەن دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ئالىي رەھبىرى رابىيە قادىر خانىملار يېتەكچىلىك قىلدى. 

تەپسىلاتى...

خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى دولقۇن ئەيسانىڭ ب د ت يىغىنىغا قاتناشتۇرۇلمىغانلىقىنى ئەيىبلىدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

بەزى خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى ئارقا-ئارىقىدىن بايانات ئېلان قىلىپ، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى دولقۇن ئەيسانىڭ نيۇ-يورك شەھىرىدە ب د ت نىڭ يەرلىك مىللەتلەر مەسىلىسى ھەققىدىكى يىغىنىغا قاتناشتۇرۇلمىغانلىقىنى ئەيىبلىدى.

ۋاكالەتسىز مىللەتلەر ۋە خەلقلەر تەشكىلاتىنىڭ باياناتىدا، ئەگەر ب د ت ئۆزىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ۋەدىسى ۋە ئاممىۋى تەشكىلاتلارنىڭ ئىشتىراكىغا جىددىي قارىسا، دولقۇن ئەيسانى يىغىنغا كىرگۈزمەسلىكتەك بۇ ئادالەتسىزلىكنى دەرھال تۈزىتىشى، ئۇنىڭ يىغىنغا قاتنىشىشىغا يول قويۇشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىگەن. 

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا كىشىلىك ھوقۇق دوكلاتى ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ كەڭ كۆلەملىك كەمسىتىلىۋاتقنالىقىنى بىلدۈردى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  21-ئاپرېل

ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقى جۈمە كۈنى ھەر قايسى دۆلەتلەرنىڭ 2017‏-يىللىق كىشىلىك ھوقۇق دوكلاتىنى ئېلان قىلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ كەڭ كۆلەملىك كەمسىتىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

دوكلاتتا، خىتاي ھۆكۈمىتى ئاز سانلىق مىللەتلەرگە پىلانلىق تۇغۇت، ئالىي مەكتەپكە كىرىش، قەرز پۇل ئېلىش، ئىشقا ئورۇنلىشىش جەھەتلەردە ئېتىبار بېرىلىدۇ، دەپ كۆرسەتسىمۇ، لېكىن بۇ سىياسەتلەرنىڭ ئىجرا قىلىنىشىنىڭ ئىنتايىن ناچارلىقىنى تەكىتلىگەن.

دوكلاتتا خىتاي رەئىسى شى جىنپىڭنىڭ خىتايدىكى ئاز سانلىق مىللەتلەر ۋە دىنىي ئاز سانلىقلارنى خىتايلاشتۇرۇشقا بۇيرۇق قىلغانلىقى، ئېتنىك ئاساستىدىكى چەكلىمە ئۇيغۇرلارنىڭ ئەركىن ساھايەت قىلىشى، پاسپورت ئېلىشىغا توسقۇنلقى قىلىپ كەلگەنلىكى، ئۇيغۇر رايونىدا تەقىب قىلىش ۋە قوراللىق ساقچىنىڭ كۈچەيتىلگەنلىكى، يېڭى قانۇنلارنىڭ چىقىرىلىپ، مەدەنىيەت ۋە دىنىي ئىبادەت چەكلەنگەنلىكىنى بىلدۈرگەن. دوكلاتتا قەيت قىلىشىچە، «ھۆكۈمەتنىڭ خىتاي كۆچمەنلىرىنى ئاز سانلىق مىللەت رايونلىرىغا كۆچۈشكە رىغبەتلەندۈرۈشى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا خىتايلارنىڭ كۆرۈنەرلىك كۆپىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغان.»

تەپسىلاتى...

دولقۇن ئەيسا: «خىتاي مېنى توسالىسىمۇ، ئەمما ئۇيغۇر داۋاسىنى توسۇپ قالالمايدۇ!»

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئاپرېل

«خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇزاقلارغا سوزۇلغان قولى» ھەققىدىكى خەۋەرلەر يىللاردىن بۇيان ھەرقايسى ئاخبارات ۋاسىتىلىرىدە كۆپلەپ خەۋەر قىلىنىپ كەلمەكتە.

شۇنىڭ بىلەن بىرگە بۇ «ئۇزۇن قول» نىڭ ھەر ۋاقىت مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ يېتەكچىلىرىنى نىشان قىلىپ كېلىۋاتقانلىقىمۇ كىشىلەرگە پات-پات ئاڭلىنىپ تۇرىدىغان ھېكايىلەردىن بولۇپ كەلگەن ئىدى.

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا ماگنىتسكىي قانۇنىنى ئىشلىتىپ، ئۇيغۇرلارنى دەپسەندە قىلغان خىتاي ئەمەدالىرىنى جازالايدىغانلىقىنى بىلدۈردى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئاپرېل

ئامېرىكىنىڭ مۇۋەققەت مۇئاۋىن ياردەمچى دۆلەت ئىشلار مىنىستىرى لاۋرا ستون چارشەنبە كۈنى بېيجىڭدا مۇخبىرلارغا بايانات ئېلان قىلىپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا ئاز دېگەندە «ئون مىڭلىغان» ئۇيغۇر ۋە باشقا مۇسۇلمانلارنى «يېپىق تەربىيەلەش لاگېرلىرى» غا قامىشىدىن چوڭقۇر ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقى، ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ «يەر شارى ماگنىتسكىي قانۇنى» نى ئىشقا سېلىپ، ئۇيغۇرلارنىڭ كىشىلىك ھوقۇقىنى دەپسەندە قىلىشقا ئىشتىراك قىلغان خىتاي ئەمەلدارلىرىنى جازالىشى مۇمكىنلىكىنى بىلدۈردى. 

تەپسىلاتى...

ئۇيغۇرلار نورۋېگىيە پارلامېنتىدا ئۇچرىشىش ئۆتكۈزدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئاپرېل

نورۋېگىيە ئۇيغۇر كومىتېتى رەھبەرلىرى 16-ئاپرېل كۈنى نورۋېگىيە پارلامېنت ئەزالىرىغا ئۇيغۇرلار مەسىلىسىنى ئاڭلاتقان.

نورۋېگىيە ئۇيغۇر كومىتېتىنىڭ رەئىسى بەختىيار ئەپەندى تەمىنلىگەن ئۇچۇرغا ئاساسلانغاندا، 16-ئاپرېل كۈنى نورۋېگىيە ئۇيغۇر كومىتېتى ۋەكىللىرى نورۋېگىيەنىڭ پارلامېنت ئەزالىرى بىلەن ئۇچرىشىش ئۆتكۈزۈپ، ئۇيغۇر ئېلىنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتىدىن مەلۇمات بەرگەن. 

تەپسىلاتى...

ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىقى ئۇيغۇر تۇتقۇنلار مەسىلىسىنى يەنە بىر قېتىم تىلغا ئالدى

ئەركىن ئاسىيا خەۋىرى
2018 – يىلى  19-ئاپرېل

ئۇيغۇر دىيارىدىكى «يېپىق تەربىيەلەش» ھەرىكىتى جەريانىدا مىليونلىغان ئۇيغۇرلارنىڭ تۇتقۇن ئوبيېكتى قىلىنىش مەسىلىسىنى ئامېرىكا ھۆكۈمەت تارماقلىرى ۋە ھەرقايسى ئاخبارات ۋاسىتىلىرى كۆپلەپ تىلغا ئېلىپ كەلگەن ئىدى. 18-ئاپرېل كۈنى بۇ مەسىلە يەنە بىر قېتىم تىلغا ئېلىندى.

ئامېرىكا دۆلەت ئىشلىرى مىنىستىرلىكىنىڭ باياناتچىسى، دۆلەت دىپلوماتىيەسى ۋە ئاممىۋى ئالاقە ئىشلىرى سېكرېتارىنىڭ ئورۇنباسارى خېزېر ناۋر بۇ مەسىلە ھەققىدە مەخسۇس توختىلىپ، نۆۋەتتە ئۇيغۇر دىيارىدىكى زور كۆلەملىك تۇتقۇننىڭ جىددىي داۋام قىلىۋاتقانلىقىنى، بولۇپمۇ چەتئەللەردە ئۇرۇق-تۇغقانلىرى بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ تۈرلۈك تەھدىتلەرگە ۋە پاراكەندىچىلىككە مۇپتىلا بولۇۋاتقانلىقىنى، بۇ ھەقتە چەتئەللەردە مۇھاجىر بولۇپ تۇرۇۋاتقان ئۇيغۇرلارنىڭ كۆپلەپ گۇۋاھلىق بېرىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.

تەپسىلاتى...